Eğim ile eğim açısı arasındaki ilişki nedir?
Eğim, doğrunun x ekseniyle pozitif yönde yaptığı açının tanjantıdır: m = tan α. Eğim açısı 45° olan doğrunun eğimi 1, 135° olanınki −1'dir; x eksenine paralel doğrunun eğimi 0'dır.
FORMÜL KARTI · GEOMETRİ · 11–12. SINIF
Kısa cevap: Analitik geometride 18 formül soruların çoğunu çözer: |AB| = √((x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²), eğim m = (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁), doğru denklemi y − y₁ = m(x − x₁), noktanın doğruya uzaklığı |ax₀ + by₀ + c|/√(a² + b²), çember (x − a)² + (y − b)² = r². Örneğin (1, 2) ile (4, 6) arası 5 birimdir.
18 formül · 4 başlık · AYT, TYT · Son kontrol:
Konu anlatımı: Nokta ve doğrunun analitiği
| Ad | Formül | Ne demek | Mini örnek |
|---|---|---|---|
| İki nokta arası uzaklık | |AB| = √(x2 − x1)2 + (y2 − y1)2 | A(x1, y1), B(x2, y2) | A(1, 2), B(4, 6) → √9 + 16 = 5 |
| Orta nokta | (x1 + x22, y1 + y22) | Koordinatların ortalaması | (2, 7) ile (8, 3) → orta nokta = (5, 5) |
| Ağırlık merkezi | G(x1 + x2 + x33, y1 + y2 + y33) | Üçgenin köşe koordinatlarının ortalaması | (0, 0), (6, 0), (3, 9) → G = (3, 3) |
| İçten bölen nokta | |AP||PB| = kn ⇒ P = (n·x1 + k·x2k + n, n·y1 + k·y2k + n) | P, [AB] üzerinde; k : n bölme oranı | A(1, 1), B(7, 4), oran 2 : 1 → P = (5, 3) |
Konu anlatımı: Nokta ve doğrunun analitiği
| Ad | Formül | Ne demek | Mini örnek |
|---|---|---|---|
| Eğim | m = y2 − y1x2 − x1 = tan α | α: doğrunun x ekseniyle pozitif yönde yaptığı açı | (1, 2) ve (3, 8) → m = 62 = 3 |
| Nokta-eğim denklemi | y − y1 = m(x − x1) | Eğimi m, (x1, y1)'den geçen doğru | m = 2, (1, 3) → y = 2x + 1; x = 4 için y = 9 |
| Genel denklemde eğim | ax + by + c = 0 → m = −ab | b ≠ 0 | 2x + 4y − 7 = 0 → m = −12 |
| Eksenleri kesen doğru | xp + yq = 1 | p: doğrunun x eksenini, q: y eksenini kestiği noktanın koordinatı (p, q ≠ 0) | p = 4, q = 2 → x = 2 için y = 1 |
| Paralellik ve diklik | paralel: m1 = m2; dik: m1·m2 = −1 | Eksenlere paralel doğrular ayrıca incelenir | m1 = 23 → dik doğrunun eğimi = −32 |
| Noktanın doğruya uzaklığı | d = |ax0 + by0 + c|√a2 + b2 | (x0, y0) noktası, ax + by + c = 0 doğrusu | (1, 2) ile 3x + 4y − 1 = 0 → |3 + 8 − 1|5 = 2 |
| Paralel iki doğru arası | d = |c1 − c2|√a2 + b2 | ax + by + c1 = 0 ve ax + by + c2 = 0 | 3x + 4y + 2 = 0 ile 3x + 4y − 8 = 0 → 105 = 2 |
Konu anlatımı: Çemberin analitiği
| Ad | Formül | Ne demek | Mini örnek |
|---|---|---|---|
| Standart denklem | (x − a)2 + (y − b)2 = r2 | M(a, b): merkez, r: yarıçap | M(2, −1), r = 3 → (x − 2)2 + (y + 1)2 = 9; (2, 2) çember üzerinde: 0 + 9 = 9 |
| Genel denklem | x2 + y2 + Dx + Ey + F = 0 → M(−D2, −E2), r = 12√D2 + E2 − 4F | D2 + E2 − 4F > 0 ise çember belirtir | x2 + y2 − 4x + 6y − 3 = 0 → M(2, −3), r = 12√16 + 36 + 12 = 4 |
| Doğru ile çember | d < r kesen, d = r teğet, d > r ayrık | d: merkezin doğruya uzaklığı | M(0, 0), r = 2, 3x + 4y − 10 = 0 → d = 105 = 2 (teğet) |
Konu anlatımı: Dönüşüm geometrisi
| Ad | Formül | Ne demek | Mini örnek |
|---|---|---|---|
| Eksenlere ve orijine göre simetri | x eksenine: (x, −y); y eksenine: (−x, y); orijine: (−x, −y) | (x, y) noktasının görüntüleri | (3, 5)'in orijine göre simetriği = (−3, −5) |
| y = x doğrusuna göre simetri | (x, y) → (y, x) | Koordinatlar yer değiştirir | (2, 7) → görüntü = (7, 2) |
| Öteleme | (x, y) → (x + a, y + b) | a: yatay, b: düşey öteleme miktarı | (1, 4), a = 3, b = −2 → görüntü = (4, 2) |
| Orijin etrafında dönme | 90°: (x, y) → (−y, x); 180°: (x, y) → (−x, −y) | Pozitif yön: saatin tersi | (3, 1) noktası 90° döndürülünce görüntü = (−1, 3) |
Eğim, doğrunun x ekseniyle pozitif yönde yaptığı açının tanjantıdır: m = tan α. Eğim açısı 45° olan doğrunun eğimi 1, 135° olanınki −1'dir; x eksenine paralel doğrunun eğimi 0'dır.
Eksenlere paralel olmayan dik iki doğrunun eğimleri çarpımı −1'dir. Eğimi 2/3 olan doğruya dik doğrunun eğimi −3/2'dir.
x² ve y² katsayıları 1 yapıldıktan sonra merkez (−D/2, −E/2) olur. x² + y² − 4x + 6y − 3 = 0 için merkez (2, −3), yarıçap 4'tür.