Koşul cümleleri: iki yarı, dört tür ve her zaman doğru olan Type 0
Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaSimple present ne zaman kullanılır, alışkanlık, genel gerçek ve tarife cümleleri nasıl kurulur?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Simple present ve present continuous). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Simple present tekrarlanan ya da süresi belirsiz olanı anlatır: alışkanlık (I walk to school every day.), genel ve bilimsel gerçek (Water freezes at 0 °C.), kalıcı durum (My aunt lives in Bursa.), tarife ve program (The train leaves at 7.15.). Duygu ve düşünce bildiren fiiller de çoğunlukla geniş zamanla kullanılır.
Geniş zaman ne zaman kullanılır
✎Konu anlatımı
İngilizcede koşul cümlesi (if clause) nedir, kaç türü vardır ve Type 0 nasıl kurulur?
Kısa cevap: Koşul cümlesi (conditional) iki yarıdan oluşur: if ile başlayan koşul yarısı (if clause) ve sonucu söyleyen ana yarı (main clause). Dört temel türü vardır; türü, konuşanın koşulu ne kadar olası gördüğü belirler. Type 0 her zaman doğru olan sonuçları anlatır, iki yarıda da simple present kullanır: If you heat butter, it melts. (Tereyağını ısıtırsan erir.)Türkçede koşulu tek bir ek taşır, “-se, -sa”; İngilizcede bu ekin yerini if alır, ama asıl iş iki yarının zamanını doğru seçmektir.
“Hava güzel olursa yürürüz” cümlesinin iki parçası vardır. Koşul yarısı (if clause, koşul cümleciği) neyin gerçekleşmesi gerektiğini söyler: hava güzel olursa. Ana yarı (main clause, temel cümle) o gerçekleşince ne olacağını söyler: yürürüz. Türkçede fiile eklenen “-se”, İngilizcede koşul yarısının başına gelen ayrı bir sözcüktür: If the weather is nice, we'll walk.
Dört tür, tek soru: ne kadar olası?
Dil bilgisi kitapları koşul cümlelerini numarayla anar: Type 0, 1, 2 ve 3. Bu numaralar ezberlenecek etiketler değil, bir ölçeğin duraklarıdır. Konuşan, koşulu ne kadar gerçek görüyor? Her zaman doğruysa Type 0, gerçek bir ihtimalse Type 1, şu an gerçek değilse ya da çok uzak bir ihtimalse Type 2, geçmişte olup bitmiş ve artık değişmeyecekse Type 3. Bu sayfanın bütün konuları aşağıdaki ölçeğin bir durağını açar.
Virgül ve sıra
Koşul yarısı başta ise iki yarıyı virgül ayırır: If you heat ice, it melts. Ana yarı başa geçerse virgül gerekmez: Ice melts if you heat it. Anlam değişmez, yalnız vurgu değişir. Hangi yarının koşul olduğunu sıra değil, if söyler: if hangi yarının başındaysa koşul odur.
Type 0: her seferinde aynı sonuç
Type 0 bilimsel gerçekleri, kuralları ve alışkanlıkları anlatır. Sonuç bu sefere özgü değildir; koşul her gerçekleştiğinde aynı şey olur. Bu yüzden iki yarıda da simple present kullanılır: If you mix red and white, you get pink. (Kırmızıyla beyazı karıştırırsan pembe elde edersin.) If my sister feels stressed, she cleans the whole house. (Kız kardeşim gerildiğinde bütün evi temizler.) Simple present ve present continuous sayfasında geniş zamanın genel gerçekleri ve alışkanlıkları anlattığını gördük; Type 0, bu bilginin if'li hâlidir.
Type 0'da if, “ne zaman … olursa” anlamına çok yakındır ve çoğu kez when ile değiştirilebilir: When you heat ice, it melts. Bu, Type 0'ı tanımanın en kolay testidir: if yerine when koyduğunda anlam bozulmuyorsa sonuç her zaman doğrudur.
Nasıl sorulurYDS ve YDT dil bilgisi sorularında koşul cümlesinin bir yarısı verilir, boşluğa öbür yarının fiili istenir; doğru şık iki yarının zaman uyumuyla bulunur. Type 0 çoğu kez bilimsel ya da genel bir gerçekle gelir: su, bitkiler, insan vücudu, bir makinenin çalışması.
TuzakGenel gerçeği bir tahmin ya da hayal gibi okuyup if yarısına will ya da past koymaktır: genel gerçekte iki yarı da simple present'tır.
↕Sıralama olasılık ölçeği
Cümleleri ölçekte sırala: en üstte her zaman doğru olan, en altta artık değiştirilemeyen geçmiş.
- If I were a bird, I would fly over the city.
- If you drop an egg, it breaks.
- If I had left earlier, I wouldn't have missed the train.
- If it's sunny tomorrow, we'll go to the beach.
?Soru çöz
If you ---- metal, it expands. (Metali ısıtırsan genleşir.)