Relative clause: Türkçedeki “-an, -dığı” eki İngilizcede ismin arkasına geçer
Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
İngilizcede relative clause (sıfat cümleciği) nedir, iki cümle who ile nasıl birleştirilir?
Kısa cevap: Relative clause (sıfat cümleciği), bir ismi bir cümleyle niteleyen yapıdır; Türkçedeki “-an, -en, -dığı, -eceği” eklerinin karşılığıdır. İki cümlede tekrarlanan ismi silip yerine bir relative pronoun (ilgi zamiri: who, which, that…) koyarsın ve bu parçayı ismin hemen arkasına yapıştırırsın: The woman who lives next door is a doctor. (Yan dairede oturan kadın doktor.)Türkçe bir ismi nitelemek için koca bir cümleyi tek bir eke sıkıştırıp ismin önüne koyar; İngilizce aynı bilgiyi ismin arkasına, ayrı bir parça olarak ekler.
“Yan dairede oturan kadın” derken Türkçe aslında iki cümleyi birleştirir: “Kadın doktor.” ve “Kadın yan dairede oturuyor.” İkinci cümle “-an” ekine dönüşüp ismin önüne yapışır. İngilizcede böyle bir ek yoktur. Onun yerine iki cümle kurulur ve araya bir tutkal sözcük girer. Bu tutkala relative pronoun (ilgi zamiri), yapıştırılan parçaya relative clause ya da adjective clause (sıfat cümleciği) denir; çünkü bütün parça bir sıfat gibi ismi niteler.
Üç adımda birleştirme
Önce iki cümlede ortak olan ismi bul. Sonra ikinci cümledeki tekrarı sil ve yerine onun işini yapan zamiri koy. En son yeni parçayı nitelediği ismin hemen arkasına yerleştir. Hangi zamirin geleceğini tek bir soru belirler: silinen sözcük neydi? Kişi ise who, şey ise which, his / her / its ise whose, in İzmir gibi bir yer öbeği ise where, in 2019 gibi bir zaman öbeği ise when. Bu sayfanın geri kalanı bu soruyu tek tek açıyor.
Hangi cümle ana cümle olur?
Aynı iki bilgi iki yolla birleşebilir; hangisini ana cümle yaparsan haber o olur. Uncle Tarık, who lives in İzmir, is a pilot. (İzmir'de yaşayan Tarık amca pilot.) cümlesi mesleğini haber verir. Uncle Tarık, who is a pilot, lives in İzmir. (Pilot olan Tarık amca İzmir'de yaşıyor.) ise nerede yaşadığını. Cümlecikteki fiil to be olmak zorunda değildir: Uncle Tarık, who flies to Tokyo twice a month, is rarely at home. (Ayda iki kez Tokyo'ya uçan Tarık amca evde nadiren bulunur.) Özel adlardan sonra gelen bu virgüllerin nedenini aşağıdaki virgül konusunda göreceksin; şimdilik virgülü süs sanma.
Cümlecik ismin hemen arkasına
Cümlecik nitelediği ismin hemen arkasına gelir; araya başka bir isim girerse cümle yanlış ismi niteliyormuş gibi okunur. I gave the book to my friend that I bought yesterday. cümlesi “dün satın aldığım arkadaşım” diye okunur. Doğrusu cümleciği kitabın arkasına koymaktır: I gave my friend the book that I bought yesterday. (Dün aldığım kitabı arkadaşıma verdim.) Türkçedeki sırayı aktarıp cümleciği ismin önüne koymak ise hiç olmaz: “the who lives next door woman” diye bir yapı yoktur.
Nasıl sorulurYDS ve YDT'de relative clause soruları çoğu kez boşluğa uygun ilgi zamirini (who, which, whose, where, in which…) seçtirir; cümle tamamlama sorularında da yarım cümle bir isimle biter ve doğru devam o ismi niteleyen cümleciktir. Çeviri sorularında Türkçedeki “-an, -dığı” ekleri İngilizce şıklarda who, which ya da that ile karşılanır.
TuzakTürkçe sırayı aktarıp cümleciği ismin önüne koyan ya da yanlış ismin arkasına bırakan şıktır.
⇄Bilgi eşleştirme Türkçe ek → İngilizce cümlecik
?Soru çöz
“Yanımda oturan kız İzmirli.” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?