Passive ve causative: edilgen ve ettirgen

“Yapıldı” ve “yaptırdım” İngilizcede nasıl söylenir, edilgende be neden unutulmaz? Edilgen iskeleti, ettirgen anahtar tablosu ve 16 etkinlikle passive ve causative.

8 durakTemel İngilizce · B1
16 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 16tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
YAPI · PASSIVE

Passive voice nedir? Nesne öne geçer, be + V3 gelir

Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

İngilizcede passive (edilgen) cümle nedir, nasıl kurulur ve by ne zaman kullanılır?

Kısa cevap: Passive (edilgen) cümlede işi yapan değil, işten etkilenen öne çıkar: etken cümlenin nesnesi özne olur, fiil be + V3 biçimine girer. They built this bridge in 1925. → This bridge was built in 1925. (Bu köprü 1925'te yapıldı.) Yapanı söylemek gerekirse sona by eklenir; çoğu cümlede söylenmez.

Türkçede “yapıldı” demek için köke tek bir ek yeter; İngilizce aynı işi iki parçayla görür.

Etken (active) cümlede özne işi yapar: The workers built the old bridge in 1925. (İşçiler eski köprüyü 1925'te yaptı.) Edilgen (passive) cümlede işten etkilenen öne geçer: The old bridge was built in 1925. (Eski köprü 1925'te yapıldı.) Türkçede bu dönüşüm üç adımdır: nesneyi başa al, fiile -ıl / -il / -ın ekini ekle, yapanı ya at ya da “tarafından” ile söyle. İngilizce aynı üç adımı izler. Tek fark, Türkçedeki eki iki parça karşılar: zamanı taşıyan be ve anlamı taşıyan V3 (fiilin üçüncü hâli).

Türkçedeki tek ek, İngilizcede iki parça: temizle-
EtkenEdilgenİngilizce edilgen
temizlertemizleniris cleaned
temizliyortemizleniyoris being cleaned
temizleditemizlendiwas cleaned
temizleyecektemizlenecekwill be cleaned
temizlemelitemizlenmelishould be cleaned
Edilgende iki şey olur: nesne öne geçip özne olur, fiil iki parçaya ayrılır. be zamanı söyler, V3 eylemi; yapan ise ancak gerekiyorsa by ile sona eklenir.Görsel: Sınav Defteri

Ne zaman edilgen?

Edilgen bir süs değildir; yapanın önemi azaldığında seçilir. Dört durum sık görülür:

  • Yapan bilinmiyor: My bike was stolen last night. (Bisikletim dün gece çalındı.)
  • Yapan belli ya da önemsiz: Rubbish is collected on Mondays. (Çöpler pazartesi toplanır.) Kimin topladığını herkes bilir.
  • Yapan gizlenmek isteniyor: Some mistakes were made. (Bazı hatalar yapıldı.) Hatayı kimin yaptığı söylenmez.
  • Haber, bilim ve resmî dil: The results will be announced on Friday. (Sonuçlar cuma açıklanacak.)

Günlük hayatta da her yerdedir: etiketteki Made in Türkiye (Türkiye'de üretilmiştir), tabeladaki Smoking is not allowed. (Sigara içilmez.)

by: yalnız gerekiyorsa

Edilgen cümlelerin çoğunda by yoktur. Yapan yeni ya da önemli bir bilgiyse eklenir: This song was written by a sixteen-year-old student. (Bu şarkı on altı yaşında bir öğrenci tarafından yazıldı.) people, someone, they, everybody gibi genel özneler ise hiç taşınmaz: Someone has taken my seat. → My seat has been taken. (Yerim alınmış.) “by someone” eklemek bilgi katmaz. Etken cümlede de have'den sonra V3 geldiğine dikkat: has taken, took değil.

En sık hata: be'yi unutmak

Türkçede edilgenliği tek ek taşıdığı için Türk öğrenci be'yi atlar: “The old bridge built in 1925” ✗. Bu cümlede köprü bir şey inşa etmiş gibi okunur; doğrusu was built. İkinci hata, be'yi koyup V3'ü bozmaktır: “was build” ✗, “was builded” ✗. Edilgende iki parçanın ikisi de şarttır.

Akılda kalsın: Edilgen = be (zamanı taşır) + V3 (anlamı taşır). Nesne öne geçer; yapan ya hiç söylenmez ya da by ile sona gider. be'yi unutma, V3'ü bozma.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT dil bilgisi sorularında boşluktan önceki isim işi kendisi yapamıyorsa (The new hospital ----, The results ----) edilgen beklenir: hastane kendini inşa etmez. Seçeneklerde aynı fiilin etken ve edilgen hâlleri yan yana durur; önce “özne bu işi yapabilir mi?” diye sor.

TuzakBe'siz V3'ü (built) ya da be + V1'i (was build) doğru sanmaktır.

⇄Bilgi eşleştirme neden edilgen?

?Soru çöz

The old bridge in our village ---- in 1925. (Köyümüzdeki eski köprü 1925'te yapıldı.)

✓ D. Köprü işi yapamaz, işten etkilenir: edilgen; 1925 bitmiş bir geçmiş: was + V3. A be'yi unutmuş, köprüyü inşa eden gibi gösterir; B be var ama fiil V1 (build) kalmış, V3 gerekir; C present perfect, in 1925 gibi belli bir geçmiş tarihle kullanılmaz.
ZAMAN · PASSIVE

Zamanlara göre passive: be çekimlenir, V3 hiç değişmez

Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede kaç zaman var, 12 zaman nasıl kolay öğrenilir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Zamanlar haritası ve cümle kurma). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İngilizcede on iki zaman sayılır, ama ezberlenecek on iki ayrı kural yoktur: üç zaman dilimi (geçmiş, şimdi, gelecek) dört görünüşle (simple, continuous, perfect, perfect continuous) birleşir. İlk yardımcı fiil dilimi, fiilin biçimi görünüşü söyler: Elif had been writing. (had → geçmiş, been writing → perfect continuous.)

On iki zaman tek haritada

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Passive her zamanda nasıl kurulur, present perfect ve past perfect edilgen nasıl olur?

Kısa cevap: Edilgende zamanı yalnız be gösterir; arkasındaki V3 hiç değişmez. Etken cümle hangi zamandaysa be o zamana girer: is cleaned (temizlenir), is being cleaned (temizleniyor), was cleaned (temizlendi), has been cleaned (temizlendi, temizlenmiş), will be cleaned (temizlenecek). Süren zamanlarda being, perfect zamanlarda been gelir.

Bir cümleyi edilgene çevirirken bütün zamanları yeniden ezberlemen gerekmez; tek bir kural hepsini çözer.

