KURAL KARTI · TÜRKÇE · TDK YAZIM KURALLARI

Yazım kuralları özeti (TDK)

Kısa cevap: Sınavda en çok sorulan yazım kuralları 27 maddede toplanır: bağlaç olan de ve ki ayrı, soru eki mi ayrı ama sonraki eklere bitişik yazılır; özel adlara gelen çekim ekleri kesmeyle ayrılır, kurum adlarına gelenler ayrılmaz; sayılar ayrı yazılır (on beş). Doğru ve yanlış örnekler aşağıda 5 başlıkta.

27 kural · 5 başlık · TYT, KPSS, DGS, ALES, LGS · Son kontrol:

Büyük harflerin kullanımı

Konu anlatımı: Yazım kuralları

Büyük harflerin kullanımı
KuralAçıklamaDoğruYanlış
Cümle başıHer cümle büyük harfle başlar.Yarın sınav var.yarın sınav var.
Kişi adı ve unvanKişi adları, soyadları ve adla birlikte kullanılan unvanlar büyük harfle başlar.Ayşe Hanım
Kaymakam Ali Bey
ayşe hanım
Kurum adlarıKurum ve kuruluş adlarının her sözcüğü büyük harfle başlar.Türk Dil KurumuTürk dil kurumu
Millet ve dil adlarıMillet, boy ve dil adları büyük harfle başlar.Türkçe, Almanca, Türktürkçe
Ay ve gün adlarıBelli bir tarih bildiriyorsa ay ve gün adı büyük harfle başlar; tarih yoksa küçük yazılır.29 Ekim 1923 Pazartesi
Sınavlar haziranda başlar.
29 ekim 1923
İki noktadan sonraİki noktadan sonra tam bir cümle geliyorsa büyük harfle başlanır; sıralanan sıradan sözcükler küçük harfle yazılır.Annem tek şey söyledi: Erken yat.
Çantama şunları koydum: kalem, silgi, defter.
Annem tek şey söyledi: erken yat.

Birleşik kelimeler ve sayılar

Konu anlatımı: Yazım kuralları

Birleşik kelimeler ve sayılar
KuralAçıklamaDoğruYanlış
Ses olayı olan birleşik fiillerEtmek, olmak gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşiklerde ilk sözcükte ses düşmesi, değişmesi ya da türemesi varsa bitişik yazılır.kaybolmak, hissetmek, affetmekhis etmek, af etmek
Ses olayı olmayan birleşik fiillerSes düşmesi, değişmesi ya da türemesi yoksa yardımcı fiil ayrı yazılır.yardım etmek, kabul etmek, terk etmekyardımetmek, kabuletmek
Anlam kaymasıSözcüklerden biri ya da ikisi anlam değiştirmişse birleşik sözcük bitişik yazılır; bitki ve hayvan adlarında sık görülür.aslanağzı, kuşburnu, danaburnu—
Kalıplaşmış sözcüklerBirçok, birkaç, biraz, birtakım, herhangi, hiçbir bitişik yazılır; her şey, bir şey, hiç kimse ayrı yazılır.hiçbir zaman, herhangi biri, her şeyhiç bir zaman, her hangi biri, herşey
Yardımcı fiil olarak bilmek, vermek-a, -e, -ı, -i, -u, -ü zarf-fiil ekinden sonra gelen bilmek, vermek, kalmak, durmak, gelmek, yazmak fiilleri bitişik yazılır.gelebilmek, alıvermek, uyuyakalmakgele bilmek, alı vermek
SayılarBirden çok sözcükten oluşan sayılar ayrı yazılır; para ile ilgili işlemlerde ve çek, senet gibi ticari belgelerde bitişik yazılır.on beş, iki yüz otuzonbeş, ikiyüz otuz
Ondalık ve binlikOndalık kesir virgülle ayrılır; dört ve daha çok basamaklı sayılar sağdan üçlü gruplara nokta ile ayrılır.15,2
1.500.000
15.2
Üleştirme sayıları-er, -ar ekli üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla yazılır.ikişer, beşer2'şer, 5'er
En sık yapılan hata
  • "Herşey" ve "birşey" yazmak: ikisi de ayrı yazılır; buna karşılık "hiçbir" ve "birçok" bitişiktir.

de, ki, mi ve ekler

Konu anlatımı: Yazım kuralları

de, ki, mi ve ekler
KuralAçıklamaDoğruYanlış
Bağlaç olan de / daBağlaç olan de ayrı yazılır, önceki sözcüğün ünlüsüne uyar, hiçbir zaman te / ta olmaz ve kesmeyle ayrılmaz.Ali de geldi.
Kitap da aldım.
Alide geldi.
Ayşe'de geldi.
Kitap ta aldım.
Bulunma eki -de / -daBulunma eki sözcüğe bitişik yazılır; sert ünsüzden sonra -te / -ta olur, özel adlarda kesmeyle ayrılır.evde, kitapta, İzmir'deev de oturuyorum (yer bildirirken)
Bağlaç olan kiBağlaç olan ki ayrı yazılır; belki, çünkü, sanki, mademki, oysaki, hâlbuki, meğerki kalıplaşmış olduğu için bitişiktir.Duydum ki gelmişsin.
belki, çünkü
Duydumki gelmişsin.
Ek olan -kiAitlik ve ilgi bildiren -ki eki sözcüğe bitişik yazılır.evdeki, yarınki, seninkievde ki kitap
Soru eki miSoru eki ayrı yazılır, önceki sözcüğün ünlüsüne uyar; ondan sonra gelen ekler soru ekine bitişik yazılır.Geldin mi?
Geliyor musun?
Hazır mıydı?
Geldinmi?
Geliyormusun?
En sık yapılan hata
  • Bağlaç olan de'yi kesmeyle ayırmak (Ayşe'de geldi): kesme yalnız ek olan -de'de, özel addan sonra kullanılır.

Kesme işareti ve kısaltmalar

Konu anlatımı: Yazım kuralları · Noktalama işaretleri

Kesme işareti ve kısaltmalar
KuralAçıklamaDoğruYanlış
Özel adlara gelen eklerÖzel adlara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.Ankara'da, Ahmet'in, Türkiye'yeAnkarada, Ahmetin
Kurum adlarına gelen eklerKurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.Türk Dil Kurumuna, Millî Eğitim BakanlığındanTürk Dil Kurumu'na
Yapım eki ve çokluk ekiÖzel adlara gelen yapım ekleri ve çokluk eki kesmeyle ayrılmaz.Ankaralı, Avrupalı, AhmetlerAnkara'lı, Ahmet'ler
Kısaltmalara gelen eklerBüyük harfli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılır ve son harfin okunuşuna uyar; sözcük gibi okunan kısaltmalarda bütün okunuşa uyar. Ölçü birimlerinde birimin adının okunuşu esas alınır.TDK'ye, TBMM'de, NATO'dan, cm'yiTDK'ya, TBMM'da
Rakamla yazılan sayılarRakamla yazılan sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır; sıra sayısı rakamla ya nokta ya da ekle gösterilir, ikisi birlikte kullanılmaz.1990'da, 8'inci, 8.8.'inci

Düzeltme işareti

Konu anlatımı: Yazım kuralları

Düzeltme işareti
KuralAçıklamaDoğruYanlış
Anlam ayırmaYazılışları aynı, anlamları ve okunuşları farklı sözcükleri ayırmak için ünlünün üstüne düzeltme işareti konur.hâlâ (henüz) / hala (babanın kız kardeşi)
âdet (gelenek) / adet (sayı)
—
İnce g ve k'den sonraArapça ve Farsçadan alınan sözcüklerde ince okunan g ve k'den sonra gelen a ve u ünlülerine düzeltme işareti konur; kişi ve yer adlarında ince l'den sonra gelen a ve u da düzeltme işaretiyle yazılır.dükkân, hikâye, kâğıt, mahkûm
Lâle, Elâzığ
—
Nispet eki -îSıfat yapan nispet eki -î, iyelik ve belirtme durumu ekinden ayrılsın diye düzeltme işaretiyle yazılır; Türkçe ek gelince de işaret korunur.askerî, resmî, millî, millîleştirmekaskeri (sıfat anlamında)

Yazım kuralları: sık sorulanlar

Bağlaç olan de ile ek olan -de nasıl ayırt edilir?

Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyor, yalnız "da / dahi" anlamı kayboluyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır. Yer, zaman bildiriyor ve sözcüğün sonuna eklenince "nerede, ne zaman" sorusuna cevap veriyorsa bulunma ekidir, bitişik yazılır.

Ki ne zaman bitişik, ne zaman ayrı yazılır?

Cümleleri ya da sözcükleri bağlayan ki ayrı yazılır (Duydum ki gelmişsin). Sözcüğe aitlik ya da ilgi anlamı katan -ki eki bitişik yazılır (evdeki, seninki). Belki, çünkü, sanki gibi kalıplaşmış sözcükler de bitişiktir.

Kurum adlarına gelen ekler neden kesmeyle ayrılmaz?

TDK kuralına göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmesiz yazılır: Türk Dil Kurumuna, Millî Eğitim Bakanlığından. Kişi, yer ve ülke adlarına gelen çekim ekleri ise kesmeyle ayrılır.

"Her şey" bitişik mi yazılır?

Hayır, "her şey" ve "bir şey" ayrı yazılır. Buna karşılık "hiçbir", "birçok", "birkaç" ve "herhangi" kalıplaşmış oldukları için bitişik yazılır.

Kapsam ve kaynak

Diğer formül ve kural kartları

Rehberdeki diğer sayfalar