Make, do, say, tell ve get: karıştırılan fiiller

Türkçedeki tek “yapmak”, “söylemek” ve “almak” İngilizcede neden birkaç fiile ayrılır? Ürün–iş şeması, dört fiil kutusu, get haritası ve 14 etkinlik.

7 durakTemel İngilizce · A2–B1
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
SÖZCÜK · MAKE VE DO

Make mi, do mu? Sonunda ortaya bir şey çıkıyor mu?

Temel İngilizce · A2 · Kelime · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Make ile do arasındaki fark nedir, hangisi ne zaman kullanılır?

Kısa cevap: Make ve do ikisi de “yapmak”tır. Sonunda ortaya yeni bir şey çıkıyorsa make kullanılır: make a cake (kek yapmak), make a mistake (hata yapmak). Bir işi, görevi ya da etkinliği yerine getiriyorsan do kullanılır: do homework (ödev yapmak), do the dishes (bulaşık yıkamak). Örnek: I made a salad and did the dishes. (Salata yaptım ve bulaşıkları yıkadım.)

Türkçede “yapmak” her işe yeter; İngilizce ise önce yaptığın şeyin sonunda elinde ne kaldığını sorar.

Make “üretmek, var etmek”tir: sen yapmadan önce o şey yoktu. Somut bir ürün olabilir (make a cake, make tea, make a video), soyut bir şey de: make a plan (plan yapmak), make a mistake (hata yapmak), make a decision (karar vermek), make a noise (gürültü yapmak). Do ise zaten var olan bir işi yerine getirmektir: ödev, ev işi, sınav, egzersiz. do homework, do the shopping, do a test, do exercise. Sonunda elinde yeni bir şey kalmaz; iş biter.

Önce sor: iş bitince ortada yeni bir şey var mı? Varsa make, yoksa do. Alttaki bant kurala uymayan, ama çok sık kullanılan kalıplardır.Görsel: Sınav Defteri

Do: iş, görev ve genel etkinlik

Do, ne yaptığını tam söylemediğin genel etkinlikler için de kullanılır: I have nothing to do. (Yapacak bir şeyim yok.) Let's do something fun. (Eğlenceli bir şey yapalım.) What do you do? ise “Ne iş yaparsın?” demektir ve mesleği sorar. Bu soruda iki do vardır: ilki soruyu kuran yardımcı fiil, ikincisi “yapmak” anlamındaki ana fiil.

Kurala uymayanlar

Make ile do arasındaki çizgi her zaman mantıkla çizilmez. Yatak toplamak bir ev işidir ama make the bed denir. İyilik ortaya çıkan bir şeydir ama do someone a favour denir. Make a choice (seçim yapmak), make a living (geçimini sağlamak) ve yemek hazırlamak anlamındaki make breakfast / lunch / dinner da kalıptır. Bunlar kuralla değil, cümleyle ezberlenir.

Çözümlü örnek

“Ödevimi yaptım, yatağımı topladım, anneme bir kek yaptım ve komşuma bir iyilik yaptım.” cümlesini İngilizceye çevir.

  1. Ödev: bir görev, ortaya ürün çıkmaz → did my homework.
  2. Yatak: istisna kalıbı → made my bed.
  3. Kek: yeni bir ürün → made my mother a cake.
  4. İyilik: istisna kalıbı → did my neighbour a favour.
  5. Zaman: hepsi geçmiş → make'in geçmişi made, do'nun geçmişi did.

Cevap: I did my homework, made my bed, made my mother a cake and did my neighbour a favour.

Akılda kalsın: Sonunda elinde yeni bir şey varsa make, bir işi ya da görevi yerine getiriyorsan do. Kurala uymayanlar (make the bed, do a favour) kalıp olarak, cümleyle ezberlenir.
Sınavda

Nasıl sorulurKelime sorularında boşluğa make ya da do'nun doğru biçimi gelir: I always ---- mistakes in spelling. (make). YDT ve YDS'de bu çiftler collocation (eşdizim, birlikte kullanılan sözcükler) sorusu olarak karşına çıkabilir.

TuzakTürkçedeki “hata yapmak” ifadesinden yola çıkıp do seçmektir. İkinci tuzak, ev işlerinde ve ödevde make seçmektir: make homework ✗, do homework ✓.

✎Boşluk doldur make mi, do mu?

I usually my homework after dinner. (Ödevimi genellikle akşam yemeğinden sonra yaparım.) Sorry, I a mistake. (Özür dilerim, bir hata yaptım.) Can you some tea? (Biraz çay yapar mısın?) We a lot of exercise at the camp. (Kampta çok egzersiz yaptık.)

domademakedidmakeddone

?Soru çöz

“Bugün ne yapmak istersin?” sorusunun İngilizcesi hangisidir?

✓ A. Genel bir etkinlik soruluyor; ana fiil do'dur, ilk do soruyu kuran yardımcı fiildir. B make bir şey üretmeyi sorar (bugün ne pişirmek, ne yaratmak istersin), genel etkinliği değil; C be ile want'ı yan yana koymuş, want'lı soruda yardımcı fiil do'dur; D want'tan sonra to eksik.
SÖZCÜK · KALIPLAR

Para kazanmak, karar vermek, parti yapmak: Türkçeyle örtüşmeyen kalıplar

Temel İngilizce · A2 · Kelime · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizce kelime nasıl ezberlenir, günde kaç kelime çalışılmalı?Bu konunun bağlandığı sayfadan (İngilizceye nasıl çalışılır). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kelimeyi okuduğun ya da duyduğun bir cümleden seç, önce en sık kullanılan kelimelerden başla ve günde 10–20 yeni kelimeyle yetin. Kartın ön yüzüne Türkçesini, arka yüzüne İngilizcesini, türünü, birlikte kullanıldığı kalıbı ve kendi cümleni yaz; sesli söyle. Örnek kart: karar vermek → make a decision.

Kelime kartı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Make ve do ile kurulan kalıplar nelerdir, karar vermek ve para kazanmak İngilizcede nasıl söylenir?

Kısa cevap: Birçok make ve do kalıbı Türkçeye başka bir fiille çevrilir: make money (para kazanmak), make a decision (karar vermek), make friends (arkadaş edinmek), do damage (zarar vermek). Tersine, Türkçede “yapmak” dediğimiz bazı işler ne make ne do alır: have a party (parti yapmak), take a photo (fotoğraf çekmek).

Make ve do kalıplarının yarısı Türkçede “yapmak” diye bile çevrilmez; bu yüzden kural yetmez, kalıbı cümleyle öğrenmek gerekir.

İngilizceye nasıl çalışılır sayfasında gördüğün gibi sözcükler tek başına değil, birlikte kullanıldıkları sözcüklerle öğrenilir. Make ve do bunun en iyi örneğidir: Türkçede “karar vermek” deriz ama İngilizcede karar “yapılır” (make a decision); Türkçede “zarar vermek” deriz, İngilizcede zarar da “yapılır” (do damage).

Make ve do: Türkçede başka fiille söylenenler
KalıpTürkçeÖrnek
make moneypara kazanmakShe makes good money as a designer.
make a decisionkarar vermekWe need to make a decision today.
make friendsarkadaş edinmekHe makes friends easily.
make progressilerleme kaydetmekYou're making great progress.
make a promisesöz vermekDon't make promises you can't keep.
make a wishdilek tutmakClose your eyes and make a wish.
make an effortçaba göstermekPlease make an effort to come on time.
do damagezarar vermekThe storm did a lot of damage.
do someone goodiyi gelmekA short walk will do you good.
do your bestelinden geleni yapmakJust do your best in the exam.

Do başka bir fiilin yerine

Do bazen asıl fiilin kısa yoludur: do the dishes (wash: bulaşık yıkamak), do the laundry (çamaşır yıkamak), do your hair (saçını yapmak, taramak), do the ironing (ütü yapmak). Bu kalıplar çoğu zaman the ya da bir iyelik sözcüğü ile gelir.

İki ince nokta: karar ve fark

“Karar vermek” make a decision'dır; İngiliz İngilizcesinde take a decision da kullanılır. Türkçeden çeviriyle kurulan “give a decision” bu anlamda kullanılmaz. Make a difference ise “fark etmek” değil, “fark yaratmak, bir şeyi değiştirmek”tir: Small changes can make a big difference. (Küçük değişiklikler büyük fark yaratabilir.) “Fark ettim” (gördüm) I noticed, “fark etmez” It doesn't matter diye söylenir.

Make + kişi + fiil ya da sıfat

Make bir kişiye bir şey yaptırmayı ya da onu bir hâle sokmayı da anlatır: This film made me cry. (Bu film beni ağlattı.) Your message made me happy. (Mesajın beni mutlu etti.) Kişiden sonra fiil yalındır: “made me to cry” ✗. Bu yapının ayrıntısını Passive ve causative sayfasında göreceğiz.

Türkçede “yapmak”, İngilizcede ne make ne do
TürkçeİngilizceYanlış
parti yapmakhave / throw a partymake a party ✗
fotoğraf çekmektake a photomake a photo ✗
kahvaltı yapmak (yemek)have breakfastmake breakfast = hazırlamak
tatil yapmakgo on holiday / have a holidaymake a holiday ✗
duş almakhave / take a showermake a shower ✗
yürüyüş yapmakgo for a walkmake a walk ✗
spor yapmakdo sport (futbol, tenis: play)make sport ✗
Akılda kalsın: Kalıbı tek sözcük gibi değil, cümleyle ezberle: make a decision, do me a favour, have a party. Türkçede “yapmak”ı görünce önce “bu işin İngilizcede kendi fiili var mı?” diye sor.
Sınavda

Nasıl sorulurYDT ve YDS'nin kelime sorularında bu kalıplar eşdizim olarak gelebilir: The new rule will ---- a big difference to small shops. (make). Okul sınavlarında da “kahvaltı yapmak”, “fotoğraf çekmek” gibi günlük kalıplar sorulur.

TuzakTürkçedeki “yapmak”ı her yerde make ya da do ile çevirmektir: make a photo ✗, make a party ✗. İkinci tuzak, make'ten sonra to getirmektir: made me to laugh ✗.

⇄Bilgi eşleştirme kalıp → Türkçe

?Soru çöz

I ---- breakfast for everyone this morning. (Bu sabah herkese kahvaltıyı ben hazırladım.)

✓ C. Kahvaltıyı hazırlamak ortaya yemek çıkarmaktır: make breakfast. A do ev işleri için kullanılır ama yemek hazırlamada make gelir; B had breakfast “kahvaltı ettim” demektir, hazırlamak değil; D give “vermek”in birebir çevirisidir, kahvaltı hazırlamayı anlatmaz.
SÖZCÜK · SAY VE TELL

Say mi, tell mi? Sözü kime söylediğini yazıyor musun?

Temel İngilizce · A2 · Kelime · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Say ile tell arasındaki fark nedir, said me neden yanlıştır?

Kısa cevap: Say sözün kendisine odaklanır, kişi gerekmez: She said she was tired. (Yorgun olduğunu söyledi.) Tell'den hemen sonra sözü duyan kişi gelir, edatsız: She told me she was tired. (Bana yorgun olduğunu söyledi.) Say ile kişi belirtilecekse to gerekir: She said to me… “said me” ve “told to me” yanlıştır.

Türkçede “söyledi” bir tanedir; İngilizcede ise cümlede “bana, ona, herkese” gibi bir kişinin olup olmamasına göre iki ayrı fiil seçilir.

Söylemek ve konuşmak için İngilizcede dört fiil vardır ve iki çifte ayrılır: say–tell (söylemek) ve speak–talk (konuşmak). Her çiftte tek bir soru karar verir. Bu konu ilk çifti, bir sonraki konu ikinci çifti anlatır; aşağıdaki şema dördünü birlikte gösterir.

Üst sırada soru “sözü duyan kişi cümlede var mı?”, alt sırada “konuşma karşılıklı mı?”. Her kutunun son satırı o fiilin en sık yanlış biçimini ya da en tipik kalıbını gösterir.Görsel: Sınav Defteri

Say: söz önemli

Say, söylenen sözü aktarır; kime söylendiği çoğu zaman yazılmaz: He said that the shop was closed. (Dükkânın kapalı olduğunu söyledi.) Don't say anything. (Hiçbir şey söyleme.) What did you say? (Ne dedin?) Kişiyi yine de eklemek istersen araya to girer: He said to me that… Ama bu durumda tell daha doğaldır. Tırnak içindeki doğrudan alıntıda da say kullanılır: “I'm ready,” she said. “She told, ‘I'm ready’” denmez.

Tell: kişi + söz

Tell'den hemen sonra sözü duyan kişi gelir ve araya edat girmez: tell me, tell everyone, tell your father. Ardından söz gelir: She told us that the exam was easy. (Bize sınavın kolay olduğunu söyledi.) İki nesneli de kurulur: Tell me your name. = Tell your name to me. “Bahsetmek, anlatmak” anlamında about ile: Tell me about your trip. (Bana gezini anlat.) Birine bir şeyi yapmasını söylemek için tell + kişi + to + fiil kullanılır: The coach told us to run faster. (Antrenör bize daha hızlı koşmamızı söyledi.) Rica ediyorsan tell değil ask: I asked her to wait. (Ondan beklemesini rica ettim.) Bu yapıların ayrıntısını Reported speech ve noun clauses sayfasında göreceğiz.

Kalıplar: kişisiz tell, sabit say

Tell bazı sabit kalıplarda kişi olmadan da kullanılır: tell the truth (doğruyu söylemek), tell a lie (yalan söylemek), tell a story / a joke (hikâye, fıkra anlatmak), tell the time (saati okuyabilmek), tell the difference (farkı ayırt etmek). Say'in de kendi kalıpları vardır: say hello, say goodbye, say sorry, say thank you, say yes / no. “Say the truth”, “say a lie” yanlıştır.

Akılda kalsın: Say + söz; tell + KİŞİ + söz. Kişiyi say ile söylemek istersen araya to: said to me. “said me” ✗, “told to me” ✗. Doğru, yalan, hikâye: tell; merhaba, hoşça kal, özür: say.
Sınavda

Nasıl sorulurBoşlukta said, told, talked, spoke gibi seçenekler gelir; karar boşluktan hemen sonraki sözcükten verilir: kişi (me, us, the class) varsa told, yoksa said. YDT'de dolaylı anlatım sorularında da bu ayrım geçer.

TuzakTürkçe “bana dedi”yi said me diye çevirmektir. İkinci tuzak, kişisiz tell kalıplarını unutup say the truth ya da say a lie seçmektir; doğrusu tell.

✎Boşluk doldur say mi, tell mi?

She me that she was tired. (Bana yorgun olduğunu söyledi.) What did you ? I didn't hear you. (Ne dedin? Duymadım.) Grandpa us a funny story. (Dedem bize komik bir hikâye anlattı.) Please the truth. (Lütfen doğruyu söyle.)

toldsaytoldtellsaidtalkedtold to

?Soru çöz

“Öğretmen bize sessiz olmamızı söyledi.” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?

✓ B. Sözü duyan kişi (us) cümlede var ve bir şeyi yapmaları söyleniyor: tell + kişi + to + fiil. A Türkçe “bize dedi”yi say ile kurmuş, say kişiyi edatsız almaz; C tell'den sonra kişiye gereksiz to eklemiş; D hem say'i kişiyle kullanmış hem de to'yu düşürmüş.
SÖZCÜK · SPEAK VE TALK

Speak mi, talk mı? Ve “anlatmak” her zaman tell değildir

Temel İngilizce · A2 · Kelime · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaWith ve by arasındaki fark nedir, by car mı with car mı denir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Edatlar ve edat alan fiiller). Önce kendin cevapla, sonra aç.

With birlikteliği ve elle kullanılan aleti söyler: I went with my cousin. (Kuzenimle gittim.) She wrote it with a pencil. (Kurşun kalemle yazdı.) By ise yolculuk ve iletişim aracını (by bus, by email), yöntemi (by + -ing: -erek) ve işi yapan kişiyi (tarafından) söyler. Hangisi olduğunu “ile”nin arkasındaki sözcük belirler.

With ve by: ile, -li, -erek

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Speak ile talk arasındaki fark nedir, anlatmak İngilizcede nasıl söylenir?

Kısa cevap: Speak daha resmî ve tek yönlüdür; dil konuşmak için de kullanılır: Do you speak Spanish? Talk karşılıklı, gündelik konuşmadır: We talked for hours. (Saatlerce konuştuk.) Bir kişiyle konuşurken ikisi de olur: talk to / speak to someone. “Anlatmak” bazen tell değil explain ya da describe'dır ve kişi to ile gelir: Explain it to me.

Speak ile talk'ın ikisi de “konuşmak”tır; farkları çoğu zaman sesin yönündedir: tek kişiden kalabalığa mı, iki kişi arasında mı?

Önceki konudaki şemanın alt sırası bu iki fiildir. Speak tek bir kişinin konuşmasını, resmî bir ortamı ya da bir dili bilmeyi anlatır: The mayor spoke at the opening. (Belediye başkanı açılışta konuştu.) She speaks three languages. (Üç dil konuşuyor.) The baby can't speak yet. (Bebek henüz konuşamıyor.) Telefonda resmî bir istek de speak ile kurulur: May I speak to Ms Demir, please? (Demir Hanım'la görüşebilir miyim?)

Talk ise sohbettir; en az iki kişi karşılıklı konuşur: We talked on the phone last night. (Dün akşam telefonda konuştuk.) Stop talking, please! (Lütfen konuşmayı bırakın!) Bir konuyu konuşmak talk about ile söylenir: Let's talk about the trip. (Geziyi konuşalım.)

Dil: speak English, talking in English

Bir dili bilmek ve kullanabilmek speak ile söylenir: Do you speak English? “Talk English” denmez. O anda hangi dilde sohbet edildiği ise talk in ile de söylenebilir: They were talking in Italian. (İtalyanca konuşuyorlardı.)

Birbirinin yerine geçtikleri yer

Biriyle konuşmak için dört biçim de doğrudur: talk to, talk with, speak to, speak with. I need to talk to you. (Seninle konuşmam lazım.) Speak bu durumda biraz daha resmî duyulur. Fark ince olduğu için sınav çoğu zaman iki fiilin yer değiştiremediği noktaları sorar: dil (speak) ve sohbet (talk).

Anlatmak: tell, explain, describe

Türkçedeki “anlatmak” İngilizcede tek fiil değildir. Hikâye ya da fıkra anlatmak tell'dir (tell a story). Bir şeyin nedenini ya da nasıl olduğunu açıklamak explain'dir: Can you explain the rule to me? (Kuralı bana açıklayabilir misin?) Bir yeri, bir kişiyi betimlemek, tarif etmek describe'dır: Describe your room to me. (Bana odanı anlat.) Edatlar ve edat alan fiiller sayfasında gördük: explain ve describe kişiyi doğrudan almaz; önce anlatılan şey, sonra to + kişi gelir. “Explain me” ✗.

Konuşmak ve anlatmak: hangi fiil?
FiilNe zaman?ÖrnekYanlış
speaktek yönlü, resmî, dilShe speaks Arabic.talk Arabic ✗
talkkarşılıklı, gündelikLet's talk about it later.—
tellhikâye, fıkra; birine bir şeyiTell us a joke.tell to us ✗
explainnedenini, nasılını açıklamakExplain the problem to me.explain me ✗
describebetimlemek, tarif etmekDescribe the man to the police.describe me ✗
Akılda kalsın: Speak tek yön ve dil, talk karşılıklı sohbet. Kişiyle konuşurken ikisi de to ya da with alır. Explain ve describe'da kişi en sonda, to ile: explain it to me.
Sınavda

Nasıl sorulurOkul sınavlarında “Do you ---- English?” gibi boşluklarda speak, diyalog sorularında talk to ve talk about kalıpları gelir.

Tuzak“anlatmak = tell” ezberiyle bir kuralı açıklarken tell seçmektir (Can you tell this rule?); kuralı açıklamak explain'dir. İkinci tuzak, explain'den sonra kişiyi edatsız koymaktır: explain me ✗.

↕Sıralama explain + şey + to + kişi

“Bu kuralı bana açıklayabilir misin?” sorusunu kur: parçaları doğru sıraya koy.

  1. this rule
  2. to me?
  3. Can you
  4. explain

?Soru çöz

Our new neighbours are from Japan, but they ---- Turkish very well. (Yeni komşularımız Japon ama Türkçeyi çok iyi konuşuyorlar.)

✓ D. Bir dili bilmek ve konuşabilmek speak ile söylenir. A talk karşılıklı sohbet içindir, arkasına doğrudan dil adı gelmez (talk Turkish ✗); B say bir sözü aktarır, dil konuşmayı anlatmaz; C tell birine bir şey söylemektir, arkasından dil gelmez.
SÖZCÜK · GET

Get: anlamını arkasından gelen sözcük söyler

Temel İngilizce · A2 · Kelime · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Get ne demek, İngilizcede get hangi anlamlarda kullanılır?

Kısa cevap: Get, arkasından ne geldiğine göre anlam değiştirir: get + isim “almak, edinmek” (I got a new phone. Yeni bir telefon aldım.), get + yer “varmak” (We got home late. Eve geç vardık.), get + sıfat “… olmak, -leşmek” (It's getting cold. Hava soğuyor.). Konuşmada “anlamak” (I get it.) ve “yakalamak” anlamları da yaygındır.

Get, İngilizcenin en çok kullanılan fiillerinden biridir; sözlükte onlarca anlamı vardır, ama hepsinin anahtarı arkasındaki sözcüktür.

Get'in anlamlarını tek tek ezberlemek yerine, arkasından gelen sözcüğün türüne bak. Aşağıdaki harita beş kalıbı gösteriyor; bu konu ilk ikisini, sonraki iki konu geri kalanını anlatıyor. Get düzensiz bir fiildir: get, got, got (Amerikan İngilizcesinde üçüncü hâl çoğunlukla gotten).

Get'in anlamını sözlükte değil, arkasındaki sözcükte ara. İlk iki satır bu konunun, üçüncü ve dördüncü satır sonraki konunun, son satır sayfanın son konusunun işidir.Görsel: Sınav Defteri

Get + isim: almak, edinmek, getirmek

Get + isim bir şeye sahip olmayı, onu edinmeyi anlatır; satın almak, almak, bulmak olabilir: I got a new bike for my birthday. (Doğum günümde yeni bir bisiklet aldım.) She got a job at a bank. (Bir bankada iş buldu.) I got your message. (Mesajını aldım.) Get + kişi + şey ise “getirmek”tir: Can you get me a glass of water? (Bana bir bardak su getirebilir misin?) Take ile farkı: take bir şeyi eline alıp götürmektir: Take your umbrella. (Şemsiyeni yanına al.) Get ise edinmektir: Where did you get that umbrella? (O şemsiyeyi nereden aldın?)

Get + yer: varmak

Get to + yer “varmak, ulaşmak”tır: We got to the airport at noon. (Havalimanına öğlen vardık.) Home, here ve there'den önce to gelmez: What time did you get home? (Eve kaçta vardın?) “get to home” yanlıştır. How did you get here? (Buraya nasıl geldin?)

Anlamak, yakalamak, bakmak

Konuşmada get başka fiillerin de yerine geçer: Sorry, I don't get it. (Kusura bakma, anlamadım.) Did you get the joke? (Fıkrayı anladın mı?) The cat got the mouse. (Kedi fareyi yakaladı.) Telefon ya da kapı çalınca: I'll get it! (Ben bakarım!) Bir aracı kullanmak da get ile söylenir: Let's get a taxi. (Taksiye binelim.)

Akılda kalsın: Get'in anlamı arkasındaki sözcükte: + isim al ya da getir, + to / home var, + sıfat ol. Home'dan önce to yok: get home.
Sınavda

Nasıl sorulurOkuma ve diyalog sorularında get'in o cümledeki anlamını bilmen beklenir: “I didn't get the last part.” (anlamadım). Kelime sorularında get'in o cümledeki eş anlamlısı sorulabilir: arrive, receive, understand.

TuzakGet'i her yerde “almak” diye çevirmektir. İkinci tuzak, home'dan önce to kullanmaktır: get to home ✗, get home ✓.

⇄Bilgi eşleştirme get burada ne demek?

?Soru çöz

What time did you get ---- last night? (Dün gece eve kaçta vardın?)

✓ C. Home'dan önce yön edatı gelmez: get home. A get to school kalıbını home'a taşımış; B at home bir yerde bulunmayı anlatır (evdeyim), varmayı değil; D in home bu anlamda kullanılmaz.
YAPI · GET + SIFAT, V3

Get + sıfat “-leşmek”, get married “evlenmek”: değişimi anlatan get

Temel İngilizce · B1 · Kelime · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTürklerin comparative ve superlative kullanırken yaptığı en sık hatalar nelerdir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Comparative ve superlative). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Türklerin karşılaştırma hatalarının çoğu Türkçeden aktarılır: “daha”yı hem more hem -er ile iki kez söylemek (more bigger ✗), “-den” ekini from ile çevirmek (the best from the class ✗), “çok daha”yı very ile kurmak (very better ✗), one of the'den sonra tekil isim (one of the best student ✗) ve eşitlikte comparative kullanmak (as taller as ✗).

Türklerin karşılaştırma hataları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Get tired, get married gibi kalıplar ne demek, got ile have got arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: Get + sıfat bir değişimi anlatır ve Türkçedeki “-laş, -lan, -l” fiillerine karşılık gelir: get tired (yorulmak), get cold (soğumak, üşümek), get dark (kararmak). Get + V3 bir olayı anlatır: get married (evlenmek), get lost (kaybolmak). I've got ise get değil, have'dir: “var, sahibim”.

Türkçede “yorgun” sıfatından “yorulmak” fiilini bir ekle yaparız; İngilizce aynı işi get ile yapar.

Be + sıfat bir durumu anlatır: I am tired. (Yorgunum.) Get + sıfat ise o duruma geçişi, değişimi anlatır: I get tired quickly. (Çabuk yorulurum.) Bu yüzden get + sıfat çoğu zaman Türkçede tek bir fiile karşılık gelir.

Sıfat → get + sıfat → Türkçe fiil
Sıfatget + sıfatTürkçe fiil
tired (yorgun)get tiredyorulmak
cold (soğuk)get coldsoğumak, üşümek
dark (karanlık)get darkkararmak
wet (ıslak)get wetıslanmak
angry (kızgın)get angrykızmak
old (yaşlı)get oldyaşlanmak
ready (hazır)get readyhazırlanmak
better (daha iyi)get betteriyileşmek

Getting + comparative: gitgide

Comparative ve superlative sayfasında gördüğün -er ve more biçimleri, süren zamanda get ile birleşince “gitgide” anlamı çıkar: The days are getting shorter. (Günler gitgide kısalıyor.) Your English is getting better and better. (İngilizcen gittikçe iyileşiyor.)

Get + V3: bir olay

Get fiilin üçüncü hâliyle (V3) birleşince başına gelen bir olayı anlatır: get married (evlenmek), get dressed (giyinmek), get lost (kaybolmak), get hurt (yaralanmak), get started (başlamak). Edilgen anlam da verir: My phone got stolen. (Telefonum çalındı.) Bu kullanım bir olay ya da değişim içindir; süren bir durumda get kullanılmaz: She is loved by everyone. ✓, “She gets loved by everyone” ✗. Get ile yaptırmayı (I got my hair cut. Saçımı kestirdim.) Passive ve causative sayfasında göreceğiz.

Got mu, have got mu?

Sıfatlar ve have got sayfasında gördük: have got “sahip olmak”tır. Kısaltıldığında karışır: I got a car. = Bir araba aldım (geçmiş, get). I've got a car. = Bir arabam var (şimdi, have). I've got to go. ise have to gibi bir zorunluluktur: “Gitmem gerek.” Bunlarla karışan bir kalıp daha var: get to + fiil “fırsat bulmak”tır, zorunluluk değil: I got to meet my favourite writer. (En sevdiğim yazarla tanışma fırsatı buldum.) Get to know “tanımak, zamanla tanır hâle gelmek”tir: We got to know each other at camp. (Kampta birbirimizi tanıdık.)

Ek bilgi: got ve gotten

Get'in üçüncü hâli İngiliz İngilizcesinde got, Amerikan İngilizcesinde çoğunlukla gotten'dır: Your English has got better. (BrE) / has gotten better (AmE). Sahip olmak anlamındaki have got ise iki yerde de got'tur: I've got a sister.

Akılda kalsın: Be + sıfat durum, get + sıfat değişim: I am tired (yorgunum), I get tired (yoruluyorum). Get + V3 bir olay (get married). I've got = have; I've got to = zorundayım; get to know = tanımak.
Sınavda

Nasıl sorulurCümle tamamlamada get'in sıfat ya da V3 ile kurulan kalıbı sorulur: Take an umbrella, or you'll ---- wet. (get). Okuma metinlerinde de have got ile got'u ayırmak cümlenin anlamını değiştirir.

TuzakTuzak, I've got to go'yu “gittim” diye okumaktır; “gitmem gerek” demektir. İkinci tuzak, süren bir durumu get ile edilgen yapmaktır: He gets loved by everyone ✗.

✎Boşluk doldur get + sıfat, V3

It's dark. Let's go home. (Hava kararıyor, eve gidelim.) My sister married last summer. (Ablam geçen yaz evlendi.) Hurry up and get ! (Acele et ve giyin!) Take a coat, or you'll get . (Mont al, yoksa üşürsün.)

gettinggotdressedcoldgetsdresscoldly

?Soru çöz

“I'm sorry, I've got to go now.” cümlesi ne anlatır?

✓ B. Have got to, have to gibi bir zorunluluk kalıbıdır: “-mem gerekiyor”. A got'u get'in geçmişi sanmış, ama 've got to şimdiki bir zorunluluktur; C “-ebilirim” izin ya da yetenektir (I can go); D “istemek” want to ya da would like to ile söylenir.
SÖZCÜK · PHRASAL VERB

Get up, get on, get over: get'li phrasal verb'ler ve araca binip inmek

Temel İngilizce · B1 · Kelime · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAbout ve around ne demek, be about to nasıl kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Edatlar ve edat alan fiiller). Önce kendin cevapla, sonra aç.

About üç anlam taşır: isimden önce “hakkında, ile ilgili” (a film about bees), sayıdan önce “yaklaşık” (about 30 people), be about to + V1 kalıbında “-mek üzere” (The bus is about to leave. Otobüs kalkmak üzere.). Around “etrafında” demektir (around the table); sayıdan önce about ile aynı anlamı taşır: around 30 people.

About ve around

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Get up, get on, get off ve get over ne demek, otobüse binmek İngilizcede nasıl söylenir?

Kısa cevap: Get bir edatla birleşince yeni bir anlam kazanır (phrasal verb, öbek fiil): get up (kalkmak), get on / get off (otobüse, trene binmek / inmek), get in / get out of (arabaya, taksiye binmek / inmek), get along with (iyi geçinmek), get over (atlatmak). Örnek: We got off the bus at the museum. (Müzenin önünde otobüsten indik.)

Get'e küçük bir edat eklendiğinde ortaya bazen bambaşka bir fiil çıkar.

Edatlar ve edat alan fiiller sayfasında phrasal verb'ün ne olduğunu gördük: fiil ile küçük bir sözcüğün (up, on, off, over) birleşmesiyle oluşan, anlamı çoğu zaman parçalardan tahmin edilemeyen yeni bir fiil. Get'in phrasal verb'leri günlük konuşmanın en sık kullanılanlarındandır; her birini örnek cümlesiyle öğrenmek gerekir.

Sık kullanılan get'li phrasal verb'ler
Phrasal verbTürkçeÖrnek
get up(yataktan) kalkmakI get up at seven on weekdays.
get on / get off(otobüs, tren, uçak, bisiklet) binmek / inmekGet off at the next stop.
get in / get out of(araba, taksi) binmek / inmekGet in the car, it's raining!
get along withbiriyle iyi geçinmekI get along well with my roommate.
get over(hastalık, üzüntü) atlatmakShe got over the flu quickly.
get backgeri dönmekWhen did you get back from Van?
get throughzor bir şeyi bitirmek; telefonla ulaşmakI couldn't get through to the bank.

Binmek ve inmek: on/off mu, in/out mu?

Türkçede her araca “binilir”; İngilizcede aracın türüne bakılır. İçinde ayakta durabildiğin, yürüyebildiğin büyük araçlar (otobüs, tren, uçak, gemi) ve üstüne oturduğun araçlar (bisiklet, motosiklet, at) get on / get off alır. Eğilerek girdiğin küçük araçlar (araba, taksi) get in / get out of alır. Get on the train. ✓ “Get in the bus” ✗. Get out of the taxi. ✓

Get used to

Used to ve be used to sayfasında gördüğün get used to da get'in bir kalıbıdır: “alışmak, alışır hâle gelmek”. Arkasından isim ya da -ing gelir: I'm getting used to living alone. (Yalnız yaşamaya alışıyorum.)

Bu sayfanın hataları tek tabloda

Make, do, say, tell, get: sık hatalar
Hatalı ✗Doğru ✓Neden?
I did a mistake.I made a mistake.Hata ortaya çıkan şeydir: make.
Let's make our homework.Let's do our homework.Ödev bir görevdir: do.
Can you make a photo of us?Can you take a photo of us?Fotoğraf: take.
This film made me to cry.This film made me cry.Make + kişi + yalın fiil.
She said me the answer.She told me the answer.Kişi varsa tell.
Explain me this word.Explain this word to me.Explain + şey + to + kişi.
We got to home late.We got home late.Home'dan önce to yok.
Get in the bus.Get on the bus.Otobüs büyük araç: on.

Sınav düzeyindeki ayrıntısı YDS/YDT serisinin Kelime soruları sayfasında.

Akılda kalsın: İçinde yürüyebildiğin ya da üstüne oturduğun araç on/off, eğilerek girdiğin küçük araç in/out. Phrasal verb'ü tek sözcük gibi, örnek cümlesiyle öğren.
Sınavda

Nasıl sorulurKelime sorularında phrasal verb'ün anlamı ya da doğru edatı sorulur: She was ill for a week, but she soon got ---- it. (over). Okul sınavlarında da ulaşım diyaloglarında get on ve get off gelir.

TuzakAraba ve taksi için on, otobüs için in seçmektir. İkinci tuzak, get over'ı “üstüne çıkmak” diye birebir çevirmektir; anlamı “atlatmak”tır.

⇄Bilgi eşleştirme phrasal verb → anlam

?Soru çöz

Hangi cümle doğrudur?

✓ D. Fotoğraf çekmek take a photo ile söylenir. A trene binmek get on'dur, in araba ve taksi içindir; B parti vermek have ya da throw a party'dir, do değil; C make + kişi'den sonra fiil yalındır, to gelmez (made me laugh).

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

I must finish the report ---- Tuesday. (Raporu en geç salıya kadar bitirmeliyim.)

✓ A. Bitirmek bir anda tamamlanan iştir; salı son sınırdır, iş daha önce de bitebilir: by. B until süren bir durumu o güne kadar uzatır (wait until Tuesday); C for bir süre ister (for two days); D during bir olay ya da dönem adı ister (during the week).Kaynak: Edatlar ve edat alan fiiller · Zaman: for, during, by, until

?Soru 2

Hangi cümlede edat doğru kullanılmıştır?

✓ B. Fırça elle tutulan bir alettir: with a small brush. A taşıta belirteç (my father's) gelince by değil in kullanılır: in my father's car; C uçak bir taşıttır, by plane olmalı; D çekiç elle kullanılan bir alettir, with a hammer olmalı.Kaynak: Edatlar ve edat alan fiiller · With ve by: ile, -li, -erek

?Soru 3

I'm saving money ---- a new phone. (Yeni bir telefon almak için para biriktiriyorum.)

✓ C. Kişinin amacı bir eylemle söyleniyor: to + V1. A for + -ing amaç değil, bir aletin işlevini söyler; B “for to” diye bir kalıp yoktur; D edattan sonra fiil yalın gelmez. (Fiil olmasaydı for a new phone da doğru olurdu.)Kaynak: Edatlar ve edat alan fiiller · İçin: to mu, for mu?

?Soru 4

Hangi cümlede the doğru kullanılmıştır?

✓ C. Güneş de deniz de herkesin bildiği, tek olan şeylerdir; the alır. A öğün adı (lunch) the'siz söylenir (have lunch); B sporlar the almaz, the çalgılar içindir; D next ile kurulan zaman ifadesi the almaz (next week).Kaynak: The ve all, some, most, none · The alan ve almayan kalıplar

?Soru 5

Everybody in my class ---- English. (Sınıfımdaki herkes İngilizce konuşuyor.)

✓ A. Everybody anlamca çok kişidir ama dil bilgisinde tekildir; geniş zamanda fiil -s alır: speaks. B “herkes”i çoğul sayıp -s'yi düşürmüş; C be fiili ile yalın fiili yan yana getirmiş, ikisi birlikte kullanılmaz; D -ing'li biçim tek başına yüklem olamaz, önünde is gerekir.Kaynak: Belgisiz ve dönüşlü zamirler · Every- ve istisnalar

?Soru 6

Hangi cümlede the kullanımı doğrudur?

✓ B. The United States “birleşik devletler”dir, çoğul ve birleşik bir ad olduğu için the alır. A Spain tek bir ülke adıdır, the almaz; C tek göl adı Lake ile başlar ve the almaz; D Time bir dergidir, dergi adları gazetelerin (the Guardian) aksine the'siz yazılır.Kaynak: The ve all, some, most, none · Özel adlar: the UK, Lake Van

?Soru 7

---- are famous for their chocolate and watches. (İsviçreliler çikolatası ve saatleriyle ünlüdür.)

✓ D. Swiss -ss ile biter; halkın bütünü the + sıfatla, -s almadan söylenir ve fiil çoğuldur (are). A Türkçedeki -ler ekini -es olarak eklemiş; B the'yi unutmuş, the'siz Swiss yalnız sıfattır; C the Swiss people de olabilirdi, ama people çoğuldur ve is ile uyuşmaz, boşluktan sonra da zaten are var.Kaynak: The ve all, some, most, none · The + sıfat: the rich, the Japanese

?Soru 8

The tour takes ---- two hours. (Tur iki saat civarında sürer.)

✓ A. Sayıdan önce around “civarında, yaklaşık” demektir ve doğrudan sayıya bağlanır. B ve C Türkçedeki “-in civarında”yı birebir çevirip gereksiz bir of eklemiş; D about to “-mek üzere” demektir, arkasından sayı değil fiil gelir.Kaynak: Edatlar ve edat alan fiiller · About ve around

?Soru 9

— Would you like some tea? — Yes, I'd love ----. (Evet, biraz isterim.)

✓ C. Çay burada sayılamayan isim olarak kullanılmış (some tea); sayılamayan ismin yerini some tutar. A “bir tane” düşüncesiyle one seçmiş, sayılamayana tane denmez; B ones çoğul sayılabilir isim ister; D one zaten “a + isim” demektir, sıfatsız a one denmez.Kaynak: Belgisiz ve dönüşlü zamirler · One ve ones

?Soru 10

I have two sisters. One is a doctor, and ---- is a nurse.

✓ B. İki kişilik grupta birincisi one, ikincisi geriye kalan tek kişidir ve belirlidir: the other. A Türkçedeki “bir diğeri”ne bakmış, oysa another grubun devam ettiğini, daha seçenek olduğunu gösterir; C other tek başına tekil isimle ya da isimsiz kullanılmaz; D another zaten “an” içerir, the ile birleşmez.Kaynak: Belgisiz ve dönüşlü zamirler · Other, others, the other, another
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İngilizce soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →