Açı-kenar bağıntıları: büyük açı karşısında büyük kenar, üçgen eşitsizliği

Bir üçgenin kenarları rastgele seçilemez: en uzun kenar en büyük açının karşısındadır ve her kenar diğer ikisinin toplamından kısadır. Bu iki kuralla sıralama ve aralık sorularını çözüyoruz.

5 durakTYT · KPSS
10 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 10tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
KURAL · AÇI-KENAR

Büyük açı karşısında büyük kenar

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİkizkenar ve eşkenar üçgenin açı özellikleri nelerdir?Bağlantılı konudan (Üçgende açılar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Üçgenler kenarlarına göre çeşitkenar, ikizkenar ve eşkenar diye ayrılır. İkizkenar üçgende eş kenarların karşısındaki taban açıları eşittir; tepe açısı α ise taban açılarının her biri (180° − α)/2'dir. Tersi de doğrudur: iki açısı eşit olan üçgen ikizkenardır. Eşkenar üçgenin üç açısı da 60°'dir.

İkizkenar ve eşkenar üçgen

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Üçgende büyük açının karşısında neden büyük kenar bulunur?

Kısa cevap: Bir üçgende en büyük açının karşısında en uzun kenar, en küçük açının karşısında en kısa kenar bulunur; açıların sıralaması kenarların sıralamasıyla aynıdır. Tersi de doğrudur: en uzun kenarın karşısındaki açı en büyüktür. Eşit açıların karşısındaki kenarlar da eşittir; bu yüzden m(A) > m(B) > m(C) ise a > b > c olur.

Bir pergelin bacaklarını ne kadar açarsan iki ucu arasındaki mesafe o kadar büyür: açı büyüdükçe karşısındaki kenar uzar.

Üçgende her kenar, karşısındaki köşenin adının küçük harfiyle anılır: A'nın karşısındaki BC kenarı a, B'nin karşısındaki CA kenarı b, C'nin karşısındaki AB kenarı c'dir. Kural bu adlandırmayla tek satıra sığar: açılar hangi sıradaysa karşılarındaki kenarlar da o sıradadır. Hatırlarsan ikizkenar üçgende eşit açıların karşısında eşit kenarlar vardı; bu kural onun genel hâlidir.

80° > 60° > 40° olduğu için a > b > c. En uzun kenar (altın) en büyük açının karşısındadır.Görsel: Sınav Defteri
m(A) > m(B) > m(C) ⇔ a > b > c m(B) = m(C) ⇔ b = cKenarın adı, karşısındaki köşenin küçük harfidir.
Çözümlü örnek

ABC üçgeninde m(A) = 70° ve m(B) = 45°'dir. Kenarları büyükten küçüğe sıralayınız.

  1. Üçüncü açıyı bul: m(C) = 180 − 70 − 45 = 65°.
  2. Açıları sırala: m(A) = 70 > m(C) = 65 > m(B) = 45.
  3. Karşı kenarlar aynı sırada: a > c > b.

Cevap: a > c > b

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

ABCD dörtgeninde [BD] köşegeni çizilmiştir. m(BAD) = 70°, m(ABD) = 60°, m(DBC) = 40° ve m(BCD) = 75°'dir. Şekildeki beş doğru parçasından en uzunu hangisidir?

  1. ABD üçgeni: m(ADB) = 180 − 70 − 60 = 50°. En büyük açı A (70°), karşısı BD: BD > AD > AB.
  2. BCD üçgeni: m(BDC) = 180 − 40 − 75 = 65°. En büyük açı C (75°), karşısı yine BD: BD > BC > CD.
  3. İki sıralamada da en uzun BD. (AD ile BC'yi karşılaştıracak bilgi yok; soru “en kısa” deseydi cevap belirlenemezdi.)

Cevap: [BD]

✔ Doğru

  • Kenarı, karşısındaki açıyla eşleştir: a ↔ A.
  • İki ayrı üçgenin sıralamasını yalnız ortak kenar üzerinden birleştir.

