FORMÜL KARTI · GEOMETRİ · 9. SINIF

Üçgen formül kartı

Kısa cevap: Üçgen sorularının çoğu 21 bağıntıyla çözülür: iç açılar toplamı 180°, |b − c| < a < b + c, a² + b² = c², h² = p·k, Alan = taban × yükseklik / 2 ve benzerlik oranı r ise alan oranı r². Örneğin dik kenarları 6 ve 8 olan üçgenin hipotenüsü 10'dur.

21 formül · 4 başlık · TYT, AYT, KPSS, DGS, ALES · Son kontrol:

Üçgende açılar

Konu anlatımı: Üçgende açılar · Açı-kenar bağıntıları

Üçgende açılar
AdFormülNe demekMini örnek
İç açılar toplamıA + B + C = 180°A, B, C: iç açılarA = 50°, B = 70° → C = 180° − 120° = 60°
Dış açıdış açı = komşu olmayan iki iç açının toplamıBir köşedeki dış açı, diğer iki köşenin iç açıları toplamıdırB = 50°, C = 70° → A köşesindeki dış açı = 120°
Dış açılar toplamıdış açılar toplamı = 360°Her köşede bir dış açı alınırDış açılardan ikisi 100° ve 130° → üçüncüsü = 360° − 230° = 130°
İkizkenar üçgentaban açıları eşit: B = C = 180° − A2A: tepe açısıA = 40° → B = C = 140°2 = 70°
Üçgen eşitsizliği|b − c| < a < b + cBir kenar, diğer ikisinin farkından büyük, toplamından küçüktürb = 5, c = 9 → 4 < a < 14; a'nın tam sayı değerleri = 9 tane
En sık yapılan hata
  • Üçgen eşitsizliğinde sınır değerleri dahil etmek: a = 4 ya da a = 14 olursa üçgen oluşmaz.

Dik üçgen: Pisagor, Öklid, özel üçgenler

Konu anlatımı: Pisagor ve Öklid · Özel dik üçgenler

Dik üçgen: Pisagor, Öklid, özel üçgenler
AdFormülNe demekMini örnek
Pisagor teoremia2 + b2 = c2a, b: dik kenarlar, c: hipotenüs6 ve 8 → c = √36 + 64 = 10
Öklid (yükseklik)h2 = p·kh: hipotenüse ait yükseklik; p, k: hipotenüste ayırdığı parçalarp = 4, k = 9 → h = √36 = 6
Öklid (dik kenar)b2 = p·(p + k)b: p parçasına komşu dik kenar; p + k: hipotenüsp = 4, k = 9 → b = √4·13 = 2√13
Dik kenarlar ve yükseklikh = a·bcAlanın iki farklı yazılışından6, 8, 10 üçgeninde h = 4810 = 4,8
30°-60°-90° üçgenikenarlar: a, a√3, 2aa: 30°'nin karşısı; 2a: hipotenüs30°'nin karşısı 5 → hipotenüs = 10, 60°'nin karşısı = 5√3
45°-45°-90° üçgenikenarlar: a, a, a√2İkizkenar dik üçgenDik kenar 7 → hipotenüs = 7√2
Hipotenüse ait kenarortaykenarortay = hipotenüs2Hipotenüsün orta noktası üç köşeye eşit uzaklıktadırHipotenüs 10 → kenarortay = 5
En sık yapılan hata
  • Öklid'de yükseklik bağıntısı (h2 = p·k) ile dik kenar bağıntısını (b2 = p·(p + k)) karıştırmak.

Açıortay ve ağırlık merkezi

Konu anlatımı: Açıortay · Kenarortay ve özel noktalar

Açıortay ve ağırlık merkezi
AdFormülNe demekMini örnek
İç açıortay teoremi|AB||AC| = |BD||DC|[AD], A açısının iç açıortayı; D, [BC] üzerinde|AB| = 6, |AC| = 9, |BC| = 10 → |BD| = 10·615 = 4
Ağırlık merkezi|AG| = 2·|GD|, |AG| = 23·|AD|G: kenarortayların kesişimi; [AD]: kenarortayKenarortay 12 → |AG| = 8, |GD| = 4
Eşkenar üçgende iç noktaiç noktadan kenarlara dikmeler toplamı = yükseklik = a√32Nokta nerede olursa olsun toplam değişmeza = 6 → dikmeler toplamı = 3√3

İç ve dış açıortay uzunluğu ile kenarortay uzunluğu formülleri MEB programında "formülle hesaplatılmaz" denen bağıntılardır.

Alan ve benzerlik

Konu anlatımı: Üçgende alan · Eşlik ve benzerlik · Benzerlik uygulamaları

Alan ve benzerlik
AdFormülNe demekMini örnek
Taban-yükseklikAlan = a·ha2ha: a kenarına ait yükseklika = 10, h = 6 → Alan = 30
İki kenar ve aradaki açıAlan = 12·b·c·sin AA: b ile c arasındaki açıb = 6, c = 10, A = 30° → 12·6·10·12 = 15
Eşkenar üçgenAlan = a2√34, h = a√32a: kenara = 4 → Alan = 16√34 = 4√3
Temel orantı (Tales)DE ∥ BC ise |AD||AB| = |AE||AC| = |DE||BC|Paralel doğru üçgenden benzer bir üçgen ayırır|AD| = 4, |AB| = 10, |BC| = 15 → |DE| = 15·410 = 6
Benzerlikte alan oranıbenzerlik oranı r ise alanlar oranı r2Çevreler ve yardımcı elemanlar oranı da r'dirr = 32 → alanlar oranı = 94
Aynı yükseklikte alanlaraynı yükseklikteki üçgenlerde S1S2 = a1a2S1, S2: alanlar, a1, a2: tabanlar; alanlar tabanlarla orantılıdırOrtak yükseklik, tabanlar 3 ve 5, büyük alan 40 → küçük alan = 40·35 = 24
En sık yapılan hata
  • Benzerlikte alan oranını kenar oranıyla aynı sanmak: kenarlar 2 katına çıkınca alan 4 katına çıkar.

Üçgen: sık sorulanlar

Pisagor teoremi hangi üçgenlerde kullanılır?

Yalnız dik üçgenlerde. Dik açı yoksa önce yükseklik çizilerek dik üçgen elde edilir ya da kosinüs teoremi kullanılır. 3-4-5, 5-12-13, 8-15-17 gibi tam sayı üçlüleri bilmek işlemi hızlandırır.

Öklid bağıntıları ne zaman işe yarar?

Dik üçgende hipotenüse yükseklik çizildiğinde kullanılır: yükseklik h, hipotenüsü p ve k parçalarına ayırıyorsa h² = p·k'dir. Parçalar 4 ve 9 ise yükseklik 6'dır.

Açıortay uzunluğu formülü kartta neden yok?

MEB 9. sınıf programı iç ve dış açıortay uzunluklarının ve kenarortay uzunluğunun formülle hesaplatılmayacağını belirtir. Bu uzunluklar gerektiğinde Pisagor, benzerlik ya da açıortay teoremiyle bulunur.

Kapsam ve kaynak

Diğer formül ve kural kartları

Rehberdeki diğer sayfalar