Üçgende alan: taban-yükseklik, sinüslü alan, alan oranları

Üçgenin alanı bir dikdörtgenin yarısıdır; bütün alan formülleri bu fikrin farklı yazılışlarıdır. Alanı hesaplamayı ve daha önemlisi alanları oranlamayı öğreniyoruz.

6 durakTYT · AYT · KPSS
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
FORMÜL · ALAN

Üçgenin alanı: dikdörtgenin yarısı

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaÜçgende yükseklik nedir, yükseklikler nerede kesişir?Bağlantılı konudan (Kenarortay ve özel noktalar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bir köşeden karşı kenara ya da uzantısına inen dikmeye yükseklik denir. Üç yükseklik ya da uzantıları tek noktada kesişir; bu noktaya yüksekliklerin kesim noktası (diklik merkezi) denir. Bu nokta dar açılı üçgende içte, dik üçgende dik açının köşesinde, geniş açılıda dıştadır. Alan sabit olduğu için uzun kenara ait yükseklik kısadır.

Yükseklikler ve kesim noktası

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Üçgenin alanı neden taban çarpı yükseklik bölü ikidir?

Kısa cevap: Üçgenin alanı, bir kenarı ile o kenara ait yüksekliğin çarpımının yarısıdır: Alan = a · hₐ / 2. Yükseklik, karşı köşeden tabana (ya da uzantısına) inen dikmedir. Formül, her üçgenin tabanı ve yüksekliği aynı olan bir dikdörtgenin ya da paralelkenarın tam yarısı olmasından gelir. Geniş açılı üçgende yükseklik tabanın uzantısına düşebilir.

Bir dikdörtgen kâğıdı köşegeninden kesersen iki eş üçgen olur; her biri dikdörtgenin yarısıdır.

ABC üçgenini tabanı BC, yüksekliği h olan bir dikdörtgenin içine yerleştir. A'dan inen yükseklik dikdörtgeni iki parçaya böler; her parçanın tam yarısı üçgenin içindedir. Toplamda üçgen dikdörtgenin yarısını kaplar: Alan = a · h / 2. Hangi kenar taban seçilirse seçilsin sonuç aynıdır; Kenarortay ve özel noktalar sayfasında yükseklikleri bu eşitlikle bulmuştuk.

Yükseklik iki küçük dikdörtgen oluşturur; üçgen her birinin tam yarısını kaplar.Görsel: Sınav Defteri
Yükseklik tabanın uzantısına düşse de alan yine a · h / 2'dir; h dışarıdan ölçülür.Görsel: Sınav Defteri
Alan = a · ha2 dik üçgende Alan = dik kenar · dik kenar2Dik üçgende dik kenarlardan biri öbürünün yüksekliğidir.
Çözümlü örnek

Tabanı 10 birim, bu tabana ait yüksekliği 6 birim olan üçgenin alanı kaç birimkaredir? Alanı 24 birimkare ve bir kenarı 8 birim olan üçgende bu kenara ait yükseklik kaçtır?

  1. 10 · 6/2 = 30.
  2. 8 · h/2 = 24 → h = 6.

Cevap: 30 ve 6

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

ABC üçgeninde m(B) geniş açıdır. |BC| = 4 birim ve A'dan BC'nin uzantısına inen dikme 3 birim, |AB| = 5 birimdir. ABC'nin alanı ve |AC| kaçtır?

  1. Alan: 4 · 3/2 = 6 (yükseklik dışarıda olsa da).
  2. AHB dik üçgeni (3-4-5): |HB| = 4, böylece |HC| = 8.
  3. |AC| = √(9 + 64) = √73.

Cevap: Alan 6, |AC| = √73

✔ Doğru

  • Yükseklik tabana dik olmalı; eğik kenar yükseklik değildir.
  • Taban ile yükseklik aynı kenara ait olmalı.

✘ Sık yapılan hata

  • Geniş açılı üçgende yan kenarı yükseklik sanmak.
  • 2'ye bölmeyi unutmak.
Akılda kalsın: Üçgen = yarım dikdörtgen. Tabanı ve ona dik inen yüksekliği seç, çarp, ikiye böl. Hangi kenarı taban yaparsan yap sonuç aynıdır.
Sınavda

Nasıl sorulurAlan soruları çoğu zaman yüksekliği bulmaya dayanır: Pisagor, özel üçgen ya da alanı iki yoldan yazmak.

TuzakGeniş açılı üçgende yan kenarı yükseklik sanmak ve yarıya bölmeyi unutmaktır.

?Soru çöz

Alanı 30 birimkare olan bir üçgenin 12 birimlik kenarına ait yüksekliği kaç birimdir?

✓ D. 12 · h/2 = 30 → h = 5. A 2,5, formüldeki 2'yi unutup 30/12 almaktan; B 60, alanı ikiyle çarpıp 12'ye bölmeyi unutmaktan; C 15, alanı yalnız 2'ye bölmekten çıkar.

▭Sen çöz taban ve yükseklik

Tabanı 9, yüksekliği 4 olan üçgenin alanı birimkaredir. Alanı 18, tabanı 6 olan üçgenin yüksekliği birimdir.

18636312
FORMÜL · SİNÜSLÜ ALAN

Sinüslü alan: ½ · b · c · sin A

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDik üçgende sinüs, kosinüs, tanjant ve kotanjant nasıl tanımlanır?Bağlantılı konudan (Özel dik üçgenler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Dik üçgende α dar açısı için sin α = karşı dik kenar / hipotenüs, cos α = komşu dik kenar / hipotenüs, tan α = karşı / komşu ve cot α = komşu / karşı'dır. Bu oranlar üçgenin büyüklüğüne değil yalnız α açısına bağlıdır, çünkü aynı dar açılı bütün dik üçgenler benzerdir. Dar açıda sinüs ve kosinüs 0 ile 1 arasındadır.

Sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İki kenarı ve aradaki açısı bilinen üçgenin alanı nasıl bulunur?

Kısa cevap: İki kenarı ve bu kenarlar arasındaki açısı bilinen üçgenin alanı: Alan = ½ · b · c · sin A. Formül, c kenarını taban alınca yüksekliğin b · sin A olmasından gelir. İki kenar sabitken alan, aradaki açı 90° olduğunda en büyüktür; çünkü dar açılarda sinüs en büyük değerini 90°'de alır.

Kenarları aynı bir pergeli ne kadar açarsan, iki ucuyla menteşe arasında kalan üçgenin alanı da o kadar değişir.

AB = c kenarını taban al. C'den AB'ye inen yükseklik, ACH dik üçgeninde A'nın karşısındaki dik kenardır: h = b · sin A. Özel dik üçgenler sayfasında gördüğümüz sinüs tanımının doğrudan sonucu. Alan formülüne koyunca Alan = ½ · b · c · sin A. Açı 90° olunca sin A = 1 olur ve alan dik üçgen formülüne döner.

h = b · sin A olduğu için Alan = c · b · sin A / 2.Görsel: Sınav Defteri
Kenarlar 4 ve 6: 30°'de alan 6, 90°'de 12 (en büyük), 150°'de yine 6.Görsel: Sınav Defteri
Alan = 12 · b · c · sin AA, b ile c kenarlarının arasındaki açıdır. 30° → ½, 45° → √2/2, 60° → √3/2, 90° → 1.
Çözümlü örnek

ABC üçgeninde |AB| = 8, |AC| = 6 ve m(A) = 30°'dir. Alan kaç birimkaredir?

  1. ½ · 6 · 8 · sin 30° = ½ · 48 · ½.
  2. = 12.

Cevap: 12

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

ABC üçgeninde |AB| = 10, |AC| = 4 ve m(A) = 60°'dir. Alan kaçtır? Aynı kenarlarla elde edilebilecek en büyük alan kaçtır?

  1. ½ · 10 · 4 · √3/2 = 10√3.
  2. En büyük alan açı 90° iken: ½ · 10 · 4 · 1 = 20.

Cevap: 10√3; en büyük 20

✔ Doğru

  • Açı, iki kenarın arasındaki açı olmalı.
  • İki kenar sabitse alan en çok ½ · b · c olur (90°).

✘ Sık yapılan hata

  • Sinüs yerine kosinüs kullanmak.
  • ½ çarpanını unutmak.
Akılda kalsın: Sinüslü alan, yükseklik = kenar · sinüs demektir. Formülü unutursan yüksekliği çiz; dik üçgende karşı kenar = hipotenüs · sin.
Sınavda

Nasıl sorulurİki kenar ve aradaki 30°, 45°, 60° verilir; alan sorulur. Bazen “alanın alabileceği en büyük değer” istenir; cevap açı 90° iken çıkar.

TuzakAçıyı kenarların arasında olmayan köşeden almak ve sin yerine cos yazmaktır.

?Soru çöz

ABC üçgeninde |AB| = 8, |AC| = 5 ve m(BAC) = 30°'dir. ABC üçgeninin alanı kaç birimkaredir?

✓ A. ½ · 8 · 5 · sin 30° = 20 · ½ = 10. B 20, ½ çarpanını unutmaktan; C 10√3, sin 30° yerine cos 30° (√3/2) kullanmaktan; D 40, sinüsü ve ½'yi hiç kullanmayıp kenarları çarpmaktan çıkar.

⇄Bilgi eşleştirme kenarlar 4 ve 6

FORMÜL · EŞKENAR ÜÇGEN

Eşkenar üçgenin alanı: a²√3/4

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla30-60-90 üçgeninde kenarlar arasında nasıl bir oran vardır?Bağlantılı konudan (Özel dik üçgenler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Açıları 30°, 60° ve 90° olan dik üçgende 30°'nin karşısındaki kenar hipotenüsün yarısıdır; 60°'nin karşısındaki kenar bu kısa kenarın √3 katıdır: kenarlar k, k√3 ve 2k oranındadır. Bu üçgen eşkenar üçgenin yüksekliğiyle ikiye bölünmesinden çıkar; bu yüzden kenarı a olan eşkenar üçgenin yüksekliği a√3/2'dir.

30-60-90 üçgeni

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Eşkenar üçgenin alanı nasıl bulunur?

Kısa cevap: Kenarı a olan eşkenar üçgenin yüksekliği a√3/2, alanı a²√3/4'tür. Formül, yüksekliğin 30-60-90 üçgeninden bulunup taban ile çarpılmasından gelir; aynı sonuç ½ · a · a · sin 60°'tan da çıkar. İkizkenar dik üçgende alan, dik kenarın karesinin yarısıdır: a²/2. Yükseklik verilirse önce kenar bulunur.

Eşkenar üçgen için ayrı bir formül ezberlemek gerekmez; iki satırlık hesap onu her seferinde yeniden üretir.

Eşkenar üçgenin yüksekliği tabanı ortalar ve iki 30-60-90 üçgeni oluşturur; Özel dik üçgenler sayfasında gördüğümüz gibi yükseklik a√3/2'dir. Alan: a · a√3/2 / 2 = a2√3/4. Sinüslü alanla da aynısı: ½ · a · a · √3/2. İki yol aynı sonuca çıktığı için a²√3/4 güvenle kullanılır.

h = a√3/2 → Alan = a · h / 2 = a²√3/4.Görsel: Sınav Defteri
Kenar 2 katına çıkınca alan 4 katına çıkar: büyük eşkenar üçgen dört küçük eş üçgene bölünür.Görsel: Sınav Defteri
h = a√32 Alan = a2√34 ikizkenar dik: Alan = a22
Hangi bilgi varsa hangi alan formülü?
VerilenFormülNereden?
Bir kenar ve ona ait yükseklika · h / 2dikdörtgenin yarısı
İki kenar ve aradaki açı½ · b · c · sin Ah = b · sin A
Dik üçgendik kenarların çarpımı / 2dik kenar = yükseklik
Eşkenar üçgen (kenar a)a²√3 / 4h = a√3/2
Yarı çevre ve iç teğet yarıçapır · uAçıortay sayfası
Çözümlü örnek

Kenarı 6 birim olan eşkenar üçgenin alanı kaçtır?

  1. 62√3/4 = 36√3/4.
  2. = 9√3.

Cevap: 9√3

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

Kenar uzunluğu 6 birim olan ABC eşkenar üçgeninde D noktası [BC] üzerindedir ve |BD| = 2 birimdir. A(ABD) ve |AD| kaçtır?

  1. Eşkenar üçgenin yüksekliği h = 6√3 / 2 = 3√3.
  2. ABD'nin tabanı |BD| = 2, yüksekliği yine h: A(ABD) = 2 · 3√3 / 2 = 3√3.
  3. H, [BC]'nin orta noktası: |DH| = 3 − 2 = 1; |AD| = √(27 + 1) = √28 = 2√7.

Cevap: A(ABD) = 3√3, |AD| = 2√7

✔ Doğru

  • Payda 4: a²√3/4.
  • Yükseklik verilirse önce kenarı bul ya da a · h / 2 kullan.

✘ Sık yapılan hata

  • Alan formülünü yükseklik formülüyle (a√3/2) karıştırmak.
  • √3'ü unutup a²/4 yazmak.
Akılda kalsın: Eşkenar üçgenin iki formülü bir aile: yükseklik a√3 / 2, alan a²√3 / 4. Alan, yüksekliğin bir “a” ve bir “2” fazlasıdır: a · (a√3/2) / 2.
Sınavda

Nasıl sorulurEşkenar üçgen alanı çevre, yükseklik ya da iç teğet çemberle birlikte sorulur; önce kenarı bul.

TuzakPaydayı 2 almak (yükseklik formülü) ve √3'ü atlamaktır.

Sınavda işaretlekenar 2 katına çıkarsa alan 4 katına çıkar.

?Soru çöz

Çevresi 18 birim olan eşkenar üçgenin alanı kaç birimkaredir?

✓ C. Kenar 18/3 = 6; alan 36√3/4 = 9√3. A 36√3, 4'e bölmeyi unutmaktan; B 9, √3'ü unutmaktan; D 18√3, paydayı 4 yerine 2 almaktan (yükseklik formülüyle karıştırmak) çıkar.

↕Alanları küçükten büyüğe sırala hesapla

  1. Kenarları 4 ve 5, aradaki açı 45° olan üçgen
  2. Tabanı 5, yüksekliği 3,2 olan üçgen
  3. Kenarı 4 olan eşkenar üçgen
  4. Dik kenarları 3 ve 4 olan dik üçgen
KURAL · ALAN ORANI

Alan oranları: ortak yükseklikte tabanlar konuşur

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaÜçgenin alanı neden taban çarpı yükseklik bölü ikidir?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Üçgenin alanı, bir kenarı ile o kenara ait yüksekliğin çarpımının yarısıdır: Alan = a · hₐ / 2. Yükseklik, karşı köşeden tabana (ya da uzantısına) inen dikmedir. Formül, her üçgenin tabanı ve yüksekliği aynı olan bir dikdörtgenin ya da paralelkenarın tam yarısı olmasından gelir. Geniş açılı üçgende yükseklik tabanın uzantısına düşebilir.

Taban × yükseklik / 2

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Aynı yüksekliğe sahip üçgenlerin alanları arasında nasıl bir ilişki vardır?

Kısa cevap: Yükseklikleri aynı olan üçgenlerin alanları oranı, tabanları oranına eşittir: D ∈ [BC] ise A(ABD)/A(ADC) = |BD|/|DC|. Tabanları aynı olan üçgenlerin alanları oranı da yüksekliklerinin oranıdır. Bu yüzden kenarortay üçgeni iki eşit alana böler ve iki paralel doğru arasındaki aynı tabanlı üçgenlerin alanları eşittir.

Alan sorularının çoğunda hiçbir uzunluk hesaplanmaz; yalnız oranlar karşılaştırılır.

ABD ve ADC üçgenlerinin ikisinde de A'dan BC'ye inen yükseklik aynıdır. Alanları |BD| · h/2 ve |DC| · h/2 olduğundan oranları tabanların oranıdır; h sadeleşir. Açıortay sayfasında iç açıortay teoremini bu fikirle kanıtlamıştık. Taban sabit, tepe noktası tabana paralel bir doğru üzerinde kayarsa yükseklik değişmez; bu yüzden alan da değişmez.

Ortak yükseklik → A(ABD) : A(ADC) = 2 : 3.Görsel: Sınav Defteri
Tepe paralel doğru üzerinde kaysa da yükseklik aynı: A(A₁BC) = A(A₂BC) = A(A₃BC).Görsel: Sınav Defteri
A(ABD)A(ADC) = |BD||DC| kenarortay: A(ABD) = A(ADC)
Çözümlü örnek

ABC üçgeninde D ∈ [BC], |BD| : |DC| = 2 : 3 ve A(ABC) = 40 birimkaredir. A(ABD) kaçtır?

