Must ve should: aynı “-meli”, iki ayrı ses tonu
Temel İngilizce · A2 · Modals · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaİngilizcede can nasıl kullanılır, can ile olumsuz ve soru cümlesi nasıl kurulur?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Can, could ve be able to). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Can, fiile Türkçedeki “-ebil” ekinin anlamını katan bir modal (kip bildiren yardımcı fiil) sözcüktür. Özne ne olursa olsun biçimi değişmez ve arkasından yalın fiil gelir: to yok, -s yok. Olumsuzu cannot (can't), sorusu can başa alınarak kurulur: Mert can swim. Can you swim? — Yes, I can. (Mert yüzebilir. Yüzebilir misin? — Evet.)
✎Konu anlatımı
İngilizcede must ve should arasındaki fark nedir, ikisi de “-meli” mi demek?
Kısa cevap: Must ve should Türkçeye çoğu zaman aynı ekle, “-meli, -malı” diye çevrilir; fark sertliktedir. Should yumuşak bir tavsiyedir, karar karşındakinindir; must kesin bir zorunluluk ya da kuraldır. İkisinden sonra fiilin yalın hâli gelir, -s ve to gelmez: You should rest. (Dinlenmelisin.) You must stop. (Durmalısın.)“Bu kitabı okumalısın” cümlesini bir arkadaşın da söyleyebilir, öğretmenin de; Türkçe ikisini aynı ekle kurar, İngilizce ise ne kadar ısrarla söylendiğini sözcük seçimine yansıtır.
Bu sayfadaki bütün yapıları önce Türkçe karşılığıyla tanı: must ve should “-meli”, have to “zorunda olmak”, need to “gerekmek”, had better “-sen iyi edersin”, be supposed to “-mesi gerekiyor, bekleniyor”. Türkçede “-meliyim” ile “zorundayım”ı nerede kullanıyorsan İngilizcede de kararını çoğu zaman aynı sezgiyle verirsin. İşe en sık kullanılan ikisiyle başlıyoruz.
Modal kuralı: -s yok, to yok
Must ve should, Can, could ve be able to sayfasında gördüğümüz can gibi birer modal'dır (modal verb = kip bildiren yardımcı fiil). Modal'ın üç değişmez kuralı vardır: özneye göre değişmez (she must; “she musts” yoktur), arkasına to almaz (“must to go” yoktur) ve hemen ardından fiilin yalın hâli gelir (she must go; “she must goes” yoktur).
Sertlik: should hafif, must sert
İki modal'ın Türkçesi aynı olduğu için farkı bağlam taşır. Should “bence böyle yapman iyi olur, ama karar senin” der; must “başka yolu yok” der. Aşağıdaki tabloda aynı cümle iki modal'la kurulmuş: Türkçe değişmiyor, söyleyen kişi ve durum değişiyor.
| İngilizce (Türkçe) | Kim söylüyor, ne durumda? | Ton |
|---|---|---|
| You should see a dentist. (Dişçiye gitmelisin.) | Arkadaşın; dişin arada bir sızlıyor | tavsiye: gitsen iyi olur |
| You must see a dentist. (Dişçiye gitmelisin.) | Doktor; dişin iltihaplanmış | zorunluluk: başka yolu yok |
| You should stretch before you run. (Koşmadan önce esnemelisin.) | Spor salonundaki bir arkadaş | öneri |
| Players must wear shin pads. (Oyuncular tekmelik takmalı.) | Turnuva yönetmeliği | yazılı kural |
Must ile “mutlaka”
Must her zaman emir değildir. Bir şeyi çok beğendiğinde, karşındakine “mutlaka yap” demek için de must kullanılır: You must try the künefe here. It's amazing! (Buradaki künefeyi mutlaka denemelisin. Harika!) Burada kimse kimseyi zorlamaz; must, tavsiyenin en güçlü, en coşkulu hâlidir. Bu yüzden onu her tavsiyede harcama: Türkçede “mutlaka” diyebildiğin yerde must, “bence” diyebildiğin yerde should seç.
Ought to: should'un resmî kardeşi
Ought to, should ile aynı anlamı taşır; biraz daha resmî ve daha seyrektir: You ought to call your grandmother more often. (Büyükanneni daha sık aramalısın.) Sık kullanılan modal'lar arasında to alan tek yapıdır. Olumsuzu ve sorusu günlük dilde pek kullanılmaz; onların yerine should tercih edilir.
Nasıl sorulurOkul sınavlarında ve diyalog tamamlama sorularında bir durum verilir, ona uyan tavsiye ya da kural cümlesi seçilir: — I have a terrible headache. — You ---- take a break. YDT ve YDS'nin dil bilgisi sorularında ise modal'dan sonra gelen fiilin biçimi yoklanır.
TuzakModal'dan sonra fiile -s ya da to eklemektir: She must studies, He should to go. İkinci tuzak, tabelada ya da yönetmelikte yazan kesin kuralı should ile vermektir; yazılı kural must ile söylenir.
⇄Bilgi eşleştirme cümle hangi tonda?
?Soru çöz
“Bu akşam ders çalışmalı.” cümlesinin doğru İngilizcesi hangisidir?