Reported speech: başkasının sözünü aktarmak ve say ile tell farkı
Temel İngilizce · B1–B2 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaSay ile tell arasındaki fark nedir, said me neden yanlıştır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Make, do, say, tell ve get). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Say sözün kendisine odaklanır, kişi gerekmez: She said she was tired. (Yorgun olduğunu söyledi.) Tell'den hemen sonra sözü duyan kişi gelir, edatsız: She told me she was tired. (Bana yorgun olduğunu söyledi.) Say ile kişi belirtilecekse to gerekir: She said to me… “said me” ve “told to me” yanlıştır.
Say mi tell mi: kime söylendi?
✎Konu anlatımı
İngilizcede reported speech (dolaylı anlatım) nedir, say ile tell arasındaki fark nedir?
Kısa cevap: Reported speech (dolaylı anlatım), birinin sözünü tırnaksız, kendi cümlende aktarmaktır: “I'm tired.” → Selin said (that) she was tired. (Selin yorgun olduğunu söyledi.) Aktarırken zamir ve çoğu kez fiilin zamanı değişir. Tell dinleyeni doğrudan alır (told me); say dinleyeni almaz ya da to ile alır (said to me).Türkçede “Yorgunum, dedi.” ile “Yorgun olduğunu söyledi.” arasındaki fark bir ektir; İngilizcede ise aynı geçişte cümlenin üç parçası birden değişebilir.
Direct speech (doğrudan anlatım) sözü olduğu gibi, tırnak içinde verir: Selin said, “I'm tired.” Reported speech ise sözü kendi cümlenin içine alır: Selin said (that) she was tired. Tırnaklar kalkar, araya isteğe bağlı bir that girer, Selin'in “I”sı senin ağzında “she” olur ve am, was'a döner. Bu sayfanın ilk üç konusu bu değişiklikleri sırayla açıyor: önce aktarma fiili, sonra zaman, sonra zamirler ve zarflar.
Aktarma fiili: say mi, tell mi?
Türkçede ikisi de “söyledi”dir; bu yüzden en sık hata buradadır. Tell dinleyeni ister: kime söylendiği fiilin hemen arkasına gelir: Selin told me (that) she was tired. Say ise dinleyeni doğrudan almaz; eklemek istersen to gerekir: Selin said (to me) that she was tired. “Selin said me” Türkçedeki “bana söyledi”nin birebir çevirisidir ve yanlıştır. Tersi de yanlıştır: “Selin told that…” cümlesinde kime söylendiği eksik kalır. Tell'in dinleyensiz kullanıldığı birkaç sabit kalıp vardır: tell the truth, tell a lie, tell a story.
| Kalıp | Örnek | Durum |
|---|---|---|
| say + (that) + cümle | She said (that) she was tired. | ✓ en sık biçim |
| say to + kişi + that | She said to me that she was tired. | ✓ daha seyrek |
| tell + kişi + (that) | She told me (that) she was tired. | ✓ dinleyen şart |
| tell + kişi + to + fiil | She told me to wait. | ✓ emir aktarımı (4. konu) |
| say + kişi | She said me that… | ✗ to eksik |
| tell + that (kişisiz) | She told that… | ✗ dinleyen eksik |
| say + kişi + to + fiil | She said me to wait. | ✗ emirde told ya da asked |
Make, do, say, tell ve get sayfasında bu iki fiilin genel farkını gördük; burada yalnız söz aktarırken nasıl davrandıklarına bakıyoruz. Konuşmada said ve told yerine şimdiki zaman da kullanılabilir (She says she's tired.); bunun zamana etkisini üçüncü konuda göreceksin.
That: isteğe bağlı bağlayıcı
Aktarılan cümleyi bağlayan that konuşmada çoğu kez düşer: He said he was busy. Resmî yazıda ve uzun cümlelerde tutmak anlamı netleştirir. Bu that, Türkçedeki “-dığını” ekinin işini yapar: arkasından gelen bütün cümleyi tek bir nesneye çevirir. Altıncı konuda adını koyacağımız noun clause (isim cümleciği) tam olarak budur.
Nasıl sorulurYDS ve YDT'de dolaylı anlatım çoğu kez aktarma fiilinin yerindeki bir boşlukla sorulur: The manager ---- us that the meeting had been cancelled. Şıklarda say, tell, speak, talk gibi yakın anlamlı fiiller durur; boşluktan sonra dinleyen (us) varsa told seçilir.
TuzakTürkçedeki “bize söyledi”ye bakıp said seçmektir; said'den sonra us gelemez, to us gerekir. İkinci tuzak, dinleyen yokken told seçmektir.
✎Boşluk doldur said / told
Emre his sister that the bus was late. (Emre kız kardeşine otobüsün geç kaldığını söyledi.) Hannah that she loved Turkish tea. (Hannah Türk çayına bayıldığını söyledi.) Our coach us to warm up first. (Antrenörümüz önce ısınmamızı söyledi.) Kaan to me that he was moving to Bursa. (Kaan bana Bursa'ya taşınacağını söyledi.)
?Soru çöz
Dilara ---- me that she had found a new job. (Dilara bana yeni bir iş bulduğunu söyledi.)