✘ Sık yapılan hata

  • Kenarı, uçlarındaki açılarla eşleştirmek (BC'yi B ya da C ile).
  • İki üçgende ortak kenar olmayan parçaları birbiriyle kıyaslamak.
Akılda kalsın: Kenarın adı karşısındaki köşeden gelir; açı ile kenar arasına bir köprü kur: en büyük açı → karşısındaki kenar → en uzun. Kural iki yönlüdür.
Sınavda

Nasıl sorulurŞekilde birden çok üçgen varsa her üçgende ayrı sıralama yazılır ve sıralamalar ortak kenar üzerinden birleştirilir; “en uzun hangisidir?” çoğu zaman cevaplanabilir, “en kısa” bazen belirlenemez.

TuzakKenarı yanındaki açıyla eşleştirmektir: BC kenarı B'nin değil A'nın karşısındadır.

?Soru çöz

ABC üçgeninde m(A) = 50° ve m(B) = 65° olduğuna göre kenar uzunlukları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ B. m(C) = 180 − 50 − 65 = 65° = m(B), eşit açıların karşısında b = c; en küçük açı A olduğundan a en kısa. A, sıralamayı harf sırasıyla yazmaktan; C, en küçük açının karşısını en uzun sanmaktan; D, m(C) hesaplanmadan b ile c'nin farklı olduğunu varsaymaktan çıkar.

↕Kısadan uzuna sırala m(A) = 72°, m(B) = 48°, m(C) = 60°

  1. |AB|, C'nin karşısındaki kenar
  2. |BC|, A'nın karşısındaki kenar
  3. |AC|, B'nin karşısındaki kenar
KURAL · ÜÇGEN EŞİTSİZLİĞİ

Üçgen eşitsizliği: her kenar öbür ikisinin toplamından kısadır

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaÜçgende dış açı nedir, dış açı neden uzak iki iç açının toplamına eşittir?Bağlantılı konudan (Üçgende açılar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Üçgenin bir kenarı uzatılınca oluşan açıya dış açı denir; dış açı kendisine komşu olmayan iki iç açının toplamına eşittir: C köşesindeki dış açı m(A) + m(B)'dir. Her köşedeki dış açı o köşedeki iç açının bütünleridir ve bir üçgenin üç dış açısının toplamı her zaman 360°'dir.

Dış açı kuralı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Üç doğru parçası hangi durumda üçgen oluşturur, üçgen eşitsizliği nedir?

Kısa cevap: Üç uzunluğun bir üçgen oluşturabilmesi için her biri öbür ikisinin toplamından küçük, farkından büyük olmalıdır: |b − c| < a < b + c. Pratikte en uzun kenarın öbür ikisinin toplamından küçük olduğunu denetlemek yeter. Toplam eşit çıkarsa uçlar bir doğru üzerine düşer ve üçgen oluşmaz.

Eve giderken bir arkadaşına uğrarsan yolun ya uzar ya da arkadaşın tam yol üstündeyse aynı kalır; asla kısalmaz.

İki nokta arasındaki en kısa yol düz çizgidir. B'den C'ye doğrudan gitmek, A'ya uğrayarak gitmekten kısadır: a < b + c. A üçgenin köşesiyse yol üstünde olamaz, bu yüzden eşitlik hiç olmaz. Aynı düşünce her kenar için geçerlidir; üç eşitsizlik birleşince her kenarın öbür ikisinin farkı ile toplamı arasında olduğu çıkar.

3 + 4 = 7. Taban 8 ise çubuklar yetişmez, 7 ise yere yatar (üçgen yok), 6 ise üçgen kapanır.Görsel: Sınav Defteri
B'den C'ye doğrudan yol (a) A'ya uğrayan yoldan (c + b) kısadır; bu yüzden a < b + c.Görsel: Sınav Defteri
|b − c| < a < b + cEşitlik hiçbir zaman olmaz: eşitlikte üç nokta bir doğru üzerindedir.
Kenarları 4 ve 6 ise üçüncü kenar 6 − 4 = 2'den büyük, 6 + 4 = 10'dan küçüktür; uçlar dâhil değildir.Görsel: Sınav Defteri
Çözümlü örnek

Bir üçgenin iki kenarı 5 ve 9 birimdir. Üçüncü kenarın alabileceği tam sayı değerleri kaç tanedir?

  1. Fark ve toplam: 9 − 5 < x < 9 + 5 → 4 < x < 14.
  2. Tam sayılar 5, 6, …, 13: 13 − 5 + 1 = 9 tane.

Cevap: 9

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

Kenar uzunlukları 2x − 1, x + 3 ve 7 birim olan bir üçgen vardır. x'in alabileceği tam sayı değerleri kaç tanedir?

  1. 7 öbür ikisinin toplamından küçük: 7 < 3x + 2 → x > 5/3.
  2. 7, farklarının mutlak değerinden büyük: |x − 4| < 7 → −3 < x < 11.
  3. Kesişim: 5/3 < x < 11 (bu aralıkta 2x − 1 de pozitif). Tam sayılar 2, 3, …, 10: 9 tane.

Cevap: 9

✔ Doğru

  • 3, 4, 7 üçgen oluşturmaz: eşitlik de yasak.
  • Hızlı denetim: en uzun kenar < öbür ikisinin toplamı.

✘ Sık yapılan hata

  • Aralığın uçlarını tam sayı sayımına katmak.
  • Yalnız toplamı denetleyip farkı (alt sınırı) unutmak.
Akılda kalsın: Fark < kenar < toplam. Uçlar asla dâhil değildir: eşitlikte üçgen yere yatar. Tam sayı sayarken (üst − alt − 1) formülünü kullan.
Sınavda

Nasıl sorulurİki kalıp var: üç uzunluk verilip “hangisi üçgen oluşturamaz?” ya da iki kenar verilip üçüncünün tam sayı değerleri, en büyük ya da en küçük çevre sorulur.

TuzakEşitlik durumunu (3, 4, 7) geçerli saymak ve aralığın uçlarını sayıma katmaktır.

▭Sen çöz kenarlar 4 ve 10

İki kenarı 4 ve 10 birim olan üçgende üçüncü kenar 'dan büyük, 'ten küçüktür; alabileceği tam sayı değeri tanedir.

6147813

?Soru çöz

Aşağıdaki uzunluk üçlülerinden hangisi bir üçgenin kenarları olamaz?

✓ C. En uzun kenar 5, öbür ikisinin toplamı 2 + 3 = 5: eşitlikte üçgen düzleşir, oluşmaz. A'da 5 < 7, bilinen dik üçgen; B'de 9 < 10, ikizkenar üçgen kurulur; D'de 12 < 13, kapanır; büyük sayılar yanıltmasın.
YÖNTEM · ÇEVRE

Tam sayı değerleri ve çevre: aralığı sayıya çevirmek

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaÜçgende büyük açının karşısında neden büyük kenar bulunur?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bir üçgende en büyük açının karşısında en uzun kenar, en küçük açının karşısında en kısa kenar bulunur; açıların sıralaması kenarların sıralamasıyla aynıdır. Tersi de doğrudur: en uzun kenarın karşısındaki açı en büyüktür. Eşit açıların karşısındaki kenarlar da eşittir; bu yüzden m(A) > m(B) > m(C) ise a > b > c olur.

Büyük açı karşısında büyük kenar

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Üçgende üçüncü kenarın tam sayı değerleri, en büyük ve en küçük çevre nasıl bulunur?

Kısa cevap: İki kenarı a ve b olan üçgende üçüncü kenar |a − b| ile a + b arasındadır; tam sayı ise en küçük değeri |a − b| + 1, en büyük değeri a + b − 1'dir. Çevre de bu iki uç değerle bulunur. İkizkenar üçgende iki farklı uzunluk verilirse hangisinin iki kez kullanılacağını üçgen eşitsizliği belirler.

Aralığı bilmek yetmez; sınav o aralıktaki sayıları sayar, toplar ya da en uçtakini sorar.

Önceki konudaki aralık, tam sayı koşuluyla bir listeye dönüşür. Kenarları 5 ve 9 olan üçgende üçüncü kenar 4 ile 14 arasındadır; tam sayı değerleri 5'ten 13'e kadar dokuz sayıdır. Çevre sorulursa bu listenin en küçüğü ve en büyüğü bilinen iki kenara eklenir.

4 ve 14 dâhil değil; aradaki 5, 6, …, 13 dokuz tam sayıdır.Görsel: Sınav Defteri

İkizkenar tuzağı

“Kenarlarından ikisi 4 ve 9 olan ikizkenar üçgen” iki aday çıkarır: 4, 4, 9 ya da 9, 9, 4. İlki kapanmaz, çünkü 4 + 4 = 8 < 9. Geriye tek seçenek kalır ve çevre 9 + 9 + 4 = 22'dir. Her iki aday da geçerliyse (5 ve 8 gibi) iki çevre vardır: 18 ve 21.

4 + 4 < 9 olduğu için yalnız 9, 9, 4 üçlüsü üçgendir; çevre 22.Görsel: Sınav Defteri
Çözümlü örnek

Kenarlarından ikisi 5 ve 8 birim, üçüncü kenarı tam sayı olan üçgenin çevresi en az ve en çok kaç birimdir?

  1. Aralık: 3 < x < 13, tam sayı değerleri 4, …, 12.
  2. En küçük çevre: 5 + 8 + 4 = 17; en büyük çevre: 5 + 8 + 12 = 25.

Cevap: en az 17, en çok 25

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

Bir ikizkenar üçgenin iki kenarı 3 ve 7 birimdir. Çevresi kaç birimdir?

  1. Aday 1: 3, 3, 7 → 3 + 3 = 6 < 7, üçgen olmaz.
  2. Aday 2: 7, 7, 3 → 7 < 7 + 3, üçgen olur. Çevre 7 + 7 + 3 = 17.

Cevap: 17

✔ Doğru

  • En küçük tam sayı = fark + 1, en büyük = toplam − 1.
  • İkizkenarda iki adayı da üçgen eşitsizliğiyle sına.

✘ Sık yapılan hata

  • Çevreyi sınır değerlerle (fark ya da toplam) hesaplamak.
  • İkizkenarda kısa kenarı iki kez alıp kapanmayan üçgenin çevresini yazmak.
Akılda kalsın: Tam sayı listesi fark + 1'den başlar, toplam − 1'de biter. İkizkenar sorusunda önce kısa kenarı iki kez dene; kapanmıyorsa tek cevap uzun kenarı iki kez almaktır.
Sınavda

Nasıl sorulurBu kalıp KPSS'de sık gelir: “üçüncü kenar tam sayı ise çevre en çok kaçtır?”, “ikizkenar üçgenin çevresi kaçtır?”. Önce aralığı yaz, sonra uç tam sayıları seç.

TuzakSınır değerleri dâhil etmek ve ikizkenarda geçersiz adayı (3, 3, 7) elememektir; iki aday da geçerliyse soru “alabileceği değerler toplamı” diye gelebilir.

?Soru çöz

ABC üçgeninde |AB| = 6 ve |AC| = 11 birimdir. m(A) < m(B) ve |BC| tam sayı olduğuna göre |BC| en çok kaç birimdir?

✓ B. Üçgen eşitsizliği 5 < a < 17; m(A) < m(B) olduğundan karşı kenarlar a < b = 11. Kesişim 5 < a < 11, en büyük tam sayı 10. A 16, açı koşulunu unutup yalnız eşitsizliği kullanmaktan; C 11, sınırı dâhil etmekten; D 6 en küçük değerdir.

⇄Bilgi eşleştirme çevre

YÖNTEM · ORTAK KENAR

Ortak kenarlı üçgenler: iki aralığın kesişimi

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaÜçgenin iç açılarının toplamı neden 180 derecedir?Bağlantılı konudan (Üçgende açılar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bir üçgenin üç iç açısının ölçüleri toplamı her zaman 180°'dir. Nedeni şudur: bir köşeden karşı kenara paralel bir doğru çizilince bu doğru üzerinde üç açı yan yana gelir; iç ters açılar nedeniyle bu açılar üçgenin üç açısına eşittir ve yan yana duran üç açı bir doğru açı, yani 180° oluşturur.

İç açılar toplamı 180°

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Ortak kenarı olan iki üçgende ya da açı koşulu verilen üçgende kenar aralığı nasıl bulunur?

Kısa cevap: Bir doğru parçası iki üçgenin ortak kenarıysa her üçgen için ayrı üçgen eşitsizliği yazılır ve uzunluk iki aralığın kesişiminde aranır. Açı koşulu da bir aralık verir: m(A) > m(C) ise a > c'dir. Bütün koşulların kesişimi bulunduktan sonra tam sayı değerleri sayılır.

İki kilit aynı kapıyı tutuyorsa kapı ancak ikisini de açan anahtarla açılır: ortak kenar iki üçgenin koşulunu birden sağlamalıdır.

ABCD dörtgeninde [AC] köşegeni hem ABC hem ACD üçgeninin kenarıdır. ABC üçgeni bir aralık, ACD üçgeni başka bir aralık verir. Köşegen ikisini birden sağlamak zorunda olduğu için cevap kesişimdir, birleşim değil.

AC hem ABC hem ACD üçgeninde kenardır; iki eşitsizliği birden sağlamalıdır.Görsel: Sınav Defteri
ABC: 3 < AC < 11. ACD: 4 < AC < 14. İkisini birden sağlayan aralık 4 < AC < 11.Görsel: Sınav Defteri
Çözümlü örnek

Şekildeki ABCD dörtgeninde |AB| = 4, |BC| = 7, |CD| = 5 ve |DA| = 9 birimdir. |AC| tam sayı olduğuna göre kaç farklı değer alabilir?

  1. ABC üçgeni: 7 − 4 < AC < 7 + 4 → 3 < AC < 11.
  2. ACD üçgeni: 9 − 5 < AC < 9 + 5 → 4 < AC < 14.
  3. Kesişim 4 < AC < 11: 5, 6, 7, 8, 9, 10 → 6 değer.

Cevap: 6

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

ABC üçgeninde |AB| = 7 ve |AC| = 10 birimdir. m(C) < m(A) < m(B) ve |BC| tam sayı olduğuna göre |BC|'nin alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?

  1. Açı sırası kenar sırasıdır: c < a < b → 7 < a < 10.
  2. Üçgen eşitsizliği 3 < a < 17 bu aralığı zaten kapsıyor.
  3. Tam sayılar 8 ve 9; toplam 8 + 9 = 17.

Cevap: 17

✔ Doğru

  • Ortak kenar için iki aralığın kesişimi alınır.
  • Açı koşulunu kenar eşitsizliğine çevir, sonra onu da kesişime kat.

✘ Sık yapılan hata

  • İki aralığı birleştirmek (en küçük alt sınırla en büyük üst sınırı almak).
  • Tek bir üçgenin aralığıyla yetinmek.
Akılda kalsın: Her koşul bir süzgeçtir: üçgen eşitsizliği, öbür üçgen, açı sırası. Sayı, bütün süzgeçlerden geçebiliyorsa cevaptır. Bu yüzden sonuç her zaman kesişimdir.
Sınavda

Nasıl sorulurKöşegenli dörtgen ya da ortak kenarlı iki üçgen verilir, köşegenin tam sayı değerleri sorulur; bazen bir açı sıralaması ek koşul olarak gelir. Her üçgen için aralığı ayrı yaz ve kesişimi al.

TuzakAralıkları birleştirmek ve açı koşulunu kenar sıralamasına çevirirken kenarı yanlış köşeyle eşleştirmektir.

?Soru çöz

ABCD dörtgeninde |AB| = 3, |BC| = 8, |CD| = 6 ve |DA| = 4 birimdir. [AC] köşegeninin uzunluğu tam sayı olduğuna göre kaç farklı değer alabilir?

✓ A. ABC: 5 < AC < 11; ACD: 2 < AC < 10; kesişim 5 < AC < 10 → 6, 7, 8, 9: dört değer. B 6, sınırları da (5 ve 10) saymaktan; C 5, yalnız ABC üçgenine bakmaktan (6–10); D 8, aralıkları birleştirip 2 < AC < 11 almaktan çıkar.

▭Sen çöz açı koşulu

ABC üçgeninde |AB| = 5, |AC| = 12 ve en büyük açı A'dır. |BC| tam sayı ise en az , en çok birim olabilir.

131612178
KURAL · AÇI TÜRÜ

Menteşe kuralı: açı büyüdükçe karşı kenar uzar

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaÜç doğru parçası hangi durumda üçgen oluşturur, üçgen eşitsizliği nedir?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Üç uzunluğun bir üçgen oluşturabilmesi için her biri öbür ikisinin toplamından küçük, farkından büyük olmalıdır: |b − c| < a < b + c. Pratikte en uzun kenarın öbür ikisinin toplamından küçük olduğunu denetlemek yeter. Toplam eşit çıkarsa uçlar bir doğru üzerine düşer ve üçgen oluşmaz.

Üçgen eşitsizliği

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Açı dar, dik ya da geniş olduğunda karşısındaki kenar nasıl değişir?

Kısa cevap: İki kenarı aynı olan üçgenlerde bu kenarlar arasındaki açı büyüdükçe üçüncü kenar uzar. Kenarları b ve c olan üçgende aradaki A açısı dik ise a² = b² + c², dar ise a² < b² + c², geniş ise a² > b² + c²'dir. Bu yüzden geniş açının karşısındaki kenar, dik açıdaki hipotenüsten daha uzundur.

Bir kapının menteşesi gibi: kapı ile duvar sabit, aradaki açı büyüdükçe kapının ucu ile duvarın ucu arasındaki mesafe artar.

Büyük açı karşısında büyük kenar kuralını bu kez aynı iki kenarlı farklı üçgenlerde uygula. Kenarları 4 ve 5 olan iki üçgende aradaki açı 40°'den 100°'ye çıkınca üçüncü kenar da yaklaşık 3,2'den 6,9'a çıkar. Kenarlar 3 ve 4 iken açı tam 90° ise üçüncü kenar Pisagor'dan 5'tir; açı daha küçükse 5'ten kısa, daha büyükse 5'ten uzundur.

İki kenar aynı (4 ve 5); aradaki açı 40°'den 100°'ye çıkınca karşı kenar 3,2'den 6,9'a uzar.Görsel: Sınav Defteri
Aradaki açı 70° iken karşı kenar ≈ 4,1 < 5; 90° iken = 5; 120° iken ≈ 6,1 > 5.Görsel: Sınav Defteri
Kenarlardan açı türü (a en uzun kenar)
KarşılaştırmaA açısıÜçgen
a² < b² + c²dardar açılı
a² = b² + c²90°dik
a² > b² + c²genişgeniş açılı

Neden kareler? Dik açıda kenarlar Pisagor eşitliğini sağlar; açı açıldıkça karşı kenar o eşitliğin gerektirdiğinden uzar, kapandıkça kısalır. Kesin hesabını Özel dik üçgenler sayfasındaki kosinüs teoreminde göreceğiz. Üçgenin dar açılı olması için en uzun kenarın karşısındaki açının dar olması yeter.

Çözümlü örnek

ABC üçgeninde |AB| = 6, |AC| = 8 ve A açısı geniş açıdır. |BC| tam sayı ise kaç farklı değer alır?

  1. Geniş açı: a2 > 36 + 64 = 100 → a > 10.
  2. Üçgen eşitsizliği: a < 14.
  3. 11, 12, 13 → üç değer.

Cevap: 3

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

Kenarları 5, 12 ve x birim olan üçgen dar açılıdır. x tam sayı olduğuna göre kaç farklı değer alır?

Hangi kenar en uzun olursa olsun, onun karşısındaki açı dar olmalı: √119 ≈ 10,9 < x < 13.Görsel: Sınav Defteri
  1. x en uzun kenarsa (x ≥ 12): x2 < 25 + 144 = 169 → x < 13, yani x = 12.
  2. 12 en uzun kenarsa (x ≤ 12): 144 < 25 + x2 → x2 > 119, x = 11 ya da 12.
  3. Üçgen eşitsizliği (7 < x < 17) sağlanıyor. Değerler 11 ve 12.

Cevap: 2

✔ Doğru

  • Açı türünü hep en uzun kenarın karesiyle sına.
  • Geniş açılı koşuluyla üçgen eşitsizliğini birlikte kullan.

✘ Sık yapılan hata

  • Geniş açı için a² < b² + c² yazmak (eşitsizliği ters kurmak).
  • Dar açılı üçgende yalnız bir kenarı sınayıp öbür durumu unutmak.
Akılda kalsın: Menteşeyi düşün: dik açı sınırdır. Açı açılırsa karşı kenarın karesi Pisagor'un verdiğini aşar, kapanırsa altında kalır.
Sınavda

Nasıl sorulur“A açısı geniş ise |BC|'nin tam sayı değerleri” ya da “üçgen dar açılı ise x kaç değer alır” biçiminde gelir. Önce açı türünü kare eşitsizliğine çevir, sonra üçgen eşitsizliğiyle kesiştir.

TuzakEşitsizliğin yönünü ters kurmak ve kökü yuvarlarken sınır tam sayıyı yanlış seçmektir (√74 ≈ 8,6 ise a ≥ 9).

?Soru çöz

ABC üçgeninde |AB| = 5, |AC| = 7 ve m(A) = 100°'dir. |BC| tam sayı olduğuna göre kaç farklı değer alabilir?

✓ D. A geniş: a² > 25 + 49 = 74 → a > 8,6; üçgen eşitsizliği a < 12 → 9, 10, 11: üç değer. A 9, açı koşulunu unutup yalnız 2 < a < 12 kullanmaktan; B 4, geniş açının karşısını yalnız a > 7 diye sınırlamaktan; C 6, eşitsizliği ters kurup a < 8,6 almaktan çıkar.

⇄Bilgi eşleştirme kenardan açı

Karma tekrar

Bu sayfadan ve önceki 2 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

ABCD dörtgeninde |AB| = 3, |BC| = 8, |CD| = 6 ve |DA| = 4 birimdir. [AC] köşegeninin uzunluğu tam sayı olduğuna göre kaç farklı değer alabilir?

✓ A. ABC: 5 < AC < 11; ACD: 2 < AC < 10; kesişim 5 < AC < 10 → 6, 7, 8, 9: dört değer. B 6, sınırları da (5 ve 10) saymaktan; C 5, yalnız ABC üçgenine bakmaktan (6–10); D 8, aralıkları birleştirip 2 < AC < 11 almaktan çıkar.Kaynak: bu sayfa · Ortak kenarlı üçgenler

?Soru 2

Aşağıdaki uzunluk üçlülerinden hangisi bir üçgenin kenarları olamaz?

✓ C. En uzun kenar 5, öbür ikisinin toplamı 2 + 3 = 5: eşitlikte üçgen düzleşir, oluşmaz. A'da 5 < 7, bilinen dik üçgen; B'de 9 < 10, ikizkenar üçgen kurulur; D'de 12 < 13, kapanır; büyük sayılar yanıltmasın.Kaynak: bu sayfa · Üçgen eşitsizliği

?Soru 3

Kenarları karşılıklı paralel iki açıdan biri dar, öbürü geniştir. Ölçüleri 3x + 5° ve 5x − 25° olduğuna göre x kaçtır?

✓ A. Biri dar biri geniş olduğu için açılar bütünlerdir: 8x − 20 = 180 → x = 25; açılar 80° ve 100°. B 15, açıları eşit sanıp 3x + 5 = 5x − 25 yazmaktan; C 80 dar açının ölçüsüdür, x değil; D 100 geniş açının ölçüsüdür.Kaynak: Doğruda açılar · Kenarları paralel ve dik açılar, açıortay

?Soru 4

Bir açının bütünleri, tümlerinin 4 katıdır. Bu açı kaç derecedir?

✓ A. 180 − x = 4(90 − x) → 180 − x = 360 − 4x → 3x = 180 → x = 60. B 36, tümleri yerine açının kendisini 4 ile çarpıp 180 − x = 4x yazmaktan çıkar; C 30 açının tümleridir, açının kendisi değil; D 120 açının bütünleridir.Kaynak: Doğruda açılar · Tümler, bütünler ve ters açılar

?Soru 5

ABC üçgeninde |AB| = |BC| ve m(ABC) = 50° olduğuna göre m(BAC) kaç derecedir?

✓ A. Eş kenarlar AB ve BC; ortak köşe B tepedir, eş açılar A ve C'de: (180 − 50) ÷ 2 = 65°. B 50, taban açısını tepe açısına eşit sanmaktan; C 80, eş açıları A ve B sanıp 180 − 2 · 50 yazmaktan; D 130, 180 − 50'yi bulup 2'ye bölmeyi unutmaktan çıkar.Kaynak: Üçgende açılar · İkizkenar ve eşkenar üçgen

?Soru 6

Bir üçgenin iç açılarının ölçüleri 3, 4 ve 5 sayılarıyla orantılıdır. Bu üçgenin en büyük açısı kaç derecedir?

✓ D. 3k + 4k + 5k = 180 → k = 15; açılar 45°, 60°, 75°, en büyüğü 75°. A 60 ortanca açıdır; B 45 en küçük açıdır; C 90, 3-4-5 kenar üçlüsünü (dik üçgen) açı oranıyla karıştırmaktan çıkar.Kaynak: Üçgende açılar · İç açılar toplamı 180°

?Soru 7

ABC üçgeninde m(A) = 50° ve m(B) = 65° olduğuna göre kenar uzunlukları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ B. m(C) = 180 − 50 − 65 = 65° = m(B), eşit açıların karşısında b = c; en küçük açı A olduğundan a en kısa. A, sıralamayı harf sırasıyla yazmaktan; C, en küçük açının karşısını en uzun sanmaktan; D, m(C) hesaplanmadan b ile c'nin farklı olduğunu varsaymaktan çıkar.Kaynak: bu sayfa · Büyük açı karşısında büyük kenar

?Soru 8

Ölçüsü 3x − 15° olan açı geniş açı olduğuna göre x'in alabileceği en büyük tam sayı değeri kaçtır?

✓ C. 90 < 3x − 15 < 180 → 105 < 3x < 195 → 35 < x < 65; en büyük tam sayı 64. A 65 sınırı dâhil etmekten çıkar, geniş açı 180°'yi içermez; B 35 alt sınırdır ve o da dâhil değildir; D 36 en küçük tam sayı değeridir, soru en büyüğü istiyor.Kaynak: Doğruda açılar · Nokta, doğru, ışın ve açı

?Soru 9

Bir üçgenin dış açılarının ölçüleri 4, 5 ve 6 sayılarıyla orantılıdır. Bu üçgenin en küçük iç açısı kaç derecedir?

✓ B. Dış açılar 360 ÷ 15 = 24'ün katları: 96°, 120°, 144°. İç açılar bunların bütünleri: 84°, 60°, 36°; en küçüğü 36°. A 96 en küçük dış açıdır, iç açı değil; C 48, oranı iç açılara uygulayıp 180 ÷ 15 · 4 yazmaktan çıkar; D 84 en küçük dış açının karşılığı olan en büyük iç açıdır.Kaynak: Üçgende açılar · Dış açı kuralı

?Soru 10

ABC üçgeninde B ve C köşelerindeki dış açıların açıortayları K noktasında kesişiyor. m(BKC) = 52° olduğuna göre m(BAC) kaç derecedir?

✓ C. Dış–dış: 90 − A/2 = 52 → A/2 = 38 → A = 76°. A 104, iç–dış formülünü (A/2 = 52) kullanmaktan; B 38, A'nın yarısını bulup ikiyle çarpmayı unutmaktan; D 128, 52°'nin bütünlerini almaktan çıkar.Kaynak: Üçgende açılar · Açıortaylar arası açı
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Geometri soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →