Malvarlığına, topluma ve devlete karşı suçlar: hırsızlık, yağma, dolandırıcılık, sahtecilik, zimmet, rüşvet ve adliyeye karşı suçlar

Hırsızlığı yağmadan, dolandırıcılığı güveni kötüye kullanmadan, zimmeti irtikaptan ve rüşvetten ayırt etmeyi, etkin pişmanlık indirimlerini TCK maddeleriyle öğren.

7 durakHMGS
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
CEZA HUKUKU · SUÇ

Hırsızlık: rızasız alma, nitelikli hâller ve hafif hâller

Hukuk · Ceza Hukuku · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKasten yaralamanın nitelikli hâlleri ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri nelerdir? Hangi yaralamalar şikâyete bağlıdır? İşkence ile eziyet arasındaki fark nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Kişilere karşı suçlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen kasten yaralama şikâyete bağlıdır; silahla ya da yakın akrabaya karşı işlenen nitelikli yaralamada şikâyet aranmaz (TCK m.86). Yüzde sabit iz gibi ağır neticeler cezayı bir kat, yüzün sürekli değişikliği gibi daha ağırları iki kat artırır (m.87). Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır (m.89). İşkenceyi kamu görevlisi işler, eziyeti herkes (m.94, 96).

Yaralama, işkence ve eziyet

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

TCK'ya göre hırsızlık suçunun unsurları nelerdir? Kullanma hırsızlığı ve paydaşın hırsızlığı nasıl cezalandırılır, hangi hâllerde şikâyet gerekir?

Kısa cevap: Zilyedin rızası olmadan başkasına ait taşınır malı, kendisine ya da başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kişi hırsızlık suçunu işler (TCK m.141). m.142 cezayı artıran nitelikli hâlleri sayar, gece işlenmesi cezayı yarı oranında artırır (m.143). Paydaşın ortak maldaki hırsızlığı, alacak tahsili amacı (m.144) ve kullanma hırsızlığı (m.146) şikâyete bağlıdır.

Komşusunun bahçesindeki kilitsiz bisikleti akşam geri bırakmak üzere alıp gezen A ile aynı niyetle aldığı motosikleti bir kapkaçta kaçmak için kullanan B aynı indirimden yararlanabilir mi?

Suçun genel unsurlarını Hukuk (KPSS A) serisindeki Ceza hukukunun temel ilkeleri sayfasında görmüştük. Malvarlığı suçlarının çekirdeği hırsızlıktır; temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir (m.141).

Unsurlar neyi korur?

Kanun "malik" değil "zilyet" der: kiracının ya da rehin alacaklısının elindeki mal da korunur. Zilyet rıza gösterirse alma fiili yoktur; rıza hileyle koparılmışsa üçüncü konudaki dolandırıcılık söz konusudur. Konu yalnız taşınır maldır; taşınmazın işgali hakkı olmayan yere tecavüzdür (m.154). Elektrik, su ya da doğal gazın sayaç atlatılarak tüketilmesi de hırsızlık değil karşılıksız yararlanmadır (m.163/3).

İki kademeli nitelikli hâller

m.142'nin birinci fıkrası eşyanın bulunduğu yere ya da tahsisine, ikinci fıkrası işleniş biçimine bakar. Hırsızlık amacıyla konuta girilmesi ya da kapının kırılması hâlinde, Kişilere karşı suçlar sayfasında gördüğümüz konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme için şikâyet aranmaz (m.142/4).

Hırsızlığın nitelikli hâlleri (m.142–143)
ÖlçütBirinci fıkra (3–7 yıl)İkinci fıkra (5–10 yıl)
ÖrneklerKamu kurumunda, ibadet yerinde ya da toplu taşımada bulunan; afet için hazırlanmış; âdet gereği açıkta bırakılmış eşyaKendini koruyamayan kişiden; çekip alma ya da özel beceri; kilit açma; bilişim sistemi; büyük ya da küçük baş hayvan; kilitli ya da bina içindeki eşya
Gece vakti (m.143)Hangi kademede olursa olsun ceza ayrıca yarı oranında artırılır

Hafif hâller ve şikâyet

Paydaşın ya da elbirliği malikinin ortak maldaki hırsızlığı ve hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla hırsızlık, şikâyet üzerine iki aydan bir yıla kadar hapis ya da adli para cezası gerektirir (m.144). Kullanma hırsızlığında mal geçici kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere alınır; şikâyet üzerine ceza yarı oranına kadar indirilir, ama mal suç işlemek için kullanılmışsa bu hüküm uygulanmaz (m.146). Değer azlığında (m.145) ve ağır, acil bir ihtiyaç için işlenen hırsızlıkta (m.147) hâkim indirim yapabilir ya da ceza vermeyebilir. Girişteki A kullanma hırsızlığı hükmünden yararlanır; B yararlanamaz, çünkü motosikleti suç işlemek için kullanmıştır.

Akılda kalsın: Hırsızlık = zilyet + rızasızlık + taşınır + yarar maksadı + bulunduğu yerden alma. Nitelikli: yer ya da tahsis 3–7, işleniş biçimi 5–10, gece yarı artırım. Şikâyete bağlı: paydaş, alacak tahsili, kullanma hırsızlığı. Kaçak elektrik: karşılıksız yararlanma.
Sınavda

Nasıl sorulurBir olayda hangi hükmün uygulanacağı ya da hırsızlığın hangi türlerinin şikâyete bağlı olduğu sorulur.

TuzakSuç işlemekte kullanılan aracın alınmasını da kullanma hırsızlığı saymak; m.146 bu durumu açıkça dışarıda bırakır.

Sınavda işaretlesayaç atlatılarak elektrik kullanmak hırsızlık değil, karşılıksız yararlanmadır.

✎Boşluk doldurma hırsızlık

Zilyedin rızası olmadan başkasına ait bir malı yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kişi hırsızlık işler. Mal geçici kullanılıp iade edilmek üzere alınmışsa ceza üzerine indirilir. Sayaç atlatılarak doğal gaz tüketen kişi suçunu işler.

taşınırşikâyetkarşılıksız yararlanmataşınmazgüveni kötüye kullanma

?Soru çöz

5237 sayılı TCK'ya göre aşağıdaki hâllerin hangilerinde hırsızlık suçunun soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlıdır?

I. Malın geçici kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere alınması
II. Paydaşın, paylı mülkiyetteki ortak mal üzerinde hırsızlık yapması
III. Hırsızlığın gece vakti işlenmesi

✓ C. Kullanma hırsızlığı (m.146) ve paydaşın ortak maldaki hırsızlığı (m.144/1-a) şikâyet üzerine cezalandırılır. III cezayı yarı oranında artıran bir hâldir (m.143), şikâyet aramaz. A paydaşın hırsızlığını, B kullanma hırsızlığını atlar; D gece vaktini de şikâyete bağlı sayar.
CEZA HUKUKU · KARŞILAŞTIRMA

Yağma: cebir ya da tehditle teslime zorlama

Hukuk · Ceza Hukuku · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTehdit, şantaj ve cebir arasındaki fark nedir? Kişiyi hürriyetinden yoksun kılmada etkin pişmanlık nasıl uygulanır? Konut dokunulmazlığının ihlali hangi hâllerde suç oluşturmaz?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Kişilere karşı suçlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Hayata, vücuda ya da cinsel dokunulmazlığa saldırı bildirmek tehdittir; malvarlığına zarar tehdidi şikâyete bağlıdır (TCK m.106). Hakkı olan bir şeyi yapacağını söyleyerek haksız çıkar istemek şantajdır (m.107). Kişiyi hürriyetinden yoksun kılan, mağduru zarar vermeden kendiliğinden serbest bırakırsa indirim görür (m.109–110). Konut dokunulmazlığının ihlali şikâyete bağlıdır (m.116).

Hürriyete karşı suçlar

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

TCK'ya göre yağma nedir, hırsızlıktan farkı nedir? Yağmanın nitelikli hâlleri nelerdir, alacağını tahsil için zor kullanan kişi yağmadan mı sorumludur?

Kısa cevap: Bir başkasını kendisinin ya da yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına saldırı ya da malvarlığı bakımından büyük zarar tehdidiyle veya cebirle malı teslime ya da alınmasına karşı koymamaya zorlayan kişi yağma işler (TCK m.148). Silahla, gece, birlikte ya da konutta işlenmesi nitelikli hâldir (m.149). Alacağı tahsil için zor kullanmak yağma sayılmaz (m.150).

Bir alacaklı, ödeme gününü geçiren borçlusunu yolda durdurup tokatladı ve cebindeki parayı alacağına karşılık aldı. Aynı gece bir başkası, sokakta yürüyen birinin omzundaki çantayı koşarak çekip kaçtı. Hangisi yağmadır?

Yağma, malın el değiştirmesini kişiye yönelen zorla elde eder; bu yüzden hem malvarlığını hem kişi özgürlüğünü korur. Fail mağduru tehdit ya da cebir yoluyla malı teslime ya da alınmasına karşı koymamaya mecbur kılar; ceza altı yıldan on yıla kadar hapistir (m.148/1). Kişilere karşı suçlar sayfasında gördüğümüz tehdit ve cebir burada malı ele geçirmenin aracıdır. Borç doğuran senedi vermeye zorlamak da yağmadır (m.148/2); mağduru ilaçla kendini bilmeyecek hâle getirmek cebir sayılır (m.148/3).

Ayrım çizgisi: zor kime yöneldi?

Kapkaçta hareket eşyaya yönelir ve ani bir alma vardır; kanun bunu hırsızlığın nitelikli hâli sayar (m.142/2-b). Mağdurun direnmesini kırmak için kişiye vurulursa ya da silah gösterilirse fiil yağmaya dönüşür. Yağmada malın değeri azsa ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir (m.150/2); yağma sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri gerçekleşirse kasten yaralama hükümleri ayrıca uygulanır (m.149/2).

Hırsızlık ile yağma
ÖlçütHırsızlıkYağma
AraçRızasız alma; hareket eşyaya yönelebilirKişiye yönelik cebir ya da tehdit
Temel ceza1–3 yıl6–10 yıl
Nitelikli hâl3–7 ya da 5–10 yıl (m.142)10–15 yıl (m.149)
Akrabalık cezasızlığı (m.167)UygulanırUygulanmaz

Nitelikli yağma ve alacak tahsili

Yağma silahla, maske takılarak, birden fazla kişiyle, yol kesilerek ya da konutta veya işyerinde, savunamayacak kişiye karşı, suç örgütünün gücünden yararlanılarak ya da gece işlenirse ceza on yıldan on beş yıla kadardır (m.149/1). Kişi hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla tehdit ya da cebir kullanırsa kanun yağma yerine yalnız tehdit ya da kasten yaralama hükümlerini uygular (m.150/1). Girişteki alacaklı bu yüzden yağmadan değil kasten yaralamadan, çantayı çeken kişi ise nitelikli hırsızlıktan sorumludur.

Akılda kalsın: Yağma = kişiye yönelik cebir ya da tehdit + teslime zorlama; bayıltmak da cebir. Nitelikli: silah, maske, birlikte, yol kesme-konut-işyeri, savunamayan kişi, örgüt, gece → 10–15 yıl. Alacak tahsili: tehdit ya da yaralama. Akrabalık cezasızlığı: yağmada yok.
Sınavda

Nasıl sorulurBir olayın hırsızlık mı yağma mı olduğu ya da yağmanın nitelikli hâlleri sorulur.

TuzakHırsızlığın nitelikli hâllerini (bilişim sistemi, büyük baş hayvan) yağmaya da taşımak.

Sınavda işaretlehukuki ilişkiye dayanan alacağı için zor kullanan kişi yağmadan cezalandırılmaz.

⇄Bilgi eşleştirme olay → suç

?Soru çöz

5237 sayılı TCK'ya göre aşağıdakilerden hangisi yağma suçunun nitelikli hâllerinden biri değildir?

✓ A. Bilişim sistemlerinin kullanılması hırsızlığın (m.142/2-e) ve dolandırıcılığın (m.158/1-f) nitelikli hâlidir; m.149 bu hâli saymaz. B yol kesme (m.149/1-d), C örgütün korkutucu gücü (m.149/1-f), D savunamayacak kişi (m.149/1-e) m.149'da sayılıdır ve cezayı on yıldan on beş yıla çıkarır.
CEZA HUKUKU · SUÇ

Dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma: aldatılmış rıza, kötüye kullanılan güven

Hukuk · Ceza Hukuku · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSaklama sözleşmesinde saklayanın borçları nelerdir? Otel işleteni konaklayanın eşyasından ne ölçüde sorumludur?Bu konunun bağlandığı sayfadan (İş görme, kefalet ve ortaklık sözleşmeleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Saklayan, bırakılan taşınırı güvenli bir yerde korur; izinsiz kullanamaz ve süre konmuş olsa bile saklatan istediğinde geri verir (TBK m.561–564). Otel gibi konaklama yerlerini işletenler, getirilen eşyanın yok olması, zarar görmesi ya da çalınmasından kusur aranmaksızın sorumludur; kusur yoksa sorumluluk günlük konaklama ücretinin üç katıyla sınırlıdır (m.576).

Saklama, otel ve otopark

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Dolandırıcılık ile güveni kötüye kullanma arasındaki fark nedir? Dolandırıcılığın nitelikli hâlleri nelerdir, güveni kötüye kullanma şikâyete bağlı mıdır?

Kısa cevap: Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun ya da başkasının zararına yarar sağlayan kişi dolandırıcılık işler (TCK m.157); bilişim sistemi, banka ya da kamu kurumu araç olarak kullanılırsa nitelikli hâldir (m.158). Muhafaza ya da belirli bir şekilde kullanma için zilyetliği kendisine devredilen mal üzerinde amacı dışında tasarruf eden kişi güveni kötüye kullanır (m.155); temel hâli şikâyete bağlıdır.

Üç günlüğüne araç kiralayan bir kişi aracı başka bir kentte sattı. Ertesi hafta kendini belediye zabıtası olarak tanıtıp yaşlı bir esnaftan "ceza parası" adıyla para topladı. Hangi suçlar oluşur?

Hırsızlıkta zilyet rıza göstermez. Dolandırıcılıkta rıza vardır ama hileyle sakatlanmıştır: fail hileli davranışlarla mağduru aldatır, mağdur kendi tasarrufuyla malvarlığından bir değeri verir ve fail ya da başkası yarar sağlar; ceza bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır (m.157). Aldatılan ile zarar gören farklı kişiler olabilir.

Malın nasıl el değiştirdiği suçu belirler: rızasızlık, zor, aldatılmış rıza ya da kötüye kullanılan güven.Görsel: Sınav Defteri

Nitelikli dolandırıcılık

m.158 cezayı üç yıldan on yıla çıkaran on iki hâl sayar; başlıcaları bilişim sistemlerinin, banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, kamu kurumlarının zararına işlenmesi, dinî duyguların istismarı ve failin kendini kamu görevlisi olarak tanıtmasıdır. Dinî istismar dışındaki bu hâllerde hapis dört yıldan az olamaz. Üç ya da daha fazla kişiyle birlikte işlenirse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde bir kat artırılır (m.158/3). Alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık şikâyete bağlı hafif hâldir (m.159).

Güveni kötüye kullanma

Güveni kötüye kullanmada zilyetlik rızayla faile geçmiştir: mal muhafaza ya da belirli bir şekilde kullanma için teslim edilmiştir. Fail devrin amacı dışında tasarruf eder ya da devri inkâr eder; şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası alır (m.155/1). Kira sözleşmesi sayfasında gördüğümüz kiracı, kiralananı satarsa bu suçu işler. Meslek, ticaret ya da hizmet ilişkisinin gereği olarak teslim edilen eşyada ceza bir yıldan yedi yıla çıkar ve bu fıkra şikâyet şartı öngörmez (m.155/2); İş görme, kefalet ve ortaklık sözleşmeleri sayfasında gördüğümüz saklama bunun tipik örneğidir. 7571 sayılı Kanun'la (2025) eklenen m.155/3'e göre konu motorlu kara, deniz ya da hava taşıtıysa ceza bir kat artırılır. Girişteki kişi kiralık aracı satarak güveni kötüye kullanmış, zabıta kılığında para toplayarak nitelikli dolandırıcılık işlemiştir (m.158/1-l).

Akılda kalsın: Hırsızlık rıza yok, dolandırıcılık rıza hileyle, güveni kötüye kullanma rıza var, amaç aşıldı. Nitelikli dolandırıcılık 3–10; bilişim, banka, kamu zararı, sahte kamu görevlisi → alt sınır 4. Güveni kötüye kullanma: temel hâl şikâyet, meslek-ticaret 1–7, taşıt bir kat.
Sınavda

Nasıl sorulurÜç kısa olay verilip sırasıyla hangi suçları oluşturduğu sorulur.

TuzakEmanet bırakılan malı satan kişiye hırsızlık demek; zilyetlik rızayla geçtiği için suç güveni kötüye kullanmadır.

Sınavda işaretle2025'ten beri motorlu taşıtta ceza bir kat artırılır.

⇄Bilgi eşleştirme olay → suç

?Soru çöz

(I) Tamir için kendisine bırakılan saati satan saatçi, (II) kendini belediye görevlisi olarak tanıtıp yaşlı bir kişiden "vergi borcu" adıyla para alan kişi ve (III) mağaza rafındaki parfümü çantasına koyup ödeme yapmadan çıkan kişi 5237 sayılı TCK'ya göre sırasıyla hangi suçları işlemiştir?

✓ D. Saat saatçiye mesleği gereği teslim edilmiştir, satış amacın dışında tasarruftur (m.155/2). Kendini kamu görevlisi olarak tanıtmak nitelikli dolandırıcılıktır (m.158/1-l). Parfümü rızasız almak hırsızlıktır (m.141). A saatçiyi aldatma sanar; B kamu görevlisi kılığındaki aldatmayı rızasız alma sayar; C saatçinin zilyetliğinin rızayla geçtiğini atlar.
CEZA HUKUKU · YAPTIRIM

Mala zarar verme, akrabalık ve etkin pişmanlık: malvarlığı suçlarının ortak hükümleri

Hukuk · Ceza Hukuku · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Malvarlığına karşı suçlar akrabalar arasında işlenirse ceza verilir mi? Etkin pişmanlık hangi suçlarda ve ne oranda cezayı indirir?

Kısa cevap: Başkasının malını yıkan, bozan, kullanılamaz hâle getiren ya da kirleten kişi şikâyet üzerine cezalandırılır (TCK m.151). Yağma hariç malvarlığı suçları ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoy ya da altsoyun, aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse akrabaya ceza verilmez (m.167). Zarar kovuşturmadan önce tamamen giderilirse ceza üçte ikisine kadar indirilir (m.168).

Bir genç, birlikte yaşadığı ağabeyinin dizüstü bilgisayarını bir arkadaşıyla evden alıp sattı. Dava açılmadan bilgisayarı alıcıdan geri alıp ağabeyine teslim eden yalnız kendisiydi. İkisinin durumu aynı mı?

Mala zarar verme malı ele geçirmeden değerini yok eder: başkasının malını yıkan, bozan, kullanılamaz hâle getiren ya da kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis ya da adli para cezası alır (m.151). Kamu malı ya da öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin malı gibi nitelikli hâllerde ceza bir yıldan dört yıla çıkar ve bu fıkra şikâyet şartı öngörmez (m.152/1).

Akrabalık: cezasızlık ve indirim

Kanun aile içi malvarlığı uyuşmazlıklarını ceza yargılamasına taşımamak için iki kademe kurar. Yağma ve nitelikli yağma hariç bu bölümdeki suçlar; ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoy ya da altsoyun, bu derecedeki kayın hısımının, evlat edinenin ya da evlatlığın veya aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m.167/1). Bu bir şahsi cezasızlık sebebidir: fiil suç olmaya devam eder, akraba olmayan suç ortağı cezalandırılır. Daha uzak ilişkilerde ceza şikâyet üzerine yarı oranında indirilir (m.167/2).

Akrabalar arasında malvarlığı suçları (m.167)
MağdurSonuç
Ayrılık kararı verilmemiş eş; üstsoy, altsoy ve aynı derecede kayın; evlat edinen ya da evlatlık; aynı konutta yaşayan kardeşCezaya hükmolunmaz
Ayrılık kararı verilmiş eş; aynı konutta yaşamayan kardeş; aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen ya da ikinci derece kayınŞikâyet üzerine ceza yarı oranında indirilir

Etkin pişmanlık (m.168)

Hukuk (KPSS A) serisindeki Suç teorisi ve yaptırımlar sayfasında gördüğümüz gönüllü vazgeçme suç tamamlanmadan işler; etkin pişmanlık ise tamamlanmış suçta zararın giderilmesini ödüllendirir. Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli ve taksirli iflasta fail, azmettiren ya da yardım eden bizzat pişmanlık göstererek zararı aynen geri verme ya da tazmin yoluyla tamamen giderirse ceza kovuşturma başlamadan önce üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce yarısına kadar indirilir; yağmada bu oranlar yarı ve üçte birdir. Kısmi geri vermede mağdurun rızası aranır. Girişteki genç m.167/1 gereği cezalandırılmaz; arkadaşı ise ne akrabalıktan ne de bizzat göstermediği pişmanlıktan yararlanır.

Akılda kalsın: Cezasızlık: eş (ayrılık yok), üstsoy-altsoy ve kayını, evlatlık, aynı evdeki kardeş. Yarı indirim + şikâyet: ayrılmış eş, ayrı evdeki kardeş, aynı evdeki amca, dayı, hala, teyze, yeğen. Yağmada istisna yok. Pişmanlık: kovuşturmadan önce 2/3'e kadar, sonra 1/2'ye kadar.
Sınavda

Nasıl sorulurBir akrabalık ilişkisi verilip cezaya hükmolunup olunmayacağı ya da etkin pişmanlığın oranı sorulur.

TuzakŞahsi cezasızlığı akraba olmayan suç ortağına da uygulamak; m.167 yalnız ilgili akrabayı kapsar.

Sınavda işaretlekısmi geri verme ya da tazminde etkin pişmanlık için mağdurun rızası gerekir.

✎Boşluk doldurma ortak hükümler

Yağma hariç bu bölümdeki suçlar aynı konutta birlikte yaşayan zararına işlenirse cezaya hükmolunmaz. Hırsızlıkta zarar kovuşturma başlamadan tamamen giderilirse ceza kadar, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse kadar indirilir.

?Soru çöz

5237 sayılı TCK m.167'ye göre aşağıdaki hâllerin hangilerinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz?

I. Hakkında ayrılık kararı verilmiş eşine karşı dolandırıcılık
II. Kayınpederine ait altınları çalma
III. Babasına karşı yağma

✓ B. Kayınpeder üstsoy derecesindeki kayın hısımıdır; m.167/1-b gereği cezaya hükmolunmaz. I'de ayrılık kararı verildiği için ceza yalnız şikâyet üzerine yarı oranında indirilir (m.167/2); III'te suç yağma olduğu için m.167 hiç uygulanmaz. A ve C ayrılmış eşi, D yağmayı cezasızlık kapsamına alır.
CEZA HUKUKU · KARŞILAŞTIRMA

Kamu güvenine karşı suçlar: parada sahtecilik, resmî ve özel belgede sahtecilik

Hukuk · Ceza Hukuku · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Resmî belgede sahtecilik ile özel belgede sahtecilik arasındaki fark nedir? Hangi özel belgeler resmî belge sayılır, sahte belge dolandırıcılıkta kullanılırsa kaç suç oluşur?

Kısa cevap: Resmî belgeyi sahte düzenleyen, gerçeğini aldatacak şekilde değiştiren ya da sahtesini kullanan kişi resmî belgede sahtecilik işler; fail görevli kamu görevlisiyse ceza ağırlaşır (TCK m.204). Özel belgede suç, belgenin kullanılmasıyla tamamlanır (m.207). Kambiyo senedi, hisse senedi, tahvil ve vasiyetname resmî belge hükmündedir (m.210). Sahte belge başka suçta kullanılırsa ayrı ayrı ceza verilir (m.212).

Bir kişi, alacaklısını oyalamak için sahte bir bono düzenledi ama kullanmadı. Bir diğeri, borçlusunun imzasını taklit ettiği adi bir borç senedini çekmecesinde sakladı. Hangisi suç işlemiştir?

Kamu güvenine karşı suçlar toplumun para ve belgelere duyduğu güveni korur. Parada sahtecilikte tedavüldeki parayı sahte olarak üretmek, ülkeye sokmak, muhafaza etmek ya da tedavüle koymak iki yıldan on iki yıla kadar hapis gerektirir; sahte parayı bilerek kabul etmek ve bilmeden aldığını sahteliğini öğrenince tedavüle koymak daha hafif hâllerdir (m.197). Millî ziynet altınları para hükmündedir (m.198).

Resmî belgede sahtecilik

Resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ya da sahte resmî belgeyi kullanan herkes iki yıldan beş yıla kadar hapis alır (m.204/1). Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belgede bu fiilleri işleyen ya da gerçeğe aykırı belge düzenleyen kamu görevlisinin cezası üç yıldan sekiz yıladır (m.204/2). Belge kanun gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerliyse ceza yarı oranında artırılır (m.204/3). Belge aldatma yeteneği taşımalıdır.

Özel belge ve resmî belge hükmündekiler

Özel belgede sahtecilikte sahte düzenleme ya da değiştirme tek başına yetmez; suç belgenin kullanılmasıyla tamamlanır, ceza bir yıldan üç yıla kadardır (m.207). Emre ya da hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil ve vasiyetname ise resmî belge hükümlerine tabidir (m.210/1). Alacağı ispat ya da gerçek bir durumu belgeleme amacıyla işlenen sahtecilikte ceza yarı oranında indirilir (m.211). Sahte belge başka bir suçta kullanılırsa iki suçtan ayrı ayrı ceza verilir (m.212). Girişteki bono resmî belge hükmünde olduğundan düzenlenmesiyle suç tamamlanmıştır; adi senet kullanılmadığı için suç oluşmamıştır.

Resmî belge ile özel belge
ÖlçütResmî belge (m.204)Özel belge (m.207)
Suç ne zaman tamamlanır?Sahte düzenleme ya da değiştirme yeter; kullanma da ayrıca suçturDüzenleme ya da değiştirme ile kullanma birlikte
Ceza2–5 yıl; görevli kamu görevlisi 3–8 yıl1–3 yıl
ÖrnekNüfus cüzdanı, tapu senedi, diplomaAdi kira sözleşmesi, adi borç senedi; bono ve çek resmî belge hükmünde
Akılda kalsın: Resmî: düzenleme yeter, 2–5; görevli kamu görevlisi 3–8; sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belgede yarı artırım. Özel: düzenleme + kullanma, 1–3. Resmî hükmünde: kambiyo senedi, emtia senedi, hisse senedi, tahvil, vasiyetname. Başka suçta kullanma: ayrı ayrı ceza.
Sınavda

Nasıl sorulurBelgenin resmî mi özel mi olduğu, suçun hangi anda tamamlandığı ya da sahte belgeyle dolandırıcılıkta kaç suç oluştuğu sorulur.

TuzakBonoyu adi senet gibi değerlendirip kullanılmadıkça suç oluşmadığını sanmak.

Sınavda işaretlesahte belgenin başka suçta kullanılması fikri içtima değil, iki ayrı cezadır.

⇄Bilgi eşleştirme belge → hüküm

?Soru çöz

Bir kişi, başkası adına düzenlenmiş sahte nüfus cüzdanıyla bir galeriden taksitle araç alıp ortadan kaybolmuştur. 5237 sayılı TCK'ya göre bu kişinin sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. m.212 sahte resmî ya da özel belgenin başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılmasında iki suçtan ayrı ayrı ceza öngörür. B fikri içtimayı, C bileşik suçu uygular; m.212 ikisini de dışlar. D nüfus cüzdanını özel belge sayar; nüfus cüzdanı kamu görevlisinin düzenlediği resmî belgedir.
CEZA HUKUKU · SUÇ

Kamu idaresine karşı suçlar: zimmet, irtikap ve rüşvet

Hukuk · Ceza Hukuku · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Zimmet, irtikap ve rüşvet arasındaki farklar nelerdir? İrtikapta menfaati veren cezalandırılır mı, rüşvette ve zimmette etkin pişmanlık nasıl düzenlenmiştir?

Kısa cevap: Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilen ya da gözetimiyle yükümlü olduğu malı zimmetine geçiren kamu görevlisi zimmet işler (TCK m.247). Nüfuzunu kötüye kullanarak bir kimseyi menfaat sağlamaya icbar ya da hileyle ikna eden kamu görevlisi irtikap işler; menfaati veren mağdurdur (m.250). Rüşvette veren ve alan birlikte faildir; anlaşma suçu tamamlar (m.252).

Bir memur, bir işlemi "sistem yoğun" bahanesiyle haftalarca bekletti; vatandaş işinin hiç görülmeyeceği endişesiyle "kahve parası" verdi. Bu rüşvet mi, irtikap mı; parayı veren cezalandırılır mı?

Zimmette kamu görevlisi, görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş ya da koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçirir; ceza beş yıldan on iki yıla kadar hapistir (m.247/1). Belirleyici olan malın faile görevi nedeniyle geçmesidir; üçüncü konudaki güveni kötüye kullanmadan farkı budur. Zimmetin açığa çıkmasını engelleyen hileli davranışlar cezayı yarı oranında artırır; mal geçici kullanılıp iade edilmek üzere alınmışsa ceza yarı oranına kadar indirilebilir (m.247/2-3).

İrtikap: icbar, ikna, hata

İrtikapta kamu görevlisi, görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak bir kimseyi kendisine ya da başkasına yarar sağlamaya veya vaatte bulunmaya icbar eder; ceza beş yıldan on yıla kadardır. Kişi, görevlinin haksız tutumu karşısında haklı işinin hiç ya da vaktinde görülmeyeceği endişesiyle kendini mecbur hissederek menfaat sağlamışsa icbar kabul edilir (m.250/1). Hileli davranışla ikna hâlinde ceza üç yıldan beş yıla, kişinin hatasından yararlanılmışsa bir yıldan üç yıla iner. İrtikapta menfaati veren kişi mağdurdur; girişteki vatandaş cezalandırılmaz, memur icbar suretiyle irtikaptan sorumludur.

Rüşvet: özgür iradeyle anlaşma

Rüşvette görevin ifasıyla ilgili bir işi yapması ya da yapmaması için kamu görevlisine menfaat sağlayan ile bu menfaati sağlayan görevli aynı cezayı, dört yıldan on iki yıla kadar hapis alır. Anlaşmaya varılması suçu tamamlanmış sayar; talep ya da teklif karşı tarafça kabul edilmemişse ceza yarı oranında indirilir (m.252/1-4). Durum resmî makamlarca öğrenilmeden rüşveti alan rüşvet konusunu yetkili makama teslim eder ya da veren pişmanlıkla haber verirse cezaya hükmolunmaz (m.254).

Zimmet, irtikap ve rüşvet
ÖlçütZimmet (m.247)İrtikap (m.250)Rüşvet (m.252)
Menfaati sağlayanYok; mal zaten failin elindeMağdurFail
Temel ceza5–12 yılİcbar 5–10, ikna 3–5, hata 1–3 yıl4–12 yıl, iki taraf için
Etkin pişmanlıkSoruşturmadan önce 2/3, kovuşturmadan önce 1/2, hükümden önce 1/3 indirilir (m.248)Özel hüküm yokÖğrenilmeden teslim ya da bildirim: cezaya hükmolunmaz (m.254)
Ek bilgi: görevi kötüye kullanma

Görevinin gereklerine aykırı davranarak kişilerin mağduriyetine, kamunun zararına ya da haksız menfaate yol açan kamu görevlisi görevi kötüye kullanma suçunu işler (m.257); kanunda özel bir suç tanımlanmışsa bu tamamlayıcı hüküm uygulanmaz.

Akılda kalsın: Zimmet: görev nedeniyle zilyetlik; hileli → yarı artırım; pişmanlık 2/3 – 1/2 – 1/3 indirilir. İrtikap: icbar, ikna, hata; veren mağdur. Rüşvet: anlaşma = tamamlanmış; kabul edilmeyen teklif yarı indirim; öğrenilmeden bildirim ceza yok.
Sınavda

Nasıl sorulurBir olayın zimmet mi, irtikap mı, rüşvet mi olduğu ya da etkin pişmanlığın sonuçları öncüllerle sorulur.

TuzakMenfaati veren herkesi rüşvet veren saymak; haklı işinin görülmeyeceği endişesiyle ödeme yapan kişi irtikabın mağdurudur.

✎Boşluk doldurma kamu idaresine karşı suçlar

Kamu görevlisinin görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilen malı kendi zimmetine geçirmesi suçudur. Görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak bir kimseyi menfaat sağlamaya icbar etmesi suçudur. Görevin ifasıyla ilgili bir iş için menfaat konusunda anlaşmaya varılması suçunu tamamlar.

zimmetirtikaprüşvetgörevi kötüye kullanmanüfuz ticareti

?Soru çöz

5237 sayılı TCK'ya göre aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Zimmette soruşturma başlamadan zarar tamamen giderilirse cezaya hükmolunmaz.
II. Rüşvet konusunda anlaşmaya varılması hâlinde suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.
III. İrtikapta menfaati temin eden kişi suçun faili değil mağdurudur.

✓ C. Rüşvette anlaşma suçu tamamlar (m.252/3); irtikapta menfaati veren mağdurdur (m.250). I yanlıştır: zimmette soruşturmadan önceki tazmin cezayı kaldırmaz, üçte ikisini indirir (m.248/1). A irtikabı atlar; B ve D indirimi cezasızlık sanır.
CEZA HUKUKU · SUÇ

Adliyeye karşı suçlar: iftira, yalan tanıklık ve suçluyu kayırma

Hukuk · Ceza Hukuku · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaHangi vakıalar yemine konu olabilir, yeminden kaçınmanın sonucu nedir? Tanık nasıl gösterilir, kimler tanıklıktan çekinebilir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Yargılama süreci, ispat ve deliller). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Yemin, kişinin kendisinden kaynaklanan çekişmeli vakıalar için teklif edilir; tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği vakıalar yemine konu olamaz (HMK m.225–226). Yemine gelmeyen ya da kaçınan taraf vakıayı ikrar etmiş sayılır (m.229). Tanıklar listeyle gösterilir, ikinci liste verilemez (m.240). Eş, nişanlı, altsoy-üstsoy ve üçüncü derece dahil hısımlar tanıklıktan çekinebilir (m.248).

Yemin ve tanık

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İftira, suç uydurma ve suç üstlenme arasındaki fark nedir? Yalan tanıklıkta etkin pişmanlık ve suçluyu kayırmada yakınlara tanınan cezasızlık nasıl düzenlenmiştir?

Kısa cevap: İşlemediğini bildiği bir kimseye soruşturma açılması için makama hukuka aykırı fiil isnat eden kişi iftira işler (TCK m.267); belirli kişi yoksa suç uydurmadır (m.271). Yalan tanıklık eden, aleyhine tanıklık ettiği kişi hakkında hak kısıtlayıcı karar ya da hüküm verilmeden gerçeği söylerse cezalandırılmaz (m.274). Suçluyu kayıran üstsoy, altsoy, eş ya da kardeşe ceza verilmez (m.283).

Bir kişi, kendisine borçlu olan komşusunun silahla ateş ettiğini polise bildirdi ve kapısının önüne boş kovan bıraktı. Komşu gözaltına alındı, sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildi. İhbarcı neden ve ne ağırlıkta sorumludur?

İftirada fail, makamlara ihbar, şikâyet ya da basın-yayın yoluyla, işlemediğini bildiği hâlde belirli bir kişiye hukuka aykırı bir fiil isnat eder. Ceza bir yıldan dört yıla kadar hapistir; fiilin maddi eser ve delilleri uydurulmuşsa yarı oranında artırılır (m.267/1-2). Mağdur bu yüzden gözaltına alınmış ya da tutuklanmışsa iftira eden kişiyi hürriyetinden yoksun kılmanın dolaylı faili olur (m.267/4). Dava zamanaşımı mağdurun fiili işlemediğinin sabit olduğu tarihte başlar (m.267/8). Belirli kişi göstermeden işlenmemiş suçu ihbar etmek suç uydurma (m.271), gerçeğe aykırı olarak suçu üstlenmek suç üstlenmedir (m.270). Girişteki ihbarcı delil uydurduğu için artırılmış iftiradan, gözaltı nedeniyle de dolaylı fail olarak sorumludur.

Yalan tanıklık ve yalan yere yemin

Yalan tanıklığın cezası dinlendiği makama ve davanın ağırlığına göre artar; mahkeme huzurunda bir yıldan üç yıla, üç yıldan fazla hapis gerektiren suçta iki yıldan dört yıla kadardır (m.272). Aleyhine tanıklık edilen kişi hakkında hak kısıtlayıcı bir karar ya da hüküm verilmeden gerçeği söyleyen tanığa ceza verilmez (m.274/1). Yargılama süreci, ispat ve deliller sayfasında gördüğümüz yemin delilinin ceza hukukundaki karşılığı yalan yere yemindir: hukuk davasında yalan yere yemin eden taraf hükümden önce gerçeği söylerse cezalandırılmaz (m.275). Tanıklıktan kimlerin çekinebileceğini Ceza muhakemesinde süjeler ve deliller sayfasında göreceğiz.

Delilleri gizleme ve suçluyu kayırma

Gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek için suç delillerini yok eden ya da gizleyen kişi cezalandırılır; kendi suçunun delilleri için bu ceza verilmez (m.281). Suç işleyen kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma ya da infazdan kurtulması için imkân sağlayan suçluyu kayırma suçunu işler (m.283).

Adliyeye karşı suçlarda yakınlar
SuçKimlerSonuç
Suç üstlenme (m.270)Üstsoy, altsoy, eş ya da kardeşi kurtarmak içinCeza dörtte üç indirilebilir ya da kaldırılabilir
Yalan tanıklık (m.273)Kendisi, üstsoy, altsoy, eş, kardeşİndirim ya da ceza vermekten vazgeçme; özel hukuk uyuşmazlığında yok
Suçluyu kayırma (m.283/3)Üstsoy, altsoy, eş, kardeş ya da diğer suç ortağıCezaya hükmolunmaz
Akılda kalsın: İftira = belirli kişi + bildiği hâlde + makama isnat; delil uydurma yarı artırım; zamanaşımı suçsuzluğun sabit olduğu an. Belirli kişi yoksa suç uydurma. Yalan tanıklıkta karardan önce gerçek = ceza yok. Suçluyu kayırma: üstsoy, altsoy, eş, kardeş, suç ortağı → ceza yok.
Sınavda

Nasıl sorulurFiilin iftira mı suç uydurma mı olduğu, etkin pişmanlığın sonucu ya da yakınlara tanınan cezasızlık sorulur.

TuzakSuçluyu kayırmadaki akraba listesine amca ve dayıyı da katmak.

↕Sıralama iftirada etkin pişmanlık: erkenden geçe

  1. Mağdur hakkında hükümden önce dönme: üçte iki indirilebilir
  2. Mağdurun cezasının infazına başlandıktan sonra dönme: üçte bir indirilebilir
  3. Mağdur hakkında soruşturma başlamadan dönme: beşte dört indirilir
  4. Mağdurun mahkûmiyetinden sonra dönme: yarısı indirilebilir
  5. Mağdur hakkında kovuşturma başlamadan dönme: dörtte üç indirilir

?Soru çöz

A, yaralama suçundan hakkında yakalama kararı bulunan kardeşini bir ay boyunca yazlığında saklamıştır. 5237 sayılı TCK'ya göre A hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ D. Saklama, kardeşin yakalanmaktan kurtulmasına imkân sağlar (m.283/1); kardeş tarafından işlendiği için cezaya hükmolunmaz (m.283/3). A yarı indirimi m.167/2'den taşır; B'de makama yapılmış bir ihbar yoktur; C için A'nın suçu üstlenen bir beyanı gerekirdi.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Bir cankurtaran, boğulmakta olan çocuğu kurtarabilecekken bilerek kurtarmamış ve çocuk ölmüştür. A, intihar etmeye karar verdiğini bildiği ergin arkadaşına istediği ilacı temin etmiş, arkadaşı ölmüştür. B ise kırmızı ışıkta geçerken yayaya çarpıp ölümüne neden olmuştur. 5237 sayılı TCK'ya göre bu olaylar sırasıyla hangi suçlarla ilgilidir?

✓ A. Sözleşmeden doğan koruma yükümlülüğüne rağmen hareketsiz kalan cankurtaran m.83'e, ergin ve iradesi sağlam kişinin intiharına yardım eden m.84/1–2'ye, dikkatsizlikle ölüme yol açan sürücü m.85'e girer. B ve D cankurtaranın yükümlülüğünü yok sayar; B ve C ilacı veren arkadaşı, D sürücüyü kasten öldürmeye bağlar.Kaynak: Kişilere karşı suçlar · İhmal, intihara yönlendirme, taksirle öldürme

?Soru 2

6100 sayılı HMK'ya göre aşağıdakilerden hangisi ön inceleme aşamasında yapılmaz?

✓ A. Tanık gibi delillerin incelenmesi tahkikat işidir; ön incelemede yalnız delillerin sunulması ve toplanması için hazırlık yapılır. B (m.140/1), C (m.138) ve D (m.140/2) ön incelemenin sayılan işleridir.Kaynak: Yargılama süreci, ispat ve deliller · Ön inceleme, tahkikat, takipsiz bırakma

?Soru 3

6100 sayılı HMK'ya göre aşağıdakilerden hangileri hem hâkimin davaya bakmaktan yasaklı olmasının hem de tanığın tanıklıktan çekinebilmesinin sebebidir?

I. Taraflardan birinin, kişinin dördüncü derece yansoy hısımı olan kuzeni olması
II. Taraflardan birinin, kişinin boşandığı eşinin babası olması
III. Taraflardan birinin, kişinin nişanlısı olması

✓ A. Kayın hısımlığı evlilik kalksa da sürer; eşin babası birinci derece kayın hısımıdır (m.34/1-d, 248/1-d). Nişanlılık iki listede de vardır (m.34/1-e, 248/1-a). I iki listede de yoktur: yansoy hısımlıkta sınır üçüncü derecedir; dördüncü derece yansoy hısımlığı hâkim için yalnız ret sebebidir (m.36). B boşanmadan sonra kayın hısımlığının sürdüğünü atlar; C ve D dördüncü dereceyi listeye katar.Kaynak: Yargılama süreci, ispat ve deliller · Yemin ve tanık

?Soru 4

5237 sayılı TCK'ya göre aşağıdaki suçlardan hangilerinin soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır?

I. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
II. Konut dokunulmazlığının ihlali (temel hâl)
III. Israrlı takip

✓ B. Konut dokunulmazlığının ihlali (m.116/1) ve ısrarlı takip (m.123/A-3) şikâyete bağlıdır. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (m.109) için kanunda şikâyet şartı yoktur. A ısrarlı takibi atlar; C ve D hürriyetten yoksun kılmayı şikâyete bağlar.Kaynak: Kişilere karşı suçlar · Hürriyete karşı suçlar

?Soru 5

5237 sayılı TCK'ya göre aşağıdakilerden hangisi kasten öldürme suçunun nitelikli hâllerinden biri değildir?

✓ C. Haksız tahrik cezayı indiren bir kusurluluk hâlidir (m.29), ağırlaştırmaz. A m.82/1-d, B m.82/1-j, D m.82/1-h'de sayılan nitelikli hâllerdir.Kaynak: Kişilere karşı suçlar · Uluslararası suçlar, kasten öldürme

?Soru 6

Bir kira tespit davasında ilk derece kararına karşı bölge adliye mahkemesine başvurulmuştur. Başka bir dosyada ilk derece mahkemesi, Yargıtay dairesinin bozma kararına uymayarak önceki kararında ısrar etmiştir. Üçüncü bir dosyada ise kesinleşen hükmün, aynı taraflar arasında aynı konu ve sebeple daha önce verilmiş kesin bir hükme aykırı olduğu anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'ya göre bu durumlar sırasıyla hangi kavramlarla ilgilidir?

✓ C. İlk derece kararının bölge adliye mahkemesinde incelenmesi istinaftır (m.341); bozmaya uymayıp önceki kararda ısrar direnmedir (m.373/5); öncekine aykırı ikinci kesin hüküm yargılamanın iadesi sebebidir (m.375/1-ı). A ve D ilk derece kararını temyize götürür, B ısrarı bozmaya uyma sayar; karar düzeltme HMK'da yoktur, kanun yararına temyize taraflar başvuramaz.Kaynak: Hüküm, geçici koruma ve kanun yolları · Temyiz ve yargılamanın iadesi

?Soru 7

6100 sayılı HMK'ya göre aşağıdaki işlemlerden hangisi bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinde yapılabilir?

✓ A. İnceleme istinaf sebepleriyle sınırlıdır, ama kamu düzenine aykırılık re'sen gözetilir (m.355). B karşı dava, C ıslah, D müdahale m.357/1 ile istinafta yasaklanmıştır.Kaynak: Hüküm, geçici koruma ve kanun yolları · İstinaf

?Soru 8

3402 sayılı Kadastro Kanunu'na göre kadastro mahkemesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Taraflardan hiçbiri duruşmaya gelmezse dosya işlemden kaldırılır.
II. Kadastro mahkemeleri adli tatile tabi değildir.
III. Kadastro mahkemesi kararları, davaya müdahil olarak katılanların da lehine ve aleyhine kesin hüküm oluşturur.

✓ A. II m.29'un, III m.34'ün kuralıdır. I yanlıştır: kadastro mahkemesinde taraflardan hiçbiri gelmese de dosya işlemden kaldırılmaz, hâkim delilleri inceleyip karar verir (m.29). B müdahillerin bağlılığını atlar; C ve D HMK m.150'deki işlemden kaldırma kuralını kadastroya taşır.Kaynak: Hüküm, geçici koruma ve kanun yolları · Dava şartı arabuluculuk, kadastro mahkemesi

?Soru 9

5237 sayılı TCK'ya göre cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

✓ D. m.102/2'nin son cümlesi bu fiilin eşe karşı işlenmesinde soruşturmayı şikâyete bağlar. A m.102/1'deki şikâyet şartını, B evlenme yasağı olan failde şikâyetin aranmadığını (m.104/2), C cinsel suçlarda uzlaştırma yasağını (CMK m.253/3) atlar.Kaynak: Kişilere karşı suçlar · Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar

?Soru 10

6100 sayılı HMK'ya göre aşağıdaki dava ve işlerden hangileri adli tatil sırasında görülür?

I. İşverenin, işçinin verdiği zarar için açtığı tazminat davası
II. Çocuk için açılan iştirak nafakası davası
III. Kiraya verenin açtığı kira alacağı davası

✓ B. Her çeşit nafaka davası adli tatilde görülür (m.103/1-b). I'de davayı işçi değil işveren açmıştır; m.103/1-ç yalnız işçilerin açtığı davaları sayar. III sayılan işler arasında değildir. A ve C işverenin davasını, D kira alacağını tatilde görülen işlere katar.Kaynak: Yargılama süreci, ispat ve deliller · Süreler, eski hâle getirme, adli tatil
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Hukuk soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →