Zarflar: sıfat ismi, zarf eylemi anlatır
Temel İngilizce · A2 · Sıfat ve zarf · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
İngilizcede zarf (adverb) nedir, sıfattan -ly ile zarf nasıl yapılır?
Kısa cevap: Zarf (adverb), bir eylemin nasıl, ne zaman, nerede ve ne ölçüde yapıldığını söyleyen sözcüktür. En sık türü olan niteleme zarfı çoğunlukla sıfata -ly eklenerek yapılır: slow → slowly (yavaşça). Sıfat ismi anlatır ve isimden önce gelir; zarf eylemi anlatır ve fiilden sonra gelir: a careful driver (dikkatli bir sürücü) · She drives carefully. (Dikkatli sürer.)Türkçede “güzel” hem bir şarkıyı hem de birinin nasıl şarkı söylediğini anlatabilir; İngilizcede bu iki görev iki ayrı sözcüğe dağılır: beautiful ve beautifully.
Zarfı bulmanın en kolay yolu fiile soru sormaktır: nasıl? ne zaman? nerede, nereye? ne ölçüde? Cevap tek bir sözcük de olabilir, birkaç sözcüklük bir öbek de; hepsi zarf görevi görür. Aşağıdaki cümlede dört soru dört ayrı zarf bulur: Yesterday Selin drove very fast to the nearest pharmacy. (Dün Selin en yakın eczaneye çok hızlı sürdü.)
| Soru | Cevap | Zarfın türü |
|---|---|---|
| Ne zaman sürdü? | yesterday (dün) | zaman zarfı |
| Nasıl sürdü? | fast (hızlı) | niteleme zarfı (adverb of manner) |
| Ne kadar hızlı? | very (çok) | derece zarfı |
| Nereye sürdü? | to the nearest pharmacy | yer-yön zarfı (öbek) |
Türlerin adlarını ezberlemen gerekmez; asıl iş zarfı cümlede doğru yere koymaktır. Bu konunun yıldızı niteleme zarfıdır, çünkü Türkçede çoğu kez sıfatla aynı sözcükle söylenir ve Türk öğrenciler en çok onu karıştırır.
-ly: Türkçedeki -ca, -ce
Niteleme zarflarının çoğu sıfata -ly eklenerek yapılır; ek, Türkçedeki “-ca, -ce” ya da “… bir şekilde”nin karşılığıdır: quiet → quietly (sessizce), polite → politely (kibarca), wise → wisely (akıllıca), happy → happily (mutlu bir şekilde). Türkçede “dikkatli bir sürücü” ile “dikkatli sürer” aynı sözcüğü kullanır; İngilizce ikisini ayırır: a careful driver ama She drives carefully.
Sıfat önde, zarf arkada
Sıfat ismi anlatır ve ismin önüne gelir; zarf eylemi anlatır ve çoğunlukla fiilin arkasına gelir. Aynı kökten iki sözcük aynı cümlede bile buluşabilir: The quiet students talked quietly. (Sessiz öğrenciler sessizce konuştu.) Sıfatın yerini Sıfatlar ve have got sayfasında gördük; zarfın cümledeki öteki yerlerini üçüncü konuda açacağız.
Zarf neyi niteler?
Zarf yalnız fiili değil, bir sıfatı ya da başka bir zarfı da niteleyebilir. Very, really, quite, extremely bu işi yapan derece zarflarıdır ve nitelediği sözcüğün önüne gelir: It is really cold today. (Bugün hava gerçekten soğuk: sıfatı niteler.) He speaks extremely well. (Son derece iyi konuşur: başka bir zarfı niteler.)
-ly ile biten her sözcük zarf değildir
friendly (cana yakın), lovely (hoş), lonely (yalnız), lively (hareketli, canlı), silly (aptalca), ugly (çirkin) sıfattır: a friendly neighbour (cana yakın bir komşu). Bunlarla bir eylemi anlatmak istersen “bir şekilde” kalıbını kullanırsın: She smiled at me in a friendly way. (Bana cana yakın bir şekilde gülümsedi.) “Friendlily” diye bir sözcük kullanılmaz; lonely ve lively de zarf değil, sıfattır.
Ek bilgi: -ly eklerken yazım
Çoğu sıfata -ly doğrudan eklenir (slow → slowly). Birkaç düzenli değişiklik vardır: -le ile biten sıfatta e düşer (gentle → gently, simple → simply); ünsüz + y ile bitende y, i olur (easy → easily, angry → angrily); -ic ile biten sıfat -ically alır (basic → basically, tragic → tragically; istisna public → publicly); -ll ile bitene yalnız -y eklenir (full → fully); true → truly. Bu yazım ayrıntısı anlamı değiştirmez; okurken tanıman yeterli.
Nasıl sorulurOkul sınavlarında, LGS tarzı sorularda ve YDT'nin ilk bölümündeki cümle boşluklarında aynı kökten sıfat ve zarf birlikte verilir, boşluğa hangisinin gireceği sorulur: Please drive ----; the road is icy. (careful / carefully).
TuzakTürkçede “dikkatli sür” derken sıfatı olduğu gibi kullandığımız için careful seçmektir; fiili niteleyen sözcük zarf olmalıdır. İkinci tuzak, friendly ya da lovely gibi -ly ile biten sıfatları zarf sanmaktır.
✎Boşluk doldur sıfat mı zarf mı?
Mert is a driver. He always drives . (Mert dikkatli bir sürücü. Her zaman dikkatli sürer.) His sister sings . (Kız kardeşi güzel şarkı söyler.)
?Soru çöz
Kerem is a ---- student, but today he answered the questions ----. (Kerem dikkatli bir öğrenci, ama bugün soruları dikkatsizce cevapladı.)