Question tags: “değil mi?” sorusunu üç adımda kurmak
Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 7 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaSimple present tense nasıl kurulur, he, she, it ile fiil neden -s alır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Simple present ve present continuous). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Simple present (geniş zaman) özne + fiil ile kurulur, araya be fiili girmez: I play tennis. (Tenis oynarım.) Özne he, she, it ya da tekil bir isimse olumlu cümlede fiile -s eklenir: She plays tennis. Olumsuzda don't / doesn't, soruda Do / Does kullanılır ve fiil yalın kalır: Does she play tennis?
Simple present: he/she/it ve -s
✎Konu anlatımı
İngilizcede question tag (soru eki) nasıl yapılır, isn't it, doesn't he gibi ekler nasıl seçilir?
Kısa cevap: Question tag (soru eki), cümlenin sonuna eklenen kısa “değil mi?” sorusudur. Üç adımda kurulur: cümlenin yardımcı fiilini bul, olumluyu olumsuza, olumsuzu olumluya çevir, özneyi zamire dönüştür. Yardımcı fiil görünmüyorsa geniş zamanda do / does, geçmişte did gelir. Örnek: Your brother plays chess, doesn't he? (Kardeşin satranç oynuyor, değil mi?)Türkçede her cümleye aynı “değil mi?”yi eklersin; İngilizcede bu küçük soru, cümlenin zamanını, öznesini ve olumlu mu olumsuz mu olduğunu tek tek yansıtır.
Türkçedeki “değil mi?” hiç değişmez: “Yorgunsun, değil mi? Dün geldi, değil mi?” İngilizcede ise soru eki cümleden kopyalanır. Cümlenin yardımcı fiilini alır, işaretini tersine çevirir ve özneyi bir zamirle tekrar eder. Bu yüzden tag, cümleyi doğru çözümleyip çözümlemediğinin küçük bir sınavıdır. Konuşmada iki işi vardır: söylediğinden emin olup karşındakinin onayını beklemek ya da emin olmadığın bir bilgiyi sormak.
Gizli yardımcı: do, does, did
Olumlu geniş zaman ve geçmiş zaman cümlesinde yardımcı fiil görünmez, ama oradadır. Simple present ve present continuous sayfasında olumsuz ve soru yaparken do / does'un ortaya çıktığını gördük; tag'de de aynısı olur. Fiilin eki ipucudur: -s takısı does'u, V2 (geçmiş biçim) did'i, yalın fiil do'yu gösterir. Your father works at night, doesn't he? (Baban geceleri çalışıyor, değil mi?) The twins like pizza, don't they? The guests arrived late, didn't they?
| Cümle | Yardımcı | Tag |
|---|---|---|
| Your sister is studying upstairs, | is | isn't she? |
| Your father works at night, | (does) | doesn't he? |
| The players lost the match, | (did) | didn't they? |
| Mert hasn't called yet, | has | has he? |
| You've been waiting for an hour, | have | haven't you? |
| They will be staying with us, | will | won't they? |
| We should leave now, | should | shouldn't we? |
| Ela can't ride a bike, | can | can she? |
Özne her zaman zamir
Tag'e isim gelmez; cümledeki isim özne, Özne zamirleri ve to be sayfasında gördüğümüz çeviriyle zamire döner: your father → he, the twins → they, Ela → she. “Doesn't your father?” denmez. Tag de hep kısaltılır: isn't she, won't they. “Is not she?” biçimi yoktur; will not'ın kısaltması da won't'tır.
Kalıplarda yardımcıyı bul
Have got'ta have yardımcıdır: You've got a bike, haven't you? Ama have “sahip olmak, yemek” anlamında asıl fiilse gizli do gelir: You have a bike, don't you? (Bu farkı Sıfatlar ve have got sayfasında gördük.) Used to'nun yardımcısı did'dir: You used to live in Van, didn't you? Kısaltılmış 'd ise iki ayrı sözcüğü saklayabilir: had better'da hadn't, would rather'da wouldn't gelir: We'd better hurry, hadn't we? You'd rather stay home, wouldn't you?
Ek bilgi: may, might, must ve uzun biçim
May'li cümleye tag pek eklenmez; “mayn't” eskimiş bir biçimdir, yerine …, right? kullanılır. Might'ın tag'i mightn't İngiliz İngilizcesinde kullanılır (It might rain, mightn't it?); Amerikan konuşmasında yerine yine right? tercih edilir. Zorunluluk bildiren must, mustn't alır: We must hurry, mustn't we? Kısaltmasız is she not? çok resmî ve seyrektir.
Nasıl sorulurOkul sınavlarında ve diyalog tamamlama sorularında cümle verilir, sonundaki boşluğa uygun tag seçilir: Selin lives near the school, ----? Şıklar çoğu kez aynı ekin farklı yardımcılarla ya da farklı zamirlerle yazılmış hâlleridir.
TuzakTürkçedeki “-yor, değil mi?” sesine bakıp geniş zaman cümlesine isn't koymaktır: doğrusu doesn't she? İkinci tuzak, özneyi zamire çevirirken iyelik sözcüğüne bakmaktır: Mert's parents özne olarak they'dir, he değil.
✎Boşluk doldur tag'i kur
Your sister is studying upstairs, ? (Kız kardeşin yukarıda ders çalışıyor, değil mi?) Tarık works at a bank, ? (Tarık bankada çalışıyor, değil mi?) The guests arrived late, ? (Misafirler geç geldi, değil mi?) You haven't seen my keys, ? (Anahtarlarımı görmedin, değil mi?)
?Soru çöz
Mert's parents run a small café, ----? (Mert'in anne babası küçük bir kafe işletiyor, değil mi?)