Gerund ve infinitive: fiil isme dönüşünce -ing mi, to mu?
Temel İngilizce · B1 · Cümle yapıları · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaİngilizcede can nasıl kullanılır, can ile olumsuz ve soru cümlesi nasıl kurulur?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Can, could ve be able to). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Can, fiile Türkçedeki “-ebil” ekinin anlamını katan bir modal (kip bildiren yardımcı fiil) sözcüktür. Özne ne olursa olsun biçimi değişmez ve arkasından yalın fiil gelir: to yok, -s yok. Olumsuzu cannot (can't), sorusu can başa alınarak kurulur: Mert can swim. Can you swim? — Yes, I can. (Mert yüzebilir. Yüzebilir misin? — Evet.)
✎Konu anlatımı
İngilizcede gerund ve infinitive nedir, -ing mi to mu ne zaman kullanılır?
Kısa cevap: Gerund (isim-fiil), fiile -ing eklenerek yapılan ve isim gibi kullanılan biçimdir: swimming (yüzme). Infinitive (mastar) to + yalın fiildir: to swim (yüzmek). Hangisinin geleceğini boşluğun solundaki sözcük belirler: edattan sonra -ing, sıfattan sonra to V, fiilden sonra o fiilin kalıbı. Örnek: I enjoy swimming, but I want to rest now.Türkçede “yüzme” ile “yüzmek” arasında seçim yaparken düşünmeyiz; İngilizcede aynı seçim cümlenin doğru ya da yanlış olmasına karar verir.
Fiil bazen cümlede bir eylemi değil, bir şeyin adını söyler. “Yüzme sağlığa iyi gelir” cümlesinde yüzme bir isimdir: hakkında konuşulan şeydir. İngilizcede fiili isim gibi kullanmanın iki yolu vardır. Fiile -ing eklersin ve gerund (isim-fiil, Türkçedeki -me/-ma) elde edersin; ya da önüne to koyarsın ve infinitive (mastar, Türkçedeki -mek/-mak) elde edersin. Üçüncü bir biçim, to'suz yalın fiildir (bare infinitive); Can, could ve be able to sayfasında modal'dan sonra hep onu gördük.
| Fiil | Gerund: V-ing | Infinitive: to V | Yalın: V |
|---|---|---|---|
| swim | swimming (yüzme) | to swim (yüzmek) | can swim |
| read | reading (okuma) | to read (okumak) | must read |
| travel | travelling (gezme) | to travel (gezmek) | let me travel |
Özne olunca: çoğu kez -ing
Cümlenin başında özne olan bir eylem günlük İngilizcede -ing alır: Swimming is good for your back. (Yüzmek sırtına iyi gelir.) Learning a language takes time. (Dil öğrenmek zaman alır.) “To swim is good for you” dil bilgisi olarak yanlış değildir, ama resmî ve seyrektir; aynı anlam daha doğal olarak it ile kurulur: It is healthy to swim every day. -ing özne tek bir eylemdir, bu yüzden fiil tekil olur: Reading books is fun. Books çoğul diye “are” seçmek sık yapılan bir hatadır.
Türkçe ek seni yanıltmasın
“Okumayı seviyorum, okumak istiyorum, okumaktan hoşlanıyorum” cümlelerinde Türkçe üç ayrı ek kullanır: -meyi, -mek, -mekten. İngilizcede seçimi ek değil, önceki fiil yapar: I like reading. I want to read. I enjoy reading. “Okumayı istiyorum” gibi düşünüp “I want reading” yazmak Türklerin en sık hatalarından biridir.
-ing mi, to mu? Önce sola bak
Karar her zaman boşluğun hemen solundaki sözcükle başlar. Aşağıdaki beş soru bu sayfanın haritasıdır; her birini sonraki konularda tek tek açacağız.
Ek bilgi: aynı -ing, iki ayrı iş ve genel özne one
-ing her zaman gerund değildir. I am swimming. (Yüzüyorum.) cümlesinde -ing bir zamanın parçasıdır; Swimming is fun. cümlesinde ise bir isimdir. Ayırmak için sor: “-ing'li sözcüğün yerine bir isim (football, music) koyabilir miyim?” Koyabiliyorsan gerund'dur. Genel bir doğruyu söylerken özne -ing'in yanı sıra “insan” anlamında one da olabilir: One should know one's limits. (İnsan sınırlarını bilmeli.) Bu one'ı Belgisiz ve dönüşlü zamirler sayfasında gördük.
Nasıl sorulurYDS ve YDT dil bilgisi sorularında boşluk çoğu kez bir fiilin, edatın ya da sıfatın hemen sağındadır ve şıklarda aynı fiilin birkaç biçimi durur: to do, doing, do, to have done. Çözmek için önce boşluğun solundaki sözcüğü bul ve türünü belirle.
TuzakTürkçe çeviriye bakıp karar vermektir: “gitmeyi istiyorum” seni -ing'e çağırır, ama want to V ister. İkinci tuzak, -ing özneli cümlede fiili çoğul yapmaktır: Reading books are… yanlıştır.
⇄Bilgi eşleştirme boşluğun solu ne?
?Soru çöz
---- a new language takes a lot of patience. (Yeni bir dil öğrenmek çok sabır ister.)