MEMURLUK REHBERİ · 657 SAYILI KANUN
Devlet memurlarının yıllık, analık (doğum), babalık, evlilik ve vefat, mazeret, süt, hastalık, refakat ve aylıksız (ücretsiz) izin hakları. Cevaplar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 102–108. maddelerinin güncel hâline dayanır; 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun ile uzayan doğum izni işlenmiştir.
12 soru · Son kaynak kontrolü:
Aramanıza uygun soru bulunamadı. Başka bir kelime deneyin.
Hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olan memurun yıllık izni 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanınki 30 gündür. Zorunlu hâllerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün (yol izni) eklenebilir.
Yıllık izin amirin uygun bulacağı zamanlarda toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir; birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer. Öğretmenler yaz ve dinlenme tatillerinde izinli sayılır; bunlara hastalık ve mazeret izinleri dışında ayrıca yıllık izin verilmez.
Evet. Kadın memura doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta analık izni verilir; doğum sonrası süre 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanunla 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Çoğul gebelikte doğum öncesi izne 2 hafta eklenir. Sağlık durumunun uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen memur, isteği hâlinde doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir; bu sürede çalıştığı günler doğum sonrası izne eklenir. Doğum erken gerçekleşirse kullanılamayan doğum öncesi izin de doğum sonrasına eklenir.
Eşi doğum yapan memura, isteği üzerine 10 gün babalık izni verilir. Doğumda veya analık izni sürerken annenin ölümü hâlinde memur olan babaya, isteği üzerine anne için öngörülen süre kadar izin verilir.
Memurun kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin anne, baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde, isteği üzerine 7 gün izin verilir.
Doğum, babalık, evlilik ve vefat dışındaki mazeretler için memura, birim amirinin muvafakatiyle (merkezde atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam tarafından) bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde 10 gün izin verilebilir. Zaruret hâlinde (öğretmenler hariç) aynı usulle 10 gün daha verilebilir; ikinci kez verilen bu 10 gün yıllık izinden düşülür. En az %70 engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğun hastalanmasında ise rapora dayalı olarak anne veya babadan biri yılda 10 güne kadar ayrıca mazeret izni kullanabilir.
Süt izni, doğum sonrası analık izninin bittiği tarihten başlar: ilk 6 ayda günde 3 saat, ikinci 6 ayda günde 1,5 saat. İznin hangi saatlerde ve günde kaç kez kullanılacağında kadın memurun tercihi esastır.
Evet. Analık izni bitince kadın memur, isteği hâlinde ve çocuğun hayatta olması kaydıyla, süt izni kullanmaksızın birinci doğumda 2 ay, ikinci doğumda 4 ay, sonraki doğumlarda 6 ay günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir. Çoğul doğumda bu sürelere birer ay eklenir; çocuk engelli doğarsa veya engelliliği doğumdan sonraki 12 ay içinde tespit edilirse süre 12 aydır. Çalışılacak saatleri kurum belirler.
Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen memura (ya da memur olmayan eşi evlat edinirse memur olan eşe) çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin verilir; bu izin evlatlık kararından önce çocuk fiilen teslim edilmişse de uygulanır. Bu iznin bitiminden itibaren isteğe bağlı olarak 24 aya kadar aylıksız izin de verilir. Koruyucu aile olan memura ise isteği üzerine 10 gün izin verilir.
Hastalık izni, aylık ve özlük hakları korunarak verilir: kanser, verem, akıl hastalığı gibi uzun tedavi gerektiren hastalıklarda rapordaki lüzuma göre 18 aya, diğer hastalıklarda 12 aya kadar. Süre sonunda hastalığın devam ettiği resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilirse izin aynı süre kadar uzatılır; bunun sonunda da iyileşemeyen memur hakkında emeklilik hükümleri uygulanır. Görev sırasında veya görevinden dolayı kazaya, saldırıya uğrayan ya da meslek hastalığına tutulan memur iyileşinceye kadar izinli sayılır. Nöbet, ek ödeme gibi fiilî çalışmaya bağlı ödemeler için kurumun kendi mevzuatına bakılmalıdır.
Memurun bakmakla yükümlü olduğu veya refakat etmezse hayatı tehlikeye girecek anne, baba, eş, çocukları ve kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi ya da tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâlinde, sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi şartıyla aylık ve özlük hakları korunarak 3 aya kadar refakat izni verilir; gerektiğinde bu süre bir katına (3 ay daha) uzatılır. Bu iznin bitiminden sonra, yine sağlık kurulu raporuyla, isteğe bağlı 18 aya kadar aylıksız izin verilebilir.
Beş hizmet yılını tamamlayan memura isteği hâlinde, memuriyeti boyunca en fazla iki defada kullanılmak üzere toplam 1 yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Doğum yapan memura analık izninin (veya yarı zamanlı çalışmanın) bitiminden, eşi doğum yapan memura doğum tarihinden itibaren isteği üzerine 24 aya kadar aylıksız izin verilir. Refakat izninin bitiminde sağlık kurulu raporuyla 18 aya kadar, eşi yurt dışında görevli olanlara görev süresince aylıksız izin verilebilir; askere giden memur, görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılır. Mazeret sona ererse 10 gün içinde göreve dönülmelidir; dönmeyen memur memuriyetten çekilmiş sayılır.