Karbon kimyasına giriş: organik bileşik, hibritleşme, molekül geometrisi

Organik bileşiği anorganikten ayırmayı, formül bulma hesaplarını, elmas-grafit farkını, hibritleşmeyi ve moleküllerin geometrisini molekül şemalarıyla anlatıyoruz.

6 durakAYT
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
TARİH · ORGANİK KİMYA

Organik bileşikler: yaşam gücünden laboratuvara

MEB 12. sınıf · Karbon kimyasına giriş · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKimyanın alt dalları nelerdir ve kimyacılar hangi alanlarda çalışır?Bağlantılı konudan (Kimya bilimi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kimyanın başlıca disiplinleri analitik kimya (maddenin bileşenleri ve miktarları), biyokimya (canlılardaki kimyasal olaylar), organik kimya (karbon bileşikleri), anorganik kimya (karbon bileşikleri dışındaki maddeler), fizikokimya (enerji, hız, denge), polimer kimyası ve endüstriyel kimyadır. Kimya mühendisi, metalurji mühendisi, eczacı, kimyager ve kimya öğretmeni bu alanlarda çalışır.

Kimya disiplinleri ve meslekler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Organik bileşik nedir, organik ve anorganik bileşikler nasıl ayırt edilir?

Kısa cevap: Organik bileşikler, karbonun başta hidrojen olmak üzere oksijen, azot ve halojenler gibi elementlerle oluşturduğu bileşiklerdir; CO, CO₂, karbonatlar ve siyanürler ise anorganik sayılır. Eskiden organik maddelerin yalnız canlılarda bir yaşam gücüyle oluşabileceği düşünülürdü. 1828'de Wöhler'in anorganik amonyum siyanattan üre elde etmesi bu görüşü sarstı ve organik kimyanın yolunu açtı.

Bir zamanlar şekerin, yağın ve ürenin yalnız canlı bir bedende yapılabileceğine inanılıyordu; bir kimyacının deney tüpündeki birkaç kristal bu inancı sarstı.

19. yüzyılın başına kadar kimyacılar maddeleri ikiye ayırdı: canlılardan elde edilenler “organik”, minerallerden elde edilenler “anorganik”. Organik maddelerin ancak canlılardaki gizemli bir yaşam gücü sayesinde oluşabileceği düşünülürdü. Friedrich Wöhler 1828'de anorganik bir tuz olan amonyum siyanatı ısıtarak, idrarda bulunan organik bir madde olan üreyi elde etti. Bu deney organik maddelerin de laboratuvarda üretilebileceğini gösterdi; yaşam gücü görüşü zamanla terk edildi.

NH4OCN → CO(NH2)2amonyum siyanat (anorganik) ısıtılınca üre (organik): aynı atomlar, farklı düzen

Bugün organik kimya, karbon bileşiklerinin kimyası olarak tanımlanır. Organik bileşiklerde karbonun yanında çoğunlukla H, sıklıkla O ve N, bazen S, P ve halojenler bulunur. Karbon monoksit, karbon dioksit, karbonatlar (CaCO₃), hidrojen karbonatlar, siyanürler (KCN) ve karbürler (CaC₂) karbon içerdiği hâlde özellikleri anorganik bileşiklere benzediği için anorganik sayılır. Kimya bilimi sayfasında organik kimyayı kimyanın bir disiplini olarak tanımıştık.

Organik ve anorganik bileşiklerin genel özellikleri
ÖzellikOrganikAnorganik
Bağ türüçoğunlukla kovalentçoğunlukla iyonik (tuzlar) ya da kovalent
Erime ve kaynama noktasıgenellikle düşükiyonik olanlarda yüksek
Çözünürlükçoğu suda az, apolar çözücülerde iyituzların çoğu suda iyi
Yanıcılıkçoğu yanar, CO₂ ve H₂O verirçoğu yanmaz
Sulu çözeltinin iletkenliğiçoğu iletmeziyonik olanlar iletir
Sayı ve izomerlikmilyonlarca bileşik, izomerlik yaygınsayıca daha az
Çözümlü örnek

CH₃OH, CaCO₃, C₆H₁₂O₆, KCN, CO₂ ve CH₃COOH bileşiklerinden hangileri organiktir?

  1. Karbon içeren her bileşik organik değildir; önce istisnaları ayır: CaCO₃ karbonat, KCN siyanür, CO₂ oksit; üçü anorganik.
  2. CH₃OH (metanol), C₆H₁₂O₆ (glikoz) ve CH₃COOH (asetik asit) karbonun H ve O ile kurduğu kovalent bileşiklerdir.

Cevap: CH₃OH, C₆H₁₂O₆, CH₃COOH

Çözümlü örnek

Beyaz bir katı ısıtılınca kolayca eriyor, yanınca CO₂ ve H₂O veriyor, suda az çözünüp benzinde iyi çözünüyor, çözeltisi elektrik akımını iletmiyor. Bu katı büyük olasılıkla organik midir, anorganik mi?

  1. Düşük erime noktası, moleküller arası zayıf etkileşimleri, yani kovalent moleküler bir yapıyı gösterir.
  2. Yanınca CO₂ ve H₂O vermesi C ve H içerdiğini gösterir.
  3. Apolar çözücüde çözünmesi ve iletken olmaması iyonik değil kovalent yapıyı doğrular.

Cevap: organik

✔ Doğru

  • Organik bileşik karbon ve çoğunlukla hidrojen içerir; kovalent bağlıdır.
  • CO, CO2, karbonatlar, siyanürler ve karbürler anorganik sayılır.
  • Wöhler anorganik amonyum siyanattan organik üre elde etti.

✘ Sık yapılan hata

  • Karbon içeren her bileşiği (CaCO3, KCN) organik saymak.
  • Wöhler'in organik maddeden anorganik madde elde ettiğini sanmak.
  • Organik bileşiklerin yalnız canlılarda üretilebildiğini sanmak.
Akılda kalsın: Organik = karbon + (çoğunlukla) hidrojen, kovalent, yanıcı, düşük erime noktası. Karbon taşıyan ama anorganik sayılan beşli: CO, CO₂, karbonat, siyanür, karbür.
Sınavda

Nasıl sorulurVerilen bileşiklerden hangilerinin organik olduğu, organik bileşiklerin genel özellikleri ya da Wöhler deneyinin önemi sorulur.

