Emir cümlesi (imperative): to'yu at, fiil tek başına emir olsun
Temel İngilizce · A1–A2 · Temeller · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaİngilizce iyelik sıfatları nelerdir, my, your, his, her, its, our, their nasıl kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (İyelik ve nesne zamirleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.
İyelik sıfatı (possessive adjective) Türkçedeki iyelik ekinin karşılığıdır ve ismin önüne gelir: my (benim), your (senin/sizin), his, her, its (onun), our (bizim), their (onların). Türkçede ek yeter, İngilizcede bu sözcük düşmez: My car is blue. (Arabam mavi.) İyelik sıfatı çoğul olmaz ve fiili seçmez: My friends are here.
İyelik sıfatları: my, your, his
✎Konu anlatımı
İngilizcede emir cümlesi nasıl kurulur, imperative nedir?
Kısa cevap: İngilizcede emir cümlesi (imperative) fiilin yalın hâliyle kurulur: sözlükteki to come (gelmek) biçiminden to atılır, kalan come “gel” demektir. Özne yazılmaz, çünkü emir karşındaki kişiye verilir; fiil kime söylenirse söylensin değişmez. Örnek: Open the window. (Pencereyi aç.) Sıfatla emirde be gelir: Be careful. (Dikkatli ol.)Türkçede “Gel!” tek sözcüklük bir cümledir; İngilizcede de öyle, yeter ki sözlükteki fiilin önündeki to'yu kaldırmayı bil.
Sözlükte fiiller çoğu kez to ile verilir: to open (açmak), to drink (içmek), to sleep (uyumak). Buradaki to, Türkçedeki “-mek, -mak” ekinin işini görür. To'nun bir de bir ismin önünde yön gösterme işi vardır: to school (okula), to Ankara (Ankara'ya). Bu “-e, -a” anlamı çoğunlukla işler ama her zaman değil; şimdilik fiilin önündeki to'ya bak. Emir için o to'yu silersin: to open “açmak” → Open! “Aç!”
Özne neden yok?
Emir her zaman karşındaki kişiye ya da kişilere verilir; kime söylendiği bellidir. Bu yüzden İngilizcede başka cümlelerde düşmeyen özne, emirde yazılmaz: Close the door. (Kapıyı kapat.) Fiil de değişmez; tek kişiye, bir sınıfa ya da kalabalık bir gruba söylesen de close'dur, -s almaz. Özne zamirleri ve to be sayfasında “İngilizcede özne düşmez” demiştik; emir bu kuralın en bilinen istisnasıdır.
Türkçedeki ek, İngilizcede ayrı sözcük
Türkçe emirde iyelik eki sözcüğe yapışır: “Ödevini yap.” İngilizcede bu ek ayrı bir sözcüktür: Do your homework. (do homework = ödev yapmak) “Odanı topla” da Tidy your room. olur. İyelik sıfatlarını İyelik ve nesne zamirleri sayfasında gördük; emirde en sık your geçer, çünkü emir karşındakine söylenir.
Sıfatla emir: be
Türkçede “ol” ile kurduğumuz emirler İngilizcede be + sıfattır: Be quiet. (Sessiz ol.) Be ready at eight. (Sekizde hazır ol.) Be burada am / is / are'ın çekimsiz hâlidir; emirde kimseye göre değişmez. “Are quiet” ya da “Is careful” emir değildir.
| İş | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| Talimat (tarif, yönerge) | Read the text and answer the questions. | Metni oku ve soruları cevapla. |
| Tavsiye | Drink more water. | Daha çok su iç. |
| Uyarı | Be careful! The floor is wet. | Dikkat et! Yer ıslak. |
| Davet, ikram | Come in. Have some tea. | İçeri gel. Biraz çay al. |
Ek bilgi: nokta mı, ünlem mi?
Emir cümlesi nokta ya da ünlemle biter. Ünlem aciliyet ya da güçlü duygu katar: Stop! (Dur!) Run! (Koş!) Tarif ve yönergeler gibi sakin talimatlarda nokta yeterlidir. İşaret dili değişse de yapı aynıdır: yalın fiil, özne yok.
Nasıl sorulurOkul sınavlarında yönerge, tarif ve uyarı cümleleri emir kipiyle gelir; boşluğa doğru fiil biçimini seçersin: ---- the door, please. Diyalog sorularında bir talimata uygun cevap da istenebilir.
TuzakEmirde to'yu bırakmak (To open the door ✗) ya da fiile -s eklemektir (Opens the door ✗). İkinci tuzak, sıfatlı emirde be'yi atlamak ya da çekimlemektir: Are quiet ✗ → Be quiet.
✎Boşluk doldur Türkçeden emre
Pencereyi aç. → the window. Ödevini yap. → Do homework. Dikkatli ol. → careful. Su iç. → some water.
?Soru çöz
“Bu akşam erken yat.” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?