Öğrenmek bakmak değil hatırlamaktır: İngilizcede işe yarayan dört ilke
Temel İngilizce · Başlangıç · Başlarken · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
İngilizce çalışırken en etkili öğrenme yöntemleri hangileridir?
Kısa cevap: Kalıcı öğrenmeyi en çok dört ilke sağlar: geri getirme (bakmadan hatırlamak), aralıklı tekrar (tekrarı günlere yaymak), harmanlama (konuları karıştırarak sınamak) ve ikili kodlama (sözü şemayla desteklemek). Tekrar tekrar okumak ya da izlemek tanıdık gelir ama az kalıcıdır. Örnek: “Yorgunum.”u görüp I am tired. cümlesini bakmadan kurmak.Bir konu anlatımını beşinci kez izlerken her şey tanıdık gelir; kitabı kapatıp tek bir cümle kurmaya çalıştığında o tanıdıklığın ne kadar az şey taşıdığını görürsün.
Psikologlar öğrencilerin en sık kullandığı çalışma tekniklerini yıllardır karşılaştırıyor. On tekniği yüzlerce deneyle tartan geniş bir derleme (Dunlosky ve arkadaşları, 2013) yalnız iki tekniği “yüksek fayda” sınıfına koydu: kendini sınamak ve tekrarı zamana yaymak. Yeniden okumak, altını çizmek ve özet çıkarmak “düşük fayda” sınıfında kaldı. Sebep basit: okurken beyin bilgiyi tanır; hatırlamaya çalışırken onu yeniden kurar ve her kuruluş izi biraz daha derinleştirir.
| İlke | Ne demek? | İngilizcede nasıl? | Kanıt |
|---|---|---|---|
| Geri getirme (retrieval) | bakmadan hatırlamak | Türkçe cümleyi görüp İngilizcesini kendin kurmak; kartın arkasını çevirmeden cevap söylemek | yüksek fayda |
| Aralıklı tekrar (spacing) | tekrarı günlere yaymak | aynı kelimeyi bugün, iki gün sonra, bir hafta sonra sınamak | yüksek fayda |
| Harmanlama (interleaving) | konuları karıştırarak sınamak | am / is / are sorularını soru kelimesi sorularıyla karışık çözmek | orta fayda |
| İkili kodlama (dual coding) | sözü görselle eşlemek | kuralı bir şema ya da tabloyla birlikte öğrenmek | çoklu ortam araştırmaları |
İzlemek öğrenmek değildir
Yaygın bir öneri, konu anlatımını “ezbere anlatabilecek hâle gelene kadar” tekrar tekrar izlemektir. Niyet doğru, yol yanlış: her yeni izleyişte bilgi biraz daha tanıdık gelir ve bu tanıdıklık öğrenilmiş gibi hissettirir. Buna tanıdıklık yanılsaması denir. Verimli yol dört adımdır: bir kez dikkatle izle ya da oku, kapat, kuralı ve bir örneği kendi cümlenle yaz ya da sesli anlat, sonra açıp kontrol et. Eksik kalan yer, ikinci kez bakman gereken yerdir.
Bu sayfalar ilkeleri nasıl uygular?
Bu serinin her konusu “Önce hatırla” kutusuyla açılır: bir önceki konuyu, okumadan hatırlamaya çalışırsın. Her konunun sonunda en az iki etkinlik vardır; sayfa sonundaki Karma tekrar ise bu sayfanın ve önceki sayfaların sorularını karıştırarak sorar. Tablolar ve şemalar kuralı sözün yanında bir de görüntüyle verir. Yani aralıklı tekrar ve harmanlama sayfaların yapısına gömülüdür; sana düşen, cevaba bakmadan önce gerçekten bir cevap vermektir.
Ek bilgi: kanıtı zayıf ama yaygın teknikler ve kaynaklar
Altını çizmek, yeniden okumak ve ses benzerliğiyle hikâye kurmak (anahtar sözcük yöntemi) yasak değildir, ama tek başına kullanıldığında kalıcılığı düşüktür. Altını çizdiğin satırı sonra kendini sınamak için kullanırsan işe yarar. Kaynaklar: Dunlosky ve ark. 2013 (on çalışma tekniğinin karşılaştırması), Roediger ve Karpicke 2006 (sınama etkisi), Cepeda ve ark. 2006 (aralıklı tekrar), Rohrer ve Taylor 2007 (harmanlama), Paivio 1986 ve Mayer 2009 (ikili kodlama ve çoklu ortamla öğrenme).
Nasıl sorulurÇalışma yöntemi sınavda sorulmaz, ama sınavın kendisi bir geri getirme işidir: kâğıtta kural yazmaz, kuralı senin hatırlaman gerekir. Okul sınavından YDT'ye kadar boşluk doldurma ve doğru cümleyi seçme soruları, tanıdık görünen ama küçük bir yerinden bozuk şıklarla kurulur.
Tuzak“bu cümleyi görmüştüm” duygusuyla şık işaretlemektir; bir cümleyi görmüş olmak, kuralı uygulayabilmek demek değildir.
⇄Bilgi eşleştirme davranış → ilke
?Soru çöz
Aşağıdakilerden hangisi geri getirme (bakmadan hatırlama) pratiğidir?