Soru kelimeleri: what, where, when, why, how, who

Soru kelimesi neden en başa, am/is/are neden özneden önce gelir? Soru makinesi şeması, karşılaştırma tabloları ve 14 etkinlikle Wh- soruları.

7 durakTemel İngilizce · A1
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
SÖZCÜK · SORU KELİMELERİ

Soru kelimeleri: yedi Wh- ve bir How, her biri ayrı bir bilgi ister

Temel İngilizce · A1 · Temeller · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede nerelisin nasıl sorulur, Where are you from sorusuna nasıl cevap verilir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Kendini tanıtmak). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Nereli olduğunu sormak için Where are you from? (Nerelisin?) denir; from Türkçedeki “-den/-dan” ekidir ve soruda en sona gider. Cevap iki eşdeğer biçimde verilir: I'm from Turkey. (Türkiye'denim.) = I'm Turkish. (Türk'üm.) from'dan sonra ülke ya da şehir gelir; milliyet from'suz söylenir.

Memleket: Where are you from?

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İngilizce soru kelimeleri nelerdir, what, where, when, who ne demek?

Kısa cevap: İngilizcede bilgi isteyen sorular bir soru kelimesiyle (question word) başlar: what (ne), where (nerede), when (ne zaman), which (hangi), who (kim), whose (kimin), why (neden) ve how (nasıl). İlk yedisi wh- ile başladığı için bu sorulara Wh- soruları denir. Örnek: Where is the station? (İstasyon nerede?)

Türkçede soru kelimesi cümlenin sonunda bekleyebilir (“Sınav ne zaman?”); İngilizcede ise dinleyen kişi daha ilk sözcükte ne istendiğini anlar.

Özne zamirleri ve to be sayfasında evet/hayır sorusu kurmayı gördük: Is she a nurse? Bu soruların cevabı yes ya da no'dur. Ama çoğu zaman evet ya da hayır değil, bir bilgi isteriz: nerede, ne zaman, kim, neden. Bunun için cümlenin en başına bir soru kelimesi gelir. Sekiz soru kelimesinin yedisi aynı iki harfle başlar: wh. How bu yazılışın dışında kalır ama aynı işi gördüğü için aileye katılır.

Sekiz soru kelimesi: ne ister, cevapta ne gelir?
Soru kelimesiTürkçeNe ister?Cevap örneği
Whatne, hangibir şeyin adı, kimliğiA guitar.
Wherenerede, nereyeyerIn Ankara.
Whenne zamanzaman, tarihOn Monday.
Whichhangi, hangisibelli seçeneklerden biriThe blue one.
WhokimkişiMy cousin.
WhosekiminsahipIt's Selin's.
Whyneden, niçinsebepBecause I'm ill.
Hownasıldurum; sıfatla ölçüFine, thanks.

Türkçe karşılık bir başlangıç noktasıdır

Türkçe karşılıklar cümleye göre esner. Where hem “nerede” hem “nereye” sorar, from ile birlikte “nereden” olur. What tek başına “ne” demektir, ama yanına bir isim alınca “hangi, ne” anlamına geçer: What colour is your bag? (Çantan ne renk?) Bu yüzden bir soru kelimesini tek bir Türkçe sözcüğe kilitleme; asıl ezberlenecek şey, kelimenin hangi tür bilgiyi istediğidir. Tablodaki “Ne ister?” sütunu bunu gösterir.

Kısaltılmış biçimler

Konuşmada soru kelimesi çoğu kez is ile birleşir: What's = What is, Where's = Where is, Who's = Who is, How's = How is. Kendini tanıtmak sayfasında gördüğün What's your name? sorusundaki 's de bir is'tir. Dikkat: who's (who is) ile whose (kimin) aynı okunur ama farklı sözcüklerdir; bu farkı aşağıda who ve whose konusunda açacağız.

Ek bilgi: soru kelimeleri soru sormadan da kullanılır

Bu sözcükler ileride iki cümleyi bağlayan sözcük olarak da karşına çıkacak: The girl who sits next to me is Selin. (Yanımda oturan kız Selin.) Burada who bir şey sormaz, bir kişiyi tarif eder. Bunu Relative clauses sayfasında göreceğiz. Şimdilik bir soru kelimesini cümlenin başında ve soru işaretiyle biten bir cümlede tanıman yeterli.

Akılda kalsın: Soru kelimesi cevabın türünü önceden söyler: where → yer, when → zaman, who → kişi, whose → sahip, why → sebep. Soruyu kurmadan önce “Cevapta ne olacak?” diye sor; doğru kelime kendiliğinden gelir.
Sınavda

Nasıl sorulurDiyalog tamamlamada cevap verilir, sorunun başı boş bırakılır: “— ---- is your English exam? — On Friday.” Cevaptaki bilgi (bir gün) soru kelimesini (When) belirler. Okul sınavlarında soru kelimesi ile cevabı eşleştirme de sık görülür.

TuzakCevapta bir gün ya da tarih varken Türkçedeki “ne” yüzünden What seçmektir; zaman soran kelime When'dir. İkinci tuzak, where'i yalnız “nerede” sanıp “nereye, nereden” sorularında başka bir sözcük aramaktır.

⇄Bilgi eşleştirme soru ↔ cevap

?Soru çöz

— ---- is your best friend?
— Defne. She is in my class.

