Üçgenin iç açıları: neden hep 180°?
MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaParalel iki doğrunun bir kesenle yaptığı yöndeş, iç ters, dış ters ve karşı durumlu açılar nedir?Bağlantılı konudan (Doğruda açılar). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Paralel iki doğruyu bir kesen kestiğinde sekiz açı oluşur ama yalnız iki farklı ölçü vardır: x ve 180° − x. Yöndeş açılar, iç ters açılar ve dış ters açılar eşittir. Karşı durumlu açılar, yani paralellerin arasında ve kesenin aynı tarafında duran açılar bütünlerdir. Bu kurallar yalnız doğrular paralelse geçerlidir.
✎Konu anlatımı
Üçgenin iç açılarının toplamı neden 180 derecedir?
Kısa cevap: Bir üçgenin üç iç açısının ölçüleri toplamı her zaman 180°'dir. Nedeni şudur: bir köşeden karşı kenara paralel bir doğru çizilince bu doğru üzerinde üç açı yan yana gelir; iç ters açılar nedeniyle bu açılar üçgenin üç açısına eşittir ve yan yana duran üç açı bir doğru açı, yani 180° oluşturur.Kâğıttan bir üçgen kesip üç köşesini yırtarak yan yana dizersen köşeler tam bir doğru üzerinde buluşur.
Bu deneyin geometrik kanıtı, Doğruda açılar sayfasında gördüğümüz iç ters açılardır. ABC üçgeninde A'dan BC'ye paralel bir doğru çiz. A'nın solunda oluşan açı B ile, sağında oluşan açı C ile iç terstir. Böylece doğru üzerinde yan yana m(B), m(A) ve m(C) durur; yan yana açılar bir doğru açı oluşturduğu için toplamları 180°'dir.
Açılarına göre üçgenler
Toplam 180° olduğu için üç açıdan en çok biri 90° ya da 90°'den büyük olabilir. Üçgen bu en büyük açıya göre adlandırılır: üç açısı da dar olan dar açılı, bir açısı 90° olan dik, bir açısı 90°'den büyük olan geniş açılı üçgendir.
Bir üçgenin açılarının ölçüleri 2x, 3x ve 4x'tir. Bu üçgenin en büyük açısı kaç derecedir?
- İç açılar toplamı: 2x + 3x + 4x = 180° → 9x = 180°.
- x = 20°; açılar 40°, 60° ve 80°.
Cevap: 80° (üç açı da dar: dar açılı üçgen)
ABC üçgeninde [AH] ⟂ [BC], m(B) = 64° ve m(C) = 46°'dir. m(HAC) − m(BAH) farkı kaç derecedir?
- ABH dik üçgeninde dar açılar toplamı 90°: x = 90 − 64 = 26°.
- AHC dik üçgeninde: y = 90 − 46 = 44°.
- Fark: 44 − 26 = 18°. (Kısa yol: fark, taban açılarının farkına eşittir: 64 − 46.)
Cevap: 18°
✔ Doğru
- Bir üçgende en çok bir dik ya da bir geniş açı vardır.
- Dik üçgende dar açılar toplamı 90°'dir.
- Açılar oranla verilirse önce oran toplamını bul (2 + 3 + 4 = 9).
✘ Sık yapılan hata
- Açıları 3:4:5 oranında olan üçgeni dik üçgen sanmak (3-4-5 kenar üçlüsüyle karıştırmak).
- x'i bulup en büyük açı yerine x'i işaretlemek.
Nasıl sorulurİç açı soruları genellikle tek başına değil, yükseklik, açıortay ya da ikizkenarlık bilgisiyle birlikte gelir; şekildeki her üçgende 180° denklemi yazılabilir.
TuzakOran sorularında açı oranını kenar oranıyla karıştırmaktır: açıları 3:4:5 olan üçgen dik değil, dar açılıdır (45°, 60°, 75°). “Dik üçgen” verilmişse hemen dar açılar toplamını 90° diye yaz.
?Soru çöz
Bir üçgenin iç açılarının ölçüleri 3, 4 ve 5 sayılarıyla orantılıdır. Bu üçgenin en büyük açısı kaç derecedir?
▭Sen çöz dik üçgen
Dik üçgende dar açıların toplamı °'dir. Dar açılardan biri 28° ise öbürü °'dir.