Koşul bağlaçları: unless, in case, even if, whether

In case neden if değildir, even if ile even though nasıl ayrılır, whether ne zaman tek seçenektir? Zaman çizgisi, bağlaç haritası ve 16 etkinlikle koşul bağlaçları.

8 durakTemel İngilizce · B1
16 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 16tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
BAĞLAÇ · UNLESS

Unless: içinde “not” taşıyan koşul bağlacı

Temel İngilizce · B1 · Bağlaçlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede koşul cümlesi (if clause) nedir, kaç türü vardır ve Type 0 nasıl kurulur?Bu konunun bağlandığı sayfadan (If clauses ve wish). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Koşul cümlesi (conditional) iki yarıdan oluşur: if ile başlayan koşul yarısı (if clause) ve sonucu söyleyen ana yarı (main clause). Dört temel türü vardır; türü, konuşanın koşulu ne kadar olası gördüğü belirler. Type 0 her zaman doğru olan sonuçları anlatır, iki yarıda da simple present kullanır: If you heat butter, it melts. (Tereyağını ısıtırsan erir.)

Koşul cümlesi ve Type 0

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Unless ne demek, unless ile if not arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: Unless “-medikçe, -mezse” demektir ve if … not ile aynı işi görür: Unless you hurry, you'll miss the bus. = If you don't hurry, you'll miss the bus. (Acele etmezsen otobüsü kaçırırsın.) Olumsuzluğu kendi içinde taşıdığı için unless'li yarıya ayrıca not konmaz; gelecekten söz etse de bu yarıda will kullanılmaz.

Bazı bağlaçlar tek sözcükte iki iş görür; unless hem “eğer” hem “değil” demektir.

If clauses ve wish sayfasında koşul cümlelerini gördük: if'li yarı koşulu, öteki yarı sonucu söyler. Koşul olumsuzsa (“-mezsen, -medikçe”) iki yol vardır: if + not ya da tek sözcükle unless. Türkçedeki en yakın karşılığı “-medikçe”dir: You won't pass unless you study. (Çalışmadıkça geçemezsin.)

If + özne + don't / doesn't + V1 = Unless + özne + V1 (olumlu)unless = if + not · not'ı unless yutar, cümlede ikinci bir not olmaz
If … not ↔ unless
if … notunlessTürkçe
If you don't water the plant, it will die.Unless you water the plant, it will die.Bitkiyi sulamazsan ölür.
If it doesn't rain, we'll have a picnic.Unless it rains, we'll have a picnic.Yağmur yağmazsa piknik yaparız.
If you don't help me, I can't finish.✗ Unless you don't help me … → ✓ Unless you help me, I can't finish.Yardım etmezsen bitiremem.

İkinci not anlamı ters çevirir

Unless'e bir de not eklersen olumsuzluk iki kez söylenmiş olur ve anlam tersine döner: “Unless you don't help me” kabaca “yardım etmemezlik etmezsen”e, yani “yardım edersen”e kayar. Bu yüzden unless'li yarı olumlu kurulur. Ama ana cümle olumsuz olabilir; ikisini karıştırma: Unless we leave now, we won't catch the train. (Şimdi çıkmazsak treni yakalayamayız.) Koşul olumlu (leave), sonuç olumsuz (won't catch).

Unless'li yarıda will yok

If'li yarıda olduğu gibi unless'li yarıda da gelecek simple present ile söylenir; will ana cümlede durur: Unless you call me, I'll wait here. (Beni aramazsan burada beklerim.) “Unless you will call me” yanlıştır.

Unless'in kullanılmadığı yerler

Unless “şu durum dışında” diye açık bir ihtimalden söz eder. Bu yüzden iki yerde if … not daha doğaldır. Birincisi, gerçekte olanın tersini hayal ederken: If I weren't busy, I'd come with you. (Meşgul olmasaydım seninle gelirdim; ama meşgulüm.) Burada unless kullanılmaz. İkincisi, sonuç koşulun olmamasına verilen bir duygu tepkisiyse: I'll be sad if you don't come. (Gelmezsen üzülürüm.) “I'll be sad unless you come” doğal değildir. İlk adımda unless'i gerçek, açık koşullarla (type 1) kullan.

Çözümlü örnek

“Erken çıkmazsak konsere yetişemeyiz.” cümlesini unless ile İngilizceye çevir.

  1. Koşul: “çıkmazsak” olumsuz bir koşul → unless.
  2. Unless'li yarı olumlu: not'ı unless taşır → unless we leave early.
  3. Zaman: gelecek, ama koşul yarısında will yok → leave (simple present).
  4. Sonuç: “yetişemeyiz” olumsuz kalır, will ana cümlede → we won't get to the concert on time.

Cevap: Unless we leave early, we won't get to the concert on time.

Akılda kalsın: Unless = if + not = -medikçe, -mezse. Not'ı kendi içinde taşır: unless'li yarı olumlu, will'siz. Sonuç yarısı ise olumsuz da olabilir.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'nin cümle boşluğu ve cümle tamamlama sorularında unless ile if arasında anlamca seçim yapılır: ---- you book early, you won't find a seat. Çeviri sorularında da “-mezse, -medikçe” unless ile eşleşebilir.

TuzakUnless'li yarıya bir de not ekleyen şıkkı seçmektir: çift olumsuzluk anlamı ters çevirir. İkinci tuzak, if ile unless'i aynı yerde denemeden seçmektir; ikisi zıt anlam verir.

✎Boşluk doldur if not → unless

If you don't water the plant, it will die. = Unless you the plant, it will die. (Bitkiyi sulamazsan ölür.) If it doesn't rain, we'll have a picnic. = Unless it , we'll have a picnic. (Yağmur yağmazsa piknik yaparız.)

waterrainsdon't waterwill rain

?Soru çöz

“Acele etmezsen otobüsü kaçırırsın.” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?

✓ B. “Acele etmezsen” olumsuz koşuldur; unless not'ı kendi taşır, fiil olumlu kalır. A koşulu olumlu kurmuş, anlam “acele edersen kaçırırsın”a döner; C unless'e bir de don't eklemiş, çift olumsuzluk anlamı ters çevirir; D koşul yarısına will koymuş, burada simple present gerekir.
BAĞLAÇ · ŞART

As long as, provided (that), only if: koşulu şarta çevirmek

Temel İngilizce · B1 · Bağlaçlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTürklerin comparative ve superlative kullanırken yaptığı en sık hatalar nelerdir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Comparative ve superlative). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Türklerin karşılaştırma hatalarının çoğu Türkçeden aktarılır: “daha”yı hem more hem -er ile iki kez söylemek (more bigger ✗), “-den” ekini from ile çevirmek (the best from the class ✗), “çok daha”yı very ile kurmak (very better ✗), one of the'den sonra tekil isim (one of the best student ✗) ve eşitlikte comparative kullanmak (as taller as ✗).

Türklerin karşılaştırma hataları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

As long as ve provided that ne demek, unless ile farkı nedir?

Kısa cevap: As long as ve provided (that) “-mesi şartıyla, -dığı sürece, yeter ki” demektir; koşulu bir şart gibi koyar: You can borrow my bike as long as you bring it back today. (Bugün geri getirmen şartıyla bisikletimi alabilirsin.) Bunlar da koşul yarısında will almaz. Only if “ancak … -rsa” diye şartı tek bir duruma daraltır.

“Gelirim” ile “ancak sen de gelirsen gelirim” arasındaki fark bir şarttır; İngilizcede o şartı birkaç bağlaç kurar.

If düz bir koşul söyler. Konuşan kişi koşulu bir şart, bir pazarlık maddesi gibi koymak isterse as long as ya da provided (that) kullanır: I'll lend you my notes as long as you don't lose them. (Kaybetmemen şartıyla notlarımı ödünç veririm.) Comparative ve superlative sayfasında as long as'in iki anlamını gördük: “koşuluyla” ve “… boyunca”. Burada birincisi işimize yarar.

Şart bildiren bağlaçlar
BağlaçTürkçeTonÖrnek
as long as (so long as)-dığı sürece, yeter kigenelYou can stay as long as you're quiet. (Sessiz olduğun sürece kalabilirsin.)
provided (that) / providing (that)-mesi şartıylabiraz resmîWe'll start on Monday, provided that the weather is good.
on condition that… koşuluylaresmî, sözleşme diliYou can use the hall on condition that you clean it.
only ifancak … -rsagenelI'll come only if you come too. (Ancak sen de gelirsen gelirim.)

Unless ile farkı: olumsuz koşul, olumlu şart

Unless olumsuz bir koşul söyler (“-mezsen”), as long as olumlu bir şart (“-mesi şartıyla”). Aynı düşünce ikisiyle de kurulabilir, ama yarıların biçimi değişir: You can't go out unless you finish your homework. (Ödevini bitirmedikçe dışarı çıkamazsın.) = You can go out as long as you finish your homework. (Ödevini bitirmen şartıyla çıkabilirsin.) Birinde sonuç olumsuz, ötekinde olumlu.

Zaman kuralı aynı

Bu bağlaçların hepsi bir koşul yarısı kurar; gelecekten söz etse de bu yarıda will kullanılmaz: I'll help you provided you tell me the truth. (Bana doğruyu söylemen şartıyla sana yardım ederim.) “provided you will tell” yanlıştır.

Provided: fiil mi, bağlaç mı?

Provided, provide (sağlamak) fiilinin üçüncü hâline benzer. Arkasından bir cümlecik (özne + fiil) geliyorsa bağlaçtır: provided (that) you pay on time (zamanında ödemen şartıyla). Lunch is provided. (Öğle yemeği verilir.) cümlesinde ise edilgen bir fiildir. That çoğu zaman düşebilir.

Ek bilgi: only if başa gelince

Only if cümlenin başına alınırsa ana cümlede soru düzeni (devrik yapı) kullanılır: Only if you come too will I go. Bu kullanım yazı dilindedir ve B2 düzeyidir; şimdilik only if'i cümlenin ortasında kullanman yeterli: I'll go only if you come too.

Akılda kalsın: Unless = -mezse (olumsuz koşul); as long as, provided = -mesi şartıyla (olumlu şart); only if = ancak … -rsa. Hepsinde koşul yarısı will'siz.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'nin cümle tamamlama sorularında ana cümle verilir, anlamca uyan şart yarısı seçilir: Students may use dictionaries ----. Doğru şık çoğu kez provided that ya da as long as ile başlar; yanlış şıklarda unless ya da in case anlamı ters çevirir.

TuzakAs long as'i yalnız “… boyunca” sanıp şart anlamını görmemektir. İkinci tuzak, şart yarısına will koyan şıkkı doğru sanmaktır.

⇄Bilgi eşleştirme Türkçe → bağlaç

?Soru çöz

You can use my laptop ---- you don't install any games on it. (Üzerine oyun yüklememen şartıyla dizüstü bilgisayarımı kullanabilirsin.)

✓ D. Bilgisayarı kullanma izni bir şarta bağlanıyor: “-mesi şartıyla” = as long as. A unless don't ile birleşince çift olumsuzluk olur ve anlam bozulur; B in case bir önlem bildirir, şart değil; C even if “-sa bile” der, şartı tam tersine önemsiz kılar.
BAĞLAÇ · IN CASE

In case: “olur diye” şimdiden önlem almak

Temel İngilizce · B1 · Bağlaçlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaBecause, as ve since arasındaki fark nedir, sebep bildirirken hangisi kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Sebep, sonuç ve amaç bağlaçları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Because, as ve since sebep bildirir ve arkalarından özne + fiil gelir. Because dinleyenin bilmediği, vurgulanan sebebi verir ve “Why?” sorusunun tek cevabıdır; as ve since çoğu kez herkesin zaten bildiği sebebi cümle başında verir. Örnek: Since everyone is here, let's start. (Herkes burada olduğuna göre başlayalım.)