  1. Alan 2 + 3 = 5 parçaya bölünür: bir parça 8.
  2. A(ABD) = 2 · 8 = 16.

Cevap: 16

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

ABC üçgeninde D ∈ [BC], |BD| = 4, |DC| = 6; E ∈ [AC] ve |AE| : |EC| = 1 : 2'dir. A(ABC) = 60 ise A(ADE) kaçtır?

  1. ADC'nin payı (ortak yükseklik A'dan): 60 · 6/10 = 36.
  2. ADC içinde ADE ve DEC'nin D'den ortak yüksekliği var: A(ADE) = 36 · 1/3 = 12.

Cevap: 12

✔ Doğru

  • Ortak yüksekliği olan üçgenleri bul: aynı köşeden, tabanları aynı doğru üzerinde.
  • Oranları art arda uygula: önce büyük parça, sonra içindeki parça.

✘ Sık yapılan hata

  • Tabanları aynı doğru üzerinde olmayan üçgenlerde taban oranı kullanmak.
  • Kenarortayın alanı değil kenarı ikiye böldüğünü unutup yanlış parçayı yarıya bölmek.
Akılda kalsın: Aynı tepe + aynı doğru üzerinde tabanlar = alanlar tabanlar gibi. Bir alan sorusunda önce “hangi üçgenlerin yüksekliği ortak?” diye sor.
Sınavda

Nasıl sorulurAlan oranı soruları KPSS ve TYT'nin vazgeçilmezidir: kenarlar üzerinde oranla noktalar alınır, taralı bir üçgenin alanı ya da oranı sorulur. Uzunluk hesaplamak gerekmez; oranları art arda çarp.

TuzakOrtak yüksekliği olmayan iki üçgende taban oranını kullanmaktır.

?Soru çöz

ABC üçgeninde D ∈ [BC], |BD| = 3, |DC| = 5 ve A(ABC) = 48 birimkaredir. A(ADC) kaç birimkaredir?

✓ B. Ortak yükseklik: A(ADC) = 48 · 5/8 = 30. A 18, A(ABD)'yi bulmaktan (48 · 3/8); C 24, D'yi orta nokta sanıp yarıya bölmekten; D 80, oranı 5/3 diye kurup 48 · 5/3 yazmaktan çıkar.

▭Sen çöz taban oranı

A(ABC) = 40 ise [AD] kenarortayı için A(ABD) = ; |BD| : |DC| = 1 : 3 ise A(ABD) = birimkaredir.

20103013,34
KURAL · AĞIRLIK MERKEZİ

Ağırlık merkezi ve alan: altı eş parça

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAğırlık merkezi nedir, kenarortayı hangi oranda böler?Bağlantılı konudan (Kenarortay ve özel noktalar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kenarortay, bir köşeyi karşı kenarın orta noktasına birleştiren doğru parçasıdır. Üçgenin üç kenarortayı tek noktada kesişir; bu nokta ağırlık merkezidir ve G ile gösterilir. G her kenarortayı köşeden başlayarak 2'ye 1 oranında böler: |AG| = 2 · |GD|, yani G kenarortayın köşeden itibaren üçte ikisindedir.

Kenarortay ve ağırlık merkezi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Ağırlık merkezi üçgenin alanını nasıl böler?

Kısa cevap: Üç kenarortay üçgeni alanları eşit altı küçük üçgene böler; her biri toplam alanın 1/6'sıdır. Ağırlık merkezi G köşelere birleştirilince oluşan GAB, GBC ve GCA üçgenlerinin her biri toplam alanın 1/3'üdür. Nedeni, her kenarortayın alanı ikiye bölmesi ve G'nin kenarortayı 2'ye 1 oranında bölmesidir.

Ağırlık merkezinde dengelenen bir üçgen, kenarortaylarla altı eşit ağırlıkta dilime ayrılır.

Kenarortay ayakları D, E, F olsun. GBD ve GDC üçgenlerinin tabanları eşit (BD = DC), G'den inen yükseklikleri ortak: alanları eşit, x diyelim. Aynı mantıkla öbür çiftler de eşittir: y, y ve z, z. Kenarortay AD alanı ikiye böldüğü için x + 2y = x + 2z, yani y = z; benzer şekilde x = y. Böylece altı parça eşittir. GBC iki parça içerdiği için 1/3'tür; G'nin BC'ye uzaklığının yüksekliğin 1/3'ü olmasıyla da uyumludur.

Kenarortaylar altı eş alanlı üçgen oluşturur: her biri S/6.Görsel: Sınav Defteri
GAB, GBC, GCA: her biri S/3 (ikişer parça).Görsel: Sınav Defteri
altı parçanın her biri = S6 A(GBC) = A(GCA) = A(GAB) = S3
Çözümlü örnek

ABC üçgeninin alanı 36 birimkare, G ağırlık merkezidir. A(GBC) ve kenarortaylarla oluşan küçük üçgenlerden birinin alanı kaçtır?

  1. A(GBC) = 36/3 = 12.
  2. Küçük parça: 36/6 = 6.

Cevap: 12 ve 6

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

ABC üçgeninde G ağırlık merkezi, D [BC]'nin orta noktası ve A(AGC) = 10 birimkaredir. A(ABDG) dörtgeninin alanı kaçtır?

  1. AGC = 2 parça = 10 → bir parça 5, toplam alan 30.
  2. ABDG = GAB (2 parça) + GBD (1 parça) = 3 parça.
  3. 3 · 5 = 15.

Cevap: 15

✔ Doğru

  • Şekli 6 parçaya böl, istenen bölgedeki parçaları say.
  • G'nin kenara uzaklığı = o kenara ait yüksekliğin 1/3'ü.

✘ Sık yapılan hata

  • GBC'yi 1/6 sanmak (o iki parçadır).
  • G'nin kenarortayı 2'ye 1 böldüğünü unutup alanı yarıya bölmek.
Akılda kalsın: Ağırlık merkezi sorusunda parça say: bütün üçgen 6 parça, G'den köşeye üçgen 2 parça, kenarortayın yarısı 3 parça.
Sınavda

Nasıl sorulurTaralı bölgenin alanı ya da oranı sorulur: şekil kenarortaylarla bölünmüşse 6 eş parçaya ayırıp say.

TuzakKöşeleri G'ye birleştiren üçgeni (1/3) kenarortay parçasıyla (1/6) karıştırmaktır.

?Soru çöz

ABC üçgeninin alanı 54 birimkare ve G ağırlık merkezidir. A(AGB) kaç birimkaredir?

✓ D. G'yi köşelere birleştiren üçgenlerin her biri S/3: 54/3 = 18. A 9, kenarortaylarla oluşan küçük parçadır (S/6); B 27, kenarortayın ayırdığı yarıdır; C 36, 2/3 oranını alana uygulamaktan çıkar.

⇄Bilgi eşleştirme hangi oran

KURAL · BENZERLİK VE ALAN

Benzer üçgenlerde alan: oranın karesi

MEB 9. sınıf · Üçgenler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaBenzer üçgen nedir, benzerlik oranı nasıl bulunur?Bağlantılı konudan (Eşlik ve benzerlik). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Biri öbürünün büyütülmüş ya da küçültülmüş kopyası olan iki üçgen benzerdir ve ∼ ile gösterilir: karşılıklı açıları eşit, karşılıklı kenarları orantılıdır. ABC ∼ DEF ise |AB|/|DE| = |BC|/|EF| = |AC|/|DF| = k'dir; k'ye benzerlik oranı denir. Çevrelerin oranı da k'dir.

Benzerlik ve benzerlik oranı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Benzer üçgenlerin alanları oranı neden benzerlik oranının karesidir?

Kısa cevap: Benzerlik oranı k olan iki üçgenin alanları oranı k²'dir; çünkü hem taban hem yükseklik k katına çıkar. DE ∥ BC olan iç içe üçgenlerde A(ADE)/A(ABC) = (|AD|/|AB|)²'dir; aradaki yamuğun alanı bu ikisinin farkıdır. Kelebek benzerliğinde de karşılıklı iki üçgenin alanları paralel kenarların oranının karesiyle orantılıdır.

Bir fotoğrafı iki katına büyütürsen kâğıdın alanı iki katına değil dört katına çıkar.

Eşlik ve benzerlik sayfasında gördüğümüz gibi benzer üçgenlerde her uzunluk k ile çarpılır. Alan iki uzunluğun çarpımıdır: (k · a) · (k · h)/2 = k2 · a · h/2. Bu yüzden alan oranı = k². Oran 2 ise alan 4 katı, oran 3 ise 9 katıdır; bir üçgeni dört ya da dokuz kopyaya bölmek bunu gözle gösterir.

Kenarlar 2 katı → 4 kopya; 3 katı → 9 kopya. Alan oranı = k².Görsel: Sınav Defteri
AD/AB = 2/5 → A(ADE)/A(ABC) = 4/25. Yamuk DECB, kalan 21 payı alır.Görsel: Sınav Defteri
A₁A₂ = k2 DE ∥ BC: A(ADE)A(ABC) = (|AD||AB|)2
Çözümlü örnek

DE ∥ BC, |AD|/|AB| = 2/3 ve A(ADE) = 12 birimkaredir. A(ABC) ve DECB yamuğunun alanı kaçtır?

  1. Alan oranı: (2/3)2 = 4/9 → A(ABC) = 12 · 9/4 = 27.
  2. Yamuk: 27 − 12 = 15.

Cevap: 27 ve 15

Çözümlü örnek · sınav düzeyi

AB ∥ CD, [AD] ile [BC] O'da kesişiyor. |AB| = 4, |CD| = 6 ve A(AOB) = 8 birimkaredir. A(COD) kaçtır?

  1. AOB ∼ DOC, oran 6/4 = 3/2.
  2. Alan oranı 9/4: A(COD) = 8 · 9/4 = 18.

Cevap: 18

✔ Doğru

  • Uzunluk oranı k → alan oranı k².
  • Yamuk alanı = büyük üçgen − küçük üçgen.

✘ Sık yapılan hata

  • Alan oranını k almak.
  • Oranı AD/DB ile kurmak (AD/AB yerine).
Akılda kalsın: Kare kuralı: uzunluk 2 kat → alan 4 kat, 3 kat → 9 kat. Paralel kesende önce bütün kenar oranını bul (AD/AB), sonra karesini al.
Sınavda

Nasıl sorulurParalel kesenle bölünmüş üçgende üst üçgenin ya da yamuğun alanı, kelebekte karşı üçgenin alanı sorulur.

TuzakOranın karesini almayı unutmak ve parça oranını (AD/DB) bütün oran (AD/AB) yerine kullanmaktır.

?Soru çöz

ABC üçgeninde DE ∥ BC, |AD| = 2, |DB| = 3 ve A(ADE) = 8 birimkaredir. DECB yamuğunun alanı kaç birimkaredir?

✓ A. AD/AB = 2/5, alan oranı 4/25: A(ABC) = 8 · 25/4 = 50; yamuk 50 − 8 = 42. B 50, büyük üçgenin alanıdır; C 12, karesini almadan oran 2/5 ile 20 bulup 8 çıkarmaktan; D 18, parça oranını (3/2)² ile 8'e uygulamaktan çıkar.

▭Sen çöz k = 3

Benzerlik oranı 3 olan iki üçgenin alanları oranı 'dur. Küçüğün alanı 5 ise büyüğün alanı birimkaredir.

94531527

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

α dar açı ve sin α = 8/17'dir. tan α kaçtır?

✓ A. Karşı 8, hipotenüs 17 → komşu √(289 − 64) = 15; tan α = 8/15. B 15/17, cos α'dır; C 15/8, cot α'dır (oran ters); D 17/8, sinüsün tersini almaktan çıkar.Kaynak: Özel dik üçgenler · Sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant

?Soru 2

sin²30° + cos 60° + tan 45° işleminin sonucu kaçtır?

✓ C. (1/2)² + 1/2 + 1 = 1/4 + 1/2 + 1 = 7/4. A 2, sin²30°'yi sin 30° gibi 1/2 almaktan; B 3/4, tan 45°'yi 0 sanmaktan; D 5/4, cos 60°'yi 0 sanmaktan çıkar.Kaynak: Özel dik üçgenler · 30°, 45°, 60° değerleri ve tümler açılar

?Soru 3

ABC üçgeninde G ağırlık merkezi ve [AD] kenarortaydır. |AD| = 18 birim olduğuna göre |GD| kaç birimdir?

✓ B. G kenarortayı 2'ye 1 böler: |GD| = 18/3 = 6. A 9, G'yi kenarortayın orta noktası sanmaktan; C 12, |AG|'yi bulup |GD| sanmaktan; D 27, oranı ters kurup 18 · 3/2 almaktan çıkar.Kaynak: Kenarortay ve özel noktalar · Kenarortay ve ağırlık merkezi

?Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bir dik üçgenin kenar uzunlukları olabilir?

✓ A. 10-24-26, 5-12-13'ün 2 katıdır: 100 + 576 = 676. B'de 25 + 36 = 61 > 49, üçgen dar açılı; C'de 36 + 64 = 100 > 81, 6-8-10'a benzediği için seçilir ama dar açılı; D'de 16 + 25 = 41 < 49, geniş açılı.Kaynak: Pisagor ve Öklid · Pisagor üçlüleri

?Soru 5

30-60-90 üçgeninde 60°'lik açının karşısındaki kenar 6√3 birimdir. Hipotenüs kaç birimdir?

✓ D. 60°'nin karşısı k√3 = 6√3 → k = 6; hipotenüs 2k = 12. A 6, kısa kenarı hipotenüs sanmaktan; B 12√3, verilen kenarı iki katına çıkarıp hipotenüs saymaktan; C 18, verilen kenarı bir kez daha √3 ile çarpmaktan çıkar.Kaynak: Özel dik üçgenler · 30-60-90 üçgeni

?Soru 6

ABCD dörtgeninde m(B) = m(D) = 90°, |AB| = 3, |BC| = 6 ve |CD| = 2 birimdir. |AD| kaç birimdir?

✓ C. Ortak hipotenüs AC: 9 + 36 = |AD|² + 4 → |AD|² = 41, |AD| = √41. A 7, C'yi de dik sanıp üç karenin toplamını (49) almaktan; B 5, kenarları toplamaktan (3 + 2); D 3√5, köşegen |AC|'yi (√45) |AD| sanmaktan çıkar.Kaynak: Pisagor ve Öklid · Ortak hipotenüs ve Pisagor zinciri

?Soru 7

Hipotenüsü 26 birim olan bir dik üçgenin dik kenarlarından biri 10 birimdir. Öbür dik kenar kaç birimdir?

✓ C. 26² − 10² = 676 − 100 = 576, √576 = 24. A 16, kareler yerine kenarları çıkarmaktan (26 − 10); B 13, hipotenüsün yarısını almaktan (hipotenüse ait kenarortayla karıştırmak); D 2√194, hipotenüsü dik kenar sanıp kareleri toplamaktan (√776) çıkar.Kaynak: Pisagor ve Öklid · Pisagor teoremi

?Soru 8

Eşkenar bir üçgenin içindeki bir noktadan kenarlara çizilen dikmelerin uzunlukları 1, 2 ve 3 birimdir. Bu üçgenin yüksekliği kaç birimdir?

✓ A. Eşkenar üçgende iç noktadan dikmeler toplamı yüksekliğe eşittir: 1 + 2 + 3 = 6. B 2, dikmelerin ortalamasını almaktan; C 3, en uzun dikmeyi yükseklik sanmaktan; D 12, toplamı iki katına çıkarıp alan formülündeki 2 ile karıştırmaktan çıkar.Kaynak: Kenarortay ve özel noktalar · Dikmeler toplamı

?Soru 9

Kenarları 5, 7 ve 8 birim olan bir üçgende 7 birimlik kenarın karşısındaki açının ölçüsü kaç derecedir?

✓ B. cos A = (25 + 64 − 49)/(2 · 5 · 8) = 40/80 = 1/2 → 60°. A 30, cos A = 1/2'yi sin A = 1/2 ile karıştırmaktan; C 90, üçgeni Pisagor üçlüsü sanmaktan (25 + 49 ≠ 64); D 120, terimi işaret hatasıyla −1/2 bulmaktan çıkar.Kaynak: Özel dik üçgenler · Kosinüs teoremi

?Soru 10

Bir üçgende 8 birimlik kenara ait yükseklik 3 birimdir. Aynı üçgenin 6 birimlik kenarına ait yükseklik kaç birimdir?

✓ B. 2 · alan = 8 · 3 = 24; 6 · h = 24 → h = 4. A 2,25, kenar ile yüksekliği doğru orantılı sanıp 3 · 6/8 almaktan; C 3, bütün yükseklikleri eşit sanmaktan; D 6, kenarı yüksekliğe eşit sanmaktan çıkar.Kaynak: Kenarortay ve özel noktalar · Yükseklikler ve kesim noktası
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Geometri soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →