II. Dünya Savaşı'nın nedenleri: Versay'dan Polonya'ya yirmi yıllık ateşkes
MEB 12. sınıf · Yeni Dünya Düzenine Doğru · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaLocarno Antlaşması ve Briand-Kellogg Paktı nedir, Milletler Cemiyeti neden başarısız oldu?Bağlantılı konudan (İki savaş arası dönem). Önce kendin cevapla, sonra aç.
1925 Locarno Antlaşması'yla Almanya batı sınırlarını tanıdı ve 1926'da Milletler Cemiyeti'ne girdi. 27 Ağustos 1928'de Paris'te imzalanan Briand-Kellogg Paktı savaşı ulusal politika aracı olarak reddetti, ama hukuki yaptırımı yoktu. Milletler Cemiyeti ABD'nin üye olmaması ve yaptırım gücünün bulunmaması yüzünden Japonya'nın Mançurya (1931) ve İtalya'nın Habeşistan (1935) saldırılarını durduramadı; Almanya'nın Versay'ı çiğnemesiyle Avrupa 1939'da yeniden savaşa sürüklendi.
Barış çabaları ve savaşa giden yol
✎Konu anlatımı
II. Dünya Savaşı'nın nedenleri nelerdir?
Kısa cevap: II. Dünya Savaşı'nın (1939–1945) başlıca nedenleri Versay Antlaşması'nın Almanya'da bıraktığı intikam duygusu, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı, Almanya, İtalya ve Japonya'da iktidara gelen totaliter ve yayılmacı yönetimler, Milletler Cemiyeti'nin barışı koruyamaması ve İngiltere ile Fransa'nın yatıştırma politikasıdır. Savaş, Almanya'nın 1 Eylül 1939'da Polonya'ya saldırmasıyla başladı.I. Dünya Savaşı'nı bitiren barış, kendinden çok daha büyük bir savaşın tohumlarını da içinde taşıyordu.
Hatırlarsan Almanya Versay'ı masaya oturtulmadan, bir “dikte” olarak imzalamıştı: topraklarının bir bölümünü ve bütün sömürgelerini kaybetmiş, ordusu küçültülmüş, ağır bir savaş tazminatı yüklenmişti. Alman halkı bu antlaşmayı bir haksızlık olarak gördü. Yenilenler barışı kabullenmedi, kazananlar da onu ayakta tutacak kararlılığı gösteremedi. Bu yüzden 1919–1939 arası çoğu zaman bir barış dönemi değil, uzun bir ateşkes olarak yorumlanır.
Bunalım, öfkeyi iktidara taşıdı
Öfke tek başına savaş çıkarmazdı; onu iktidara taşıyan 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı oldu. İşsizlik ve yoksulluk liberal demokrasiye güveni sarstı, “düzeni tek başına kuracak” liderlere yol açtı. Almanya'da Hitler 1933'te iktidara geldi, Japonya'da ordu yönetime ağırlığını koydu, İtalya'da ise Mussolini 1922'den beri zaten iktidardaydı. Bu üç totaliter ve yayılmacı yönetim, sınırlarını silah zoruyla genişletmeyi açıkça hedefliyordu.
Herkesin masada başka bir hesabı vardı
- Almanya: Versay'ı yırtmak ve Doğu Avrupa'da Alman ırkına “yaşam alanı” (Lebensraum) kazanmak.
- İtalya: Akdeniz'i eski Roma'daki gibi “bizim deniz” yapmak, Roma İmparatorluğu'nu yeniden kurmak.
- Japonya: hızla büyüyen sanayisine hammadde ve pazar bulmak, Batılıları Uzak Doğu'dan çıkarmak.
- SSCB: Brest-Litovsk'la kaybettiği toprakları geri almak ve komünizmi yaymak.
- İngiltere ve Fransa: sömürgelerini, deniz üstünlüğünü ve Versay düzenini korumak; Fransa için en büyük kaygı Alman tehdidine karşı güvenlikti.
Barışı koruyacak kimse yoktu
Hatırlarsan Milletler Cemiyeti ne ABD'yi içine alabilmiş ne de bir yaptırım gücüne sahip olabilmişti; Mançurya'yı ve Habeşistan'ı durduramadı. İngiltere ve Fransa da yeni bir savaştan kaçınmak için Hitler'e taviz verdi; İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain'ın adıyla anılan bu yatıştırma politikası, Münih'te (1938) zirveye çıktı. Her taviz Hitler'i durdurmak yerine cesaretlendirdi. Son halka Polonya oldu.
Nasıl sorulur“Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı'nın nedenlerinden biri değildir?” Doğru cevap çoğu zaman savaştan sonra olan bir gelişmedir: BM'nin kuruluşu, Truman Doktrini, NATO ya da Soğuk Savaş.
TuzakNedenleri sonuçlarla karıştırma.
⇄Bilgi eşleştirme devlet → savaş hedefi
?Soru çöz ÖSYM tarzı
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı'nın çıkmasında etkili olan gelişmelerden biri değildir?