Because, as, since: sebep

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

In case ne demek, in case ile if arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: In case “olur diye, ihtimaline karşı” demektir ve bir önlemi anlatır: eylem şimdi, olası olaydan önce yapılır. Take an umbrella in case it rains. (Yağmur yağabilir diye şemsiye al.) If ise koşuldur: eylem ancak olay olunca yapılır. In case'li yarıda da gelecek için will kullanılmaz.

Şemsiyeyi yağmur başlamadan mı alırsın, yağmur başlayınca mı? In case ile if arasındaki bütün fark bu sorudadır.

In case ile if Türkçeye çoğu kez aynı sözcüklerle çevrilir, ama zaman çizgisinde zıt yerlere düşer. In case bir önlemdir: olası bir olaya karşı şimdiden bir şey yaparsın; olay olmasa da yaptığın şey yapılmış olur. If bir koşuldur: olay olursa, o zaman bir şey yaparsın; olmazsa hiçbir şey yapmazsın.

Altın nokta senin eylemindir. In case'te eylem olası olaydan önce gelir; if'te ancak olaydan sonra.Görsel: Sınav Defteri

Zaman uyumu

In case'li yarı gelecekten söz etse de simple present alır: I'll write down your number in case I forget it. (Unutabilirim diye numaranı not edeceğim.) Ana cümle geçmişteyse in case'li yarı da geçmişe geçer: I packed a sweater in case it got cold. (Hava soğuyabilir diye bir kazak koydum.) “in case it will get cold” yanlıştır.

Just in case ve in case … should

just in case “her ihtimale karşı” demektir ve cümlenin sonunda tek başına da durabilir: Take your charger, just in case. (Şarj aletini al, her ihtimale karşı.) In case'li yarıda should, “-meli” anlamını kaybeder ve olasılığı küçültür, Türkçedeki “olur da”ya benzer: Here's my number in case you should need anything. (Olur da bir şeye ihtiyacın olursa diye numaram burada.)

In case ↔ so that

Sebep, sonuç ve amaç bağlaçları sayfasında so that'i gördük: so that bir amaç söyler, in case bir önlem. I left early so that I could get a good seat. (İyi bir yer bulabilmek için erken çıktım.) I left early in case the traffic was bad. (Trafik kötü olabilir diye erken çıktım.) Birinde istediğin bir şey var, ötekinde korktuğun bir ihtimal.

Ek bilgi: Amerikan konuşmasında in case

Amerikan İngilizcesinde gündelik konuşmada in case bazen if anlamında duyulur. Standart dil bilgisi ve sınav ise ayrımı korur: in case önlem, if koşul. Sınavda bu ayrıma göre işaretle.

Akılda kalsın: In case: olur diye önceden. If: olursa o zaman. Kendine sor: “Bu eylemi olay olmasa da yapıyor muyum?” Evetse in case.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'nin cümle tamamlama sorularında ana cümle bir önlem anlatır (I always carry a first-aid kit ----), doğru şık in case ile başlar.

TuzakTürkçede “… durumunda” ya da “-rsa diye” ikisine de karşılık geldiği için in case ile if'i eş sanmaktır: “Yağarsa camları kapat” if ister, in case değil. İkinci tuzak, in case'li yarıya will koymaktır.

?Soru çöz

Take some cash with you ---- the card machine doesn't work. (Kart makinesi çalışmayabilir diye yanına biraz nakit al.)

✓ A. Nakit şimdiden, olası bir soruna karşı alınıyor: önlem = in case. B if koşul kurar ve “makine çalışmazsa o zaman nakit al” der, önceden alma fikri kaybolur; C unless “-mezse” demektir, doesn't ile çift olumsuzluk yapar; D in case of arkasına cümlecik değil isim alır.

✎Boşluk doldur in case + zaman

I'll take a jacket in case it cold. (Hava soğuyabilir diye ceket alacağım.) We bought extra bread in case more guests . (Daha çok misafir gelebilir diye fazladan ekmek aldık.)

getscamewill getwill comeget
BAĞLAÇ · IN CASE OF

In case of, in the event of: “durumunda” derken önlem mi, koşul mu?

Temel İngilizce · B1 · Bağlaçlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDespite ve in spite of nasıl kullanılır, although ile farkı nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Zıtlık bağlaçları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Despite ve in spite of da “-e rağmen” demektir, ama bağlaç değil edattır (preposition): arkasından cümlecik değil, bir isim, isim öbeği ya da -ing'li fiil gelir. Örnek: Despite the rain, we played football. (Yağmura rağmen futbol oynadık.) Arkada tam bir cümle kalacaksa despite the fact that kullanılır.

Despite, in spite of + isim, -ing

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

In case of ve in the event that ne demek, in case ile aynı mı?

Kısa cevap: In case of ve in the event of arkalarına isim alır ve koşul bildirir, “if there is” anlamındadır: In case of fire, use the stairs. (Yangın durumunda merdivenleri kullanın.) In the event that cümlecik alır ve resmî bir if'tir. Dikkat: of'suz in case önlem, of'lu in case of koşuldur; in case ile in the event that eş anlamlı değildir.

Türkçede “yangın durumunda” ve “yangın çıkabilir diye” farklı cümlelerdir; İngilizcede bu fark tek bir “of”a sığabilir.

Bir önceki konuda in case'in önlem olduğunu gördük. Sözcük ailesinin öteki üyeleri ise önlem değil koşul bildirir. in case of ve in the event of arkalarına bir isim (öbeği) alır: In the event of an earthquake, stay away from windows. (Deprem durumunda pencerelerden uzak durun.) Tabelalarda ve talimatlarda çok görülür. in the event that ise arkasına bir cümlecik alır ve resmî bir if gibi çalışır: In the event that the flight is cancelled, you will get a full refund. (Uçuşun iptal edilmesi durumunda paranın tamamını geri alırsınız.)

