Passive voice nedir? Nesne öne geçer, be + V3 gelir
Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
İngilizcede passive (edilgen) cümle nedir, nasıl kurulur ve by ne zaman kullanılır?
Kısa cevap: Passive (edilgen) cümlede işi yapan değil, işten etkilenen öne çıkar: etken cümlenin nesnesi özne olur, fiil be + V3 biçimine girer. They built this bridge in 1925. → This bridge was built in 1925. (Bu köprü 1925'te yapıldı.) Yapanı söylemek gerekirse sona by eklenir; çoğu cümlede söylenmez.Türkçede “yapıldı” demek için köke tek bir ek yeter; İngilizce aynı işi iki parçayla görür.
Etken (active) cümlede özne işi yapar: The workers built the old bridge in 1925. (İşçiler eski köprüyü 1925'te yaptı.) Edilgen (passive) cümlede işten etkilenen öne geçer: The old bridge was built in 1925. (Eski köprü 1925'te yapıldı.) Türkçede bu dönüşüm üç adımdır: nesneyi başa al, fiile -ıl / -il / -ın ekini ekle, yapanı ya at ya da “tarafından” ile söyle. İngilizce aynı üç adımı izler. Tek fark, Türkçedeki eki iki parça karşılar: zamanı taşıyan be ve anlamı taşıyan V3 (fiilin üçüncü hâli).
| Etken | Edilgen | İngilizce edilgen |
|---|---|---|
| temizler | temizlenir | is cleaned |
| temizliyor | temizleniyor | is being cleaned |
| temizledi | temizlendi | was cleaned |
| temizleyecek | temizlenecek | will be cleaned |
| temizlemeli | temizlenmeli | should be cleaned |
Ne zaman edilgen?
Edilgen bir süs değildir; yapanın önemi azaldığında seçilir. Dört durum sık görülür:
- Yapan bilinmiyor: My bike was stolen last night. (Bisikletim dün gece çalındı.)
- Yapan belli ya da önemsiz: Rubbish is collected on Mondays. (Çöpler pazartesi toplanır.) Kimin topladığını herkes bilir.
- Yapan gizlenmek isteniyor: Some mistakes were made. (Bazı hatalar yapıldı.) Hatayı kimin yaptığı söylenmez.
- Haber, bilim ve resmî dil: The results will be announced on Friday. (Sonuçlar cuma açıklanacak.)
Günlük hayatta da her yerdedir: etiketteki Made in Türkiye (Türkiye'de üretilmiştir), tabeladaki Smoking is not allowed. (Sigara içilmez.)
by: yalnız gerekiyorsa
Edilgen cümlelerin çoğunda by yoktur. Yapan yeni ya da önemli bir bilgiyse eklenir: This song was written by a sixteen-year-old student. (Bu şarkı on altı yaşında bir öğrenci tarafından yazıldı.) people, someone, they, everybody gibi genel özneler ise hiç taşınmaz: Someone has taken my seat. → My seat has been taken. (Yerim alınmış.) “by someone” eklemek bilgi katmaz. Etken cümlede de have'den sonra V3 geldiğine dikkat: has taken, took değil.
En sık hata: be'yi unutmak
Türkçede edilgenliği tek ek taşıdığı için Türk öğrenci be'yi atlar: “The old bridge built in 1925” ✗. Bu cümlede köprü bir şey inşa etmiş gibi okunur; doğrusu was built. İkinci hata, be'yi koyup V3'ü bozmaktır: “was build” ✗, “was builded” ✗. Edilgende iki parçanın ikisi de şarttır.
Nasıl sorulurYDS ve YDT dil bilgisi sorularında boşluktan önceki isim işi kendisi yapamıyorsa (The new hospital ----, The results ----) edilgen beklenir: hastane kendini inşa etmez. Seçeneklerde aynı fiilin etken ve edilgen hâlleri yan yana durur; önce “özne bu işi yapabilir mi?” diye sor.
TuzakBe'siz V3'ü (built) ya da be + V1'i (was build) doğru sanmaktır.
⇄Bilgi eşleştirme neden edilgen?
?Soru çöz
The old bridge in our village ---- in 1925. (Köyümüzdeki eski köprü 1925'te yapıldı.)