Melekler: nurdan yaratılan elçiler, dört büyük melek ve görev meleklerinin tablosu
DHBT-1 · DHBT-2 · MBSTS · İnanç · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaVahiy nedir, Hz. Peygamber'e vahiy hangi yollarla gelmiştir?Bağlantılı konudan (Kur'an tarihi). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Vahiy sözlükte “gizlice ve hızlıca bildirmek”, terim olarak Allah'ın emir, hüküm ya da bilgiyi seçtiği peygambere bildirmesidir. Hz. Peygamber'e vahiy sadık rüya, kalbe ilka, insan suretinde melek, meleğin asli sureti, çan sesine benzer uğultu ve perde arkasından konuşma yollarıyla gelmiştir. Kur'an'ın tamamı Cebrail aracılığıyla, uyanıkken indirilmiştir.
Vahiy: anlamı ve geliş şekilleri
✎Konu anlatımı
Meleklerin özellikleri nelerdir, dört büyük melek ve Kiramen Katibin, Hafaza, Münker-Nekir gibi meleklerin görevleri nedir?
Kısa cevap: Melekler nurdan yaratılmış, gözle görülmeyen, erkeklik ve dişilikleri olmayan, Allah'a isyan etmeyen varlıklardır. Dört büyük melek Cebrail (vahiy), Mikail (tabiat olayları ve rızık), İsrafil (sur) ve Azrail'dir (can alma). Kiramen Katibin amelleri yazar, Hafaza insanı korur, Münker ve Nekir kabirde sorgular. Kur'an'da adı geçen melekler Cebrail, Mikail, Harut, Marut ve Malik'tir.Melek kelimesi “elçi” anlamındaki bir kökten gelir; meleğe imanın bu kadar merkezde olması da elçiliğinden: vahyi getiren bir melektir.
Meleklerin özellikleri
Melekler duyularla algılanamayan, nurani ve ruhani varlıklardır; nurdan yaratıldıkları hadiste bildirilir (Müslim, “Zühd”, 60). Erkeklik ve dişilikleri yoktur; müşriklerin onları “Allah'ın kızları” saymasını Kur'an reddeder (Zuhruf 43/19). Allah'ın emrine karşı gelmez, emrolundukları şeyi yaparlar (Tahrim 66/6); bu yüzden insan gibi imtihan edilmez, sevap ve günahla yükümlü değildir. Yemez, içmezler; Hz. İbrahim'e insan suretinde gelen meleklerin ikram edilen yemeğe el uzatmaması bunun işareti sayılır (Hud 11/69-70). Gaybı ancak Allah'ın bildirdiği kadar bilirler (Bakara 2/32). Meleklere iman edilmeden vahye, dolayısıyla kitaba ve peygambere iman tamamlanmaz.
Dört büyük melek
Cebrail vahiy meleğidir; Kur'an'da Ruhu'l-kudüs ve Ruhu'l-emin diye de anılır. Mikail Allah'ın izniyle tabiat olaylarını yönetir ve rızıkların dağıtımında görevlidir; adı Bakara 2/98'de Cebrail'le birlikte geçer. İsrafil sura üfleyecek melektir; adı Kur'an'da geçmez, görevi ayette anlatılır ve adı hadislerden bilinir. Azrail ruhları almakla görevlidir; Kur'an onu “ölüm meleği” (melekü'l-mevt) diye anar:
“De ki sizin için görevlendirilen ölüm meleği canınızı alacak, sonra Rabbinize döndürüleceksiniz.”
Secde 32/11 · Kur'an Yolu Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı
| Melek | Görev | Kur'an'da |
|---|---|---|
| Cebrail | Vahyi peygamberlere getirmek | Adı geçer (Bakara 2/97-98) |
| Mikail | Tabiat olayları, rızık | Adı geçer (Bakara 2/98) |
| İsrafil | Sura üflemek | Görevi anlatılır, adı geçmez |
| Azrail | Can almak | “Ölüm meleği” diye geçer (Secde 32/11) |
| Kiramen Katibin | İnsanın söz ve davranışlarını yazmak | İnfitar 82/10-12; Kaf 50/17-18 |
| Hafaza | İnsanı Allah'ın izniyle korumak, gözetmek | Ra'd 13/11 |
| Münker ve Nekir | Kabirde sorgulamak | Adları hadiste geçer |
| Hamele-i arş | Arşı taşımak | Hakka 69/17 |
| Cennet ve cehennem bekçileri | Cennet ehlini karşılamak; cehennemi yönetmek (zebaniler, başlarında Malik) | Malik adı geçer (Zuhruf 43/77); zebani: Alak 96/18 |
| Harut ve Marut | Babil'de insanları sınamak | Adları geçer (Bakara 2/102) |
Kiramen Katibin “değerli yazıcılar” demektir; ayette insanın sağında ve solunda oturan iki melek anlatılır: “İnsan hiçbir söz söylemez ki yanında onu gözetleyen yazmaya hazır bir melek bulunmasın.” (Kaf 50/18). Hafaza melekleri ise yazmakla değil, korumakla görevlidir; ikisini karıştırmamak gerekir. Münker ve Nekir'in adları “bilinmeyen, yadırganan” anlamına gelir; kabir sorgusunu Ahiret ve kader inancı sayfasında göreceğiz.
Nasıl sorulurBir meleğin görevi ayet mealiyle verilip adı sorulur ya da “Kur'an'da adı geçen meleklerden biri değildir” denir.
TuzakGörevi Kur'an'da anlatılan İsrafil ve Azrail'i adı geçen melekler sanmaktır. İkinci tuzak, amelleri yazan Kiramen Katibin ile insanı koruyan Hafazayı yer değiştirmektir; Ra'd 13/11 koruyucuları anlatır.
⇄Bilgi eşleştirme görev ↔ melek
?Soru çöz
Bir ayette insanın önünde ve arkasında, Allah'ın emriyle onu gözetip koruyan ve birbiri ardınca gelen görevliler bulunduğu bildirilir (Ra'd 13/11).
Ayette görevi anlatılan melekler aşağıdakilerden hangisidir?