İngilizce zamanlar haritası: on iki zaman, üç dilim ve dört görünüş
Temel İngilizce · A2–B1 · Zamanlar · Okuma 7 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaSimple past tense nedir, düzenli fiillere -ed nasıl eklenir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Was, were ve simple past). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Simple past (di'li geçmiş zaman) bitmiş bir olayı anlatır ve Türkçedeki “-dı, -di” ekinin karşılığıdır. Olumlu cümlede fiilin ikinci hâli (V2) kullanılır; düzenli fiillerde bu, fiile -ed eklemektir: I cleaned my room. (Odamı temizledim.) Özne ne olursa olsun fiil aynı kalır; geçmişte -s ya da tekil-çoğul farkı yoktur.
✎Konu anlatımı
İngilizcede kaç zaman var, 12 zaman nasıl kolay öğrenilir?
Kısa cevap: İngilizcede on iki zaman sayılır, ama ezberlenecek on iki ayrı kural yoktur: üç zaman dilimi (geçmiş, şimdi, gelecek) dört görünüşle (simple, continuous, perfect, perfect continuous) birleşir. İlk yardımcı fiil dilimi, fiilin biçimi görünüşü söyler: Elif had been writing. (had → geçmiş, been writing → perfect continuous.)Bir şehri sokak sokak gezdikten sonra haritasına bakınca, sokakların birbirine nasıl bağlandığını ilk kez görürsün; zamanlar için de öyle.
Zaman sayfalarında on iki zamanı birer birer, kendi kurallarıyla gördük. Bu sayfa onları tek kâğıtta toplar, çünkü sınav da konuşma da onları birer birer değil, karışık sorar. Her zaman iki bilgiyi birlikte taşır. Birincisi dilimdir: olay geçmişte mi, şimdi mi, gelecekte mi? İkincisi görünüştür (aspect): olaya nasıl bakıyorsun? Tek bir olay ya da alışkanlık olarak mı (simple), sürerken mi (continuous), bir ana kadar tamamlanmış olarak mı (perfect), yoksa bir ana kadar sürmüş olarak mı (perfect continuous)? Üç dilim × dört görünüş = on iki hücre.
İlk yardımcı fiil dilimi, fiil biçimi görünüşü söyler
Bir satırın üç hücresi aynı kalıbı paylaşır; değişen yalnız ilk yardımcı fiildir. Perfect satırına bak: has written (şimdi), had written (geçmiş), will have written (gelecek). Continuous satırında be fiili döner: is writing, was writing, will be writing. Bu yüzden bir cümlenin zamanını tanımak için iki parçaya bakman yeter: ilk yardımcı fiil dilimi söyler (do, am, have → şimdi; did, was, had → geçmiş; will → gelecek), fiilin biçimi görünüşü söyler (V-ing → sürüyor, V3 → tamamlanmış, been + V-ing → bir ana kadar sürmüş).
Doğru sayım: will ile going to aynı hücrede
“On iki zaman” sayımı bir öğretim kolaylığıdır ve iki noktada yanlış kurulabilir. Will ile be going to iki ayrı zaman değildir; ikisi de gelecek diliminin simple hücresinde durur, farkları anlamdadır: anlık karar ↔ önceden yapılmış plan. Past continuous (was/were + V-ing) ise listeden düşürülmemelidir: I was writing when the phone rang. (Telefon çaldığında yazıyordum.) temel düzeyin en sık geçmiş cümlelerindendir. Will ile going to'yu ayrı sayıp past continuous'u atlayan bir liste de on iki eder, ama yanlış on ikidir.
En çok kullanılan zaman hangisi?
Gerçek metinlerde fiillerin büyük çoğunluğu iki hücreden gelir: konuşmada ve genel bilgide simple present, öyküde ve haberde simple past. Past perfect continuous sanıldığı kadar seyrek değildir; öyküde ve haberde düzenli görülür: They had been waiting for hours when the bus finally came. (Otobüs sonunda geldiğinde saatlerdir bekliyorlardı.) Gerçekten seyrek olan future perfect continuous'tur. Bu yüzden önce üst iki satırı otomatikleştir, alt satırları tanıyacak kadar öğren.
Her hücrenin sayfası
- Alışkanlık, şu an ve durum fiilleri: Simple present ve present continuous sayfasında gördük.
- Was, were, düzenli ve düzensiz geçmiş: Was, were ve simple past sayfasında gördük.
- Süren geçmiş ve kesen olay: Past continuous ve when, while sayfasında gördük.
- Anlık karar ve plan: Future will ve going to sayfasında gördük.
- Şimdiye bağlı geçmiş ve süre: Present perfect ve for, since sayfasında gördük.
- Geçmişin geçmişi: Past perfect tenses sayfasında gördük.
- Gelecekte süren ve biten, geçmişte gelecek: İleri future ve future in the past sayfasında gördük.
- Geçmiş alışkanlık: Used to ve be used to sayfasında gördük.
Ek bilgi: dil bilgisi kitapları neden “iki zaman” der?
Başvuru dil bilgilerinde “tense” sözcüğü dar anlamda yalnız fiilin kendisinin biçim değiştirdiği iki zaman için kullanılır: present (write / writes) ve past (wrote). Gelecek, will gibi bir yardımcı fiille kurulur; continuous ve perfect ise “görünüş” (aspect) sayılır. Okulda ve sınav kitaplarında aynı sistem “üç dilim × dört görünüş = on iki zaman” diye öğretilir. İki anlatım çelişmez; bu sayfa ikincisini kullanır, çünkü cümle kurarken işe yarayan odur.
Nasıl sorulurYDS ve YDT'de zaman soruları çoğu kez tek boşluklu bir cümledir; şıklar aynı fiilin dört farklı hücresidir: wrote / has written / had written / was writing. Hangisinin doğru olduğunu fiil değil, cümledeki işaret söyler: since, by the time, when, ago. Okul sınavlarında ise daha çok üst iki satır, yani simple ve continuous hücreleri karşılaştırılır.
TuzakŞıkları Türkçeye çevirip “hepsi olur” demektir; hücreyi işaret sözcüğü ve cümlenin öteki yarısındaki zaman belirler.
⇄Bilgi eşleştirme cümle → hücre
?Soru çöz
Aşağıdaki çiftlerden hangisi zamanlar haritasında aynı hücrede durur?