Önlem mi, koşul mu?
YapıArkasındanAnlamTon
in casecümlecikönlem: olur diye şimdidengenel
just in casecümlecik ya da tek başınaönlem: her ihtimale karşıkonuşma
in case ofisimkoşul: … olursa (if there is)tabela, talimat
in the event ofisimkoşul: … olursaresmî
in the event thatcümlecikkoşul: if gibiresmî
ifcümlecikkoşulgenel

Cümlecik mi, isim mi?

Of bir köprüdür: arkasına özne + fiil değil, isim alır. Zıtlık bağlaçları sayfasında although (cümlecik) ile despite (isim) arasında gördüğün ayrımın aynısı buradadır: in case it snows (cümlecik) · in case of snow (isim). “In case of it snows” iki yapıyı karıştırır.

“Durumunda”yı çevirirken

Türkçe “… durumunda, … halinde” hem önleme hem koşula karşılık gelebilir. Çevirmeden önce kendine sor: Bu eylemi olay olmadan, şimdiden mi yapıyorum, yoksa ancak olay olunca mı? Olunca yapıyorsan if, in the event that ya da in case of; şimdiden yapıyorsan in case.

Çözümlü örnek

“Kaybolman durumunda hemen beni ara.” cümlesini İngilizceye çevir.

  1. Soru: Arama ne zaman yapılacak? Ancak kaybolunca → koşul, önlem değil.
  2. Arkasından ne geliyor? “sen kaybolursun” bir cümlecik (özne + fiil) → if ya da in the event that; in case of olmaz.
  3. Zaman: koşul yarısında will yok → you get lost.
  4. Kontrol: in case you get lost, call me “kaybolabilirsin diye şimdiden ara” anlamına kayar; burada istenen o değil.

Cevap: If you get lost, call me at once. (Resmî: In the event that you get lost, …)

Akılda kalsın: of'suz in case = önlem; in case of, in the event (of / that) = koşul. Of'tan sonra isim, that'ten sonra cümlecik gelir.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de cümle boşluğuna isim öbeğinden önce gelecek yapı sorulur: ---- a power cut, the generator starts automatically. Doğru şık in the event of ya da in case of'tur; in case ve unless arkalarına cümlecik istediği için elenir. Çeviri sorularında da “durumunda” iki yöne çekilir.

Tuzakİn case ile in the event that'i eş anlamlı sanmaktır: biri önlem, öteki koşuldur.

Sınavda işaretleolaydan sonra yapılan eylemde if / in the event that; önceden alınan önlemde in case.

⇄Bilgi eşleştirme yapı → anlam

?Soru çöz

---- an emergency, press the red button next to the door. (Acil bir durumda kapının yanındaki kırmızı düğmeye basın.)

✓ C. Boşluktan sonra bir isim öbeği var (an emergency) ve düğmeye ancak acil durum olunca basılır: koşul + isim = in the event of. A in case cümlecik ister ve önlem bildirir; B unless hem cümlecik ister hem “-mezse” anlamı verir; D even if cümlecik ister ve “-sa bile” der.
BAĞLAÇ · EVEN IF

Even if: “-sa bile” ve even though ile farkı

Temel İngilizce · B1 · Bağlaçlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAlthough, though ve even though ne demek, cümlede nasıl kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Zıtlık bağlaçları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Although, though ve even though “-mesine rağmen, -diği hâlde” demektir; arkasından özne + fiil, yani tam bir cümlecik (clause) gelir. Beklentiye ters düşen iki olayı bağlar; even though vurguyu artırır, though daha gündeliktir. Örnek: Although it was cold, we went for a walk. (Hava soğuk olmasına rağmen yürüyüşe çıktık.)

Although, though, even though

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Even if ile even though arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: Even if “-sa bile” demektir ve varsayılan bir durumu anlatır; olay olmayabilir: Even if it rains, we'll play the match. (Yağmur yağsa bile maçı oynayacağız.) Even though ise “-masına rağmen”dir ve gerçek bir durumu anlatır: Even though it rained, we played. (Yağmur yağmasına rağmen oynadık.) Ölçüt: olay gerçek mi, varsayım mı?

Türkçedeki “bile” iki ayrı İngilizce bağlaca dağılır; hangisi olduğunu olayın gerçekliği belirler.

If ↔ even if

If'te sonuç koşula bağlıdır: yağarsa oynamayız. Even if'te ise koşul sonucu değiştirmez: yağsa bile oynarız. I won't change my mind even if you beg me. (Yalvarsan bile fikrimi değiştirmem.) Even if de bir koşul yarısıdır; gelecekten söz etse de will almaz: “even if it will rain” yanlıştır.

Even if ↔ even though

Zıtlık bağlaçları sayfasında even though'yu gördük: although'nun güçlü hâlidir ve gerçekleşmiş ya da gerçek bir durumu anlatır. Even if ise bir varsayımdır: olay olabilir de olmayabilir de. Türkçede ikisine de “bile” dediğimiz için Türk öğrenciler sık karıştırır.

Even if, even though, if
BağlaçOlayTürkçeÖrnek
ifolası; sonuç ona bağlı-rsaIf it rains, we'll stay in. (Yağarsa evde kalırız.)
even ifolası; sonuç ona bağlı değil-sa bileEven if it rains, we'll go out. (Yağsa bile çıkarız.)
even thoughgerçek; buna rağmen-masına rağmenEven though it's raining, we're going out. (Yağmur yağmasına rağmen çıkıyoruz.)

Kayıtsızlık: whether … or not

“-sa da -masa da” derken koşulun iki yanını da önemsizleştirirsin. Bunun için whether … or not kullanılır ve anlamca even if'e çok yakındır: Whether it rains or not, the match will go on. (Yağmur yağsa da yağmasa da maç oynanacak.) Or not hemen whether'ın arkasına da gelebilir: Whether or not it rains, …

Çözümlü örnek

“Beğensen de beğenmesen de bu akşam bu filmi izleyeceğiz.” cümlesini İngilizceye çevir.

  1. İlişki: “-sa da -masa da” → sonuç değişmiyor, kayıtsızlık.
  2. Bağlaç: iki yan da sayılıyor → whether … or not.
  3. Zaman: koşul yarısında will yok → whether you like it or not.
  4. Ana cümle: plan → we're going to watch this film tonight.
  5. İkinci yol: yalnız olumsuz yanı söylersen even if: even if you don't like it.

Cevap: Whether you like it or not, we're going to watch this film tonight. (= Even if you don't like it, …)

Akılda kalsın: Even if = -sa bile (varsayım); even though = -masına rağmen (gerçek). “-sa da -masa da” → whether … or not. Koşul yarısında will yok.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'nin cümle tamamlama ve boşluk sorularında even if, even though, although ve unless aynı şıklarda yer alır; doğru olanı yan cümledeki olayın gerçek mi varsayım mı olduğu belirler.

TuzakTürkçe “bile”yi görüp gerçek bir olay için even if seçmektir: ---- she was tired, she finished the race. cümlesinde yorgunluk gerçektir, even though gerekir. İkinci tuzak, even if'li yarıya will koymaktır.

✎Boşluk doldur varsayım mı, gerçek mi?

you pay me, I won't tell anyone your secret. (Para versen bile sırrını kimseye söylemem.) she was ill, she came to school. (Hasta olmasına rağmen okula geldi.)

Even ifEven thoughUnlessWhether

?Soru çöz

---- he's very rich, he lives in a small flat. (Çok zengin olmasına rağmen küçük bir dairede yaşıyor.)

✓ D. Zengin olması gerçek bir durumdur ve sonuç ona rağmen gerçekleşir: even though. A even if varsayım bildirir, “zengin olsa bile” der; B unless “-mezse” anlamıyla cümleyi bozar; C as long as bir şart kurar, zıtlık değil.
BAĞLAÇ · WHETHER

Whether ve if: “-ıp -madığını” derken hangisi?

Temel İngilizce · B1 · Bağlaçlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaReported speech'te soru nasıl aktarılır, asked me where I lived neden where did I live olmaz?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Reported speech ve noun clauses). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Evet-hayır sorusu if ya da whether ile, wh- sorusu soru sözcüğüyle aktarılır; ikisinde de soru düzeni bozulur: özne fiilden önce gelir, do/does/did kalkar, soru işareti düşer. “Where do you live?” → She asked me where I lived. (Nerede yaşadığımı sordu.) “She asked me where did I live” yanlıştır.

Soru aktarımı: asked if, asked where

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Whether ile if arasındaki fark nedir, whether ne zaman kullanılır?

Kısa cevap: If ve whether dolaylı soruda “-ıp -madığını” anlamında eştir: I don't know if / whether she's coming. (Gelip gelmediğini bilmiyorum.) Ama cümle başında özne olarak, to + V1'den önce, edattan sonra ve bitişik or not ile yalnız whether kullanılır. “Eğer” anlamındaki koşulda ise yalnız if.

If'in iki işi vardır: “eğer” ve “-ıp -madığı”. Whether ise yalnız ikincisini yapar, ama onu if'ten daha çok yerde yapabilir.

Reported speech ve noun clauses sayfasında evet-hayır sorularının if ya da whether ile aktarıldığını gördük: “Are you ready?” → She asked me if / whether I was ready. (Hazır olup olmadığımı sordu.) Bu anlamda ikisi çoğu yerde birbirinin yerine geçer; whether biraz daha resmîdir ve seçenek vurgusu taşır. Ayrıldıkları yerler aşağıdaki tablodadır.

If mi, whether mı?
DurumifwhetherÖrnek
dolaylı evet-hayır sorusu✓✓I wonder if / whether he called.
or not cümlecik sonunda✓✓… if / whether he called or not
bitişik or not✗✓I don't know whether or not he called.
cümle başında, özne olarak✗✓Whether we win doesn't matter.
+ to V1✗✓I can't decide whether to stay.
edattan sonra✗✓It depends on whether it rains.
kayıtsızlık (-sa da -masa da)✗✓Whether you agree or not, …
koşul (eğer)✓✗Call me if you need help.

Whether yalnız iki seçenekle mi?

Hayır. Whether iki seçenekle çok sık kullanılır (whether to stay or go), ama ikiden çok seçenekle de doğrudur: We haven't decided whether to go by bus, train or plane. (Otobüsle mi, trenle mi, uçakla mı gideceğimize karar vermedik.) If ile whether arasındaki fark seçenek sayısı değil, yukarıdaki tablodaki yapılardır.

Belirsizliği gideren whether

If iki anlamlı olduğu için bazen cümle belirsiz kalır: Let me know if you need help. “Yardım gerekirse haber ver” (gerekmezse haber vermene gerek yok) demektir. Let me know whether you need help. ise “yardım gerekip gerekmediğini bildir” der; iki durumda da cevap beklenir. Dolaylı soru anlamını kesinleştirmek istediğinde whether güvenli seçimdir.

Dolaylı soruda düz sıra

Whether ve if'ten sonra soru düzeni değil, düz cümle sırası gelir: I wonder whether the tickets are still on sale. “… whether are the tickets …” yanlıştır. Bir de yazım uyarısı: whether ile weather (hava) aynı okunur, ama ayrı sözcüklerdir.

Akılda kalsın: Eğer = if. -ıp -madığı = if ya da whether. Başta, edattan sonra, to'dan önce ve “or not”la bitişik = yalnız whether. “If or not” diye bir kalıp yok.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'nin cümle boşluklarında whether, if, unless ve in case aynı şıklarda yer alır; boşluktan sonra to + V1, or not ya da bir edat gelmesi whether'ı işaret eder: The success of the project depends on ---- we get enough funding. Tuzak, if'i her yerde whether'ın eşi sanıp edattan sonra ya da bitişik or not ile seçmektir.

Tuzakİkinci tuzak, dolaylı soruda soru düzeni kuran şıkkı doğru sanmaktır.

↕Sıralama dolaylı soru kur

“Biletlerin hâlâ satışta olup olmadığını merak ediyorum.” cümlesini kur.

  1. the tickets
  2. I wonder
  3. on sale.
  4. whether
  5. are still

?Soru çöz

I can't decide ---- to accept the job offer or not. (İş teklifini kabul edip etmemeye karar veremiyorum.)

✓ B. Boşluktan sonra to + V1 geliyor; “-ıp -mamaya” anlamını to'dan önce yalnız whether taşır. A if to + V1 ile kullanılmaz; C unless “-mezse” anlamlı bir koşul bağlacıdır; D in case önlem bildirir ve to + V1 almaz.
BAĞLAÇ · ZAMAN

As soon as: “-ir -mez” ve yan cümlede will yasağı

Temel İngilizce · B1 · Bağlaçlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAfter, before, as soon as, until ve by the time ne anlama gelir, cümlede nasıl kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Past continuous ve when, while). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Zaman bağlaçları iki cümleyi zaman ilişkisiyle bağlar ve her biri Türkçedeki bir eke karşılık gelir: after (-dıktan sonra), before (-madan önce), as soon as (-ır -maz), until / till (-e kadar), by the time (-dığında artık). Örnek: As soon as the bell rang, the students ran out. (Zil çalar çalmaz öğrenciler dışarı koştu.)

After, before, as soon as, until

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

As soon as ne demek, as soon as'ten sonra will kullanılır mı?

Kısa cevap: As soon as “-ir -mez” demektir ve bir olayın öteki biter bitmez geldiğini söyleyen bir zaman bağlacıdır: I'll text you as soon as I get home. (Eve varır varmaz sana yazarım.) Gelecekten söz etse de as soon as'li yarıda will kullanılmaz; ana cümle geçmişteyse bu yarı da geçmişe geçer.

Türkçede “varır varmaz” hep aynı kalır; İngilizcede ise as soon as'ten sonraki fiil ana cümlenin zamanına uyar.

As soon as bir koşul değil, zaman bağlacıdır; bu sayfada yer almasının nedeni koşul bağlaçlarıyla aynı kurala uymasıdır. Past continuous ve when, while sayfasında gördük: when, before, after, until gibi zaman bağlaçlı yarıda will olmaz, gelecek ana cümlede durur. As soon as da öyledir: I'll text you as soon as I get home. “as soon as I will get home” yanlıştır.

Türkçe sabit, İngilizce değişken

“-ir -mez” ana cümleye göre
TürkçeAna cümleas soon as + …İngilizce
Eve varır varmaz duş alırım.geniş zaman (alışkanlık)simple presentAs soon as I get home, I take a shower.
Eve varır varmaz duş aldım.geçmişsimple pastAs soon as I got home, I took a shower.
Eve varır varmaz duş alacağım.geleceksimple present (will ✗)As soon as I get home, I'll take a shower.

Türkçede yan cümle (“varır varmaz”) üç cümlede de aynıdır; değişen yalnız ana fiildir. İngilizcede ise as soon as'ten sonraki fiil de ana cümleye uyar: geçmişte past, gelecekte present. Cümlecik başa gelirse arkasına virgül konur; sona gelirse virgül gerekmez.

As soon as + present perfect

Birinci olayın tam bittiğini vurgulamak istersen as soon as'ten sonra present perfect de kullanılır: I'll lend you the book as soon as I've finished it. (Kitabı bitirir bitirmez sana ödünç veririm.) Anlam simple present'le hemen hemen aynıdır.

Eşleri ve ASAP

Aynı anlamda once (-ınca, bir kez … -dı mı) ve the moment (that) (-dığı anda) da kullanılır: The moment she saw me, she started laughing. (Beni gördüğü anda gülmeye başladı.) Comparative ve superlative sayfasında tanıdığın as soon as possible (mümkün olan en kısa sürede) iş yazışmalarında ASAP diye kısaltılır.

Ek bilgi: no sooner … than, hardly … when

Yazı dilinde “-ir -mez” anlamını devrik yapılı iki kalıp da verir: No sooner had we sat down than the phone rang. Hardly had we sat down when the phone rang. (Oturur oturmaz telefon çaldı.) İkisi de B2 düzeyindedir; şimdilik okurken tanıman yeterli.

Çözümlü örnek

“Sınav sonuçlarını öğrenir öğrenmez sana yazacağım.” cümlesini İngilizceye çevir.

  1. Bağlaç: “-ir -mez” → as soon as.
  2. Ana cümle: “yazacağım” gelecek → I'll text you.
  3. Yan cümle: zaman bağlacından sonra will yok → I get my exam results (simple present).
  4. Sıra: ana cümle önde, virgül yok.

Cevap: I'll text you as soon as I get my exam results.

Akılda kalsın: as soon as, when, before, after, until → gelecekte bile present. Will ana cümlede kalır. Ana cümle geçmişteyse as soon as'li yarı da geçmişe geçer.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'nin cümle boşluklarında as soon as'ten sonraki fiilin zamanı sorulur: The team will leave as soon as the bus ----. Doğru şık simple present ya da present perfect'tir. Cümle tamamlamada da ana cümlenin zamanı yan cümleyle eşleştirilir.

TuzakTürkçedeki gelecek anlamından yola çıkıp yan cümlede will seçmektir. İkinci tuzak, geçmişteki bir olayda as soon as'li yarıyı present bırakmaktır.

?Soru çöz

I'll call you as soon as the plane ----. (Uçak iner inmez seni arayacağım.)

✓ C. Ana cümle gelecekte (I'll call), as soon as'li yarı ise gelecek anlamına rağmen simple present alır: lands. A will zaman bağlaçlı yarıya girmez; B geçmiş zaman ana cümleyle uyumsuz; D be going to da gelecek biçimidir, will gibi bu yarıya girmez.

✎Boşluk doldur ana cümleye uy

As soon as I her, I recognised her. (Onu görür görmez tanıdım.) I'll recognise her as soon as I her. (Onu görür görmez tanırım.)

sawseewill seeseeing
BAĞLAÇ · KARŞILAŞTIRMA

Koşul bağlaçları haritası: Türkçe ipucundan doğru bağlaca

Temel İngilizce · B1 · Bağlaçlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede and, but, or ve so bağlaçları ne anlama gelir, nasıl kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Bağlaçlar ve ikili bağlaçlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bağlaç (conjunction), sözcükleri ya da cümleleri birbirine bağlayan sözcüktür. En sık kullanılan dördü iki eşit parçayı bağlar: and (ve, ekleme), but (ama, zıtlık), or (ya da, seçenek), so (bu yüzden, sonuç). Örnek: I was tired, so I went to bed early. (Yorgundum, bu yüzden erken yattım.)

And, but, or, so

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Unless, in case, even if, whether ve as soon as arasındaki farklar nelerdir, hangisi ne zaman kullanılır?

Kısa cevap: Türkçe ifadeden bağlacı bul: -mezse, -medikçe → unless; -mesi şartıyla → as long as, provided; -ebilir diye → in case; … durumunda + isim → in case of; -sa bile → even if; -sa da -masa da → whether … or not; -ıp -madığı → whether / if; -ir -mez → as soon as. Örnek: Unless you study, you'll fail.

Bu sayfadaki sekiz bağlacın hepsi Türkçede belirgin bir ek ya da kalıpla karşılanır; o ipucunu yakalamak doğru bağlacın yarısıdır.

Sınavda ve çeviride bağlacı ezberden değil, Türkçe cümlenin ipucundan seçersin. Aşağıdaki harita bu sayfanın özetidir: soldaki ipucunu gör, sağdaki bağlaca git. Bağlaçlar ve ikili bağlaçlar sayfasında başlayan yolculuk burada biter: artık iki cümleyi ekleme, zıtlık, sebep, amaç ve koşul ilişkileriyle bağlayabiliyorsun.

Türkçe cümledeki ek ya da kalıp, İngilizce bağlacı neredeyse tek başına seçer. Kararsız kaldığında “önlem mi, koşul mu?” ve “gerçek mi, varsayım mı?” diye sor.Görsel: Sınav Defteri

Ortak kural: yan cümlede will yok

Unless, as long as, provided, in case, even if, whether (koşul anlamında) ve as soon as'in ortak bir kuralı var: gelecekten söz etseler de bağlaçlı yarı simple present alır, will ana cümlede durur. Bu kural if'in ve when'in kuralıyla aynıdır; tek kuralı öğrenip bütün aileye uygularsın.

Türklerin koşul bağlacı hataları
Hatalı ✗Doğru ✓Neden?
Unless you don't hurry, you'll be late.Unless you hurry, you'll be late.unless not'ı kendi taşır
I'll text you as soon as I will get home.I'll text you as soon as I get home.zaman bağlacından sonra will yok
In case you see a fire, call 112.If you see a fire, call 112.arama olaydan sonra: koşul, önlem değil
In case of it rains, …In case of rain, … / If it rains, …of'tan sonra isim gelir
Even if she was tired, she finished.Even though she was tired, she finished.yorgunluk gerçek: even though
I don't know if or not he'll come.I don't know whether or not he'll come.bitişik or not yalnız whether ile
I wonder whether is she at home.I wonder whether she is at home.dolaylı soruda düz sıra

Sınav düzeyindeki ayrıntıyı (koşul cümlelerinde devrik yapı, but for, otherwise ve yakın anlam soruları) YDS/YDT serisinin “Zıtlık ve geçiş bağlaçları” sayfası ele alır.

Akılda kalsın: Önce Türkçe ipucunu bul, sonra iki soru sor: önlem mi, koşul mu? (in case / if) ve gerçek mi, varsayım mı? (even though / even if). Bağlaçlı yarıda will yok.
Sınavda

Nasıl sorulurYDS ve YDT'de bu bağlaçlar aynı soruda bir arada çıkar: cümle boşluğunda dört şıktan anlamca ve yapıca uyanı seçersin, cümle tamamlamada ana cümleye uyan yan cümleyi bulursun, çeviri sorularında Türkçe ipucunu eşlersin. Önce boşluktan sonra ne geldiğine bak: isim mi (in case of), to + V1 mi (whether), cümlecik mi?

TuzakYalnız anlama bakıp yapıyı, yalnız yapıya bakıp anlamı atlamaktır; doğru şık ikisini birden karşılar.

✎Boşluk doldur karma tekrar

You won't pass you study. (Çalışmadıkça geçemezsin.) Take an umbrella it rains. (Yağabilir diye şemsiye al.) I won't sell my bike you offer me a lot of money. (Bana çok para teklif etsen bile bisikletimi satmam.) I'll call you I get home. (Eve varır varmaz seni ararım.)

unlessin caseeven ifas soon aswhetherin case of

?Soru çöz

Hangi cümle doğrudur?

✓ A. As long as bir şart kurar ve şart yarısı will'siz, simple present'tir (return). B unless'e bir de don't eklemiş, çift olumsuzluk anlamı ters çevirir; C zaman bağlacından sonra will kullanmış, doğrusu as soon as I finish; D bitişik or not yalnız whether ile kurulur ve kayıtsızlık anlamı da whether ister: Whether or not she agrees.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir amaç bildirir?

✓ B. Bitişik so that + modal (wouldn't): “bebek uyanmasın diye” bir amaçtır. A virgüllü so gerçekleşmiş bir sonucu bağlar (bu yüzden içeride kaldık); C so ile that'in arasına sıfat (hot) girmiş, derece ve sonuç bildirir; D such + a + sıfat + isim yine derece ve sonuç kalıbıdır.Kaynak: Sebep, sonuç ve amaç bağlaçları · Üç so: amaç, sonuç, derece

?Soru 2

The shop was closed, ---- we went to another one.

✓ B. Dükkânın kapalı olması sebep, başka dükkâna gitmek sonuçtur; sonucun önüne so gelir. A because sebep getirir, burada arkasından sonuç geliyor (yön ters); C or seçenek sunar, iki yarı arasında seçim yok; D but zıtlık kurar, oysa kapalı dükkândan başkasına gitmek beklenen bir sonuçtur.Kaynak: Bağlaçlar ve ikili bağlaçlar · And, but, or, so

?Soru 3

Neither Ali nor his brothers ---- the answer.

✓ A. Fiil nor'dan sonraki özneye, yani çoğul his brothers'a bakar: know. B fiili ilk özneye (Ali) göre tekil çekmiş; C neither zaten olumsuz olduğu hâlde fiile not eklemiş, bu çift olumsuzluktur; D hem çift olumsuz hem de ilk özneye göre tekil.Kaynak: Bağlaçlar ve ikili bağlaçlar · Either … or, neither … nor

?Soru 4

— Why didn't you come to the party? — ---- I had to look after my little sister. (— Neden partiye gelmedin? — Küçük kız kardeşime bakmam gerekiyordu da.)

✓ C. “Why?” sorusuna verilen kısa cevap yalnız because ile başlar; sebep dinleyen için yenidir. A since ve B as bilinen sebebi ana cümleyle birlikte verir, tek başına soru cevabı olmaz; D because of isim ister, burada arkasında özne + fiil (I had to) var.Kaynak: Sebep, sonuç ve amaç bağlaçları · Because, as, since: sebep

?Soru 5

Hurry up; otherwise, you'll miss the train. cümlesine anlamca en yakın cümle hangisidir?

✓ B. Otherwise “acele etmezsen” demektir; unless da “-mezse” anlamını taşır. A so sonuç bağlar ve anlamı tersine çevirir (acele edersen kaçırırsın); C if'li koşulda not unutulmuş, aynı ters anlam çıkar; D unless'a not eklemiş, çifte olumsuzlukla “acele edersen” olur.Kaynak: Zıtlık bağlaçları · Otherwise, or else: aksi takdirde

?Soru 6

The flat is cheap. ----, it is only five minutes from my office. (Daire ucuz; ---- ofisime yalnız beş dakika uzaklıkta.)

✓ D. Ucuzluk da yakınlık da dairenin artısıdır; aynı yöne giden ikinci bilgi moreover (üstelik) ile eklenir. A on the other hand karşıt tarafı getirir, Türkçedeki “öte yandan = ayrıca” kullanımının aktarımıdır; B whereas bir bağlaçtır, nokta sonrası tek başına cümle açmaz; C otherwise “aksi takdirde” demektir, bir koşulun ters sonucunu bağlar.Kaynak: Zıtlık bağlaçları · On the other hand, in contrast

?Soru 7

It was ---- interesting book that I read it twice in a week. (O kadar ilginç bir kitaptı ki bir haftada iki kez okudum.)

✓ A. Araya sıfat + tekil isim (interesting book) giriyor; bu such ister ve a/an such'tan sonra gelir: ünlü sesle başladığı için an. B interesting'i görüp so seçmiş, ama arkasında isim var; C such'ı doğru seçmiş ama tekil sayılabilir ismin a/an'ını unutmuş; D so ile an'ı birleştirmiş, bu dizilişte so değil such kullanılır.Kaynak: Sebep, sonuç ve amaç bağlaçları · So … that, such … that

?Soru 8

The delay of the train was ---- a problem with the engine. (Trenin gecikmesi motordaki bir sorundan kaynaklanıyordu.)

✓ D. Boşluk be'den (was) sonra ve arkasında isim öbeği (a problem) var; be'den sonra sebep bildiren öbek due to'dur. A because cümlecik ister, isimle gelmez; B owing to geleneksel kurala göre be'den sonra kullanılmaz; C thanks to olumlu sonuç bildirir (“sayesinde”), motor arızası bir sorun.Kaynak: Sebep, sonuç ve amaç bağlaçları · Because of, due to, thanks to

?Soru 9

I've got two umbrellas, but I can't find ---- of them. (İki şemsiyem var ama ikisini de bulamıyorum.)

✓ D. Fiil olumsuz (can't find); olumsuz fiille “ikisini de” anlamını either verir. A neither zaten olumsuzdur, can't ile çift olumsuzluk kurar; B not … both “ikisini birden bulamıyorum” demektir, yani biri bulunmuştur; C none ikiden çok şey içindir ve o da olumsuz fiille çift olumsuzluk kurar.Kaynak: Bağlaçlar ve ikili bağlaçlar · Both, either, neither, none tek başına

?Soru 10

---- Ahmet had studied all night, he couldn't answer the first question. (Ahmet bütün gece çalışmış olmasına rağmen ilk soruyu cevaplayamadı.)

✓ B. Boşluktan sonra özne + fiil (Ahmet had studied) var ve iki yarı birbirine ters; durum gerçek olduğu için even though. A despite cümlecik değil isim ya da -ing alır (despite having studied olurdu); C even if varsayım bildirir (“çalışmış olsa bile”), oysa çalıştığını biliyoruz; D however yan cümle kurmaz, önceki cümleye nokta ya da noktalı virgülle bağlanır.Kaynak: Zıtlık bağlaçları · Although, though, even though
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İngilizce soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →