Was ve were: am, is, are'ın geçmişi ve I'nın taraf değiştirmesi
Temel İngilizce · A1–A2 · Zamanlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaTo be ile cümle nasıl kurulur, I am a student ve She is tired cümlelerinin yapısı nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Özne zamirleri ve to be). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Be fiilinden sonra üç şeyden biri gelir: bir isim (I am a student. Öğrenciyim.), bir sıfat (She is tired. Yorgun.) ya da bir yer (They are at school. Okuldalar.). Türkçede bu bilgi sona eklenen “-im, -sin, -dir” ekleriyle verilir; İngilizcede am / is / are özneden hemen sonra gelir.
✎Konu anlatımı
Was ve were ne zaman kullanılır, I was mı I were mı denir?
Kısa cevap: Was ve were, be fiilinin (am / is / are) geçmiş biçimidir ve Türkçedeki “-dı, -ydı” ekini karşılar. I, he, she, it ve tekil isimler was; you, we, they ve çoğul isimler were alır: I was tired. (Yorgundum.) They were at home. (Evdeydiler.) Şimdide am alan I, geçmişte tekil tarafa geçer: I was.Özne zamirleri ve to be sayfasında am, is, are üçlüsünü gördük; geçmişe geçince üçlü ikiye iner.
Be fiili bir bukalemun gibidir: özneye ve zamana göre kılık değiştirir. Şimdide üç biçimi vardı; geçmişte iki biçimi var. Bu kez I yalnız kalmaz, he, she, it ile aynı grupta was alır: I was at school. (Okuldaydım.) She was at school. (Okuldaydı.) You, we, they ve çoğul isimler were alır: We were late. (Geç kaldık.) You tek kişiye söylense de were alır, tıpkı şimdide are aldığı gibi: You were right, Deniz. (Haklıydın, Deniz.)
| Şimdi | Geçmiş | Türkçe |
|---|---|---|
| I am a student. | I was a student. | Öğrenciydim. |
| The test is easy. | The test was easy. | Sınav kolaydı. |
| Kerem is at the gym. | Kerem was at the gym. | Kerem spor salonundaydı. |
| We are in the same class. | We were in the same class. | Aynı sınıftaydık. |
| It is cold. | It was cold. | Hava soğuktu. |
Özne kaç kişi?
Fiili seçmeden önce, şimdiki zamanda yaptığın gibi özneyi zamire çevir. And ile bağlanan iki kişi çoğuldur: Elif and her brother were here two days ago. (Elif ve kardeşi iki gün önce buradaydı.) Türkçede “buradaydı” tekil görünür, ama İngilizcede iki kişi were alır. Tersi de olur: “Sınıfımız çok kalabalıktı” cümlesindeki “-ımız” seni yanıltmasın; sınıf tek bir şeydir: Our classroom was very crowded. People ve children ise -s almadan çoğuldur: The people were friendly. (İnsanlar cana yakındı.)
I were ne zaman doğru?
Düz cümlede I her zaman was alır; “I were tired” yanlıştır. Yalnız “If I were you” (Senin yerinde olsam) gibi koşul ve dilek kalıplarında were görülür; bu ayrı kuralı If clauses ve wish sayfasında göreceğiz.
Ek bilgi: yalın be, been ve “You are being rude”
Be'nin yalın hâli emirde (Be quiet. Emir ve öneri cümleleri sayfasında gördük) ve can, will gibi sözcüklerden sonra kullanılır: It can be cold at night. (Geceleri hava soğuk olabilir.) Been ise have / has / had ile kurulan perfect zamanlarda gelir (I have been here before.); Türkçedeki “-miş” ekinin karşılığı değildir. Be bazen yardımcı fiildir: I was sleeping. (Uyuyordum.) İki be yan yana bile gelebilir: You are rude. (Kaba birisin; kalıcı özellik) ↔ You are being rude. (Şu an kabalık ediyorsun; o anki davranış).
Nasıl sorulurBoşluk doldurmada özne ve zaman ipucu verilir, was ya da were seçersin: My grandparents ---- in İzmir last summer. Tuzak, I'yı şimdideki ayrıcalığı yüzünden were ile eşlemektir (I were ✗).
Tuzakİkinci tuzak, öznenin sayısını Türkçe ekten okumaktır: “Ali ve kardeşi buradaydı” tekil görünse de iki kişidir (were); “sınıfımız” ise tek sınıftır (was). Zaman ipucu (last, ago, yesterday) varsa is ve are şıkları elenir.
✎Boşluk doldur was / were
I very tired yesterday. (Dün çok yorgundum.) My parents at home last night. (Annemle babam dün gece evdeydi.) Our classroom cold this morning. (Sınıfımız bu sabah soğuktu.) You right, Ayşe. (Haklıydın, Ayşe.)
?Soru çöz
Elif and her cousin ---- in Antalya two weeks ago. (Elif ve kuzeni iki hafta önce Antalya'daydı.)