Eşlik kuralları: üç bilgi yeter
MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaÜçgenin iç açılarının toplamı neden 180 derecedir?Bağlantılı konudan (Üçgende açılar). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Bir üçgenin üç iç açısının ölçüleri toplamı her zaman 180°'dir. Nedeni şudur: bir köşeden karşı kenara paralel bir doğru çizilince bu doğru üzerinde üç açı yan yana gelir; iç ters açılar nedeniyle bu açılar üçgenin üç açısına eşittir ve yan yana duran üç açı bir doğru açı, yani 180° oluşturur.
✎Konu anlatımı
İki üçgenin eş olduğu hangi kurallarla gösterilir, KAK, AKA ve KKK nedir?
Kısa cevap: Karşılıklı bütün kenarları ve açıları eşit olan iki üçgene eş üçgenler denir ve ≅ ile gösterilir. Eşliği göstermek için altı bilginin üçü yeter: iki kenar ve aradaki açı (KAK), iki açı ve aradaki kenar (AKA) ya da üç kenar (KKK). Üç açının eşitliği (AAA) ve iki kenarla bir karşı açı (KKA) eşlik için yetmez.Bir üçgeni bir arkadaşına telefonda tarif ettiğini düşün: hangi üç bilgiyi söylersen o da tam aynı üçgeni çizer?
Eşlik kuralları tam olarak bu sorunun cevabıdır. İki kenar ve aradaki açıyı söylersen kenarları o açıyla çizer, uçları birleştirir: tek bir üçgen çıkar (KAK). İki açı ve aradaki kenarı söylersen kenarın iki ucundan açılarla çizilen ışınlar tek bir noktada kesişir (AKA). Üç kenarı söylersen pergelle tek bir üçgen kurulur (KKK). Çizimi tek olan her bilgi üçlüsü bir eşlik kuralıdır.
AAA ve KKA neden yetmez?
Üç açı eşit olan iki üçgen aynı biçimdedir ama biri öbürünün büyütülmüşü olabilir: AAA eşlik değil, yalnız benzerlik verir. İki kenar ve bunlardan birinin karşısındaki açı (KKA) verilince de bazen iki ayrı üçgen çizilebilir; çizim tek değildir.
İkizkenar üçgende taban açılarının eşit olduğunu eşlikle gösteriniz (|AB| = |AC|, [AD] A açısının açıortayı).
- ABD ve ACD üçgenlerinde: |AB| = |AC| (verilen), m(BAD) = m(CAD) (açıortay), [AD] ortak kenar.
- İki kenar ve aradaki açı eşit: KAK ile ABD ≅ ACD.
- Eş üçgenlerin karşılıklı açıları eşittir: m(B) = m(C). Ayrıca |BD| = |DC| ve AD ⟂ BC çıkar.
Cevap: KAK ile ABD ≅ ACD, bu yüzden m(B) = m(C)
[AE] ile [BD], M noktasında kesişiyor. |AM| = |ME|, |BM| = |MD|, |AB| = 2x + 1 ve |DE| = 13 birim olduğuna göre x kaçtır?
- AMB ve EMD üçgenlerinde: |AM| = |ME|, |BM| = |MD|; M'deki açılar ters açı olduğu için eşit.
- KAK ile AMB ≅ EMD; karşılıklı kenarlar |AB| = |ED|.
- 2x + 1 = 13 → x = 6.
Cevap: 6
✔ Doğru
- KAK'ta açı iki kenarın arasındadır.
- Ortak kenar ve ters açılar çoğu zaman eşliğin gizli iki bilgisidir.
✘ Sık yapılan hata
- Üç açının eşitliğinden eşlik sonucu çıkarmak (AAA).
- Açı iki kenarın arasında değilken KAK demek (bu KKA'dır).
Nasıl sorulurEşlik, ÖSYM'de tek başına değil bir uzunluğu ya da açıyı taşımak için kullanılır: ortak kenar, ters açılar ve orta nokta bilgisiyle iki eş üçgen bulunur, birindeki uzunluk öbürüne aktarılır.
TuzakAçının iki kenarın arasında olmadığı KKA durumunu KAK sanmak ve yalnız açıların eşitliğinden eşlik çıkarmaktır.
?Soru çöz
İki üçgenin eş olduğunu göstermek için aşağıdaki bilgilerden hangisi tek başına yeterlidir?