Was, were ve simple past: geçmiş zaman

I neden geçmişte was alır, “gittim” neden I was go değil I went olur? Be tablosu, zaman çizgisi, karar ağacı ve 14 etkinlikle geçmiş zaman.

7 durakTemel İngilizce · A1–A2
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
ZAMAN · WAS, WERE

Was ve were: am, is, are'ın geçmişi ve I'nın taraf değiştirmesi

Temel İngilizce · A1–A2 · Zamanlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTo be ile cümle nasıl kurulur, I am a student ve She is tired cümlelerinin yapısı nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Özne zamirleri ve to be). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Be fiilinden sonra üç şeyden biri gelir: bir isim (I am a student. Öğrenciyim.), bir sıfat (She is tired. Yorgun.) ya da bir yer (They are at school. Okuldalar.). Türkçede bu bilgi sona eklenen “-im, -sin, -dir” ekleriyle verilir; İngilizcede am / is / are özneden hemen sonra gelir.

To be + isim, sıfat, yer

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Was ve were ne zaman kullanılır, I was mı I were mı denir?

Kısa cevap: Was ve were, be fiilinin (am / is / are) geçmiş biçimidir ve Türkçedeki “-dı, -ydı” ekini karşılar. I, he, she, it ve tekil isimler was; you, we, they ve çoğul isimler were alır: I was tired. (Yorgundum.) They were at home. (Evdeydiler.) Şimdide am alan I, geçmişte tekil tarafa geçer: I was.

Özne zamirleri ve to be sayfasında am, is, are üçlüsünü gördük; geçmişe geçince üçlü ikiye iner.

Be fiili bir bukalemun gibidir: özneye ve zamana göre kılık değiştirir. Şimdide üç biçimi vardı; geçmişte iki biçimi var. Bu kez I yalnız kalmaz, he, she, it ile aynı grupta was alır: I was at school. (Okuldaydım.) She was at school. (Okuldaydı.) You, we, they ve çoğul isimler were alır: We were late. (Geç kaldık.) You tek kişiye söylense de were alır, tıpkı şimdide are aldığı gibi: You were right, Deniz. (Haklıydın, Deniz.)

Şimdide I tek başına bir kutuydu (am); geçmişte tekillerle aynı kutuya girer (was). You ise iki zamanda da çoğul tarafta kalır (are, were).Görsel: Sınav Defteri
Şimdiden geçmişe: aynı cümle, yalnız fiil değişir
ŞimdiGeçmişTürkçe
I am a student.I was a student.Öğrenciydim.
The test is easy.The test was easy.Sınav kolaydı.
Kerem is at the gym.Kerem was at the gym.Kerem spor salonundaydı.
We are in the same class.We were in the same class.Aynı sınıftaydık.
It is cold.It was cold.Hava soğuktu.

Özne kaç kişi?

Fiili seçmeden önce, şimdiki zamanda yaptığın gibi özneyi zamire çevir. And ile bağlanan iki kişi çoğuldur: Elif and her brother were here two days ago. (Elif ve kardeşi iki gün önce buradaydı.) Türkçede “buradaydı” tekil görünür, ama İngilizcede iki kişi were alır. Tersi de olur: “Sınıfımız çok kalabalıktı” cümlesindeki “-ımız” seni yanıltmasın; sınıf tek bir şeydir: Our classroom was very crowded. People ve children ise -s almadan çoğuldur: The people were friendly. (İnsanlar cana yakındı.)

I were ne zaman doğru?

Düz cümlede I her zaman was alır; “I were tired” yanlıştır. Yalnız “If I were you” (Senin yerinde olsam) gibi koşul ve dilek kalıplarında were görülür; bu ayrı kuralı If clauses ve wish sayfasında göreceğiz.

Ek bilgi: yalın be, been ve “You are being rude”

Be'nin yalın hâli emirde (Be quiet. Emir ve öneri cümleleri sayfasında gördük) ve can, will gibi sözcüklerden sonra kullanılır: It can be cold at night. (Geceleri hava soğuk olabilir.) Been ise have / has / had ile kurulan perfect zamanlarda gelir (I have been here before.); Türkçedeki “-miş” ekinin karşılığı değildir. Be bazen yardımcı fiildir: I was sleeping. (Uyuyordum.) İki be yan yana bile gelebilir: You are rude. (Kaba birisin; kalıcı özellik) ↔ You are being rude. (Şu an kabalık ediyorsun; o anki davranış).

Akılda kalsın: I, he, she, it → was; you, we, they → were. Şimdide yalnız kalan I, geçmişte tekillerin yanına geçer. Türkçedeki “-dı, -ydı” eki isim, sıfat ve yer cümlesinde was / were'dür.
Sınavda

Nasıl sorulurBoşluk doldurmada özne ve zaman ipucu verilir, was ya da were seçersin: My grandparents ---- in İzmir last summer. Tuzak, I'yı şimdideki ayrıcalığı yüzünden were ile eşlemektir (I were ✗).

Tuzakİkinci tuzak, öznenin sayısını Türkçe ekten okumaktır: “Ali ve kardeşi buradaydı” tekil görünse de iki kişidir (were); “sınıfımız” ise tek sınıftır (was). Zaman ipucu (last, ago, yesterday) varsa is ve are şıkları elenir.

✎Boşluk doldur was / were

I very tired yesterday. (Dün çok yorgundum.) My parents at home last night. (Annemle babam dün gece evdeydi.) Our classroom cold this morning. (Sınıfımız bu sabah soğuktu.) You right, Ayşe. (Haklıydın, Ayşe.)

waswerewaswereareis

?Soru çöz

Elif and her cousin ---- in Antalya two weeks ago. (Elif ve kuzeni iki hafta önce Antalya'daydı.)

✓ B. Özne iki kişidir (Elif and her cousin → they) ve two weeks ago zamanı geçmişe koyar: were. A Türkçedeki tekil görünen “Antalya'daydı”ya bakmış, ama and ile bağlanan iki kişi çoğuldur; C are şimdiki biçimdir, ago ile uyuşmaz; D did asıl fiilli cümlelerde olumsuz ve soru yapar, yer cümlesinde be gerekir.
YAPI · OLUMSUZ, SORU, THERE WAS

Wasn't, weren't, were you…? ve there was / there were

Temel İngilizce · A1–A2 · Zamanlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede soru kelimeli soru cümlesi nasıl kurulur, Where are you mi Where you are mı?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Soru kelimeleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Soru kelimeli soruda sıra sabittir: soru kelimesi + am / is / are + özne + (geri kalan)? Önce evet/hayır sorusunu kurar, sonra başına soru kelimesini eklersin: Is the exam on Monday? → When is the exam? (Sınav ne zaman?) Türkçedeki gibi düz sırayla kurulan “Where you are?” yanlıştır; doğrusu Where are you?

Dizilim: soru kelimesi + be + özne

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Was ve were ile olumsuz ve soru cümlesi nasıl kurulur, there was ile there were farkı nedir?

Kısa cevap: Olumsuzda not, was / were'ün arkasına gelir: She wasn't at home. (Evde değildi.) Soruda was / were öznenin önüne geçer: Were you at home? (Evde miydin?) Kısa cevap: Yes, I was. / No, I wasn't. “Vardı” demek için tekil ve sayılamayan isimle there was, çoğul isimle there were kullanılır: There were ten people.

Be'nin geçmişi, şimdiki hâlinin bütün alışkanlıklarını taşır: not'u yanına alır, soruda başa geçer, did istemez.

(+) Özne + was/were + bilgi. (−) Özne + was/were + not + bilgi. (?) Was/Were + özne + bilgi?wasn't = was not · weren't = were not · kısa cevap = Yes / No + özne + was / were

(−) wasn't, weren't

Not'un yeri am / is / are'daki gibidir: I wasn't hungry. (Aç değildim.) The shops weren't open. (Dükkânlar açık değildi.) Şimdide I için birleşik kısaltma yoktu (I amn't ✗); geçmişte I da wasn't alır: I wasn't ready.

(?) was / were başa

Soru için was / were'ü öznenin önüne al: Was the film good? (Film güzel miydi?) Soru kelimesi en başa gelir: Where were you last night? (Dün gece neredeydin?) Why was he angry? (Neden kızgındı?) Soru kelimeleri sayfasında kurduğumuz dizilim aynen işler. Did gerekmez: “Did you were…?” yanlıştır.

Kısa cevap

Kısa cevapta yalnız özne ve was / were kalır; olumlu kısa cevapta kısaltma yapılmaz: Was it expensive? — Yes, it was. / No, it wasn't. You diye sorulana I ya da we ile cevap verilir: Were you tired? — Yes, I was.

Aynı cümle, dört hâl (geçmiş)
(+)(−)(?)Kısa cevap
You were late.You weren't late.Were you late?Yes, I was. / No, I wasn't.
It was cheap.It wasn't cheap.Was it cheap?Yes, it was. / No, it wasn't.
They were happy.They weren't happy.Were they happy?Yes, they were. / No, they weren't.

There was, there were: “vardı”

Yer edatları ve there is sayfasında there is / there are ile “var” demeyi gördük. Geçmişte “vardı” there was / there were olur: There was a cat in the garden. (Bahçede bir kedi vardı.) There were a lot of people at the concert. (Konserde çok insan vardı.) Sayılamayan isim tekil gibi was alır: There was some milk in the fridge. Olumsuz ve soru aynı kuralla kurulur: There wasn't any bread. (Hiç ekmek yoktu.) Were there any questions? (Hiç soru var mıydı?) Türklerin sık hatası “There was many people”dır: many people çoğuldur, were ister.

Dikkat (okunuş): konuşmada olumlu was ve were hızlı ve zayıf söylenir, kolay kaçar; wasn't ve weren't ise vurguyla duyulur. Dinlerken olumsuzu bu vurgudan yakala.

Akılda kalsın: Was / were, am / is / are gibi davranır: not yanına, soruda başa; did istemez. “Vardı”: tekil ve sayılamayan → there was, çoğul → there were.
Sınavda

Nasıl sorulurDiyalog tamamlamada bir soru verilir, uygun kısa cevap seçilir: — Were your friends at the party? — ---- Bazen de cevaptan soruyu bulman istenir.

TuzakBe'li geçmiş soruda did kullanan şıktır (Did you were…? ✗). İkinci tuzak, there was'ı “vardı” diye ezberleyip çoğul isimle kullanmaktır: There was many people ✗ → There were many people.

↕Sıralama soru kur

“Partide çok insan var mıydı?” sorusunu kur: parçaları doğru sıraya koy.

  1. many people
  2. Were
  3. at the party?
  4. there

?Soru çöz

— Was the museum open on Monday?
— ---- It was closed all day.

✓ D. Müze bütün gün kapalıymış, cevap olumsuzdur; was'lı soruya was + not ile cevap verilir: No, it wasn't. A olumlu cevap, ardından gelen “kapalıydı” ile çelişir; B no ile olumlu fiili birleştirmiş, kısa cevapta ikisi aynı yöne bakar; C didn't asıl fiilli sorunun cevabıdır, be'li soru be ile cevaplanır.
SÖZCÜK · ZAMAN İFADELERİ

Yesterday, last, ago: “dün gece” neden yesterday night değil?

Temel İngilizce · A1–A2 · Zamanlar · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede zaman edatları in, on, at ne zaman kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Sayılar, saat ve zaman edatları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Türkçedeki “saat beşte, pazartesi günü, mayısta” eklerinin karşılığı üç edattır (preposition = edat): saat ve kısa anlar için at (at five o'clock), gün adları ve tarihler için on (on Monday, on 5 May), ay, mevsim, yıl, yüzyıl ve günün kısımları için in (in May, in 2026, in the morning).

In, on, at: zaman edatları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Yesterday, last ve ago nasıl kullanılır, dün gece İngilizcede neden last night olur?

Kısa cevap: Geçmişi gösteren üç temel ifade vardır: yesterday “dün” (yesterday morning, dün sabah), last “geçen” (last week, geçen hafta) ve süreden sonra gelen ago “önce” (two days ago, iki gün önce). “Dün gece” istisnadır: last night denir, yesterday night denmez. Örnek: I was at home last night. (Dün gece evdeydim.)

Bir cümlenin geçmişte olduğunu çoğu kez fiilden önce zaman ifadesi söyler; bu ifadeleri tanıyan, fiili de doğru seçer.

Yesterday + günün bölümü

Yesterday tek başına “dün”dür ve günün bölümleriyle birleşir: yesterday morning (dün sabah), yesterday afternoon (dün öğleden sonra), yesterday evening (dün akşam). Önüne edat gelmez: “on yesterday” yanlıştır.

Last + dönem

Last “geçen, son” demektir: last week, last month, last year, last summer, last Monday (geçen pazartesi). Burada da edat yoktur: “in last year” yanlıştır. “Dün gece” bu iki grubun arasında kalır ve last ile söylenir: last night. Yesterday night Türklerin çok yaptığı bir hatadır. “Dün”ü last day diye çevirmek de yanlıştır; dün yesterday'dir.

Süre + ago

Ago “önce” demektir ve Türkçedeki gibi sürenin arkasına gelir: ten minutes ago (on dakika önce), two days ago, five years ago. “Ago two days” yanlıştır. Ago her zaman şimdiden geriye sayar. Before ise tek başına “daha önce” (I was here before.) ya da bir olaydan önce (before the exam) demektir; şimdiden geriye sayılan süre için ago kullanılır.

Yukarıdan aşağı inildikçe geçmişe gidilir. Yesterday, last ve ago edatsız kullanılır; belli bir yıl ya da gün ise in, on, at ile gelir.Görsel: Sınav Defteri

Belli zaman ve cümledeki yeri

Saat, gün ve yıl, Sayılar, saat ve zaman edatları sayfasında gördüğün edatlarla gelir: at seven, on Monday, in 2015. Bunlara the other day (geçen gün) ve when I was a child (çocukken) da eklenir. Zaman ifadesi çoğu kez cümlenin sonuna, vurgu için başına gelir: We were in Mardin last summer. = Last summer we were in Mardin. (Geçen yaz Mardin'deydik.)

Akılda kalsın: Dün = yesterday, geçen = last, önce = süre + ago (sonda). “Dün gece” tek istisna: last night. Yesterday, last ve ago'dan önce edat gelmez.
Sınavda

Nasıl sorulurBoşluk doldurmada zaman ifadesi ya da ona uyan fiil biçimi sorulur: We were in Bursa three years ----. Tuzak, Türkçedeki “dün gece”yi birebir çevirip yesterday night seçmektir; doğrusu last night.

Tuzakİkinci tuzak, ago'yu sürenin önüne koymak (ago three years ✗) ya da last'tan önce in eklemektir (in last year ✗). Cümlede geçmiş zaman ifadesi varsa is, are ve geniş zamanlı şıklar elenir.

⇄Bilgi eşleştirme Türkçe → zaman ifadesi

?Soru çöz

“Dün gece neredeydin?” sorusunun İngilizcesi hangisidir?

✓ A. “Dün gece” last night'tır; yer sorusu be ile kurulur ve were öznenin önüne geçer. B Türkçedeki “dün gece”yi birebir çevirmiş, yesterday night denmez; C be'li soruya did eklemiş, did ile were bir arada kullanılmaz; D soru kelimesinden sonra were'ü özneyle yer değiştirmemiş, Türkçedeki gibi yalnız tonla soru yapmış.
ZAMAN · SIMPLE PAST

Simple past: Türkçedeki “-dı” eki İngilizcede fiilin ikinci hâli

Temel İngilizce · A1–A2 · Zamanlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSimple present tense nasıl kurulur, he, she, it ile fiil neden -s alır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Simple present ve present continuous). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Simple present (geniş zaman) özne + fiil ile kurulur, araya be fiili girmez: I play tennis. (Tenis oynarım.) Özne he, she, it ya da tekil bir isimse olumlu cümlede fiile -s eklenir: She plays tennis. Olumsuzda don't / doesn't, soruda Do / Does kullanılır ve fiil yalın kalır: Does she play tennis?

Simple present: he/she/it ve -s

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Simple past tense nedir, düzenli fiillere -ed nasıl eklenir?

Kısa cevap: Simple past (di'li geçmiş zaman) bitmiş bir olayı anlatır ve Türkçedeki “-dı, -di” ekinin karşılığıdır. Olumlu cümlede fiilin ikinci hâli (V2) kullanılır; düzenli fiillerde bu, fiile -ed eklemektir: I cleaned my room. (Odamı temizledim.) Özne ne olursa olsun fiil aynı kalır; geçmişte -s ya da tekil-çoğul farkı yoktur.

Geçmiş zamanın iyi haberi şu: İngilizcede işi kim yaptıysa yapsın, fiil aynıdır.

Türkçede “temizledim, temizledin, temizledi, temizledik” diye kişi eki değişir. İngilizcede geçmişte fiil tek biçimdir: I cleaned / she cleaned / they cleaned. Simple present ve present continuous sayfasında he, she, it ile fiile gelen -s'i gördük; geçmişte o -s de yoktur: She cleaned ✓, “She cleaneds” ✗. Cümlenin iskeleti şimdiki zamanla aynı kalır (özne + fiil + nesne + yer + zaman); değişen yalnız fiil ve zaman ifadesidir.

Simple present → simple past: yalnız fiil ve zaman ifadesi değişir
Simple presentSimple pastTürkçe (geçmiş)
She cleans her room every Saturday.She cleaned her room last Saturday.Geçen cumartesi odasını temizledi.
We play football after school.We played football after school yesterday.Dün okuldan sonra futbol oynadık.
They watch TV in the evening.They watched a film last night.Dün gece bir film izlediler.
I visit my grandmother on Sundays.I visited my grandmother two weeks ago.İki hafta önce babaannemi ziyaret ettim.

Fiilin üç hâli: V1, V2, V3

Fiillerin üç hâli olduğu söylenir: V1 yalın hâl (play), V2 geçmiş hâl (played), V3 üçüncü hâl (played). Simple past olumlu cümlede yalnız V2 kullanılır. Düzenli fiillerde (regular verbs) V2 ve V3, fiile -ed eklenerek yapılır: watch → watched, visit → visited, listen → listened. Bir grup sık fiil bu kurala uymaz; onlara düzensiz fiil denir ve bir sonraki konunun işidir. V3'ü Present perfect ve for, since sayfasında kullanacağız.

Dikkat (okunuş): -ed yazıldığı gibi “ed” diye okunmaz. Çoğu fiilde yalnız bir /t/ ya da /d/ sesi eklenir: worked, played. Ek bir hece yalnız t ya da d ile biten fiillerde duyulur: wanted, needed. “Work-ed” diye okuma.

Ek bilgi: -ed eklerken yazım değişiklikleri

Sonu -e ile biten fiile yalnız -d eklenir: like → liked, live → lived. Sessiz harf + y ile bitende y, i'ye döner: study → studied, carry → carried; ünlü + y'de değişmez: play → played. Tek heceli ve sessiz + ünlü + sessiz ile biten fiilde son harf ikilenir: stop → stopped, plan → planned; w, x, y ikilenmez: fix → fixed. İngiliz İngilizcesinde l ikilenir (travelled, cancelled), Amerikan İngilizcesinde ikilenmez (traveled, canceled); ikisi de doğrudur.

Akılda kalsın: Geçmişte fiil kimseye göre değişmez: I, she, they → cleaned. Olumlu cümlede V2; düzenli fiilde V2 = fiil + -ed. Türkçedeki “-dı” eki fiildeyse İngilizcede be değil, V2'dir.
Sınavda

Nasıl sorulurBoşluk doldurmada bir zaman ifadesi (yesterday, last week, ago) verilir ve fiilin doğru biçimi istenir: My brother ---- his bike yesterday. Tuzak, he / she öznesini görüp şimdiki zamandaki gibi -s'li biçimi seçmektir (fixes); geçmiş ifadesiyle uyuşmaz.

Tuzakİkinci tuzak, Türkçedeki “temizledim”in “-dim”ini be ile çevirmektir: I was clean my room ✗ → I cleaned my room.

✎Boşluk doldur V2: fiil + -ed

Dün akşam babaannemi aradım. → I my grandmother yesterday evening. Geçen yaz yüzmeyi öğrendi. → She to swim last summer. Dün iki saat ders çalıştık. → We for two hours yesterday. Film dokuzda bitti. → The film at nine.

calledlearnedstudiedendedcallswas study

?Soru çöz

My sister ---- our old neighbour's shopping bags last week. (Kız kardeşim geçen hafta yaşlı komşumuzun alışveriş torbalarını taşıdı.)

✓ C. Last week olayı bitmiş geçmişe koyar; olumlu cümlede V2 gelir: carry → carried. A şimdiki zamandaki -s'li biçimdir, geçmiş ifadesiyle uyuşmaz; B Türkçedeki “-dı”yı was ile karşılamış, oysa cümlede asıl fiil var; D yalın hâl (V1) olumlu geçmiş cümlede kullanılmaz, V1 yalnız did'den sonra gelir.
SÖZCÜK · DÜZENSİZ FİİLLER

Düzensiz fiiller: go neden goed değil went olur?

Temel İngilizce · A1–A2 · Zamanlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

İngilizcede en sık kullanılan düzensiz fiiller hangileridir, go'nun geçmişi neden went olur?

Kısa cevap: Düzensiz fiiller (irregular verbs) geçmiş hâlini -ed ile değil, kendi biçimiyle yapar: go → went, eat → ate, see → saw, buy → bought. Bunlar ezberlenir; en sık 15 tanesi günlük cümlelerin büyük kısmını taşır. Örnek: We went to the beach and ate fish. (Sahile gittik ve balık yedik.) “Goed” ve “eated” yanlıştır.

İngilizcenin en sık kullanılan fiillerinin çoğu düzensizdir; çok kullanıldıkları için eski biçimlerini korumuşlardır.

Düzenli fiilde V2 bir kurala bağlıdır (-ed); düzensiz fiilde her fiilin kendi biçimi vardır: I went home. (Eve gittim.) She saw a fox. (Bir tilki gördü.) Kural yok gibi görünse de düzensiz fiiller gruplara ayrılır ve gruplar ezberi kolaylaştırır. Uzun bir listeyi bir günde ezberlemek yerine aşağıdaki en sık 15 fiille başla; geri kalanları okudukça karşına çıkanlardan topla.

En sık 15 düzensiz fiil, üç grupta (V1 – V2 – V3)
V1V2 (geçmiş)V3Anlam
V2 ile V3 aynı
havehadhadsahip olmak; (yemek) yemek
makemademadeyapmak, yapıp ortaya koymak
saysaidsaidsöylemek
buyboughtboughtsatın almak
thinkthoughtthoughtdüşünmek
getgotgot (AmE gotten)almak, elde etmek; olmak
Üçü de farklı
gowentgonegitmek
dodiddoneyapmak, etmek
seesawseengörmek
eatateeatenyemek
taketooktakenalmak, götürmek
givegavegivenvermek
knowknewknownbilmek, tanımak
V1 ile V3 aynı · özel
comecamecomegelmek
bewas / werebeenolmak

Üç hâl her zaman farklı değil

Düzensiz fiillerin üç hâli çoğu zaman farklı değildir. Bir grupta V2 ile V3 aynıdır (buy – bought – bought); bir grupta üçü farklıdır (go – went – gone); birkaçında hiç değişmez: put – put – put (koymak), cut – cut – cut (kesmek), let – let – let (izin vermek). Bu son grupta cümlenin geçmiş olduğunu zaman ifadesi ve özneden anlarsın: She put her keys on the table. (Anahtarlarını masaya koydu; şimdiki zamanda puts olurdu.)

Ezberi kolaylaştıran yol: ses benzerliği

Benzer seslenen fiilleri birlikte çalış: buy – bought, bring – brought, think – thought, teach – taught aynı “-ought / -aught” sesinde buluşur; know – knew, grow – grew, throw – threw aynı kalıbı izler. Fiili tek başına değil bir cümle içinde ve sesli tekrar et: I bought a new bag. Bazı fiiller Türkçeye birebir çevrilmez: have breakfast (kahvaltı yapmak) → had breakfast; get up (yataktan kalkmak) → got up; wake up (uyanmak) → woke up. Uyanmak ile kalkmak farklıdır: I woke up at seven but got up at eight. (Yedide uyandım ama sekizde kalktım.)

Ek bilgi: V3'ü neden şimdiden görüyoruz?

V3 simple past'ta kullanılmaz; ama listeler üç hâli birlikte verir, çünkü present perfect ve passive gibi yapılar V3 ister. Şimdilik V2 sütununa odaklan, V3'ü tanıman yeter. Get'in V3'ü İngiliz İngilizcesinde got, Amerikan İngilizcesinde çoğu kez gotten'dır. İngilizcede düzensiz fiillerin tam listesi iki yüzü aşar; bunları tablo hâlinde ezberlemek yerine okuma ve dinleme içinde karşılaştıkça defterine ekle.

Akılda kalsın: Düzensiz fiile -ed eklenmez: went, ate, saw, bought. Üç hâl hep farklı değildir (buy – bought – bought, put – put – put). Ezberi ses benzerliğiyle grupla, cümle içinde ve sesli tekrar et.
Sınavda

Nasıl sorulurBoşluk doldurmada ya da “doğru cümleyi seç” sorularında düzensiz fiilin V2'si sorulur ve çeldiriciler düzenli sanılmış biçimlerdir: Last week we ---- to the zoo. (went / goed / go / gone).

TuzakDüzensiz fiile -ed eklemektir (goed, eated, buyed). İkinci tuzak, V3'ü V2 yerine kullanmaktır: I gone ✗, She seen ✗; V3 tek başına simple past yapmaz.

⇄Bilgi eşleştirme V1 → V2

?Soru çöz

Yesterday I ---- a very interesting documentary about bees. (Dün arılar hakkında çok ilginç bir belgesel gördüm.)

✓ D. Yesterday olayı bitmiş geçmişe koyar; see düzensizdir, V2'si saw. A düzensiz fiile -ed eklemiş, seed see'nin geçmişi değildir (tohum demektir); B seen V3'tür, have / has olmadan geçmiş cümle kurmaz; C yalın hâl (V1) olumlu geçmiş cümlede kullanılmaz.
YAPI · DID, DIDN'T

Did ve didn't: olumsuzda ve soruda fiil neden yalın hâline döner?

Temel İngilizce · A1–A2 · Zamanlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Simple past olumsuz ve soru cümlesi nasıl kurulur, did'den sonra fiil neden yalın kalır?

Kısa cevap: Simple past'ta olumsuz ve soru did ile kurulur ve did bütün öznelerde aynıdır. Did geçmiş bilgisini üstlendiği için fiil yalın hâline (V1) döner: I didn't go. (Gitmedim.) Did you go? (Gittin mi?) Kısa cevap: Yes, I did. / No, I didn't. “I didn't went” ve “Did you went?” yanlıştır.

Geçmiş zaman bir cümlede yalnız bir kez işaretlenir: did geldiyse fiil artık geçmişi taşımaz.

(+) Özne + V2 … (−) Özne + didn't + V1 … (?) Did + özne + V1 …?did = geçmiş bilgisi · did gelince fiil V1'e döner · soru kelimesi + did + özne + V1?

Simple present ve present continuous sayfasında olumsuz ve soruyu do / does ile kurduk; geçmişte ikisinin yerini tek bir sözcük alır: did. Does'taki gibi bir -s taşıyıcısı yoktur; I, she, they hepsi did ile kurulur: She didn't call. (Aramadı.) Did they win? (Kazandılar mı?) Did not'un kısaltması didn't'tir; konuşmada didn't, resmî yazıda did not tercih edilir.

Bir cümlede tek geçmiş

Olumlu cümlede geçmiş bilgisi fiilin üzerindedir (went). Did geldiğinde bu bilgi did'e geçer, fiil yalınlaşır: went → didn't go. Bu yüzden did ile V2 bir arada kullanılmaz: “I didn't went”, “Did you saw…?” yanlıştır. Aynı kural düzenli fiilde de işler: We didn't watch the match. (Maçı izlemedik.)

Soru kelimesiyle

Soru kelimesi did'in önüne gelir: What did you eat? (Ne yedin?) Where did she go? (Nereye gitti?) When did you wake up? (Ne zaman uyandın?) Did'siz “What you ate?” ya da geçmişi iki kez işaretleyen “What did you ate?” yanlıştır.

Simple past: dört hâl
(+)(−)(?)Kısa cevap
I went to the gym.I didn't go to the gym.Did you go to the gym?Yes, I did. / No, I didn't.
She bought a ticket.She didn't buy a ticket.Did she buy a ticket?Yes, she did. / No, she didn't.
They watched the news.They didn't watch the news.Did they watch the news?Yes, they did. / No, they didn't.
Çözümlü örnek

“Cumartesi sabahı sekizde kahvaltı yaptılar.” cümlesini İngilizcede olumlu, olumsuz ve soru yap; soruya iki kısa cevap ver.

  1. Zaman: cumartesi sabahı, bitmiş bir olay → simple past.
  2. Özne ve fiil: onlar → they; kahvaltı yapmak = have breakfast; have düzensiz → had.
  3. Zaman ifadesi: saat at, gün on: at eight on Saturday morning. (+) They had breakfast at eight on Saturday morning.
  4. (−) didn't + V1: They didn't have breakfast at eight on Saturday morning.
  5. (?) Did başa, fiil V1: Did they have breakfast at eight on Saturday morning?
  6. Kısa cevap: Yes, they did. / No, they didn't.

Cevap: They had breakfast… · They didn't have breakfast… · Did they have breakfast…? · Yes, they did. / No, they didn't.

Ek bilgi: vurgulu did ve “kim aradı?” soruları

Olumlu cümlede did yalnız vurgu için kullanılır: I did call you! (Seni aradım ama, gerçekten!) Fiil yine yalındır. Cevabı özne olan sorularda ise did gerekmez, fiil V2 olur: Who called you? (Seni kim aradı?) Bu soru türünü Question tags ve so, neither sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: Did gelince fiil yalın: Did you go? / I didn't go. Geçmiş bir cümlede yalnız bir yerde işaretlenir: ya fiilde (went) ya did'de.
Sınavda

Nasıl sorulur“Doğru soruyu seç” ve diyalog tamamlama sorularında did'li yapı yoklanır: — ---- — I went to my aunt's house. Cevaptaki zaman ve bilgi, sorunun soru kelimesini ve zamanını gösterir (where + did).

TuzakDid'den sonra V2 kullanan şıktır (What did you did? / Did you went?). İkinci tuzak, Türkçedeki gibi did'siz, yalnız tonla soru kurmaktır (Where you went?).

↕Sıralama soru kur

“Dün öğle yemeğinde ne yedin?” sorusunu kur: parçaları doğru sıraya koy.

  1. you
  2. for lunch yesterday?
  3. What
  4. eat
  5. did

?Soru çöz

“Dün ne yaptın?” sorusunun İngilizcesi hangisidir?

✓ A. Soru kelimesi + did + özne + V1: geçmiş bilgisi did'de, asıl fiil do yalın kalır. B geçmişi iki kez işaretlemiş, did'den sonra V2 (did) gelmez; C did'siz kurulmuş, Türkçedeki gibi yalnız tonla soru yapılmış; D be ile yalın fiili birleştirmiş, were + do diye bir yapı yoktur.
ZAMAN · KULLANIM VE HATALAR

Was mı, did mi? Bitmiş olaylar, hikâye anlatımı ve Türklerin hataları

Temel İngilizce · A1–A2 · Zamanlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede sayılabilen ve sayılamayan isimler nedir, nasıl ayırt edilir?Önceki sayfadan (Sayılabilen ve sayılamayan isimler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İngilizcede isimler ikiye ayrılır: tek tek sayılabilenler (countable: an apple, two apples) ve sayılamayanlar (uncountable: water, rice, advice). Sayılamayan isim a / an almaz, çoğul -s almaz ve tekil fiille kullanılır: The water is cold. (Su soğuk.) Sayılabilen tekil isim ise yalnız kalmaz; önüne a, the ya da my gibi bir sözcük ister.

Sayılabilen mi, sayılamayan mı?

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Simple past ne zaman kullanılır, was ile did nasıl ayırt edilir, I was go neden yanlıştır?

Kısa cevap: Simple past bitmiş, şimdiyle bağı kalmamış olayları ve hikâyedeki olay dizisini anlatır: Mimar Sinan built the Süleymaniye Mosque. (Mimar Sinan Süleymaniye Camii'ni yaptı.) Cümlede go, eat gibi bir eylem fiili yoksa was / were, varsa V2 ve did kullanılır. İkisi birleşmez: “I was go” yanlıştır, doğrusu I went.

“Gittim” cümlesini İngilizceye çevirirken çoğu öğrencinin aklına önce was gelir; sorun, Türkçedeki “-dı” ekinin İngilizcede iki ayrı karşılığı olmasıdır.

Simple past ne zaman?

Simple past, zamanı belli ya da bağlamdan anlaşılan, bitmiş olaylar içindir: We moved to Konya in 2018. (2018'de Konya'ya taşındık.) Zaman söylenmese de olay bitmişse yine simple past kullanılır: Mimar Sinan built the Süleymaniye Mosque. Hikâye ve anı anlatırken olaylar art arda simple past ile sıralanır: I opened the door, turned on the light and saw a cat on my bed. (Kapıyı açtım, ışığı yaktım ve yatağımda bir kedi gördüm.) Olayın şimdiyle bağı sürüyorsa İngilizce başka bir zaman seçer; o farkı Present perfect ve for, since sayfasında göreceğiz.

Was mı, did mi?

Türkçede “-dı” eki hem isme hem fiile gelir: öğrenci-ydim, git-tim. İngilizcede bu ikisi ayrılır. Cümlede yalnız isim, sıfat ya da yer varsa be kullanılır: I was a student. / I was tired. / I was at home. Cümlede bir eylem fiili varsa (go, eat, play, see) be gelmez; fiil V2 olur, olumsuz ve soruda did gelir: I went home. / I didn't go. / Did you go? Aşağıdaki karar ağacı bu ayrımı tek soruya indirir.

Türkçedeki “-dı” ekini görünce önce sor: ek bir isme, sıfata ya da yere mi geldi (öğrenciydim), yoksa bir eyleme mi (gittim)? İlki was / were, ikincisi V2 ve did ister.Görsel: Sınav Defteri
Türklerin simple past hataları
Hatalı ✗Doğru ✓Neden?
I was go to school.I went to school.Eylem fiili var; be gelmez, fiil V2.
He goed home.He went home.Go düzensizdir: went.
I didn't went.I didn't go.Did'den sonra V1.
Did she was ill?Was she ill?Be'li cümlede did yok.
I didn't was there.I wasn't there.Be'nin olumsuzu wasn't.
Where you were?Where were you?Soruda be özneden önce.
I were tired.I was tired.I geçmişte was alır.

Was bir sonraki sayfada eylem fiiliyle yan yana gelecek, ama yalnız -ing'li hâliyle: I was reading when you called. (Sen aradığında okuyordum.) “I was go” yanlış, “I was going” ise doğrudur; geçmişte süren eylemi Past continuous ve when, while sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: Önce sor: cümlede eylem fiili var mı? Yoksa was / were (wasn't, Were you…?); varsa V2 (didn't + V1, Did + V1?). Was ile yalın fiil, did ile was hiç yan yana gelmez.
Sınavda

Nasıl sorulur“Hangi cümle doğrudur?” ve “hatalı olanı bul” sorularında şıklar çoğu kez bu tablodaki karışımlarla kurulur. Okuma ve diyalog sorularında da olayların sırası simple past fiillerden izlenir.

TuzakTürkçedeki “-dı” ekini her yerde was ile karşılamaktır (I was go ✗). İkinci tuzak, be'li cümlede did kullanmaktır (Did she was ✗). Her şıkta önce “eylem fiili var mı?” diye bak, sonra did ile V2'nin aynı cümlede olup olmadığını denetle.

✎Boşluk doldur was / were mi, did mi?

Geçen yaz Trabzon'daydık. → We in Trabzon last summer. Orada balık yedik. → We fish there. Ama denize girmedik. → But we swim in the sea. Hava sıcak mıydı? → the weather hot?

wereatedidn'twasdidwasn'teated

?Soru çöz

Hangi cümle dil bilgisi açısından doğrudur?

✓ C. Didn't'ten sonra V1 (go) gelmiş; “it was very cold” eylem fiili olmayan bir sıfat cümlesi olduğu için be'lidir. A eylem fiili see'yi was ile birleştirmiş, doğrusu I saw; B be'li soruya did eklemiş, doğrusu Were you…?; D geçmişi iki kez işaretlemiş, didn't'ten sonra buy gelir.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Hangi cümlede çoğul biçim doğru yazılmıştır?

✓ A. Woman'ın çoğulu düzensizdir: women, ek almaz. B sessiz + y kuralını uygulamamış, babies olmalı; C -ch ile biten sözcüğe yalnız -s eklemiş, watches olmalı; D zaten çoğul olan children'a bir de -s eklemiş.Kaynak: Sayılabilen ve sayılamayan isimler · Çoğul eki: -s, -es, -ies, -ves

?Soru 2

Ceren can't come to the phone. She ---- a shower at the moment. (Ceren telefona gelemez. Şu anda duş alıyor.)

✓ A. “At the moment” ve “telefona gelemez” konuşma anını gösterir: is + having. B geniş zamandır, alışkanlık anlatır, “şu anda” ile uyuşmaz; C be fiilini atlamış, -ing'li fiil tek başına yüklem olamaz; D be'den sonra yalın fiil koymuş, -ing eksik.Kaynak: Simple present ve present continuous · Şimdiki zaman ne zaman kullanılır

?Soru 3

— Shall I carry your bag? It looks heavy.
— ----

✓ A. Shall I bir tekliftir (taşıyayım mı?); kabul “Yes, please”, ret “No, thanks” ile olur. B shall I'ı birlikte yapma önerisi sanmış, “Yes, let's” shall we sorusunun cevabıdır; C cümle eksik ve buyurgandır, teklife teşekkürle karşılık verilir; D let's not ortak bir öneriyi reddeder, oysa teklif eden kişi çantayı tek başına taşıyacaktı.Kaynak: Emir ve öneri cümleleri · Let's ve shall: -elim, -elim mi

?Soru 4

Otobüste yanında oturan, tanımadığın yaşlı bir kadından pencereyi kapatmasını kibarca istiyorsun. Ne dersin?

✓ B. Tanımadığın bir büyükten rica, soru biçimiyle ve please ile yapılır: Could you…, please? A ünlemli yalın emir buyurgandır; C you'lu emir karşıdakini işaret eder ve kaba tınlar; D will you? kibarlık değil, sabırsızlık ya da ısrar katar.Kaynak: Emir ve öneri cümleleri · Please yetmez: kibar rica

?Soru 5

“Her sabah koşuyorum.” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?

✓ D. “Every morning” alışkanlık bildirir; alışkanlık geniş zamanla söylenir ve I ile fiil yalın kalır. A Türkçedeki -iyor'a bakıp şimdiki zamanı seçmiş; B hem be fiilini atlamış hem -ing kullanmış; C I'ya -s eklemiş, -s yalnız he / she / it ile gelir.Kaynak: Simple present ve present continuous · Geniş zaman mı, şimdiki zaman mı?

?Soru 6

“İki dilim pizza alabilir miyim?” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?

✓ C. Sayılan dilimdir: sayı + kap-s + of + madde, madde tekil kalır. A sözcükleri Türkçedeki sırayla dizip -s'yi maddeye takmış; B -s'yi dilime değil pizzaya eklemiş; D kalıbın bağı olan of'u atmış.Kaynak: Sayılabilen ve sayılamayan isimler · Kap kalıpları: a bottle of

?Soru 7

— ---- the answer to question five?
— No, I don't. It's really difficult.

✓ C. Know bir durum fiilidir, continuous yapıya girmez; soru geniş zamanla kurulur: Do + you + know. Kısa cevaptaki “I don't” da do'yu doğrular. A durum fiilini -ing'le kullanmış; B do ile -ing'i karıştırmış; D be fiilinin arkasına yalın fiil koymuş.Kaynak: Simple present ve present continuous · Durum fiilleri (stative verbs)

?Soru 8

Aşağıdaki isimlerden hangisi sayılabilir?

✓ D. Idea soyut olduğu hâlde sayılır: an idea, two ideas. A luggage bavulların ortak adıdır, grup adı olarak sayılmaz (tek tanesi a bag); B sugar küçük taneli bir maddedir; C music soyut bir kavramdır, “two musics” denmez.Kaynak: Sayılabilen ve sayılamayan isimler · Sayılamayan isim grupları

?Soru 9

---- late for the exam tomorrow! (Yarın sınava geç kalma!)

✓ A. Late bir sıfattır (geç); sıfatla olumsuz emir Don't be + sıfat ile kurulur. B Türkçedeki “geç kalmak”ı fiil sanmış, be eksik kalmış; C olumsuz emri not ile yapmaya çalışmış, emirde don't gerekir; D does özneye göre çekimlenen biçimdir, emirde özne olmadığı için hep don't kullanılır.Kaynak: Emir ve öneri cümleleri · Olumsuz emir: don't, never

?Soru 10

Does your brother ---- in a bank? (Ağabeyin bankada mı çalışır?)

✓ D. Soruda -s does'a geçmiştir, fiil yalın kalır: Does … work? A -s'i hem does'ta hem fiilde kullanmış; B -ing şimdiki zamanın parçasıdır, does ile gelmez; C be fiilini geniş zamana sokmuş, üstelik does ile is aynı cümlede olmaz.Kaynak: Simple present ve present continuous · Simple present: he/she/it ve -s
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İngilizce soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →