Danıştay'ın yapısı: daireler, üye seçimi ve kurulların görev paylaşımı
Hukuk · İdari Yargılama Usulü · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaBelediye meclisi nasıl toplanır ve karar alır? Belediye encümeni kimlerden oluşur? Belediye başkanlığı nasıl sona erer, boşalınca yerine kim nasıl seçilir?Önceki sayfadan (Merkezî idare teşkilatı ve kuruluşlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Belediye meclisi her ayın ilk haftası toplanır; üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanıp katılanların salt çoğunluğuyla karar verir, karar yeter sayısı tam sayının dörtte birinden az olamaz. Encümen, il belediyesi ve 100.000'i aşan belediyede yedi, diğerlerinde beş kişidir. Başkanlık boşalırsa meclis on gün içinde toplanıp üyeleri arasından gizli oyla başkan seçer (5393 m.20–22, 33, 45).
Belediye organları: meclis, encümen, başkan
✎Konu anlatımı
Danıştay kaç daireden oluşur, üyeleri nasıl seçilir? Başkanlar Kurulu, Başkanlık Kurulu, İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları ile İçtihatları Birleştirme Kurulu hangi işlere bakar?
Kısa cevap: Danıştay dokuzu dava, biri idari olmak üzere on daireden oluşur; daire başkan ve dört üyeyle toplanır. Üyelerin dörtte üçünü HSK idari yargı hâkim ve savcıları arasından, dörtte birini Cumhurbaşkanı seçer; görev on iki yıl, bir kez. Başkanlar Kurulu daireler arası görev uyuşmazlığını ve merci tayinini, Başkanlık Kurulu iş bölümünü, dava daireleri kurulları ısrar kararlarını çözer (2575 m.9, 13, 52).Ankara İdare Mahkemesi ile İzmir İdare Mahkemesi aynı ihale işlemine karşı açılan iki bağlantılı davada ikisi de kendini yetkili gördü. İki mahkeme farklı bölge idare mahkemelerinin çevresinde. Uyuşmazlığı kim çözer?
İdari yargının basamakları, dava türleri, süreler ve ilk inceleme Hukuk (KPSS A) serisindeki İdari yargı ve idarenin sorumluluğu sayfasında anlatıldı; burada ayrıntıları var.
Daireler ve üyeler
Danıştay dokuzu dava, biri idari olmak üzere on daireden oluşur (2575 m.13). Daire heyeti başkan ve dört üyeyle toplanır, salt çoğunlukla karar verir; müzakere gizlidir. Boşalan üyeliklerin dörtte üçü idari yargı hâkim ve savcıları arasından HSK'ca, dörtte biri bakan, vali, elçi, general gibi üst kademe görevliler arasından Cumhurbaşkanınca seçilir. Üyeler on iki yıl için seçilir ve bir kimse iki kez üye olamaz (m.8–9). Daire başkanlarını Genel Kurul kendi üyeleri arasından seçer (m.10).
Kurullar
| Kurul | Oluşum | Başlıca görev |
|---|---|---|
| Başkanlar Kurulu | Başkan, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları | Daireler arası görev uyuşmazlığı; ayrı yargı çevrelerindeki idare ve vergi mahkemeleri arasındaki görev-yetki uyuşmazlığında ve bağlantılı davalarda merci tayini; kararları kesin (m.52) |
| Başkanlık Kurulu | Başkan + 6 asıl üye (3 daire başkanı, 3 üye), Genel Kurulca 2 yıl için | Üyelerin dairelere dağılımı, daireler arası iş bölümü; kararlarına 7 günde Başkanlar Kuruluna itiraz (m.52/A) |
| İdari / Vergi Dava Daireleri Kurulu | İlgili dava dairelerinin başkanları ve görevlendirilen üyeler; yeter sayı 15 / 11 | Israr kararları; dava dairelerinin ilk derece kararlarının temyizi; ilk derece YD kararlarına itiraz (m.17, 38) |
| İçtihatları Birleştirme Kurulu | Başkan, Başsavcı, başkanvekilleri, dava dairesi başkanları ve üyeleri | Daire ve kurul kararları arasındaki aykırılığı gidermek; kararı Resmî Gazetede yayımlanır, Danıştay daire ve kurulları, idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır (m.39–40) |
Girişteki uyuşmazlıkta iki mahkeme farklı bölge idare mahkemelerinin çevresinde olduğu için çözüm Başkanlar Kurulunun merci tayinidir. Aynı bölge idare mahkemesinin çevresindeki iki mahkeme arasında olsaydı uyuşmazlığı o bölge idare mahkemesi kesin olarak çözerdi.
Nasıl sorulurBir işin Danıştay'ın hangi kuruluna ait olduğu tek merci sorusu ya da kavram üçlüsüyle sorulur.
TuzakAdları birbirine çok benzeyen Başkanlar Kurulu ile Başkanlık Kurulunu karıştırmak; merci tayini ve görev uyuşmazlığı Başkanlar Kurulunda, üye dağılımı ve iş bölümü Başkanlık Kurulundadır.
Sınavda işaretleaynı bölge içindeki uyuşmazlık bölge idare mahkemesine gider.
⇄Bilgi eşleştirme iş → kurul
?Soru çöz
2575 sayılı Danıştay Kanunu'na göre Danıştay üyeliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Boşalan üyeliklerin dörtte biri Cumhurbaşkanınca seçilir.
II. Üyeler on iki yıl için seçilir ve bir kimse iki kez Danıştay üyesi seçilemez.
III. Daire başkanlarını Başkanlık Kurulu, üyeler arasından seçer.