Belgisiz zamirler: some-, any-, every-, no- ile kurulan on iki sözcük
Temel İngilizce · A2 · Zamirler · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
İngilizcede someone, anything, everything, nothing gibi belgisiz zamirler nelerdir, anlamları ne?
Kısa cevap: Belgisiz zamirler (indefinite pronouns) kim, ne ya da nerede olduğu belli olmayan kişi, şey ve yerleri gösterir. Dört önek (some-, any-, every-, no-) üç kökle birleşir: -thing (şey), -body ya da -one (kişi), -where (yer). Örnek: Somebody is at the door. (Kapıda biri var.) Everything is ready. (Her şey hazır.)Ezberlenecek on iki ayrı sözcük gibi görünürler; aslında dört önekle üç kökün çarpım tablosudurlar.
Türkçede “biri, bir şey, herkes, hiçbir yer” derken her biri için ayrı bir sözcük kullanırız. İngilizce bunları parçalardan kurar. Önek ne kadar olduğunu söyler: some- ve any- “bir”, every- “her”, no- “hiç”. Kök ise ne tür olduğunu söyler: -thing şey, -body ya da -one kişi, -where yer. İki parçayı bildiğin anda sözcüğün anlamını da bilirsin: every + where = her yer, no + body = hiç kimse.
Aynı anlam, iki önek: some- ve any-
Tabloya bakınca bir soru kendiliğinden doğar: something de anything de “bir şey” demekse neden ikisi birden var? Çünkü aralarındaki fark anlamda değil, cümlenin türündedir: some- çoğunlukla olumlu cümlede, any- olumsuz ve soru cümlesinde kullanılır. I heard something. (Bir şey duydum.) Did you hear anything? (Bir şey duydun mu?) Bu ayrımı Sayılabilen ve sayılamayan isimler sayfasında some ve any'yi isimle kullanırken gördük; aynı kural burada zamire taşınır. Any- olumlu cümlede ayrıca “herhangi” anlamı kazanır; bunu iki konu sonra açacağız.
-body ile -one aynı, çoğul eki yok
somebody ile someone, nobody ile no one arasında anlam farkı yoktur; -body konuşmada biraz daha günlük durur. Belgisiz zamirler çoğul eki almaz: “Bir yerlere gidelim” Türkçede çoğul olsa da İngilizcesi Let's go somewhere. olur. Yazımda istisna no one'dır: ayrı yazılır (İngiliz yazımında no-one da görülür); “noone” yanlıştır. No one ile none'ı karıştırma: no one “hiç kimse”, none ise bir grubun içinden “hiçbiri” demektir: None of my friends came. (Arkadaşlarımın hiçbiri gelmedi.) None'dan sonra fiil tekil de çoğul da olabilir; ayrıntısını The ve all, some, most, none sayfasında göreceğiz.
Arkalarından ne gelir: sıfat, else, to + fiil
Türkçede sıfat ismin önüne gelir: “güzel bir şey”. Belgisiz zamirde sıra tersine döner, sıfat arkadan gelir: something beautiful (güzel bir şey), someone famous (ünlü biri), somewhere quiet (sessiz bir yer). “Başka” anlamındaki else de arkadan gelir: someone else (başka biri), nothing else (başka hiçbir şey). Ne için olduğunu söylemek istersen to + fiil eklenir: something to eat (yiyecek bir şey), somebody to talk to (konuşacak biri). Hepsi bir arada olunca sıra önce sıfat, sonra to + fiildir: something cold to drink (soğuk içecek bir şey).
Tek sözcüklük cevap
Konuşmada belgisiz zamir çoğu kez tek başına cevap olur: — What did you buy? — Nothing. (— Ne aldın? — Hiçbir şey.) — Who called? — Nobody. (— Kim aradı? — Kimse.) — Where are you going? — Nowhere. (— Nereye gidiyorsun? — Hiçbir yere.) Olumsuz anlamlı tek sözcük cevapta no- biçimi kullanılır; “Anything.” ya da “Anybody.” bu soruların cevabı olmaz.
Ek bilgi: bitişik mi ayrı mı? nowhere, anyone, everyone
Bazı belgisiz zamirler ayrı yazılınca başka anlam taşıyan iki sözcükle karışır. nowhere “hiçbir yer”dir, now here “şimdi burada”. anyone “herhangi biri”dir (kişi), any one bir gruptan “herhangi bir tanesi”: You can take any one of these books. everyone “herkes”tir, every one “her biri”: Every one of the answers was correct. (Cevapların her biri doğruydu.)
Nasıl sorulurOkul sınavlarında ve testlerde bir durum anlatılır, boşluğa anlamca uyan belgisiz zamiri seçersin: I'm hungry. I need ---- to eat. Diyalog tamamlamada tek sözcüklük cevaplar (Nothing. Nobody.) gelir.
TuzakTürkçedeki sırayla sıfatı öne almaktır: “beautiful something” yanlıştır, doğrusu something beautiful. İkinci tuzak, Türkçedeki “bir yerlere, birileri” çoğuluna bakıp belgisiz zamire -s eklemektir.
⇄Bilgi eşleştirme Türkçe → İngilizce
↕Sıralama sıfat nereye?
“Soğuk içecek bir şey istiyorum.” cümlesini kur: parçaları doğru sıraya koy.
- cold
- I want
- to drink.
- something