Zamanlar haritası ve cümle kurma sayfasında her zamanın kendi yardımcı fiil kalıbı olduğunu gördük. Edilgende bu kalıp korunur. Yapılacak iş şudur: etken cümlenin ana fiilinin yerine be koy, be'yi ana fiilin biçimine sok, arkasına V3 ekle. Etkende fiil -ing ise be being olur, V3 ise been olur, yalın ise be kalır, V2 ise was ya da were olur.

are painting → are being painted have painted (V3) → have been painted will paint → will be paintedpainted (V2) → was / were painted · paint(s) → am / is / are painted
Bir fiil, dokuz zaman: paint (boyamak)
ZamanEdilgenTürkçe
Simple presentThe classrooms are painted every summer.her yaz boyanır
Present continuousThe hall is being painted now.şu anda boyanıyor
Simple pastThe hall was painted last week.geçen hafta boyandı
Past continuousIt was being painted when I arrived.geldiğimde boyanıyordu
Present perfectIt has just been painted.az önce boyandı, boyanmış
Past perfectIt had been painted before the term started.dönemden önce boyanmıştı
willIt will be painted next week.gelecek hafta boyanacak
be going toIt is going to be painted soon.yakında boyanacak
Future perfectIt will have been painted by Monday.pazartesiye kadar boyanmış olacak

Her zamanın edilgeni var mı?

Present perfect continuous, past perfect continuous ve future continuous edilgenleri dil bilgisi olarak kurulabilir (has been being painted), ama çok hantal olduğu için neredeyse hiç kullanılmaz. “Bu zamanların edilgeni olmaz” demek yanlıştır; doğrusu “kullanılmaz”dır. Yerine basit perfect ya da etken cümle seçilir: It has been painted. (Boyandı.) ya da They have been painting it for two days. (İki gündür boyuyorlar.)

Anahtar parça: V3

Edilgenin her zamanında ortak olan tek parça V3'tür; düzensiz fiillerin V3'ünü bilmeden edilgen kurulamaz. En sık karşına çıkanlar:

Edilgende en sık düzensiz V3'ler
V1 → V3Türkçe edilgenV1 → V3Türkçe edilgen
build → builtinşa edildisell → soldsatıldı
write → writtenyazıldıfind → foundbulundu
take → takenalındı, çekildiknow → knownbilinir, tanınır
give → givenverildisteal → stolençalındı
make → madeyapıldı, üretildispeak → spokenkonuşulur

Bir istisna Türkçeden bakınca şaşırtır: “doğmak” Türkçede etken bir fiildir, İngilizcede ise edilgendir: I was born in Trabzon. (Trabzon'da doğdum.) “I born in Trabzon” ve “I am born” yanlıştır.

Çözümlü örnek

“Sınav sonuçları, öğrenciler okula dönmeden önce ilan edilmişti.” cümlesini İngilizce kur.

  1. Kim yaptı, önemli mi? İlan eden söylenmiyor, önemli olan sonuçlar → edilgen.
  2. Türkçe zaman: “-mişti”, başka bir geçmiş olaydan (dönmek) önce → past perfect.
  3. be'nin biçimi: past perfect'te ana fiil V3 olurdu (had announced) → be de V3 olur: had been.
  4. V3: announce → announced. Yapan yok, by eklenmez.

Cevap: The exam results had been announced before the students returned to school.

Akılda kalsın: be, ana fiilin kılığına girer: fiil -ing ise being, V3 ise been, yalınsa be, V2 ise was / were. Arkasına hep aynı V3 gelir.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de edilgen çoğu kez zaman uyumuyla birlikte sorulur: since, by the time, last year, at the moment gibi ipuçları zamanı, boşluktan önceki isim edilgeni belirler. Doğru seçenek hem doğru zamanda hem be + V3 biçiminde olmalıdır.

TuzakZamanı doğru bulup being ile been'i karıştırmaktır: “has being built” ya da “is been built” diye bir biçim yoktur.

✎Boşluk doldur tek fiil, beş zaman

A new school in our town right now. (Kasabamızda şu anda yeni bir okul inşa ediliyor.) The old school in 1965. (Eski okul 1965'te inşa edildi.) Since then, three more classrooms . (O zamandan beri üç sınıf daha inşa edildi.) The gym before my father started school. (Babam okula başlamadan önce spor salonu inşa edilmişti.) A library next year. (Gelecek yıl bir kütüphane inşa edilecek.)

is being builtwas builthave been builthad been builtwill be builthas being builtwas build

?Soru çöz

The museum is closed today because the main hall ----. (Müze bugün kapalı, çünkü ana salon boyanıyor.)

✓ B. Salon şu anda boyanıyor: süren olay + edilgen = is being + V3. A etkendir, salonu boyayan gibi gösterir; C been ile being'i karıştırmış, “has being” diye bir biçim yok; D simple present edilgendir, düzenli tekrarı (her zaman boyanır) anlatır, şu anki işi değil.
YAPI · SORU VE MODAL

Edilgende olumsuz, soru ve modal: wasn't taken, Was it taken?, can be taken

Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaWhere, when gibi soru kelimeli sorulara yes ya da no ile cevap verilir mi?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Soru kelimeleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Be fiiliyle başlayan soruya (Is he at home?) yes ya da no ile kısa cevap verilir: Yes, he is. Soru kelimesiyle başlayan soruya (Where is he?) ise yes ya da no ile cevap verilmez; istenen bilgi söylenir: At the gym. (Spor salonunda.) Bu cevap tek bir bilgi de olabilir, tam cümle de: He's at the gym.

Evet/hayır mı, bilgi mi?

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Passive cümle nasıl olumsuz ve soru yapılır, modal passive (can be done, could have been done) nedir?

Kısa cevap: Edilgende olumsuz ve soruyu be yapar; do ya da did gerekmez: The letter wasn't sent. (Mektup gönderilmedi.) Was the letter sent? (Mektup gönderildi mi?) When was this castle built? (Bu kale ne zaman yapıldı?) Modal'lı edilgen modal + be + V3'tür: It can be fixed. (Tamir edilebilir.) Geçmişte modal + have been + V3 gelir.

“Bu kale ne zaman yapıldı?” sorusunu çeviren pek çok öğrenci did'i nereye koyacağını düşünür; oysa edilgen soruda did'e hiç yer yoktur.

Olumsuz: be + not

Edilgende yardımcı fiil zaten vardır: be. Bu yüzden olumsuz için do ya da did eklenmez; not, ilk yardımcı fiilin arkasına gelir: The tickets aren't sold online. (Biletler internetten satılmıyor.) The room hasn't been cleaned yet. (Oda henüz temizlenmedi.) The match won't be shown on TV. (Maç televizyonda gösterilmeyecek.)

Soru: ilk yardımcı fiil başa

Evet-hayır sorusunda ilk yardımcı fiil özneden önce gelir, V3 yerinde kalır. Wh- sorusunda soru sözcüğü en başa eklenir. Soru kelimeleri sayfasında gördüğün sıra burada da geçerlidir: soru sözcüğü + yardımcı fiil + özne + fiil.

Bir edilgen cümle, altı biçim
BiçimİngilizceTürkçe
(+)This photo was taken in Kars.Bu fotoğraf Kars'ta çekildi.
(−)This photo wasn't taken in Kars.Kars'ta çekilmedi.
(?)Was this photo taken in Kars?Kars'ta mı çekildi?
Wh-Where was this photo taken?Nerede çekildi?
Perfect (?)Has the room been cleaned?Oda temizlendi mi?
Kısa cevapYes, it was. / No, it hasn't.Evet. / Hayır.

Soru sözcüğü öznenin kendisiyse sıra değişmez: What was stolen? (Ne çalındı?) Who was invited to the wedding? (Düğüne kim davet edildi?) Türk öğrencinin iki tipik hatası vardır: did'i edilgen soruya taşımak (“Where did this photo taken?” ✗) ve özneyi V3'ün arkasına atmak (“When was built this castle?” ✗). did yalnız etken soruda bulunur: Where did you take this photo? (Bu fotoğrafı nerede çektin?)

Modal + be + V3

Modal'dan sonra fiilin hep yalın geldiğini biliyorsun. Edilgende o yalın fiil be'dir: modal + be + V3. May, might ve past modals sayfasında gördüğümüz modal + have + V3 kalıbı ise edilgende modal + have been + V3 olur.

Modal'lı edilgen
KalıpÖrnekTürkçe
can be + V3Tickets can be bought online.internetten alınabilir
must be + V3Phones must be switched off.kapatılmalı
should be + V3This medicine should be taken after meals.yemekten sonra alınmalı
has to be + V3The form has to be signed by a parent.bir veli tarafından imzalanmak zorunda
must have been + V3The window must have been left open.açık bırakılmış olmalı
should have been + V3The report should have been sent yesterday.dün gönderilmeliydi

could have been + V3 iki anlam taşır; hangisi olduğunu bağlam söyler. The fire could have been prevented if the alarm had worked. (Alarm çalışsaydı yangın önlenebilirdi.) Burada yangın önlenmemiştir. I can't find the file; it could have been deleted by mistake. (Dosyayı bulamıyorum; yanlışlıkla silinmiş olabilir.) Burada ne olduğu bilinmiyor, bir olasılık söyleniyor.

Akılda kalsın: Edilgen soruda did yok: be başa geçer (Was it taken?), perfect'te have, gelecekte will. Modal varsa modal + be + V3; geçmişte modal + have been + V3.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de modal'lı edilgen sık çıkar: boşluktan önce işi yapamayan bir özne, cümlede de “if … had”, “but nobody listened” gibi bir geçmiş ipucu varsa could have been ya da should have been + V3 beklenir. Seçeneklerde could have prevented (etken) ile could have been prevented yan yana durur.

TuzakDid'li edilgen soruyu (Where did it built?) ya da özneyi V3'ün arkasına atan sırayı doğru sanmaktır.

↕Sıralama edilgen soru kur

“Yeni müze ne zaman açılacak?” sorusunu kur: parçaları doğru sıraya koy.

  1. the new museum
  2. When
  3. opened?
  4. will
  5. be

?Soru çöz

“Bu kale ne zaman yapıldı?” sorusunun İngilizcesi hangisidir?

✓ A. Edilgen wh- sorusu: soru sözcüğü + was + özne + V3. B did ile V3'ü birleştirmiş, edilgen soruda did olmaz; C özneyi V3'ün arkasına atmış; D düz soru değil, yan cümle sırasıdır (I don't know when this castle was built).
YAPI · NESNE

İki nesne, edatlı fiil ve uzun nesne: edilgende ne nereye gider?

Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede edat alan fiiller ve sıfatlar nelerdir, hangi fiilin hangi edatı aldığı nasıl öğrenilir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Edatlar ve edat alan fiiller). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bazı fiiller ve sıfatlar nesnesini belli bir edatla alır: listen to music (müzik dinlemek), wait for the bus (otobüsü beklemek), be afraid of dogs (köpeklerden korkmak). Edat çoğu zaman anlamdan gelir: to bir hedefe, at bir noktaya, for istenen şeye, of bir kaynağa, in bir alana, on bir dayanağa bakar. Edattan sonra fiil gelirse -ing olur.

Edat alan fiiller: anlam mantığı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İki nesneli cümleler (give, send, show) ve edat alan fiiller (look after, listen to) passive nasıl yapılır?

Kısa cevap: İki nesneli fiillerde (give, send, show, offer, teach) iki edilgen kurulur; kişiyle başlayan daha yaygındır: Selin was sent an invitation. (Selin'e bir davetiye gönderildi.) An invitation was sent to Selin. Edatlı fiillerde edat fiilden kopmaz, V3'ün arkasında kalır: The baby was looked after by her aunt. (Bebeğe teyzesi baktı.)

Türkçede “Selin'e davetiye gönderildi” cümlesinin öznesi davetiyedir; İngilizce ise aynı cümleyi Selin'le başlatmayı daha çok sever.

İki nesne, iki edilgen

Bazı fiiller hem bir kişi hem bir şey alır: They sent Selin an invitation. (Selin'e bir davetiye gönderdiler.) Burada iki nesne vardır ve ikisi de öne geçebilir. Kişi öne geçerse kalıp yalındır: Selin was sent an invitation. Şey öne geçerse kişinin önüne to gelir: An invitation was sent to Selin. Günlük dilde ve sınav cümlelerinde kişiyle başlayan biçim daha sık görülür. İyelik ve nesne zamirleri sayfasında gördüğümüz nesne zamirleri burada özne zamirine döner: They sent her an invitation. → She was sent an invitation. (her → she)

İki nesneli fiillerde iki edilgen
EtkenKişi özneŞey özne
The guide showed us the old city.We were shown the old city.The old city was shown to us.
The school offered Mert a scholarship.Mert was offered a scholarship.A scholarship was offered to Mert.
They bought the children new books.pek doğal değilNew books were bought for the children.

give, send, show, offer, teach, lend, tell to ile; buy, make, cook, find for ile gelir. for alan fiillerde şey özneli biçim daha doğaldır.

Edat fiilin parçasıdır

Edatlar ve edat alan fiiller sayfasında look after, listen to, laugh at, take care of gibi kalıpları tek bir fiil gibi öğrendik. Edilgende de bu bütünlük korunur; nesne öne geçer, edat V3'ün arkasında kalır. Türk öğrenci edatı nesneyle birlikte götürür ve fiili yarım bırakır: “The baby was looked by her aunt” ✗.

Edatlı fiil bir bütündür: nesne öne geçince edat arkada yalnız kalmış gibi görünür ama fiile bağlıdır. Cümle “-e bakıldı” der, “bakıldı” demez.Görsel: Sınav Defteri

Phrasal verb'ler (deyimsel fiiller) de böyledir: The meeting was put off until Friday. (Toplantı cumaya ertelendi.) This problem must be dealt with today. (Bu sorunla bugün ilgilenilmeli.)

Uzun nesne ve any-

Nesne birkaç sözcükten oluşuyorsa öne bütün olarak taşınır: Someone left a box full of old letters at the door. → A box full of old letters was left at the door. (Kapıya eski mektuplarla dolu bir kutu bırakıldı.) Belgisiz ve dönüşlü zamirler sayfasında gördüğümüz any- sözcükleri ise olumsuz cümlede özne olamaz; edilgene geçerken no- biçimine döner: We didn't find anything. → Nothing was found. (Hiçbir şey bulunmadı.) They didn't sell any tickets. → No tickets were sold. Soruda any kalır: Was anyone hurt? (Yaralanan oldu mu?) Etken cümlenin öznesi nobody ise olumsuzluk fiile geçer: Nobody has cleaned this room. → This room hasn't been cleaned. Nobody'yi atıp fiili olumlu bırakırsan anlam tersine döner.

Akılda kalsın: Kişi özne olunca nesne zamiri özne zamirine döner (her → she), şey özne olunca kişiye to gelir. Edat fiilin parçasıdır: was looked after. Olumsuzda any- özne olamaz: nothing, no.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de iki nesneli fiiller çoğu kez kişi özneli edilgenle gelir: “The winners ---- a certificate.” boşluğuna were given ya da will be given beklenir; boşluktan sonra bir nesne görünce etken seçme.

TuzakEdatlı fiillerde edatı düşmüş seçenek çeldiricidir. Tuzak, “An invitation was sent Selin” gibi to'yu atmaktır: şey öne geçince kişi to ile gelir.

✎Boşluk doldur nesne ve edat

We the results by email. (Sonuçlar bize e-postayla gönderildi.) The match was because of the snow. (Maç kar yüzünden iptal edildi.) Our cat was by our neighbours while we were away. (Biz yokken kedimize komşularımız baktı.) tickets were sold for the second show. (İkinci gösteri için hiç bilet satılmadı.)

were sentcalled offlooked afternosentlookedany

?Soru çöz

The new students ---- a tour of the campus on their first day. (Yeni öğrencilere ilk gün kampüs gezdirildi.)

✓ C. Kişi (the new students) özne olunca öbür nesne arkada kalır ve to gerekmez; özne çoğul: were given. A etkendir, turu öğrenciler vermedi; B kişi özneli biçimde to fazladır, to yalnız “A tour was given to the students” biçiminde gelir; D tekil was çoğul özneyle uyuşmaz.
YAPI · GEÇİŞSİZ FİİL

Edilgeni olmayan fiiller, aldatan görünüşler ve be yerine get

Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaEnough isimden önce mi sonra mı gelir, too much ile too many ne zaman kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Zarflar ve too, enough). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Enough isimle kullanılınca ismin önüne geçer: We don't have enough time. (Yeterince vaktimiz yok.) Sıfat ve zarfla arkada, isimle önde durur. Çok fazla isim için too much (sayılamayan) ve too many (sayılabilen) gelir; sıfatın önünde ise too much değil, much too ya da far too kullanılır: It's much too hot.

Enough + isim, too much, kalıplar

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Hangi fiiller passive yapılmaz, “It was happened” neden yanlış, The door opened ile was opened farkı nedir?

Kısa cevap: Nesne almayan (geçişsiz) fiillerin edilgeni olmaz: happen, occur, take place, arrive, die, seem, appear, disappear. The accident happened at five. (Kaza beşte oldu.) “The accident was happened” yanlıştır. open, close, break gibi fiiller ise etken biçimde de “kendiliğinden olma” anlatır: The door opened. (Kapı açıldı.)

Türkçede “oldu, meydana geldi, gerçekleşti” kulağa edilgen gibi gelir; İngilizcede bunlar nesnesiz, bu yüzden edilgeni hiç olmayan fiillerdir.

Edilgende etken cümlenin nesnesi özne olur. Nesnesi olmayan fiilin öne alınacak bir şeyi yoktur; bu yüzden geçişsiz (intransitive = nesne almayan) fiiller edilgen yapılmaz. Türk öğrenci Türkçedeki edilgen görünümlü sözcüklere bakıp be ekler: “The concert was taken place” ✗. Doğrusu: The concert took place in the park. (Konser parkta gerçekleşti.) Aynı karışıklık die ile kill arasında da vardır: He died in 1990. (1990'da öldü.) die geçişsizdir; “He was died” yanlıştır. Ama He was killed in a car accident. (Trafik kazasında hayatını kaybetti.) edilgendir, çünkü kill nesne alır.

Çift yönlü fiiller: The door opened

open, close, break, melt, start, change, sell gibi fiiller hem nesne alır hem almaz: The guard opened the door. (Bekçi kapıyı açtı.) The door opened. (Kapı açıldı.) İkinci cümle Türkçeye edilgen gibi çevrilir ama İngilizcede etkendir: kapı kendiliğinden açılmıştır ya da kimin açtığı hiç düşünülmez. The door was opened. ise birinin açtığını ima eder. Benzerleri: The ice melted. (Buz eridi.) The shop opens at nine. (Dükkân dokuzda açılır.) This phone sells well. (Bu telefon iyi satılıyor.)

Edilgen gibi görünen sıfatlar

Zarflar ve too, enough sayfasında bored, interested gibi -ed ile biten sıfatları gördük. Bunlar V3'ten türemiştir ama çoğu kez bir olayı değil, bir durumu anlatır. The shop is closed. (Dükkân kapalı.) bir durumdur; The shop was closed by the police last week. (Dükkân geçen hafta polis tarafından kapatıldı.) edilgen bir olaydır. married da böyledir: Selin is married. (Selin evli.) ama Selin got married in 2022. (Selin 2022'de evlendi.) Bazı kalıplar edilgen görünür, anlamı etkendir: We're lost. (Kaybolduk.) My wallet is gone. (Cüzdanım yok, gitmiş.) Are you finished with the laptop? (Bilgisayarla işin bitti mi?)

Görünüş ve gerçek
CümleTürkçeGerçekte ne?
The accident happened.Kaza oldu.geçişsiz, edilgeni yok
The door opened.Kapı açıldı.etken, kendiliğinden
The door was opened.Kapı açıldı (biri açtı).edilgen, yapan ima edilir
The shop is closed.Dükkân kapalı.durum sıfatı
We're lost.Kaybolduk.edilgen görünümlü etken

be yerine get

Konuşma dilinde edilgenin be'si yerine get gelebilir, özellikle beklenmedik ya da istenmeyen bir olayda: My phone got stolen. (Telefonum çalındı.) Our flight got cancelled. (Uçuşumuz iptal edildi.) get edilgeni perfect dahil her zamanda kurulur: Three players have got injured this season. (Bu sezon üç oyuncu sakatlandı.) get married, get dressed, get lost, get changed gibi kalıplar da bu yapıdandır. Make, do, say, tell ve get sayfasında get'in başka anlamlarını gördük. Ama know, love, believe gibi bir durum bildiren fiillerle get kullanılmaz: This singer is known all over the world. (“gets known” ✗) Resmî yazıda ve sınav cümlelerinde be daha güvenlidir.

Ek bilgi: got mu, gotten mi?

Amerikan İngilizcesinde get'in V3'ü çoğu kez gotten'dır: Three players have gotten injured. İngiliz İngilizcesinde got kullanılır. İkisi de doğrudur; sınav cümleleri bu farkı sormaz.

Akılda kalsın: Nesne yoksa edilgen yok: happened, took place, died (was happened ✗). The door opened = kendiliğinden; was opened = biri açtı. get + V3 konuşma dilidir; durum fiilleriyle olmaz.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de geçişsiz fiiller edilgen çeldiricilerle sınanır: “The earthquake ---- at 4 a.m.” boşluğunda was occurred, has been happened gibi seçenekler yanlıştır; occurred, happened, took place doğrudur. Seçenekleri elerken önce fiilin nesne alıp alamadığını sor.

TuzakTürkçedeki “meydana geldi, gerçekleşti” gibi edilgen görünen sözcüklere bakıp be + V3 seçmektir.

⇄Bilgi eşleştirme görünüş ve anlam

?Soru çöz

The meeting ---- in the main hall last Friday. (Toplantı geçen cuma ana salonda gerçekleşti.)

✓ B. take place (gerçekleşmek) nesne almaz, edilgeni yoktur; last Friday bitmiş geçmiş: took place. A ve D geçişsiz fiile be + V3 eklemiş, Türkçedeki “gerçekleşti”yi edilgen sanmış; C was ile V2'yi (took) birleştirmiş, böyle bir yapı yoktur.
YAPI · İLERİ PASSIVE

Being done, to be done ve it is said that: ikinci fiilde ve haberde edilgen

Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede gerund ve infinitive nedir, -ing mi to mu ne zaman kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Gerund, infinitive ve would rather). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Gerund (isim-fiil), fiile -ing eklenerek yapılan ve isim gibi kullanılan biçimdir: swimming (yüzme). Infinitive (mastar) to + yalın fiildir: to swim (yüzmek). Hangisinin geleceğini boşluğun solundaki sözcük belirler: edattan sonra -ing, sıfattan sonra to V, fiilden sonra o fiilin kalıbı. Örnek: I enjoy swimming, but I want to rest now.

Gerund ve infinitive nedir?

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İngilizcede being done ve to be done nedir, It is said that ile He is said to arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: Bir fiilin arkasından ikinci bir fiil geliyorsa edilgen o ikinci fiile taşınır: -ing alan fiilden sonra being + V3, to alan fiilden sonra to be + V3. I hate being interrupted. (Sözümün kesilmesinden nefret ederim.) Haber dilinde “söyleniyor, sanılıyor” için iki kalıp vardır: It is said that… ve She is said to…

“Sözümün kesilmesi”, “davet edilmek”, “söylendiğine göre”: Türkçede edilgen fiilimsiler o kadar doğaldır ki İngilizcede de karşılıkları olduğunu fark etmeyiz.

Gerund, infinitive ve would rather sayfasında bazı fiillerin arkasından -ing (enjoy, hate, avoid, mind), bazılarının arkasından to + V1 (want, hope, expect, need) geldiğini gördük. İkinci fiil edilgen olacaksa bu seçim değişmez; yalnız be'nin uygun biçimi eklenir.

-ing alan fiil + being + V3 to alan fiil + to be + V3I hate being interrupted. · She expects to be invited. · Nobody likes being laughed at.

She expects to be invited. (Davet edilmeyi bekliyor.) Edatlı fiil burada da edatını korur: Nobody likes being laughed at. (Kimse kendisine gülünmesinden hoşlanmaz.) need'in ayrıca bir kısa yolu vardır: nesne özne olduğunda need + -ing de edilgen anlam taşır. My shoes need cleaning. = My shoes need to be cleaned. (Ayakkabılarımın temizlenmesi gerekiyor.)

Ek bilgi: having been done, to have been done

İkinci fiilin işi ana fiilden önce olmuşsa perfect biçimler gelir: She was proud of having been chosen. (Seçilmiş olmaktan gurur duyuyordu.) He seems to have been forgotten. (Unutulmuş gibi görünüyor.) Başlangıçta tanıman yeter.

It is said that ve is said to

Haberlerde “söyleniyor, sanılıyor, bekleniyor” cümleleri çok sık geçer; kimin söylediği önemsizdir. say, believe, think, know, expect, report, consider gibi fiillerle iki edilgen kurulur. People say that the old castle is haunted. (İnsanlar eski kalenin perili olduğunu söylüyor.) → It is said that the old castle is haunted. → The old castle is said to be haunted. (Eski kalenin perili olduğu söyleniyor.) It ile başlarsan that'ten sonraki cümle hiç değişmez. Özneyle başlarsan that düşer, fiil to'lu olur ve to'dan sonraki biçimi zaman farkı belirler.

Özneyle başlayınca to'dan sonra ne gelir?
Zaman ilişkisiIt is said that…Özne + is said to…
aynı zaman (yaşıyor)It is said that he lives in Paris.He is said to live in Paris.
şu an sürüyor (yazıyor)It is said that he is writing a book.He is said to be writing a book.
daha önce oldu (taşınmış)It is said that he moved to Paris.He is said to have moved to Paris.
olumsuz, önce olduIt is believed that he didn't break the window.He is believed not to have broken the window.

Söyleme geçmişteyse be de geçmişe geçer: It was believed that the castle was haunted. (Kalenin perili olduğuna inanılıyordu.) “He is said that…” ve “It is said to…” karışık kalıplardır; her ikisi de yanlıştır. that ile başlayan cümlecikleri Reported speech ve noun clauses sayfasında daha ayrıntılı göreceğiz.

Çözümlü örnek

“Hırsızın ülkeden kaçtığı sanılıyor.” cümlesini iki yolla İngilizce kur.

  1. Kim sanıyor? Söylenmiyor, önemsiz → edilgen: is thought.
  2. 1. yol: It ile başla, cümleyi aynen koru → It is thought that the thief left the country.
  3. Zaman farkı: sanma şimdi, kaçma daha önce → özneyle başlarsan to have + V3.
  4. 2. yol: The thief + is thought + to have left + the country.

Cevap: It is thought that the thief left the country. / The thief is thought to have left the country.

Akılda kalsın: İkinci fiil edilgen olunca kalıp korunur: -ing → being V3, to → to be V3. It is said that + tam cümle; özne + is said to + V1 (süren: to be V-ing, önceki: to have V3).
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de “is said / believed / thought / known” kalıbı sık gelir: boşluktan sonra to varsa cümle özneyle, that varsa It ile başlamalıdır. in 1990, last century gibi bir geçmiş ipucu to have V3'ü gösterir.

Tuzak“He is said that…” ve “It is said to…” gibi iki kalıbı birbirine karıştırmaktır. İkinci tuzak, daha önce olmuş bir iş için to + V1 seçmektir.

↕Sıralama is said to kur

“Şarkıcının bu günlerde yeni bir albüm hazırladığı söyleniyor.” cümlesini kur: parçaları doğru sıraya koy.

  1. to be preparing
  2. these days.
  3. The singer
  4. a new album
  5. is said

?Soru çöz

People believe that the bridge was built by the Romans. → The bridge ---- by the Romans. (Köprünün Romalılar tarafından yapıldığına inanılıyor.)

✓ A. İnanma şimdi, yapılma geçmişte: to have + V3; köprü kendini yapmaz, edilgen: to have been built. B zaman farkını kaybetmiş, “şimdi yapılıyor” anlamı verir; C etkendir, köprü ne inanır ne inşa eder; D özneyle başlayan kalıpta that gelmez, that için cümle It ile başlamalı.
YAPI · CAUSATIVE

Causative: make, have, get, let ile birine iş yaptırmak

Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMake ile do arasındaki fark nedir, hangisi ne zaman kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Make, do, say, tell ve get). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Make ve do ikisi de “yapmak”tır. Sonunda ortaya yeni bir şey çıkıyorsa make kullanılır: make a cake (kek yapmak), make a mistake (hata yapmak). Bir işi, görevi ya da etkinliği yerine getiriyorsan do kullanılır: do homework (ödev yapmak), do the dishes (bulaşık yıkamak). Örnek: I made a salad and did the dishes. (Salata yaptım ve bulaşıkları yıkadım.)

Make mi do mu: ürün ve iş

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İngilizcede causative (ettirgen) make, have, get ve let nasıl kullanılır, aralarındaki fark nedir?

Kısa cevap: Causative (ettirgen) yapı, işi başkasına yaptırmayı anlatır; Türkçedeki “yazdırmak, boyatmak, güldürmek” eklerinin karşılığıdır. Yapan kişi söylenince dört fiil vardır: make (zorla ya da neden olarak), have (görev ya da hizmet olarak), get (ikna ederek), let (izin vererek). Arkalarından yalın fiil gelir, yalnız get to ister: She made us wait. (Bizi bekletti.)

Türkçe tek bir ekle “yazdırdı” der; İngilizce ise önce nasıl yaptırdığını sorar: zorla mı, hizmet olarak mı, ikna ederek mi, izin vererek mi?

Türkçedeki ettirgen ekleri (-dır, -t, -ır) yaptırmanın yolunu söylemez: “Öğretmen bize kompozisyonu yeniden yazdırdı” bir zorlamadır, “Teknisyene kaloriferi kontrol ettirdim” bir hizmettir, “Kardeşimi bana yardım etmeye razı ettim” bir iknadır. İngilizcede her yolun ayrı fiili vardır. İskelet hep aynıdır: özne + ettirgen fiil + işi yapan kişi + esas fiil.

Üst sıra kişiye yaptırır: dört fiil, dört yol; yalnız get'ten sonra to gelir. Orta sıra işi yaptırır ve yapanı söylemez: have / get + nesne + V3. Bu kalıbı sonraki konuda açacağız.Görsel: Sınav Defteri
Dört fiil, dört yol (ve help)
FiilÖrnekTürkçe
make (zorla)Our teacher made us rewrite the essay.Öğretmen bize kompozisyonu yeniden yazdırdı.
make (neden olmak)This song always makes me smile.Bu şarkı beni hep gülümsetir.
have (hizmet, görev)I'll have the technician check the heating.Teknisyene kaloriferi kontrol ettireceğim.
get … to (ikna)Kerem got his brother to lend him the car.Kerem kardeşini arabayı ona ödünç vermeye ikna etti.
let (izin)My parents let me stay up late at weekends.Ailem hafta sonları geç yatmama izin verir.
help (yardım)Can you help me (to) carry these boxes?Bu kutuları taşımama yardım eder misin?

make'in “neden olmak” anlamı çoğu kez bir sıfatla gelir: The news made her happy. (Haber onu mutlu etti.) Bir unvanla da gelir: The team made Deniz captain. (Takım Deniz'i kaptan yaptı.) Make, do, say, tell ve get sayfasında make'i “yapmak, üretmek” anlamıyla gördük; burada aynı sözcük bir başkasına iş yaptırır. Bazen tek fiil daha yalındır: Thunder frightens my dog. (Gök gürültüsü köpeğimi korkutur.) “makes my dog feel scared” da doğrudur ama uzundur. help'ten sonra to isteğe bağlıdır; ikisi de doğrudur.

Edilgende: made to, allowed to

make edilgene geçince arkasındaki fiile to geri gelir: We were made to rewrite the essay. (Kompozisyonu yeniden yazmak zorunda bırakıldık.) let'in edilgeni ise kullanılmaz; yerine be allowed to gelir: They didn't let us take photos. → We weren't allowed to take photos. (Fotoğraf çekmemize izin verilmedi.)

Türklerin to hatası

Türkçedeki “-meye zorlamak, -mesine izin vermek” kalıbı to'yu çağırır: “made him to apologise” ✗, “let me to go” ✗. Etken make ve let'ten sonra to yoktur. get'te ise tersine to unutulur: “got him help” ✗ → got him to help.

Ek bilgi: have someone doing

have + kişi + V-ing bazen “buna göz yummam, izin vermem” anlamında kullanılır, çoğu kez olumsuz: I won't have you shouting in the house. (Evde bağırmana izin vermem.) Başlangıçta tanıman yeter.

Akılda kalsın: Kişiye yaptırıyorsan kişi + yalın fiil: make, have, let; get'te to. Edilgende make to'yu geri ister (was made to), let'in yerine be allowed to gelir.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de causative sorusu çoğu kez boşluktan sonraki biçimle çözülür: seçeneklerde made, let, had (+ yalın fiil) ile got, persuaded, allowed (+ to) yan yana durur; boşluktan sonra “him to finish” varsa make ve let elenir. Edilgen cümlede was made to ve was allowed to sınanır.

Tuzak“let me to go” ve “was let to go” gibi biçimleri doğru sanmaktır.

✎Boşluk doldur make, let, get

My parents didn't let me to the concert alone. (Ailem konsere tek başıma gitmeme izin vermedi.) The dentist made me for an hour. (Dişçi beni bir saat bekletti.) I finally got my sister me with the move. (Sonunda kız kardeşimi taşınmada bana yardım etmeye ikna ettim.) At my old school, we were made a uniform. (Eski okulumda bize üniforma giydiriliyordu.) Students are not to use phones in exams. (Öğrencilerin sınavlarda telefon kullanmasına izin verilmez.)

gowaitto helpto wearallowedto golethelp

?Soru çöz

When my manager saw that I was tired, she ---- early. (Yorgun olduğumu görünce müdürüm erken çıkmama izin verdi.)

✓ D. “-mesine izin vermek” = let + kişi + yalın fiil. A make zorlama bildirir, izin değil; B have bir görev verme anlamı taşır (“çıkmamı sağladı”); C get + kişiden sonra to gerekir (got me to leave) ve izin değil iknayı anlatır.
YAPI · HAVE SOMETHING DONE

Have something done: “saçımı kestirdim” ve sırayı bozunca değişen anlam

Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaLet's ve shall nasıl kullanılır, Shall I ile Shall we arasındaki fark nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Emir ve öneri cümleleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Let's (let us) + yalın fiil Türkçedeki “-elim”dir: Let's go. (Gidelim.) Olumsuzu let's not'tır. Shall öneride soru biçiminde ve yalnız I ve we ile kullanılır: Shall we go? (Gidelim mi?) bir öneri, Shall I help you? (Yardım edeyim mi?) bir tekliftir. İkisinden sonra da yalın fiil gelir.

Let's ve shall: -elim, -elim mi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Have something done ne demek, I had my hair cut ile I had cut my hair arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: İşi bir başkasına yaptırıyor ve kimin yaptığını söylemiyorsan have / get + nesne + V3 kullanılır: I had my hair cut yesterday. (Dün saçımı kestirdim.) We're getting the kitchen painted. (Mutfağı boyatıyoruz.) Aynı kalıp istenmeyen bir olayı da anlatır: She had her phone stolen. (Telefonu çalındı.)

“Saçımı kestirdim” derken kimin kestiğini söylemezsin; herkes kuaför olduğunu bilir. İngilizce bu cümleyi kişiyi atıp işi öne alarak kurar.

Önceki konuda yapanı söyleyen kalıbı gördük: have + kişi + V1. Yapan söylenmiyorsa ya da önemsizse kişi düşer, iş (nesne) ettirgen fiilin hemen arkasına gelir ve esas fiil V3 olur: have / get + nesne + V3. Bu, edilgenin ettirgen hâlidir: işi sen yapmazsın, iş birileri tarafından “yapılır”. get daha konuşma dilidir; anlam aynıdır.

Yapan söyleniyor mu?
TürkçeYapan belli: have + kişi + V1Yapan yok: have / get + nesne + V3
Musluğu tamir ettireceğim.I'll have the plumber fix the tap.I'll have the tap fixed.
Gözlerimi muayene ettirdim.I had an optician test my eyes.I had my eyes tested.
Evi boyatıyoruz.We're having two workers paint the house.We're getting the house painted.

Yapanı söylemek istersen edilgendeki gibi by eklenir: We had our wedding photos taken by a professional. (Düğün fotoğraflarımızı bir profesyonele çektirdik.)

Zaman, soru, olumsuz, emir

Zamanı have taşır; nesne ve V3 hiç değişmez: I have my car serviced every year. (her yıl bakıma götürürüm) · I'm having it serviced now. · I've just had it serviced. · You should have it serviced. Buradaki have yardımcı fiil değil, normal fiildir; bu yüzden soru ve olumsuzda do / did gelir: Where do you have your hair cut? (Saçını nerede kestiriyorsun?) I didn't have the documents translated. (Belgeleri çevirtmedim.) “Had you your hair cut?” ✗. Emir cümlesi de kurulur: Get your eyes tested. (Gözlerini muayene ettir.) Emir ve öneri cümleleri sayfasında gördüğün emir yapısı burada da aynıdır: fiil başa gelir.

Ettirgen değil, başa gelen

Aynı kalıp istemediğin bir olayı da anlatır: Lucas had his phone stolen on the metro. (Lucas'ın telefonu metroda çalındı.) Lucas kimseye telefonunu çaldırmadı; olay onun başına geldi. Türkçede “telefonunu çaldırdı” da denir ama anlam yine “başına geldi”dir. We had our flight cancelled. (Uçuşumuz iptal edildi.)

Sıra tuzağı

Aynı sözcükler, farklı sıra
CümleKim yaptı?Türkçe
I had my bike fixed.başkası (ettirgen)Bisikletimi tamir ettirdim.
I had fixed my bike.ben, daha önce (past perfect)Bisikletimi tamir etmiştim.
I fixed my bike.benBisikletimi tamir ettim.
I had my bike stolen.hırsız; başıma geldiBisikletim çalındı.

Ayırt etmenin yolu nesnenin yeridir: nesne had'in hemen arkasındaysa ettirgen ya da başa gelen olaydır; V3 nesneden önceyse past perfect'tir.

Çözümlü örnek

“Pasaport fotoğrafımı yarın çektireceğim.” cümlesini İngilizce kur.

  1. Yapan söyleniyor mu? Hayır; fotoğrafçı belli ama cümlede yok → iş + V3 kalıbı.
  2. Ettirgen fiil: have ya da get; zaman gelecek → I'll have.
  3. Nesne: my passport photo, have'in hemen arkasına.
  4. V3: take → taken; zaman ifadesi en sona.

Cevap: I'll have my passport photo taken tomorrow. (Yapanı eklersen: I'll have a photographer take my passport photo tomorrow.)

Bu sayfanın iki yapısı aynı mantığı paylaşır: edilgende de ettirgende de yapan geri çekilir, iş öne çıkar ve fiil V3 olur. Sınav düzeyindeki ayrıntısı YDS/YDT serisinin Passive ve causative sayfasında.

Akılda kalsın: Kişiye yaptırırsan have + kişi + V1; işi yaptırırsan have / get + iş + V3. Sıra anlamı değiştirir: had my bike fixed = ettirdim, had fixed my bike = etmiştim.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de have / get something done çoğu kez nesneden sonraki fiil olarak sorulur: “I need to have my car ----” boşluğuna V3 (serviced) gelir; V1, to V1 ve -ing biçimleri çeldiricidir. Çeviri sorularında “-dirmek” eki bu kalıbı, “-mıştı” eki past perfect'i gösterir.

TuzakHad + V3 + nesne sırasını (I had serviced my car) ettirgen sanmaktır.

⇄Bilgi eşleştirme kim yaptı?

?Soru çöz

“Geçen hafta evimizin çatısını onarttık.” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?

✓ C. Çatıyı başkasına onarttık ve yapanı söylemiyoruz: had + nesne + V3. A “onardık” der, işi kendimiz yapmışız gibi; B had + V3 + nesne sırası past perfect'tir (onarmıştık); D yapan yokken nesneden sonra V1 gelmez, V3 gerekir.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

The meeting was cancelled and I went there for nothing. I wish I ---- about it. (Toplantı iptal edilmiş ve oraya boşuna gittim. Keşke bunu bilseydim.)

✓ D. Bilmemek ve boşuna gitmek geçmişte oldu; geçmişe dair keşke had + V3 ister. A Türkçedeki “bilseydim”i şimdi sanmış, past şimdiki durum içindir; B would kendi dileğin için kullanılmaz; C present, keşke cümlesinde zamanı geri götürmemiş.Kaynak: If clauses ve wish · Wish ve if only: keşke

?Soru 2

— My job interview is tomorrow morning. — Good luck! I ---- it goes well. (— İş görüşmem yarın sabah. — Bol şans! Umarım iyi geçer.)

✓ B. Görüşmenin iyi geçmesi gerçekleşebilecek bir dilektir ve ardından present (goes) gelmiş: hope. A “dilemek = wish” diye düşünmüş, ama wish gerçek dışı dilek içindir ve zamanı geri götürür; C would wish bu bağlamda anlamsız bir yığmadır; D wished geçmişte dilemeyi anlatır, yarına dair umudu değil.Kaynak: If clauses ve wish · Wish + would, hope ve hatalar

?Soru 3

— I didn't watch the final.
— ---- (Ben de izlemedim.)

✓ C. Katılınan cümle olumsuz; sonda olumsuz yardımcı + either: I didn't either. A Me too olumlu cümleye katılır; B Türkçedeki “de”yi too ile çevirmiş, too olumsuzda kullanılmaz; D “Ben de izledim” anlamına gelir, olumluya katılmadır.Kaynak: Question tags ve so, neither · Also, as well, me too, katılmamak

?Soru 4

If you ---- metal, it expands. (Metali ısıtırsan genleşir.)

✓ C. Metalin ısınınca genleşmesi her zaman doğrudur: Type 0, iki yarıda da simple present. A past, Type 2'nin koşul yarısıdır ve ana yarıda would ister; B if yarısına will koymuş, koşul yarısında will olmaz; D would yalnız ana yarıda durur, if yarısına girmez.Kaynak: If clauses ve wish · Koşul cümlesi ve Type 0

?Soru 5

— Shall I tell Ece about the surprise party? — I'd rather you ---- her anything yet. (— Ece'ye sürpriz partiyi söyleyeyim mi? — Ona henüz bir şey söylememeni tercih ederim.)

✓ B. Tercih başkasının (you) eylemi hakkında ve anlam şimdi ya da gelecek; would rather + kişi + geçmiş zaman gelir: didn't tell. A şimdiki zamanı seçmiş, bu kalıpta beklenen biçim geçmiş zamandır; C would prefer kalıbını (prefer you not to tell) taşımış, would rather to almaz; D geleceği will ile vermeye çalışmış, kişiden sonra geçmiş biçim gerekir.Kaynak: Gerund, infinitive ve would rather · Would rather: tercih ve kibar ret

?Soru 6

— You didn't lock the door, did you?
— ---- I completely forgot. (Kapıyı kilitlemedin, değil mi? — … Tamamen unuttum.)

✓ D. Unuttuğuna göre kapı kilitlenmedi; gerçek olumsuz olduğu için No + olumsuz kısa cevap. A Türkçedeki “Evet, kilitlemedim”i çevirmiş, yes olumsuz cevapla gelmez; B kilitlediğini söylüyor, “unuttum” ile çelişiyor; C no ile olumlu kısa cevap yan yana gelmez.Kaynak: Question tags ve so, neither · Tag'e cevap ve tonlama

?Soru 7

“Finali hangi takım kazandı?” sorusunun İngilizcesi hangisidir?

✓ D. Kazanan takım soruluyor, which team özne grubu; did gelmez, fiil V2 (won). A özne sorusuna gereksiz did eklemiş; B nesne sorusu kurup anlamı bozmuş: “Final hangi takımı kazandı?”; C which ile ismini ayırmış, which team tek bir öğedir.Kaynak: Question tags ve so, neither · Which, whose, how many ve edatlı sorular

?Soru 8

My teacher suggested ---- a short summary after each chapter. (Öğretmenim her bölümden sonra kısa bir özet yazmayı önerdi.)

✓ D. Suggest kişisiz kullanılınca -ing ister: suggested writing. A en yaygın hatadır, advise kalıbını suggest'e taşımış; kişi söylenecekse suggested that I (should) write; B suggest'ten sonra to V gelmez; C kişi + yalın fiil make ve let'e özgüdür.Kaynak: Gerund, infinitive ve would rather · Araya kişi girince: want you to

?Soru 9

If I ---- you, I'd talk to the teacher before the exam. (Senin yerinde olsam sınavdan önce öğretmenle konuşurdum.)

✓ D. Senin yerinde olmak gerçek dışıdır ve ana yarıda 'd (would) var: Type 2, if yarısında past; be bütün öznelerle were. A “şu an” diye present seçmiş, ama gerçek dışı durum past ister; B would'u if yarısına taşımış; C will hem if yarısına girmez hem Type 1'e aittir.Kaynak: If clauses ve wish · Type 2: olsaydı, olurdu

?Soru 10

After three attempts, Emre finally managed ---- his driving test. (Üç denemeden sonra Emre sonunda direksiyon sınavını geçmeyi başardı.)

✓ D. Manage “başarmak” anlamındadır ve to V isteyen başarma grubundadır: managed to pass. A yalın fiil modal ve make, let gibi fiillerden sonra gelir, manage'den sonra değil; B “geçmeyi” ekine bakıp -ing seçmiş, manage o grupta değil; C geçmişi iki kez işaretlemiş, zaman yalnız managed'da görünür.Kaynak: Gerund, infinitive ve would rather · Fiil + -ing, fiil + to V
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İngilizce soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →