FORMÜL KARTI · GEOMETRİ · 11–12. SINIF

Analitik geometri formül kartı

Kısa cevap: Analitik geometride 18 formül soruların çoğunu çözer: |AB| = √((x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²), eğim m = (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁), doğru denklemi y − y₁ = m(x − x₁), noktanın doğruya uzaklığı |ax₀ + by₀ + c|/√(a² + b²), çember (x − a)² + (y − b)² = r². Örneğin (1, 2) ile (4, 6) arası 5 birimdir.

18 formül · 4 başlık · AYT, TYT · Son kontrol:

Noktanın analitiği

Konu anlatımı: Nokta ve doğrunun analitiği

Noktanın analitiği
AdFormülNe demekMini örnek
İki nokta arası uzaklık|AB| = √(x2 − x1)2 + (y2 − y1)2A(x1, y1), B(x2, y2)A(1, 2), B(4, 6) → √9 + 16 = 5
Orta nokta(x1 + x22, y1 + y22)Koordinatların ortalaması(2, 7) ile (8, 3) → orta nokta = (5, 5)
Ağırlık merkeziG(x1 + x2 + x33, y1 + y2 + y33)Üçgenin köşe koordinatlarının ortalaması(0, 0), (6, 0), (3, 9) → G = (3, 3)
İçten bölen nokta|AP||PB| = kn ⇒ P = (n·x1 + k·x2k + n, n·y1 + k·y2k + n)P, [AB] üzerinde; k : n bölme oranıA(1, 1), B(7, 4), oran 2 : 1 → P = (5, 3)

Doğrunun analitiği

Konu anlatımı: Nokta ve doğrunun analitiği

Doğrunun analitiği
AdFormülNe demekMini örnek
Eğimm = y2 − y1x2 − x1 = tan αα: doğrunun x ekseniyle pozitif yönde yaptığı açı(1, 2) ve (3, 8) → m = 62 = 3
Nokta-eğim denklemiy − y1 = m(x − x1)Eğimi m, (x1, y1)'den geçen doğrum = 2, (1, 3) → y = 2x + 1; x = 4 için y = 9
Genel denklemde eğimax + by + c = 0 → m = −abb ≠ 02x + 4y − 7 = 0 → m = −12
Eksenleri kesen doğruxp + yq = 1p: doğrunun x eksenini, q: y eksenini kestiği noktanın koordinatı (p, q ≠ 0)p = 4, q = 2 → x = 2 için y = 1
Paralellik ve diklikparalel: m1 = m2; dik: m1·m2 = −1Eksenlere paralel doğrular ayrıca incelenirm1 = 23 → dik doğrunun eğimi = −32
Noktanın doğruya uzaklığıd = |ax0 + by0 + c|√a2 + b2(x0, y0) noktası, ax + by + c = 0 doğrusu(1, 2) ile 3x + 4y − 1 = 0 → |3 + 8 − 1|5 = 2
Paralel iki doğru arasıd = |c1 − c2|√a2 + b2ax + by + c1 = 0 ve ax + by + c2 = 03x + 4y + 2 = 0 ile 3x + 4y − 8 = 0 → 105 = 2
En sık yapılan hata
  • Eğimi ΔxΔy diye ters yazmak.
  • Paralel doğrular arası uzaklıkta x ve y katsayılarını önce eşitlemeden c'leri çıkarmak.

Çemberin analitiği

Konu anlatımı: Çemberin analitiği

Çemberin analitiği
AdFormülNe demekMini örnek
Standart denklem(x − a)2 + (y − b)2 = r2M(a, b): merkez, r: yarıçapM(2, −1), r = 3 → (x − 2)2 + (y + 1)2 = 9; (2, 2) çember üzerinde: 0 + 9 = 9
Genel denklemx2 + y2 + Dx + Ey + F = 0 → M(−D2, −E2), r = 12√D2 + E2 − 4FD2 + E2 − 4F > 0 ise çember belirtirx2 + y2 − 4x + 6y − 3 = 0 → M(2, −3), r = 12√16 + 36 + 12 = 4
Doğru ile çemberd < r kesen, d = r teğet, d > r ayrıkd: merkezin doğruya uzaklığıM(0, 0), r = 2, 3x + 4y − 10 = 0 → d = 105 = 2 (teğet)
En sık yapılan hata
  • Genel denklemde merkezi (D2, E2) almak: işaretler ters döner.

Dönüşüm geometrisi

Konu anlatımı: Dönüşüm geometrisi

Dönüşüm geometrisi
AdFormülNe demekMini örnek
Eksenlere ve orijine göre simetrix eksenine: (x, −y); y eksenine: (−x, y); orijine: (−x, −y)(x, y) noktasının görüntüleri(3, 5)'in orijine göre simetriği = (−3, −5)
y = x doğrusuna göre simetri(x, y) → (y, x)Koordinatlar yer değiştirir(2, 7) → görüntü = (7, 2)
Öteleme(x, y) → (x + a, y + b)a: yatay, b: düşey öteleme miktarı(1, 4), a = 3, b = −2 → görüntü = (4, 2)
Orijin etrafında dönme90°: (x, y) → (−y, x); 180°: (x, y) → (−x, −y)Pozitif yön: saatin tersi(3, 1) noktası 90° döndürülünce görüntü = (−1, 3)

Analitik geometri: sık sorulanlar

Eğim ile eğim açısı arasındaki ilişki nedir?

Eğim, doğrunun x ekseniyle pozitif yönde yaptığı açının tanjantıdır: m = tan α. Eğim açısı 45° olan doğrunun eğimi 1, 135° olanınki −1'dir; x eksenine paralel doğrunun eğimi 0'dır.

Birbirine dik iki doğrunun eğimleri nasıl ilişkilidir?

Eksenlere paralel olmayan dik iki doğrunun eğimleri çarpımı −1'dir. Eğimi 2/3 olan doğruya dik doğrunun eğimi −3/2'dir.

Genel denklemi verilen çemberin merkezi nasıl bulunur?

x² ve y² katsayıları 1 yapıldıktan sonra merkez (−D/2, −E/2) olur. x² + y² − 4x + 6y − 3 = 0 için merkez (2, −3), yarıçap 4'tür.

Kapsam ve kaynak

Diğer formül ve kural kartları

Rehberdeki diğer sayfalar