✓ B. Cevap bir kişinin adı (Defne); kişiyi who sorar. A what bir kişi için kullanılırsa adını değil işini ya da kimliğini sorar; C whose sahibi sorar, cevapta Defne's gibi 's'li bir biçim beklenirdi; D where yer sorar, oysa cevabın asıl bilgisi bir ad, in my class yalnız ek bilgidir.
YAPI · SORU DİZİLİMİ

Soru cümlesi kurmak: soru kelimesi başa, am / is / are özneden önce

Temel İngilizce · A1 · Temeller · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTo be ile cümle nasıl kurulur, I am a student ve She is tired cümlelerinin yapısı nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Özne zamirleri ve to be). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Be fiilinden sonra üç şeyden biri gelir: bir isim (I am a student. Öğrenciyim.), bir sıfat (She is tired. Yorgun.) ya da bir yer (They are at school. Okuldalar.). Türkçede bu bilgi sona eklenen “-im, -sin, -dir” ekleriyle verilir; İngilizcede am / is / are özneden hemen sonra gelir.

To be + isim, sıfat, yer

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İngilizcede soru kelimeli soru cümlesi nasıl kurulur, Where are you mi Where you are mı?

Kısa cevap: Soru kelimeli soruda sıra sabittir: soru kelimesi + am / is / are + özne + (geri kalan)? Önce evet/hayır sorusunu kurar, sonra başına soru kelimesini eklersin: Is the exam on Monday? → When is the exam? (Sınav ne zaman?) Türkçedeki gibi düz sırayla kurulan “Where you are?” yanlıştır; doğrusu Where are you?

Soru kelimesini bilmek işin yarısıdır; öteki yarısı onu cümlede doğru yere koymaktır.

Özne zamirleri ve to be sayfasında soru yapmanın tek bir hareket olduğunu gördük: be fiili öznenin önüne geçer. Soru kelimeli soru bu hareketin üstüne bir adım ekler: soru kelimesi en başa oturur. En güvenli yol üç adımdır: düz cümleyi yaz, evet/hayır sorusuna çevir, bilmediğin bilgiyi silip yerine soru kelimesini başa koy: The exam is on Monday. → Is the exam on Monday? → When is the exam?

Soru kelimesini seç, iskeletin ilk kutusuna koy; ikinci kutuya özneye uyan be fiili gelir. Örneklerde yalnız ilk kutu değişince anlam değişir (Where / When is the exam?); from gibi edatlar sona kalır. Alttaki formülü how konusunda açacağız.Görsel: Sınav Defteri

Sabit iskelet, değişen kelime

İskelet aynı kaldıkça yalnız ilk kutuyu değiştirerek bambaşka sorular kurarsın: When is the match? (Maç ne zaman?) Where is the match? (Maç nerede?) What time is the match? (Maç saat kaçta?) Be fiilini ise soru kelimesi değil, özne seçer: Where is your brother? (Kardeşin nerede?) ama Where are your brothers? (Kardeşlerin nerede?). Soru kelimesi tekil görünür diye her soruda is kullanılmaz.

Türklerin en sık dizilim hatası

Türkçede soru kelimesi kendi yerinde durur, sözcüklerin sırası değişmez: “Baban nerede?” Bu yüzden Türk öğrenci düz cümleyi kurup başına soru kelimesini ekler ve bırakır: “Where your father is?” ✗, “What your name is?” ✗. Doğru soruda soru kelimesinin hemen arkasından özne değil, be fiili gelir: Where is your father? What is your name?

Edat sona kalabilir

“Soru kelimesi en başa gelir” kuralının bir esnekliği var: soru kelimesine bağlı edat çoğu kez cümlenin sonunda kalır. Where are you from? (Nerelisin?) Who is this cake for? (Bu pasta kimin için?) What is this book about? (Bu kitap ne hakkında?) Edatı başa alan “From where are you?” doğal bir İngilizce soru değildir.

Be yoksa: do, does

Bu sayfadaki sorular be fiiliyle kuruluyor. Cümlede live, like, work gibi başka bir fiil varsa am / is / are yerine do / does yardımcısı gelir: Where do you live? (Nerede yaşıyorsun?) Kalıp aynıdır, yalnız ikinci kutudaki sözcük değişir; bunu Simple present ve present continuous sayfasında göreceğiz. “Where are you live?” iki kalıbı karıştıran bir hatadır.

Akılda kalsın: Önce soru kelimesi, sonra am / is / are, sonra özne; Türkçedeki gibi fiili sona bırakma. Emin değilsen önce evet/hayır sorusunu kur, sonra başına soru kelimesini ekle.
Sınavda

Nasıl sorulur“Doğru soruyu seç” sorularında şıklar çoğu kez aynı sözcüklerin farklı dizilimidir: Where is she? / Where she is? / Is where she? Diyalog tamamlamada da verilen cevaba uyan soru istenir.

TuzakTürkçe sırayla kurulmuş “Where she is?” şıkkıdır; anlamı doğru görünür ama be fiili özneden önce gelmelidir. İkinci tuzak, soru kelimesine bakıp hep is seçmektir: Where are your keys? sorusunda fiili özne (your keys) belirler.

↕Sıralama soru cümlesi kur

“Yeni öğretmenin nereli?” sorusunu kur: parçaları doğru sıraya koy.

  1. your new teacher
  2. Where
  3. from?
  4. is

?Soru çöz

“Annenle baban nerede?” sorusunun İngilizcesi hangisidir?

✓ D. Soru kelimesi başta, be fiili özneden önce; özne iki kişi (your parents) olduğu için are. A Türkçe sırayla kurulmuş, be fiili sona kalmış; B soru kelimesine bakıp is seçmiş, oysa fiili özne belirler; C be fiilini soru kelimesinin önüne almış, soru kelimesi her zaman en baştadır.
YAPI · CEVAP TÜRÜ

Evet/hayır sorusu ile soru kelimeli soru: cevap neden farklıdır?

Temel İngilizce · A1 · Temeller · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Where, when gibi soru kelimeli sorulara yes ya da no ile cevap verilir mi?

Kısa cevap: Be fiiliyle başlayan soruya (Is he at home?) yes ya da no ile kısa cevap verilir: Yes, he is. Soru kelimesiyle başlayan soruya (Where is he?) ise yes ya da no ile cevap verilmez; istenen bilgi söylenir: At the gym. (Spor salonunda.) Bu cevap tek bir bilgi de olabilir, tam cümle de: He's at the gym.

“Ali nerede?” diye soran birine “Evet” demek ne kadar tuhafsa, Where ile başlayan bir soruya Yes demek de o kadar tuhaftır.

Sorunun ilk sözcüğü cevabın biçimini belirler. İlk sözcük am / is / are ise soru “evet mi, hayır mı?” diye sorar; cevap yes ya da no ile başlar ve Özne zamirleri ve to be sayfasında gördüğümüz kısa cevapla biter. İlk sözcük bir soru kelimesiyse soru bir bilgi ister; cevap o bilginin kendisidir. Hızlı konuşurken iki kalıp karışır ve Where'li bir soruya “Yes, …” diye başlanır.

Aynı konu, iki soru türü, iki cevap türü
Evet/hayır sorusuCevabıSoru kelimeli soruCevabı
Is Defne at school?Yes, she is.Where is Defne?At school.
Are you from Mersin?No, I'm not.Where are you from?I'm from Hatay.
Is the test today?No, it isn't.When is the test?On Thursday.
Is this Emre's bag?Yes, it is.Whose bag is this?It's Emre's.
Are they angry?Yes, they are.Why are they angry?Because the bus is late.

Kısa bilgi mi, tam cümle mi?

Günlük konuşmada soru kelimeli soruya çoğu kez yalnız bilgiyle cevap verilir: — When is the test? — On Thursday. Yazıda ya da daha açık konuşmak istediğinde tam cümle kurarsın: The test is on Thursday. İkisi de doğrudur; yanlış olan, bilgi isteyen soruyu yes ya da no ile cevaplamaktır. Why'a verilen cevap çoğu kez because (çünkü) ile başlar: — Why is the shop closed? — Because it's a holiday.

Ses tonu da farklıdır

Konuşmada iki soru türü sesle de ayrılır. Evet/hayır sorusunda ses sonda çoğu kez yükselir: Are you ready? ↗ Soru kelimeli soruda ise genellikle alçalır: Where are you? ↘ Bu bir kural değil, eğilimdir; şaşırma ya da tekrar sorma gibi durumlarda ton değişebilir.

Sohbet iki türle ilerler

Gerçek konuşmada iki soru türü sırayla gelir: önce evet/hayır ile bir şeyi doğrularsın, sonra soru kelimesiyle ayrıntıyı istersin. Aşağıdaki diyalogda her sorunun ilk sözcüğüne ve cevabın biçimine bak:

— Is Baran at home?
— No, he isn't.
— Oh. Where is he?
— At the stadium. His match is at five.
— Is his brother with him?
— Yes, he is.

Örnek metin: Sınav Defteri

(Baran evde mi? — Hayır. — Öyle mi? Nerede? — Stadyumda. Maçı saat beşte. — Kardeşi yanında mı? — Evet.) Is ile başlayan iki soru yes/no ile, Where ile başlayan soru bir yer bilgisiyle cevaplanıyor.

Akılda kalsın: Önce sorunun ilk sözcüğüne bak: am / is / are ise cevap Yes / No + kısa cevap; soru kelimesiyse cevap istenen bilgi. “Where …? — Yes …” hiçbir zaman doğru bir ikili değildir.
Sınavda

Nasıl sorulurDiyalog tamamlama sorularının en sık biçimi budur: bir soru verilir, cevabı seçersin; ya da cevap verilir, soruyu bulursun. “— Where is your bag? — ----” sorusunda şıklardan biri genellikle “Yes, it is.” olur.

TuzakSorunun ilk sözcüğüne bakmadan yes/no cevabını seçmektir. Ters yönde de tuzak vardır: cevap “No, he isn't.” ise soru bir soru kelimesiyle değil, Is ile başlamalıdır.

✎Boşluk doldur cevaba uygun soru

— your brother at school? — No, he isn't. — is he? — At the dentist. — is he at the dentist? — Because his tooth hurts. — is his appointment? — At three o'clock. (Kardeşin okulda mı? — Hayır. — Nerede? — Dişçide. — Neden dişçide? — Çünkü dişi ağrıyor. — Randevusu ne zaman? — Saat üçte.)

iswherewhywhenarewhat

?Soru çöz

— Where is your cousin from?
— ----

✓ A. Where'li soru bir bilgi ister; istenen bilgi memlekettir: from Kars. B soru kelimeli soruyu evet/hayır sorusu gibi cevaplamış; C de aynı hatayı yapmış, üstelik from'u yersiz bırakmış; D sözcük sırasını bozmuş, doğru iskelet özne + be + from + yer olmalı.
SÖZCÜK · WHAT, WHICH

What ve which: seçenekler ortadaysa which daha doğal

Temel İngilizce · A1 · Temeller · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede renk nasıl sorulur, What colour is sorusuna nasıl cevap verilir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Kendini tanıtmak). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Renk What colour + is/are + nesne? kalıbıyla sorulur; “ne renk” = what colour, iki sözcük Türkçedeki sırayla gelir. Tek şey is, birden çok şey are alır: What colour is your bag? – It's black. What colour are your eyes? – They're brown. Renk bir sıfattır: ismin önüne gelir (a red car) ve çoğul eki almaz.

Renkler: What colour is it?

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İngilizcede what ve which arasındaki fark nedir, hangisi ne zaman kullanılır?

Kısa cevap: What “ne” demektir; yanına isim alınca “hangi, ne” olur ve seçeneklerin belli olmadığı genel sorularda kullanılır: What music is popular in Japan? Which de “hangi”dir, ama seçenekler sayılı ve belli olduğunda daha doğaldır: Which bag is yours, the red one or the black one? (Hangi çanta senin, kırmızı mı siyah mı?)

Türkçede “hangi” tek sözcüktür; İngilizcede iki aday vardır ve aralarındaki fark seçeneklerin ne kadar belli olduğunda saklıdır.

What: ne

What tek başına bir şeyin ne olduğunu sorar: What is this? (Bu ne?) What is the password? (Şifre ne?) What is in the box? (Kutuda ne var?) Bir kişi için kullanıldığında adını değil, işini ya da kimliğini sorar; kişinin kim olduğunu sormak için who gerekir.

What + isim: hangi, ne

What'ın yanına bir isim gelince anlam “hangi, ne” olur. En sık kalıplar ölçü ve tür sorar: what colour (ne renk), what time (saat kaç, saat kaçta), what size (kaç beden), what kind of (ne tür). What colour is your new car? (Yeni araban ne renk?) What time is the film? (Film saat kaçta?) Kendini tanıtmak sayfasında gördüğün What colour…? sorusu bu kalıptır. Saatler ve renkler sayılabilir, ama bu sorular genel bir bilgi istediği için what doğaldır.

Which: belli seçeneklerden hangisi

Which, seçeneklerin sayılı ve belli olduğu sorularda kullanılır; seçenekler çoğu kez sorunun içinde söylenir ya da göz önünde durur: Which door is the exit, the left one or the right one? (Çıkış hangi kapı, soldaki mi sağdaki mi?) “Hangisi” demek için which one, bir grubun içinden seçmek için which of kullanılır: Which one is yours? (Hangisi senin?) Which of these keys is for the garage? (Bu anahtarlardan hangisi garajın?)

What mi, which mi?
DurumSözcükÖrnekTürkçe
Genel soru, seçenekler belli değilwhat (+ isim)What sports are popular in Brazil?Brezilya'da hangi sporlar popüler?
Renk, saat, beden, türwhat + isimWhat size is this shirt?Bu gömlek kaç beden?
Seçenekler soruda ya da göz önündewhich (+ isim)Which seat is free, this one or that one?Hangi koltuk boş, bu mu şu mu?
Bir grubun içindenwhich of + çoğulWhich of these photos is new?Bu fotoğraflardan hangisi yeni?
“Hangisi” tek başınawhich oneWhich one is cheaper?Hangisi daha ucuz?

Kural değil, eğilim

“Sınırsız seçenek → what, sınırlı seçenek → which” iyi bir başlangıç ölçütüdür, ama kesin bir kural değildir. Seçenekler belli olsa da what colour, what time gibi kalıplarda what kullanılır; bazı sorularda İngilizce konuşanlar ikisini de söyler. Güvenli yol şudur: seçenekler adıyla söylendiyse ya da önünde duruyorsa which, genel bir bilgi istiyorsan what. “Hangisi” anlamındaki one ile ise yalnız which kullanılır: Which one?

Akılda kalsın: Seçenekleri sayabiliyor ve gösterebiliyorsan which; genel bir bilgi istiyorsan what. Renk, saat, beden, tür için hazır kalıp: what colour, what time, what size, what kind of.
Sınavda

Nasıl sorulurBoşluklu soruda seçenekler çoğu kez sorunun içinde verilir: “---- is your locker, number 4 or number 7?” Seçenekler belli olduğu için Which gelir.

TuzakTürkçedeki “hangi”yi düşünüp her yerde which seçmektir: What time is it? sorusunda saatler sayılı olsa da kalıp what'tır. İkinci tuzak, “hangisi” anlamındaki one'ı what ile kullanmaktır; doğrusu Which one?

✎Boşluk doldur what / which

one is your jacket, the blue one or the grey one? (Hangisi senin ceketin, mavi mi gri mi?) time is the bus? (Otobüs saat kaçta?) of these pens is yours? (Bu kalemlerden hangisi senin?) is your sister's job? (Kız kardeşinin işi ne?)

whichwhatwhichwhatwhowhere

?Soru çöz

— ---- one is your bike, the red one or the green one?
— The green one.

✓ C. Seçenekler soruda adıyla verilmiş (kırmızı ya da yeşil) ve one “hangisi” anlamında; ikisi de which ister. A what genel, seçeneksiz sorularda doğaldır ve “hangisi” anlamında one ile kullanılmaz; B whose sahibi sorar, oysa sahip zaten belli (your bike); D how durum ya da ölçü sorar, seçim sormaz.
SÖZCÜK · WHO, WHOSE

Who ve whose: kim, kimin ve aynı okunan who's

Temel İngilizce · A1 · Temeller · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

İngilizcede who ve whose farkı nedir, whose nasıl kullanılır?

Kısa cevap: Who “kim” demektir ve kişiyi sorar: Who is your teacher? (Öğretmenin kim?) Whose “kimin” demektir ve sahibi sorar; arkasından çoğu kez sahip olunan isim gelir: Whose keys are these? (Bunlar kimin anahtarları?) Who's ise who is'in kısaltmasıdır; whose ile aynı okunur, ama anlamı “kim”dir.

İki sözcük arasındaki fark sondaki bir ses gibi görünür; ama biri kişiyi, öteki sahibi sorar.

Who: kim

Who bir kişinin kim olduğunu sorar: Who is that woman? (Şu kadın kim?) Who are your neighbours? (Komşuların kimler?) Fiil yine özneye göre seçilir: that woman tekil olduğu için is, your neighbours çoğul olduğu için are. Who'nun cevabı bir ad, bir unvan ya da bir yakınlıktır: Mrs Kaya. / My aunt. / The new doctor.

Kimi, kime, kiminle

Who yalnız “kim” değil, “kimi, kime, kiminle” anlamında da kullanılır. Bu sorularda cümlede ayrı bir özne vardır ve Türkçede düşen o özneyi İngilizcede yazman gerekir: Who can you see in this photo? (Bu fotoğrafta kimi görebiliyorsun?) Türkçede “sen” söylenmez; İngilizcede you zorunludur. Edat varsa sona kalır: Who are you with? (Kiminlesin?) Who is this letter for? (Bu mektup kimin için?) Can'ı Can, could ve be able to sayfasında göreceğiz.

Who'nun kendisi özne olduğunda cümlede ayrıca bir özne aranmaz: Who is at the door? (Kapıda kim var?) Bu fark be fiili dışındaki fiillerde önem kazanır: Who called you? (Seni kim aradı?) sorusunda did gibi bir yardımcı fiil gelmez. Özne ve nesne sorularının ayrıntısını Question tags ve so, neither sayfasında göreceğiz.

Ek bilgi: whom

Resmî yazıda “kimi, kime” anlamında whom da görülür, en çok bir edattan hemen sonra: To whom it may concern (İlgili makama). Günlük konuşmada ve temel düzeyde who yeterlidir: Who is this letter for? sorusu, resmî For whom is this letter? sorusunun konuşmadaki karşılığıdır.

Whose: kimin

Whose sahibi sorar. En yaygın kalıp, sahip olunan ismi whose'un hemen arkasına koymaktır: Whose + isim + be + this / that / these / those? Whose umbrella is this? (Bu kimin şemsiyesi?) Whose shoes are these? (Bunlar kimin ayakkabıları?) Fiil burada da sahip olunan şeye göre seçilir: umbrella tekil → is, shoes çoğul → are. Ne sorulduğu belliyse whose tek başına da kullanılır: Whose is this? (Bu kimin?) Cevapta 's ya da mine, yours gibi bir sözcük gelir: It's Emre's. / It's mine. Bunları İyelik ve nesne zamirleri sayfasında göreceğiz.

“Whose is this umbrella?” biçimi de dil bilgisi açısından kabul edilir, ama daha seyrek ve resmîdir; konuşmada Whose umbrella is this? ya da kısaca Whose is this? tercih edilir.

Who's ≠ whose

Who's = who is; whose = kimin. İkisi aynı okunur, yazıda karışır: Who's that boy? (Şu çocuk kim?) ama Whose bag is that? (Şu kimin çantası?) Kontrol yolu: who's'u who is diye açıp oku; cümle anlamlı kalıyorsa kesmeli biçim doğrudur. “Who is bag is that?” anlamsız olduğu için orada whose gerekir.

Who, whose, who's: ne soruluyor, ne cevaplanıyor?
SoruTürkçeNe soruluyor?Cevap
Who is your teacher?Öğretmenin kim?kişiMr Demir.
Who are you with?Kiminlesin?kişi (kiminle)With my cousin.
Whose phone is this?Bu kimin telefonu?sahipIt's Selin's.
Whose is that?Şu kimin?sahip (eşya belli)It's mine.
Who's at the door?Kapıda kim var?kişi (who is)The postman.
Akılda kalsın: Who → kişi, whose → sahip. Whose'tan sonra çoğu kez bir eşya gelir (whose bag), who'dan sonra çoğu kez be fiili (who is). Kesme işareti gördüğün who's'un içinde is saklıdır.
Sınavda

Nasıl sorulurDiyalogda cevap “It's Mert's.” ya da “They're mine.” ise soru whose ile başlar; cevap bir ad, unvan ya da yakınlıksa who ile. Boşluk doldurmada “---- jacket is this?” gibi arkasında isim olan boşluk whose ister.

TuzakWho's ile whose'u karıştırmaktır: “Who's car is this?” ✗. İkinci tuzak, Türkçede düşen özneyi İngilizcede de düşürmektir: “Who are with?” ✗ → Who are you with?

⇄Bilgi eşleştirme who mu, whose mu?

?Soru çöz

“Bu kimin defteri?” sorusunun İngilizcesi hangisidir?

✓ A. Sahibi soran whose, ardından sahip olunan isim (notebook), sonra is + this. B who's (= who is) ile whose'u karıştırmış; C “kimin” yerine “kim” sormuş, sanki defterin kim olduğunu soruyor; D Türkçe sırayla kurulmuş, be fiili özneden (this) önce gelmeli.
SÖZCÜK · WHY, HOW

Why ve how: neden, nasıl ve “how + sıfat = ne kadar”

Temel İngilizce · A1 · Temeller · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaI'm, isn't, aren't kısaltmaları nasıl yapılır, I amn't neden yanlış?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Özne zamirleri ve to be). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Konuşmada ve günlük yazıda be fiili özneye kısaltılarak bağlanır: I'm, you're, he's, she's, it's, we're, they're. Olumsuzda iki yol vardır: he isn't ya da he's not; you aren't ya da you're not. I için tek yol vardır: I'm not. “I amn't” standart İngilizcede kullanılmaz.

Kısaltmalar: I'm, isn't, aren't

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İngilizcede how old, how much, how many gibi how kalıpları ne anlama gelir, why nasıl kullanılır?

Kısa cevap: Why “neden” demektir ve sebebi sorar; cevap çoğu kez because ile başlar: Why is the room cold? — Because the window is open. How tek başına “nasıl”dır (How is your grandfather?), ama arkasına bir sıfat gelince “ne kadar” olur: how old (kaç yaşında), how far (ne kadar uzak), how long (ne kadar uzun, ne kadar sürer).

How tek başına “nasıl” der; yanına küçük bir sıfat gelince “ne kadar” diye ölçmeye başlar.

Why: neden

Why bir durumun sebebini sorar: Why is the classroom empty? (Sınıf neden boş?) Cevap çoğu kez because (çünkü) ile başlar: Because the students are in the garden. Olumsuz soru da aynı iskeletle kurulur; not, be fiiline kısaltılarak yapışır ve onunla birlikte özneden önce gelir: Why aren't you at school? (Neden okulda değilsin?) Why isn't the shop open? (Dükkân neden açık değil?) Özne zamirleri ve to be sayfasında gördüğün isn't, aren't kısaltmaları soruda böyle başa geçer; “Why you aren't at school?” Türkçe sıradır ve yanlıştır.

How: nasıl

How tek başına bir kişinin ya da şeyin durumunu sorar: How is your grandfather? (Deden nasıl?) — He's better, thanks. Selamlaşmadaki How are you? de bu kalıptır. Burada dikkat edilecek bir ayrım var: Türkçedeki “O nasıl?” iki ayrı soru olabilir. Sağlığını ya da o anki durumunu soruyorsan How is he?; kişiliğini, nasıl biri olduğunu soruyorsan What is he like? (Nasıl biri?) — He's friendly and funny. Bu like “gibi” anlamındadır, “sevmek” değil. İkinci anlamda How is he? diye sorarsan cevap “İyi, teşekkürler” olur; istediğin bilgi gelmez.

How + sıfat = ne kadar

How + sıfat + am/is/are + özne? How old is she? · How far is it?how + sıfat = ne kadar · cevap çoğu kez sayı + ölçü birimi

How old'u Kendini tanıtmak sayfasında yaş sorarken gördük; aynı kalıp başka sıfatlarla da işler. How'ın arkasına ölçmek istediğin özelliğin sıfatını koyarsın: yaş için old, uzaklık için far, süre ya da uzunluk için long, büyüklük için big. Cevap çoğu kez bir sayı ve ölçü birimidir: It's two kilometres. (İki kilometre.) It's ninety minutes. (Doksan dakika.)

How kalıpları: ne sorar, nasıl cevaplanır?
KalıpNe sorar?ÖrnekTürkçe
How oldyaşHow old is your cat?Kedin kaç yaşında?
How faruzaklıkHow far is the station?İstasyon ne kadar uzakta?
How longsüre, uzunlukHow long is the film?Film ne kadar sürüyor?
How bigbüyüklükHow big is your room?Odan ne kadar büyük?
How tallboy, yükseklikHow tall is the tower?Kule ne kadar yüksek?
How muchfiyat; sayılamayan miktarHow much is this jacket?Bu ceket ne kadar (kaç para)?
How manysayılabilen şeylerin sayısıHow many students are in your class?Sınıfında kaç öğrenci var?

How many mi, how much mı?

İkisi de “kaç, ne kadar” diye çevrilir, ama arkalarındaki isim farklıdır: sayılabilen çoğul isimle how many (how many books, kaç kitap), sayılamayan isimle how much (how much water, ne kadar su). Fiyat sorarken de how much kullanılır: How much is it? (Kaç para?) Ayrıntısını Sayılabilen ve sayılamayan isimler sayfasında göreceğiz.

Ek bilgi: how often ve how about

How often (ne sıklıkla) bir alışkanlığın sıklığını sorar ve genellikle do / does ile kurulur: How often do you swim? Bunu Simple present ve present continuous sayfasında göreceğiz. How about…? ise bilgi sormaz, öneri yapar: How about a walk? (Yürüyüşe ne dersin?) Bunu da Emir ve öneri cümleleri sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: How = nasıl; how + sıfat = ne kadar (old, far, long, big, tall). Why'ın cevabı because ile başlar. “Nasıl biri?” diye soruyorsan how değil, What … like?
Sınavda

Nasıl sorulurDiyalog tamamlamada cevaptaki bilgi soruyu belirler: “— ----? — About two kilometres.” → How far…? “— ----? — Because it's raining.” → Why…?

TuzakCevapta sayı gördüğün her soruyu How many sanmaktır: yaş için How old, fiyat için How much, süre için How long gelir. İkinci tuzak, kişiliği sorulan soruya How is he? demektir; “Nasıl biri?” sorusu What is he like? olur.

✎Boşluk doldur how + ?

— How is your cousin? — He's twelve. — How is the museum? — About two kilometres. — How is this T-shirt? — It's 300 lira. — What is your teacher ? — She's kind and patient. (Kuzenin kaç yaşında? — On iki. — Müze ne kadar uzakta? — Yaklaşık iki kilometre. — Bu tişört ne kadar? — 300 lira. — Öğretmenin nasıl biri? — Nazik ve sabırlı.)

oldfarmuchlikemanylong

?Soru çöz

— ----?
— She's very friendly and a bit shy.

✓ D. Cevap kişiliği anlatıyor (friendly, shy); “nasıl biri?” sorusu What is she like? olur. A how tek başına sağlığı ya da o anki durumu sorar, cevabı “Fine, thanks.” gibi olurdu; B yaşı sorar, cevapta bir sayı beklenirdi; C kimliği sorar, cevapta bir ad ya da yakınlık beklenirdi.
KALIP · SORU KURMA

Türkçeden soru kurmak: dört kararda doğru soru, en sık yedi hata

Temel İngilizce · A1 · Temeller · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Türkçe bir soru İngilizceye nasıl çevrilir, soru kelimeli sorularda en sık hatalar nelerdir?

Kısa cevap: Türkçe bir soruyu İngilizceye çevirirken sırayla karar ver: hangi bilgi soruluyor (soru kelimesi), özne kim, özne tekil mi çoğul mu (is / are), edat var mı (sona). Sonra sırayı kur: soru kelimesi + be + özne + geri kalan. Örnek: “Sınavın ne zaman?” → When is your exam? En sık hata düz cümle sırasıdır: “When your exam is?” ✗

Bir soruyu çevirirken Türkçe sözcükleri sırayla İngilizceye aktarmak en kısa yol gibi görünür; ama sözcük sırası değiştiği için en çok hata da bu yoldan çıkar.

Bu sayfada gördüğün her şey tek bir karar zincirinde birleşir. Önce sorunun neyi istediğini bul, sonra özneyi, sonra özneye uyan be fiilini; sırayı en son kur. Aşağıdaki örnekte bir kişinin dört bilgisinden dört ayrı soru üretiliyor.

Çözümlü örnek

Kuzeninin yeni komşusunu merak ediyorsun. Öğrenmek istediklerin: kim olduğu, kaç yaşında olduğu, nereli olduğu ve işi. Her bilgi için bir soru kur.

  1. Kim? Kişi soruluyor → who. Özne the new neighbour, tekil → is: Who is the new neighbour? (— His name is Lucas.)
  2. Kaç yaşında? Yaş bir ölçüdür → how + old. Özne he → is: How old is he? (— He's thirty-four.)
  3. Nereli? Memleket → where + from; edat sona kalır: Where is he from? (— He's from Canada.)
  4. İşi ne? Bir şeyin adı soruluyor → what. Özne his job, tekil → is: What is his job? (— He's a cook.)
  5. Denetle: her soruda soru kelimesinden hemen sonra be fiili mi geliyor? “Where he is from?” gibi Türkçe sıraya dönen soru kalmadı mı?

Cevap: Who is the new neighbour? · How old is he? · Where is he from? · What is his job?

En sık yedi hata

Soru kurarken sık hatalar ve dayandıkları kural
Hatalı ✗Doğru ✓Neden?
Where you are?Where are you?Be fiili özneden önce gelir.
What your name is?What is your name?Aynı dizilim kuralı.
Where is your shoes?Where are your shoes?Fiili soru kelimesi değil özne seçer.
— Where is Ali? — Yes, he is.— At home.Soru kelimeli soruya yes/no denmez.
Who's bag is this?Whose bag is this?Who's = who is; sahip için whose.
From where are you?Where are you from?Edat cümlenin sonunda kalır.
How is he? (nasıl biri)What is he like?Kişilik sorusu what … like.

“Ne zaman” mı, “ne” mi?

Bir tuzak daha var: “Doğum günün ne zaman?” sorusunda birçok öğrenci doğum gününü bir “şey” sanıp What seçer. Sorulan bilgi bir tarihtir; doğal soru When is your birthday? olur. What is your date of birth? (Doğum tarihin ne?) da doğrudur, ama orada what “doğum tarihi” adlı bilgiyi sorar ve daha çok resmî formlarda görülür.

Tanıma alıştırması

Aşağıdaki konuşmada her sorunun soru kelimesini bul ve cevabın türüne bak: kişi mi, yer mi, sebep mi, ölçü mü?

— Who is your new friend?
— That's Mia. She's from Canada.
— Which class is she in?
— Our class! 10-A.
— Why is she in Türkiye?
— Because her mother works here.
— How old is she?
— Sixteen.
— What is she like?
— She's funny. Come and meet her!

Örnek metin: Sınav Defteri

(Yeni arkadaşın kim? — O Mia. Kanadalı. — Hangi sınıfta? — Bizim sınıfta! 10-A. — Neden Türkiye'de? — Çünkü annesi burada çalışıyor. — Kaç yaşında? — On altı. — Nasıl biri? — Çok eğlenceli. Gel, tanış!) Which class is she in? sorusunda in edatı sona kalmıştır; cevaplardan hiçbiri yes ya da no ile başlamaz.

Ek bilgi: soru cümlenin içine girince sıra düzelir

Soru kelimeli bir soru başka bir cümlenin içine girdiğinde artık soru sırası kullanılmaz, düz sıra geri gelir: Where is the station? → Do you know where the station is? (İstasyonun nerede olduğunu biliyor musun?) Bu sayfada yanlış dediğimiz “where … is” sırası burada doğrudur; ilk soru do ile başladığı için ikinci kısım soru olmaktan çıkar. Bunu Reported speech ve noun clauses sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: Çevirmeden önce dört karar: Ne soruluyor? (soru kelimesi) Özne kim? Tekil mi çoğul mu? (is / are) Edat var mı? (sona). Sonra sırayı kur ve Türkçe sıraya dönmediğini denetle.
Sınavda

Nasıl sorulurOkul sınavlarında ve LGS İngilizce bölümündeki diyalog sorularında bir cevap verilir, ona uyan soruyu seçersin; ya da Türkçe bir sorunun doğru İngilizcesi istenir. Yanlış şıklar genellikle tablodaki hatalardan biriyle kurulur.

TuzakAnlamı doğru ama dizilimi Türkçe olan şıkkı (“Where she is?”) seçmektir. İkinci tuzak, soru kelimesine bakıp fiili seçmektir: When are the exams? sorusunda are'ı the exams belirler.

↕Sıralama Türkçeden soru

“Sınıfın hangi katta?” sorusunu kur: parçaları doğru sıraya koy.

  1. on?
  2. is
  3. your classroom
  4. Which floor

?Soru çöz

— ----
— It's on 14 March.

✓ B. Cevap bir tarih; tarihi when sorar ve dizilim soru kelimesi + is + öznedir. A doğum gününü bir “şey” sanıp what seçmiş, tarih için doğal soru when'dir (What is your date of birth? ayrı bir kalıptır); C Türkçe sırayla kurulmuş, is özneden önce gelmeli; D where yer sorar, cevapta yer değil tarih var.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

“Kaza geçirmek” kalıbının İngilizcesi hangisidir?

✓ A. İngilizcede kaza “sahip olunan” bir olaydır; kalıp have an accident'tır. B Türkçedeki “geçirmek” fiilini birebir çevirmiş; C do'yu “yapmak” sanıp kalıba eklemiş; D make bir şeyi bilerek üretmeye çeker, kazanın kalıbı değildir.Kaynak: İngilizceye nasıl çalışılır · Türkçe ve İngilizce kalıp

?Soru 2

— ----
— He's an electrician. He works for a small company.

✓ B. Cevap mesleği veriyor; tek kişi (your brother) için do, does olur. A üçüncü tekilde does yerine do kullanmış; C where yer sorar, cevabın ilk cümlesi bir meslek; D do bir fiildir, 's ile isim gibi kullanılamaz (What is your brother's job? olabilirdi).Kaynak: Kendini tanıtmak · Meslek: What do you do?

?Soru 3

Bir öğrenci haftada toplam 3,5 saat İngilizce çalışabiliyor. Hangi dağılım en kalıcı öğrenmeyi sağlar?

✓ D. Aynı süre yedi güne yayılmış; her gün dünkü bilgi yeniden hatırlanır, bu da aralıklı çalışmanın etkisidir. A bütün süreyi tek güne yığmış, dikkat düşer ve hafta boyu dönüş yok; B yalnız iki güne yaymış, beş gün boşluk kalıyor; C neredeyse tek oturumdur, yarım saatlik ek oturum aralığı kurtarmaz.Kaynak: İngilizceye nasıl çalışılır · Az ama her gün: plan

?Soru 4

Aşağıdaki kelime kartlarından hangisi en iyi kurulmuştur?

✓ A. Ön yüz Türkçe olduğu için kelime üretim yönünde sorulur; arka yüzde kalıp (make a decision) ve kendi cümlen var. B tek sözcük eşlemesidir, kalıbı (make) öğretmez ve yalnız tanıma yönündedir; C sıra ezberine döner, bir önceki kelime sonrakinin ipucu olur; D başlangıçta İngilizce tanımı çözmek ayrı bir yüktür, Türkçe karşılık anlamı daha hızlı ve net verir.Kaynak: İngilizceye nasıl çalışılır · Kelime kartı

?Soru 5

My brother and I ---- in the same class. (Erkek kardeşim ve ben aynı sınıftayız.)

✓ D. “My brother and I” iki kişidir ve içinde I olduğu için we'ye dönüşür; we are alır. A yalnız yanındaki I'ya bakmış, oysa özne bütün gruptur; B yalnız brother'a bakıp özneyi tekil sanmış; C be çekimsizdir, özneden sonra am / is / are gerekir.Kaynak: Özne zamirleri ve to be · İsim özneden zamire

?Soru 6

— Is your name Ece?
— ---- My name is Ece Arslan.

✓ B. Soru “senin adın” hakkındadır; ad tek bir şeydir, kısa cevapta it is gelir. A soruyu “Are you Ece?” gibi okumuş, oysa özne you değil your name; C özneyi düşürmüş, kısa cevapta it şart; D yapı doğru ama arkadan gelen “My name is Ece” cümlesiyle çelişiyor.Kaynak: Kendini tanıtmak · Tanışma ve isim sorma

?Soru 7

What's your mother's name? cümlesindeki iki 's sırasıyla neyin karşılığıdır?

✓ A. what's = what is; mother's = annenin, 's kişi adına yapışmış aitliktir. B sırayı ters çevirmiş, soru sözcüğüne yapışan 's is'tir; C ikinci 's'yi de is sanmış, oysa “annen adı” anlamsız olurdu; D 's'yi çoğul eki sanmış, çoğul -s kesme işareti almaz.Kaynak: Kendini tanıtmak · Onun adı ne? Ad ve soyad

?Soru 8

“Kız kardeşim ve ben öğrenciyiz.” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?

✓ B. Özne iki kişidir ve I içerir (we), bu yüzden are; iki öğrenci olduğu için isim de çoğuldur: students, a yok. A yalnız I'ya bakıp am seçmiş ve ismi tekil bırakmış; C grubu tekil sanmış (is, a student); D fiili doğru seçmiş ama çoğul isme -s eklemeyi unutmuş.Kaynak: Özne zamirleri ve to be · To be + isim, sıfat, yer

?Soru 9

Hangi cümle hem dil bilgisi hem yazım açısından doğrudur?

✓ A. be'den sonra milliyet (Greek), dil adı (Turkish) büyük harfle. B from'dan sonra ülke gerekir, from Greece olmalı; C dil bilgisi doğru ama milliyet ve dil adları küçük yazılmış; D kişiyi ülkeye eşitlemiş, ya Greek ya from Greece.Kaynak: Kendini tanıtmak · Ülke, milliyet ve dil

?Soru 10

Hangi cümle dil bilgisi açısından doğrudur?

✓ A. My parents iki kişidir (they), are alır; at work yer bilgisidir. B özneyi düşürmüş, hava cümlesinde It is gerekir; C tek kişinin mesleğinde an eksik (an engineer); D sıfat çoğul eki almaz, ready olmalı.Kaynak: Özne zamirleri ve to be · Türklerin to be hataları
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İngilizce soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →