FORMÜL KARTI · GEOMETRİ · 11. SINIF

Çember ve daire formül kartı

Kısa cevap: Çember ve dairede 15 formül yeter: çevre açı gördüğü yayın yarısı, iç açı yayların toplamının, dış açı farkının yarısı; çevre 2πr, alan πr², yay uzunluğu 2πr·α/360°, dilim alanı πr²·α/360°. Örneğin r = 6, α = 60° için yay 2π, dilim 6π'dir.

15 formül · 3 başlık · TYT, AYT, KPSS, DGS · Son kontrol:

Çemberde açılar

Konu anlatımı: Çemberde açılar

Çemberde açılar
AdFormülNe demekMini örnek
Merkez açımerkez açı = gördüğü yayKöşesi merkezde olan açıYay 70° → merkez açı = 70°
Çevre açıçevre açı = gördüğü yay2Köşesi çember üzerinde, kolları kirişYay 110° → çevre açı = 55°
Çapı gören çevre açıçapı gören çevre açı = 90°Çap 180°'lik yayı görür180°2 = 90°
Teğet-kiriş açıteğet-kiriş açı = gördüğü yay2Bir kolu teğet, diğeri kirişYay 80° → açı = 40°
İç açıiç açı = a + b2Kirişler çemberin içinde kesişir; a, b: karşılıklı yaylarYaylar 100° ve 40° → 140°2 = 70°
Dış açıdış açı = a − b2Kesenler çemberin dışında kesişir; a: büyük, b: küçük yayYaylar 150° ve 50° → 100°2 = 50°
Kirişler dörtgenikarşılıklı açılar toplamı 180°Dört köşesi aynı çember üzerinde olan dörtgenBir açı 85° → karşısındaki açı = 95°
En sık yapılan hata
  • Çevre açıyı gördüğü yaya eşit almak: çevre açı yayın yarısıdır, merkez açı yaya eşittir.
  • Dış açıda yayların farkı yerine toplamını almak.

Kiriş ve teğet

Konu anlatımı: Çemberde kiriş ve teğet

Kiriş ve teğet
AdFormülNe demekMini örnek
Merkezden kirişe dikmer2 = d2 + (ℓ2)2Dikme kirişi ortalar; r: yarıçap, d: merkezin kirişe uzaklığı, ℓ: kirişr = 13, d = 5 → ℓ2 = 12, ℓ = 24
Teğet uzunluğut2 = |PO|2 − r2Teğet, değme noktasındaki yarıçapa diktir; P: dış nokta, O: merkez, t: teğet parçasının uzunluğu. Dış noktadan çizilen iki teğet parçası eşittir|PO| = 10, r = 6 → t = √100 − 36 = 8
Çevrel çember ve sinüs teoremiasin A = 2RR: üçgenin çevrel çemberinin yarıçapıa = 6, A = 30° → 2R = 61/2 = 12, R = 6

Dairenin çevresi ve alanı

Konu anlatımı: Dairede çevre ve alan

Dairenin çevresi ve alanı
AdFormülNe demekMini örnek
ÇevreÇ = 2πrr: yarıçapr = 5 → Ç = 10π
AlanA = πr2r: yarıçapr = 5 → A = 25π
Yay uzunluğuℓ = 2πr·α360°α: yayın merkez açısır = 6, α = 60° → ℓ = 12π·16 = 2π
Daire dilimi alanıA = πr2·α360° = ℓ·r2ℓ: dilimin yay uzunluğur = 6, α = 60° → A = 36π·16 = 6π
Halka alanıA = π(R2 − r2)Aynı merkezli iki çember arasındaki bölgeR = 5, r = 3 → A = π(25 − 9) = 16π
En sık yapılan hata
  • Yay uzunluğunda πr2, dilim alanında 2πr kullanmak: uzunluk çevreden, alan daire alanından orantılanır.

Çember ve daire: sık sorulanlar

Aynı yayı gören merkez açı ile çevre açı arasında nasıl bir ilişki vardır?

Merkez açı, aynı yayı gören çevre açının iki katıdır. Yay 110° ise merkez açı 110°, çevre açı 55°'dir; çapı gören çevre açı bu yüzden her zaman 90°'dir.

Teğet neden yarıçapa diktir?

Teğet çemberle tek noktada buluşur; merkeze en yakın noktası değme noktasıdır ve bir noktadan doğruya en kısa uzaklık dikmedir. Bu yüzden değme noktasına çizilen yarıçap teğete dik olur ve teğet uzunluğu Pisagor ile bulunur.

Sorularda π yerine 3 mü alınır?

Soruda π için bir değer verilmişse (ör. π = 3) o kullanılır; verilmemişse sonuç π ile bırakılır. Kartlardaki örnekler sonuçları π ile verir.

Kapsam ve kaynak

Diğer formül ve kural kartları

Rehberdeki diğer sayfalar