Tuzakİçinde karbon bulunan her bileşiği organik saymaktır; CO₂, CaCO₃ ve KCN anorganiktir. İkinci tuzak, Wöhler'in organik bir maddeden anorganik madde elde ettiğini sanmaktır; tersidir: anorganik amonyum siyanattan organik üre.

?Soru çöz

Aşağıdakilerden hangisi organik bir bileşiktir?

✓ D. Metanol, karbonun hidrojen ve oksijenle kovalent bağlarla oluşturduğu yanıcı bir bileşiktir. A, B ve C karbon içerse de anorganik sayılır: CO₂ bir oksit, Na₂CO₃ bir karbonat, KCN bir siyanür tuzudur. Bu şıkları seçtiren, karbon içeren her bileşiğin organik olduğu yanılgısıdır.

▭Sen çöz Wöhler'in ürünü

Üre, CO(NH₂)₂, molekülünde toplam atom bulunur ve ürenin kütlece yüzde kadarı karbondur. (H: 1, C: 12, N: 14, O: 16 g/mol)

82066012
HESAP · FORMÜL

Basit formül ve molekül formülü: yüzdelerden ve yanma ürünlerinden formüle

MEB 12. sınıf · Karbon kimyasına giriş · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSabit oranlar kanunu nedir, artan madde nasıl hesaplanır?Bağlantılı konudan (Mol kavramı). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Sabit oranlar kanununa göre bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasındaki oran, bileşik nasıl ve nerede elde edilirse edilsin sabittir. Suda hidrojenin oksijene kütle oranı 1/8, FeS'te demirin kükürde oranı 7/4'tür. Elementler bu orandan farklı miktarlarda karıştırılırsa fazla olanın bir kısmı artar; oluşan ürünün miktarını az olan element belirler.

Sabit oranlar kanunu

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Organik bir bileşiğin basit formülü ve molekül formülü nasıl bulunur?

Kısa cevap: Basit formül, bileşikteki atomların en küçük tam sayılı oranını; molekül formülü ise bir moleküldeki gerçek atom sayılarını gösterir. Basit formül kütlece yüzdelerden ya da yanma ürünlerinin kütlelerinden mol oranı bulunarak hesaplanır. Molekül formülü için mol kütlesi gerekir: molekül formülü = (basit formül)ₙ ve n = mol kütlesi / basit formül kütlesi.

Glikoz, formaldehit ve asetik asit çok farklı maddelerdir; ama üçünde de C, H ve O atomları 1 : 2 : 1 oranındadır.

Mol kavramı sayfasında bir bileşiğin formülünden kütlece yüzdesini hesapladık; burada tersini yapıyoruz. Bir bileşikteki atomların en küçük tam sayılı oranını gösteren formüle basit (kaba) formül denir. CH₂O, glikozun (C₆H₁₂O₆), asetik asidin (C₂H₄O₂) ve formaldehitin (CH₂O) ortak basit formülüdür. Gerçek atom sayılarını gösteren molekül formülü basit formülün tam sayı katıdır; kaç katı olduğunu bulmak için mol kütlesi bilinmelidir.

Yanma analizi

Organik bir bileşik tamamen yakıldığında bütün karbonu CO₂'ye, bütün hidrojeni H₂O'ya dönüşür. Oluşan CO₂'nin kütlesinden karbonun, H₂O'nun kütlesinden hidrojenin kütlesi bulunur. Bileşikte oksijen de varsa kütlesi farktan hesaplanır. Ürünlerdeki oksijenin bir kısmı yakıcı O₂'den geldiği için bileşiğin oksijeni ürünlerden hesaplanmaz.

m(C) = m(CO2) · 1244 m(H) = m(H2O) · 218 m(O) = m(bileşik) − m(C) − m(H) n = M(molekül)M(basit formül)Basit formül: kütleleri mole çevir, mol sayılarını en küçüğüne böl, gerekirse tam sayıya genişlet.
Çözümlü örnek

Bir bileşik kütlece %40 C, %6,7 H ve %53,3 O içerir; mol kütlesi 180 g/mol'dür. Basit ve molekül formülü nedir? (H: 1, C: 12, O: 16 g/mol)

Yüzdeden basit formüle (100 g bileşik varsay)
ElementKütle (g)Mol = kütle ÷ atom kütlesi÷ en küçük (3,33)
C4040 ÷ 12 ≈ 3,331
H6,76,7 ÷ 1 = 6,72
O53,353,3 ÷ 16 ≈ 3,331
  1. 100 g bileşik varsay; yüzdeler gram olur: 40 g C, 6,7 g H, 53,3 g O.
  2. Gramları mole çevir, en küçüğe böl (tablo): 1 : 2 : 1 → basit formül CH₂O (30 g/mol).
  3. n = 180/30 = 6 → molekül formülü C₆H₁₂O₆.

Cevap: CH₂O; C₆H₁₂O₆

Birim analizi

C, H ve O içeren 4,6 g bir bileşik yakıldığında 8,8 g CO₂ ve 5,4 g H₂O oluşuyor. Bileşiğin mol kütlesi 46 g/mol ise molekül formülü nedir?

8,8 g CO₂ · 1 mol CO₂44 g CO₂ · 1 mol C1 mol CO₂ = 0,2 mol C 5,4 g H₂O · 1 mol H₂O18 g H₂O · 2 mol H1 mol H₂O = 0,6 mol HHer CO₂'de 1 C, her H₂O'da 2 H vardır; dönüşüm kesirleri bunu taşır.
  1. Kütleler: C 0,2 · 12 = 2,4 g; H 0,6 · 1 = 0,6 g; O 4,6 − 2,4 − 0,6 = 1,6 g = 0,1 mol.
  2. Oran C : H : O = 0,2 : 0,6 : 0,1 = 2 : 6 : 1 → basit formül C₂H₆O (46 g/mol).
  3. n = 46/46 = 1: molekül formülü de C₂H₆O.

Cevap: C₂H₆O

✔ Doğru

  • Yüzdeyi grama, gramı mole çevir, en küçüğe böl.
  • Yanmada C, CO2'den; H, H2O'dan; O ise farktan bulunur.
  • Molekül formülü = basit formül × (M ÷ Mbasit).

✘ Sık yapılan hata

  • 0,3 mol H2O'dan 0,3 mol H bulmak (0,6 olmalı).
  • Bileşikteki O'yu ürünlerdeki O'dan hesaplamak.
  • Yüzdeleri mole çevirmeden doğrudan oranlamak.
Akılda kalsın: Yüzdeyi grama, gramı mole çevir, en küçüğe böl: basit formül. Yanmada karbon CO₂'den, hidrojen H₂O'dan, oksijen farktan gelir.
Sınavda

Nasıl sorulurKütlece yüzdeler ya da yanma ürünlerinin kütleleri ve mol kütlesi verilir; basit formül ve molekül formülü sorulur.

TuzakH₂O'dan hidrojeni bulurken bir molekülde iki H olduğunu unutmaktır: 0,3 mol H₂O 0,6 mol H demektir. İkinci tuzak, bileşikteki oksijeni ürünlerdeki oksijenden hesaplamaktır; ürün oksijeninin bir kısmı yakıcı O₂'den gelir.

?Soru çöz

Basit formülü CH olan bir hidrokarbonun mol kütlesi 78 g/mol'dür. Bu bileşiğin molekül formülü nedir? (H: 1, C: 12 g/mol)

✓ C. CH'nin formül kütlesi 13; n = 78/13 = 6, molekül formülü C₆H₆. A basit formülü aynı olan ama mol kütlesi 26 olan başka bir maddeyi seçmekten; B 78'i C₂H₂'nin kütlesine (26) bölüp çıkan 3'ü basit formüle uygulamaktan; D n'yi doğru bulup hidrojeni karbonun iki katı yazmaktan çıkar.

▭Sen çöz yanma analizi

Bir hidrokarbon yakıldığında 2,2 g CO₂ ve 0,9 g H₂O oluşuyor. Örnekte mol C ve mol H vardır; mol kütlesi 56 g/mol ise molekül formülünde karbon atomu bulunur. (H: 1, C: 12, O: 16 g/mol)

0,050,1420,15
YAPI · KARBON

Doğada karbon: elmastan grafene aynı atomun farklı yüzleri

MEB 12. sınıf · Karbon kimyasına giriş · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaElementlerin sembolleri nasıl yazılır, en çok kullanılan element sembolleri nelerdir?Bağlantılı konudan (Kimya bilimi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Element, aynı tür atomlardan oluşan ve kimyasal yollarla daha basit maddelere ayrılamayan saf maddedir. Her elementin bir sembolü vardır; sembolün ilk harfi büyük, varsa ikinci harfi küçük yazılır (Ca, Cl, Co). Bazı semboller Latince addan gelir: sodyum Na, potasyum K, demir Fe, bakır Cu, gümüş Ag, kalay Sn, altın Au, cıva Hg, kurşun Pb.

Element ve sembolleri

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Elmas, grafit, fulleren, nanotüp ve grafen arasındaki farklar nelerdir?

Kısa cevap: Aynı elementin farklı yapıdaki hâllerine allotrop denir. Elmasta her karbon dört karbona bağlıdır ve üç boyutlu sert bir ağ oluşur; elmas elektrik iletmez. Grafitte her karbon üç karbona bağlanıp katmanlar oluşturur; katmanlar kayar ve grafit elektrik iletir. Tek katman grafit grafendir; sarılmış grafen nanotüp, top biçimli C₆₀ molekülü fullerendir.

Kurşun kalemin ucu ile pırlanta yüzüğün taşı aynı elementten, saf karbondan yapılmıştır.

Karbonun dört değerlik elektronu vardır ve dört kovalent bağ kurabilir. Üstelik karbon atomları birbirine çok sağlam bağlanarak uzun zincirler, halkalar ve ağlar oluşturabilir; tekli, ikili ve üçlü bağ yapabilir. Milyonlarca organik bileşiğin var olmasının nedeni bu bağ yapma yeteneğidir. Aynı yetenek saf karbonun bile çok farklı yapılarda bulunmasını sağlar; elementin farklı yapıdaki bu hâllerine allotrop denir.

Hepsi saf karbondur ve yanınca CO₂ verir; farkı atomların nasıl bağlandığı yaratır.Görsel: Sınav Defteri

Elmasta her karbon, dörtyüzlü düzende dört karbona bağlıdır. Bütün atomlar güçlü kovalent bağlarla üç boyutlu bir ağ oluşturduğu için elmas bilinen en sert doğal maddedir; serbest elektron bulunmadığı için elektriği iletmez. Kesme ve delme uçlarında kullanılır. Grafitte her karbon üç karbona bağlanarak altıgen halkalardan oluşan düz katmanlar yapar; dördüncü elektron katman boyunca hareket edebildiği için grafit elektriği iletir. Katmanlar birbirine zayıf etkileşimlerle bağlı olduğundan kolayca kayar: kurşun kalem ucu, kuru kayganlaştırıcı ve elektrot olarak kullanılır.

Grafen, grafitin tek atom kalınlığındaki tek bir katmanıdır; çok hafif, çok sağlam, esnek ve çok iyi iletkendir. Karbon nanotüp, grafen katmanının silindir biçiminde sarılmasıyla oluşur; hafif ve çok sağlamdır, elektronik ve dayanıklı malzemelerde kullanılır. Fulleren (C₆₀), 60 karbon atomunun beşgen ve altıgen halkalarla futbol topuna benzeyen kapalı bir molekül oluşturduğu allotroptur. Bu üç yapı nanoteknolojinin temel malzemeleri arasındadır.

Karbon allotroplarının karşılaştırılması
AllotropBağlanmaYapıÖzellik ve kullanım
Elmasher C 4 C'yeüç boyutlu ağen sert, yalıtkan; kesici uç
Grafither C 3 C'yeüst üste katmanlaryumuşak, kaygan, iletken; kalem, elektrot
Grafenher C 3 C'yetek katmançok sağlam, esnek, iletken
Nanotüpher C 3 C'yesarılmış grafenhafif, çok sağlam
Fullerenher C 3 C'yeC₆₀ top molekülükapalı molekül; nanoteknoloji
Çözümlü örnek

Grafit elektriği iletir, elmas iletmez. İkisi de saf karbon olduğuna göre bu fark nereden gelir?

  1. Karbonun dört değerlik elektronu vardır.
  2. Elmasta dördü de bağlardadır; hareket edebilecek elektron kalmaz: yalıtkan.
  3. Grafitte her karbon üç bağ yapar; dördüncü elektron katman boyunca hareket edebilir: iletken.

Cevap: grafitte bağa katılmayan, hareketli bir elektron vardır

Çözümlü örnek

I. Elmas ile grafit yandığında aynı ürünü verir. II. Elmasın erime noktasının çok yüksek olması, ağ yapısındaki güçlü kovalent bağlardandır. III. Grafitin kayganlığı, katmanları içindeki kovalent bağların zayıflığından kaynaklanır. Hangileri doğrudur? 12 g elmas tamamen yanınca kaç g CO₂ oluşur? (C: 12, O: 16 g/mol)

  1. I: ikisi de saf karbondur; yanınca CO₂ verir. Doğru.
  2. II: erimek için güçlü kovalent bağların kırılması gerekir. Doğru.
  3. III: katman içi bağlar güçlüdür; kayganlık katmanlar arası zayıf etkileşimdendir. Yanlış.
  4. 12 g C = 1 mol C → 1 mol CO₂ = 44 g.

Cevap: I ve II; 44 g

✔ Doğru

  • Elmas: her C 4 bağ, üç boyutlu ağ; sert, yalıtkan.
  • Grafit: her C 3 bağ, katmanlar; kaygan, iletken.
  • Allotropların hepsi saf karbondur; yanınca CO2 verir.

✘ Sık yapılan hata

  • Grafitin kayganlığını katman içi bağların zayıflığına bağlamak.
  • Allotropları farklı element sanmak.
  • Elmasın elektriği ilettiğini sanmak.
Akılda kalsın: Elmas “4 bağ, ağ, sert, yalıtkan”; grafit “3 bağ, katman, kaygan, iletken”. Grafen tek katman, nanotüp sarılmış katman, fulleren kapalı top.
Sınavda

Nasıl sorulurAllotropların bağlanma biçimi, sertlik, iletkenlik ve kullanım alanları karşılaştırılır; karbonun çok sayıda bileşik oluşturmasının nedeni sorulur.

TuzakGrafitin kayganlığını katman içindeki bağların zayıflığına bağlamaktır; katman içi kovalent bağlar çok güçlüdür, zayıf olan katmanlar arası etkileşimdir. İkinci tuzak, allotropların farklı element olduğunu sanmaktır; hepsi saf karbondur ve yanınca CO₂ verir.

⇄Bilgi eşleştirme allotrop ve yapısı

▭Sen çöz bağ sayıları

Grafitte her karbon atomu karbona, elmasta karbona bağlıdır; en bilinen fulleren molekülünde karbon atomu vardır.

346062
YAPI · LEWİS

Lewis formülleri: elektron çiftleriyle molekül çizmek

MEB 12. sınıf · Karbon kimyasına giriş · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaLewis sembolü nedir, atomlar oktet kuralına göre nasıl iyon oluşturur?Bağlantılı konudan (İyonik ve metalik bağ). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Lewis sembolü, element sembolünün çevresine değerlik elektronlarının nokta olarak yazılmasıdır; ilk 20 elementte nokta sayısı son katmandaki elektron sayısına, yani A grup numarasına eşittir. Atomlar son katmanlarını 8 elektrona (oktet), H, Li ve Be gibi küçük atomlar 2 elektrona (dublet) tamamlamaya yatkındır. Metaller elektron vererek katyon, ametaller elektron alarak anyon oluşturur.

Lewis sembolleri ve iyon oluşumu

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Kovalent bağlı moleküllerin Lewis formülü nasıl yazılır?

Kısa cevap: Lewis formülü, bir moleküldeki atomların değerlik elektronlarını gösterir: bağ yapan elektron çiftleri çizgiyle, ortaklanmamış çiftler nokta çiftiyle yazılır. Önce toplam değerlik elektronu sayılır, merkez atom seçilir, atomlar tekli bağla bağlanır ve kalan elektronlar okteti tamamlayacak biçimde dağıtılır. Oktet tamamlanmazsa ortaklanmamış çift ikili ya da üçlü bağa çevrilir.

Bir molekülün nasıl görüneceğini, hangi açıyla büküleceğini ve neyle tepkimeye gireceğini anlamanın ilk adımı kâğıda birkaç nokta ve çizgi koymaktır.

Kovalent bağ ve zayıf etkileşimler sayfasında H₂, Cl₂, O₂, N₂, HCl, H₂O, BH₃, NH₃, CH₄ ve CO₂'nin Lewis yapılarını gördük. Burada yöntemi genelleştirip karbon bileşiklerine uyguluyoruz. Lewis formülünde her bağ yapan elektron çifti bir çizgiyle, her ortaklanmamış elektron çifti iki noktayla gösterilir. Atomlar (H hariç) çevrelerinde 8 elektron olunca (oktet), H ise 2 elektronla kararlıdır. Be ve B gibi az değerlik elektronlu atomlar okteti tamamlamadan da kararlı molekül oluşturabilir: BeH₂'de Be'nin çevresinde 4, BH₃'te B'nin çevresinde 6 elektron vardır.

  • Toplam değerlik elektronunu say (iyonda yükü hesaba kat).
  • Merkez atomu seç: çoğunlukla en çok bağ yapabilen atom (C, N); H her zaman uçtadır.
  • Atomları tekli bağlarla bağla; her bağ 2 elektron harcar.
  • Kalan elektronları önce dış atomların, sonra merkez atomun oktetini tamamlayacak biçimde çiftler hâlinde yerleştir.
  • Merkez atomun okteti eksikse dış atomdaki bir ortaklanmamış çifti bağa çevir: ikili ya da üçlü bağ.
yüksüz moleküllerde bağ sayısı: C 4, N 3, O 2, H ve halojen 1Bu sayılar, atomların oktete ulaşmak için kaç elektron paylaşması gerektiğinden gelir; bir Lewis yapısını kontrol etmenin en hızlı yoludur.
Lewis yapılarında elektron çiftleri
MolekülYapıBağ yapan çiftOrtaklanmamış çift
CH₄dört C–H tekli bağ40
NH₃üç N–H; N'de bir çift31
H₂Oiki O–H; O'da iki çift22
HFH–F; F'de üç çift13
C₂H₄H₂C=CH₂60
C₂H₂H–C≡C–H50
HCNH–C≡N; N'de bir çift41
CH₂OH₂C=O; O'da iki çift42
Çözümlü örnek

Eten (C₂H₄) molekülünün Lewis yapısını adım adım kurunuz.

  1. Değerlik elektronu: 2 · 4 + 4 · 1 = 12.
  2. İskelet: H₂C–CH₂; beş tekli bağ 10 elektron harcar, 2 elektron kalır.
  3. Kalan çift bir karbona konursa öteki karbonun çevresinde yalnız 6 elektron kalır.
  4. O çifti iki karbon arasına taşı: C=C ikili bağ; iki karbon da oktete ulaşır.

Cevap: H₂C=CH₂; 6 bağ yapan çift, ortaklanmamış çift yok

Çözümlü örnek

HCN molekülünün Lewis yapısında bağ yapan ve ortaklanmamış elektron çifti sayıları kaçtır?

  1. Değerlik elektronu: 1 + 4 + 5 = 10; merkez atom C (H uçta).
  2. H–C–N iskeleti 4 elektron harcar; kalan 6 elektron N'ye üç çift olarak konur. C'nin çevresinde yalnız 4 elektron vardır.
  3. N'deki iki çifti C ile N arasına taşı: H–C≡N, N'de bir ortaklanmamış çift kalır.
  4. Bağ yapan çiftler: 1 (H–C) + 3 (C≡N) = 4.

Cevap: 4 bağ yapan, 1 ortaklanmamış çift

✔ Doğru

  • Bağ sayıları: C 4, N 3, O 2, H 1.
  • Üçlü bağ 3 elektron çiftidir, yani 6 elektron.
  • BeH2 ve BH3'te merkez atom okteti tamamlamaz.

✘ Sık yapılan hata

  • Elektron sayısını elektron çifti sayısıyla karıştırmak.
  • BH3'te okteti zorla tamamlamaya çalışmak.
  • C2H2'de karbonlar arasına ikili bağ çizmek.
Akılda kalsın: “Say, bağla, dağıt, eksikse çoğalt.” Karbon 4, azot 3, oksijen 2, hidrojen 1 bağ yapar; bu sayılar tutmuyorsa Lewis yapısını yeniden kontrol et.
Sınavda

Nasıl sorulurBir molekülün Lewis yapısında bağ yapan ve ortaklanmamış elektron çifti sayıları, tekli, ikili ve üçlü bağ sayıları ya da merkez atomun okteti sorulur.

TuzakElektron sayısını elektron çifti sayısıyla karıştırmaktır: üçlü bağ 3 çift, yani 6 elektrondur. İkinci tuzak, BeH₂ ve BH₃'te okteti zorla tamamlamaya çalışmaktır. Oktetin aşıldığı moleküller bu konuda sorulmaz.

↕Sıralama Lewis yapısı kurma

  1. Kalan elektronları oktet tamamlanacak biçimde dağıt
  2. Merkez atomu seç, H'leri uca yerleştir
  3. Okteti eksik atom varsa ortaklanmamış çifti çoklu bağa çevir
  4. Toplam değerlik elektronunu say
  5. Atomları tekli bağlarla bağla

?Soru çöz

Etin (C₂H₂) molekülünün Lewis yapısında kaç tane bağ yapan elektron çifti vardır?

✓ B. H–C≡C–H: iki C–H tekli bağı 2 çift, C≡C üçlü bağı 3 çift; toplam 5 bağ yapan çift, ortaklanmamış çift yok. A üçlü bağı tek bir çift gibi sayıp yalnız bağ çizgilerinin sayısına bakmaktan; C bağ yapan elektron sayısını (10) çift sayısı sanmaktan; D üçlü bağı ikili bağ sanmaktan çıkar.
MODEL · HİBRİTLEŞME

Hibrit orbitaller: tekli, ikili ve üçlü bağın sırrı

MEB 12. sınıf · Karbon kimyasına giriş · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaOrbital nedir, yörünge ile orbital arasındaki fark nedir?Bağlantılı konudan (Modern atom teorisi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bohr modeli yalnız hidrojen gibi tek elektronlu türleri açıklayabildi ve elektronun yerini ve hızını aynı anda kesin bildiğini varsaydı. Modern atom teorisinde (bulut modeli) elektronun tam yeri değil, bulunma olasılığı konuşulur. Orbital, elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu üç boyutlu bölgedir; yörünge ise Bohr'un belirli dairesel yoludur. Bir orbitalde en çok iki elektron bulunur.

Bohr'dan bulut modeline: orbital

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Hibritleşme nedir, sigma ve pi bağları nasıl oluşur?

Kısa cevap: Hibritleşme, bir atomun değerlik katmanındaki s ve p orbitallerinin karışarak eş enerjili yeni orbitaller oluşturmasıdır: sp³ (dört orbital, 109,5°), sp² (üç orbital, 120°), sp (iki orbital, 180°). Orbitallerin uç uca örtüşmesiyle sigma (σ), hibritleşmemiş p orbitallerinin yan yana örtüşmesiyle pi (π) bağı oluşur. Tekli bağ 1σ, ikili bağ 1σ + 1π, üçlü bağ 1σ + 2π'dir.

Karbonun temel hâlde yalnız iki yarı dolu orbitali vardır; yine de metanda dört özdeş bağ yapar. Bu çelişkiyi hibritleşme çözer.

Modern atom teorisi sayfasında karbonun elektron dizilimini 1s² 2s² 2p² olarak gördük. Bu dizilimde yalnız iki eşleşmemiş elektron vardır; oysa karbon metanda dört C–H bağı yapar ve dört bağ birbirinden ayırt edilemez. Açıklama şudur: bağ oluşurken 2s elektronlarından biri boş 2p orbitaline geçer ve 2s ile 2p orbitalleri karışarak eş enerjili, eş biçimli hibrit orbitaller oluşturur.

Karbonun hibritleşme türleri
HibritKarışan orbitallerHibrit sayısıAçıKalan pÖrnek
sp³1 s + 3 p4109,5°0CH₄, C₂H₆ (yalnız tekli bağ)
sp²1 s + 2 p3120°1C₂H₄ (bir ikili bağ)
sp1 s + 1 p2180°2C₂H₂ (bir üçlü bağ)

Hibrit orbitaller ya da s orbitalleri iki çekirdeği birleştiren eksen üzerinde uç uca örtüşürse sigma (σ) bağı oluşur; her tekli bağ bir σ bağıdır. Hibritleşmeye katılmayan p orbitalleri eksene paralel durur ve yan yana örtüşürse pi (π) bağı oluşur; π bağı σ bağının üstünde ve altında yer alır ve ondan zayıftır. Bu yüzden ikili bağ 1σ + 1π, üçlü bağ 1σ + 2π'dir. Karbonun hibritleşmesi yaptığı çoklu bağdan bulunur: yalnız tekli bağ varsa sp³, bir ikili bağ varsa sp², bir üçlü bağ varsa sp.

Sarı loblar düzlemdeki sp² orbitalleridir ve σ bağlarını kurar; kırmızı loblar düzleme dik p orbitalleridir ve yan yana örtüşerek π bağını oluşturur.Görsel: Sınav Defteri
tekli = 1σ ikili = 1σ + 1π üçlü = 1σ + 2πsp³ → 109,5°, sp² → 120°, sp → 180°
Çözümlü örnek

Etan (C₂H₆), eten (C₂H₄) ve etin (C₂H₂) moleküllerinde karbonların hibritleşmesi ile σ ve π bağı sayıları nedir?

  1. Etan: yalnız tekli bağ, sp³; 6 C–H + 1 C–C = 7σ, π yok.
  2. Eten: C=C, sp²; 4 C–H + 1 C–C σ = 5σ ve 1π.
  3. Etin: C≡C, sp; 2 C–H + 1 C–C σ = 3σ ve 2π.

Cevap: sp³ 7σ; sp² 5σ 1π; sp 3σ 2π

Çözümlü örnek

Propen (CH₂=CH–CH₃) molekülünde her karbonun hibritleşmesi ve toplam σ, π bağı sayısı nedir?

  1. İkili bağa katılan C1 ve C2 sp², yalnız tekli bağ yapan C3 sp³.
  2. C–H bağları: 2 + 1 + 3 = 6σ; C–C bağları: C1=C2'nin σ'sı + C2–C3 = 2σ.
  3. Toplam 8σ; C1=C2'deki ikinci bağ 1π.

Cevap: sp², sp², sp³; 8σ ve 1π

✔ Doğru

  • Her bağın ilki σ, fazlası π: ikili bağ 1σ + 1π.
  • Çoklu bağ yoksa sp3, ikili bağ varsa sp2, üçlü bağ varsa sp.
  • C2H4'te 5σ, 1π bağ vardır.

✘ Sık yapılan hata

  • İkili bağı iki π bağı saymak.
  • C–H bağlarını σ sayısına katmamak.
  • Üçlü bağlı karbonu sp2 sanmak.
Akılda kalsın: Karbonun hibritini çoklu bağı söyler: çoklu bağ yoksa sp³, ikili varsa sp², üçlü varsa sp. Her bağın ilki σ, fazlası π'dir.
Sınavda

Nasıl sorulurBir molekülde karbon atomlarının hibritleşme türleri, σ ve π bağı sayıları ya da bağ açıları sorulur.

Tuzakİkili bağı iki π bağı sanmaktır; ikili bağın biri σ, biri π'dir. İkinci tuzak, C–H bağlarını σ sayısına katmayı unutmaktır. Üçüncü tuzak, π bağının hibrit orbitallerle oluştuğunu sanmaktır; π bağını hibritleşmemiş p orbitalleri kurar.

?Soru çöz

Eten (C₂H₄) molekülündeki sigma (σ) ve pi (π) bağı sayıları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

✓ A. Dört C–H tekli bağı 4σ, C=C ikili bağı 1σ + 1π verir: 5σ ve 1π. B C–C arasındaki iki bağı da π sanmaktan; C ikili bağın iki bağını da σ saymaktan; D ikili bağı üçlü bağ gibi saymaktan çıkar.

▭Sen çöz σ, π ve açı

HCN molekülünde σ ve π bağı vardır; etin (C₂H₂) molekülünde H–C–C bağ açısı derecedir.

221801203
MODEL · GEOMETRİ

VSEPR ve molekül geometrisi: elektron çiftleri birbirini iter

MEB 12. sınıf · Karbon kimyasına giriş · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaBir molekülün polar mı apolar mı olduğu nasıl anlaşılır?Bağlantılı konudan (Kovalent bağ ve zayıf etkileşimler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Molekülün polarlığı, bağların polarlığına ve yük dağılımının simetrik olup olmadığına bağlıdır. Bütün bağları apolar olan H₂, O₂, N₂ apolardır. Polar bağlı moleküllerde merkez atomda ortaklanmamış çift yoksa ve çevre atomlar aynıysa kutuplar birbirini dengeler: CO₂, CH₄ ve BH₃ apolardır. Merkezde ortaklanmamış çift varsa molekül polardır: H₂O ve NH₃.

Lewis formülü ve molekül polarlığı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

VSEPR kuramına göre molekül geometrisi nasıl belirlenir, CH₄, NH₃ ve H₂O'nun şekli nedir?

Kısa cevap: VSEPR kuramına göre merkez atomdaki bağ yapan ve ortaklanmamış elektron çiftleri birbirini iterek en uzak konumlara yerleşir. BeH₂ doğrusal (180°), BH₃ düzlem üçgen (120°), CH₄ düzgün dörtyüzlü (109,5°), NH₃ üçgen piramit (yaklaşık 107°), H₂O kırık doğrudur (yaklaşık 104,5°). Ortaklanmamış çiftler bağ çiftlerinden daha çok yer kaplar ve bağ açısını küçültür.

Su molekülü düz bir çizgi olsaydı polar olmazdı; buz suda yüzmez, hayat bugünkü biçimiyle var olamazdı.

Merkez atomun çevresindeki elektron çiftleri aynı yüklü oldukları için birbirini iter ve olabildiğince uzak durur: Değerlik Katmanı Elektron Çifti İtmesi (VSEPR). Molekülün geometrisini bulmak için merkez atomdaki bağ yapan elektron grubu sayısı (çoklu bağ tek grup sayılır) ve ortaklanmamış çift sayısı belirlenir. İki grup 180°, üç grup 120°, dört grup 109,5° açıyla yerleşir; bu dizilişler sırasıyla sp, sp² ve sp³ hibritleşmesine karşılık gelir.

Ortaklanmamış çiftler yalnız bir çekirdeğe bağlı oldukları için daha geniş yer kaplar ve bağ çiftlerini sıkıştırır. Bu yüzden dört elektron grubu olan CH₄, NH₃ ve H₂O'da açı 109,5°'ten yaklaşık 107°'ye, oradan 104,5°'ye iner. Geometri adlandırılırken yalnız atomların konumuna bakılır: NH₃'te elektron grupları dörtyüzlü dizilse de atomlar üçgen piramit oluşturur. Karbon bileşiklerinde aynı kural her karbona ayrı uygulanır: C₂H₄'te her karbonun çevresi düzlem üçgendir ve molekülün bütün atomları aynı düzlemdedir; C₂H₂ doğrusal bir moleküldür.

Kesikli bağ sayfanın arkasına, kırmızı lob ortaklanmamış elektron çiftine karşılık gelir. Ortaklanmamış çift arttıkça açı küçülür.Görsel: Sınav Defteri
Merkez atom, geometri ve polarlık
MolekülBağ grubuOrtaklanmamış çiftGeometriAçıPolarlık
BeH₂20doğrusal180°apolar
BH₃30düzlem üçgen120°apolar
CH₄40düzgün dörtyüzlü109,5°apolar
NH₃31üçgen piramit≈107°polar
H₂O22kırık doğru (açısal)≈104,5°polar
HF13doğrusal (iki atomlu)yokpolar
C₂H₄ (her C)30düzlem üçgen120°apolar
C₂H₂ (her C)20doğrusal180°apolar
2 grup → 180° 3 grup → 120° 4 grup → 109,5°Grup = bağ yapılan atom sayısı + ortaklanmamış çift sayısı. Ortaklanmamış çift arttıkça açı küçülür.
Çözümlü örnek

NH₃ molekülünde merkez atomun elektron grubu sayısı, hibritleşmesi, geometrisi ve polarlığı nedir?

  1. N'nin 5 değerlik elektronunun 3'ü üç N–H bağında, 2'si bir ortaklanmamış çifttedir: 4 grup.
  2. Dört grup dörtyüzlü dizilir: sp³.
  3. Yalnız atomlara bakılınca N tepede, üç H tabanda: üçgen piramit; çift bağları sıkıştırır, açı yaklaşık 107°.
  4. Bağ dipolleri birbirini götürmez: polar.

Cevap: 4 grup, sp³, üçgen piramit, polar

Çözümlü örnek

BH₃ ve NH₃ ikisi de üç hidrojen taşır. Neden biri düzlem üçgen, öteki üçgen piramittir? Hangisi apolardır?

  1. B'nin 3 değerlik elektronu vardır; üç bağ yapar, ortaklanmamış çifti yoktur: 3 grup, sp², düzlem üçgen.
  2. N'de üç bağa ek olarak bir ortaklanmamış çift vardır: 4 grup, sp³; çift atomları aşağı iter, piramit oluşur.
  3. BH₃'te üç eş bağ dipolü 120° açıyla birbirini götürür: apolar. NH₃ polardır.

Cevap: fark N'deki ortaklanmamış çifttir; BH₃ apolar

✔ Doğru

  • Elektron grubu = bağlı atom + ortaklanmamış çift; 4 grup dörtyüzlü dizilir.
  • CH4 dörtyüzlü (109,5°), NH3 üçgen piramit (107°), H2O kırık doğru (104,5°).
  • BH3 düzlem üçgen, BeH2 doğrusaldır.

✘ Sık yapılan hata

  • NH3 ve H2O'nun geometrisine dörtyüzlü demek.
  • BH3'ü NH3 gibi piramit sanmak.
  • Ortaklanmamış çiftin bağ açısını büyüttüğünü sanmak.
Akılda kalsın: Grupları say (bağ + ortaklanmamış çift): 2 → doğrusal, 3 → üçgen, 4 → dörtyüzlü. Sonra çiftleri “görünmez yap”: CH₄ dörtyüzlü, NH₃ piramit, H₂O kırık doğru; her çift açıyı biraz daha daraltır.
Sınavda

Nasıl sorulurİkinci periyot elementlerinin hidrojenli bileşikleri ile C₂H₄ ve C₂H₂ için merkez atomun hibritleşmesi, geometri, bağ açısı ve polarlık sorulur.

TuzakNH₃ ve H₂O'yu dörtyüzlü saymaktır; elektron grupları dörtyüzlü dizilir ama geometri yalnız atomlara göre adlandırılır. İkinci tuzak, BH₃'ü NH₃ gibi piramit sanmaktır; B'de ortaklanmamış çift yoktur. Bu konudaki geometri soruları bu molekül grubuyla sınırlıdır.

⇄Bilgi eşleştirme molekül ve geometri

?Soru çöz

Aşağıdaki moleküllerden hangisinde merkez atomdaki bağ açısı en küçüktür?

✓ D. H₂O'da merkez oksijenin iki ortaklanmamış çifti bağ çiftlerini en çok sıkıştırır: yaklaşık 104,5°. A CH₄'te çift yoktur, 109,5°; B NH₃'te bir çift vardır, yaklaşık 107°; C BH₃ düzlem üçgendir, 120°. Ortaklanmamış çift sayısı arttıkça açının küçüldüğü gözden kaçırılmıştır.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

E° değerleri: Ag⁺/Ag +0,80 V, Cu²⁺/Cu +0,34 V, Pb²⁺/Pb −0,13 V, Zn²⁺/Zn −0,76 V, Mg²⁺/Mg −2,37 V. Aşağıdaki tepkimelerden hangisi standart koşullarda istemlidir?

✓ D. Katot Pb (−0,13), anot Zn (−0,76): E°pil = −0,13 − (−0,76) = +0,63 V, istemli. A'da Cu, Zn²⁺'yı indirgeyemez (−1,10 V); B'de Ag, Pb²⁺'yı indirgeyemez (−0,93 V); C'de Pb, Mg²⁺'yı indirgeyemez (−2,24 V). Bu üçünde soy metalin aktif metal iyonunu indirgeyebileceği sanılmıştır.Kaynak: Kimya ve elektrik · Standart elektrot potansiyelleri

?Soru 2

2 L'lik bir kaba 1 mol PCl₅ konuyor. PCl5(g) ⇌ PCl3(g) + Cl2(g) dengesi kurulduğunda PCl₅'in %50'si ayrışmış bulunuyor. Bu sıcaklıkta Kc kaçtır?

✓ A. Dengede 0,5 mol PCl₅, 0,5 mol PCl₃ ve 0,5 mol Cl₂ vardır; derişimleri 0,25 M. Kc = 0,25 · 0,25/0,25 = 0,25. B derişim yerine mol sayılarını yazmaktan; C ifadeyi ters (girenler/ürünler) kurmaktan; D paydaya dengedeki değil başlangıçtaki PCl₅ derişimini (0,5 M) yazmaktan çıkar.Kaynak: Kimyasal denge · Denge sabiti Kc

?Soru 3

Aşağıdaki tepkimelerin hangisinde en düşük enerji ve en yüksek düzensizlik eğilimleri aynı yöndedir?

✓ B. Ozonun bozunması ısı verir ve 2 mol gazdan 3 mol gaz oluşur; iki eğilim de ürünleri gösterir. A'da enerji ürünleri, düzensizlik girenleri (4 mol gaz → 2) gösterir; C'de enerji girenleri, düzensizlik gaz oluşan ürünleri gösterir; D'de enerji sıvıyı, düzensizlik buharı gösterir. Bu üçünde eğilimler zıttır, denge kurulur.Kaynak: Kimyasal denge · Denge kavramı

?Soru 4

Bir sıcaklıkta az çözünen XY tuzunun Kçç değeri 4·10⁻¹⁰'dur. Bu tuzun, X⁺ derişimi 0,02 M olan bir çözeltideki çözünürlüğü kaç mol/L'dir?

✓ A. [X⁺] ≈ 0,02 M alınır: Kçç = 0,02 · s, s = 4·10⁻¹⁰/0,02 = 2·10⁻⁸ M. B ortak iyonu unutup saf sudaki çözünürlüğü (√Kçç) bulmaktan; C Kçç'yi derişime bölmek yerine çarpmaktan; D bölümün bir de karekökünü almaktan çıkar.Kaynak: Sulu çözelti dengeleri · Çözünürlük çarpımı Kçç

?Soru 5

25 °C'de 50 mL 0,1 M HCl çözeltisine 50 mL 0,12 M NaOH çözeltisi ekleniyor. Oluşan karışımın pH'ı kaçtır? (Hacimler toplanabilir; log 2 = 0,3)

✓ C. H⁺ 0,005 mol, OH⁻ 0,006 mol; 0,001 mol OH⁻ artar, toplam hacim 0,1 L: [OH⁻] = 0,01 M, pOH 2, pH 12. A mol sayılarını karşılaştırmadan eşdeğerlik sanmaktan; B artan iyonu H⁺ sanmaktan; D hacimleri toplamayıp 0,05 L'ye bölmekten ([OH⁻] = 0,02 M) çıkar.Kaynak: Sulu çözelti dengeleri · Titrasyon

?Soru 6

Bir sıcaklıkta A(g) + B(g) ⇌ 2C(g) için Kc = 4'tür. 1 L'lik kapta bir anda 1 mol A, 1 mol B ve 4 mol C bulunuyor. Bu an için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. Qc = [C]²/([A][B]) = 4²/(1 · 1) = 16; Qc, Kc'den büyük, ürün fazladır, tepkime geri yönde ilerler. A [C]'nin karesini almayı unutup 4 bulmaktan; B oranı ters kurmaktan (1/4); D Qc doğru bulunsa da yön kuralını ters uygulamaktan çıkar.Kaynak: Kimyasal denge · Denge hesapları ve Qc

?Soru 7

MnO2(k) + HCl(suda) → MnCl2(suda) + Cl2(g) + H2O(s) tepkimesi en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde HCl'nin katsayısı kaç olur?

✓ B. Mn +4'ten +2'ye 2e⁻ alır; iki Cl⁻, Cl₂'ye yükseltgenirken 2e⁻ verir. MnCl₂'deki 2 Cl ile birlikte 4 Cl gerekir: MnO₂ + 4HCl → MnCl₂ + Cl₂ + 2H₂O. A yalnız yükseltgenen Cl'leri sayıp MnCl₂'dekileri unutmaktan; C Cl₂'deki iki atomdan birini saymaktan; D H₂O'nun katsayısını 3 alıp O kontrolünü yapmamaktan çıkar.Kaynak: Kimya ve elektrik · Redoks denkleştirme

?Soru 8

Anodu nikel, katodu gümüş olan bir galvanik pilde (Ni → Ni²⁺, Ag⁺ → Ag) katotta 2,16 g Ag biriktiğinde anotta kaç gram Ni harcanır? (Ag: 108, Ni: 59 g/mol)

✓ A. 2,16/108 = 0,02 mol Ag için 0,02 mol e⁻ geçer; her Ni 2e⁻ verdiği için 0,01 mol Ni = 0,59 g harcanır. B elektron sayılarını eşitlemeyip Ni'yi de 0,02 mol almaktan; C kütlelerin eşit olduğunu sanmaktan; D ikiye bölmeyi iki kez yapmaktan çıkar.Kaynak: Kimya ve elektrik · Galvanik pil: Zn/Cu

?Soru 9

Aynı sıcaklıkta HA için Ka = 1·10⁻⁴, HB için 1·10⁻⁶, HC için 1·10⁻²'dir. Bu asitlerin eşit derişimli sulu çözeltileri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. Ka'sı en büyük HC en kuvvetli asittir: [H₃O⁺]'ı en büyük, pH'ı en küçüktür; Ka'sı en küçük HB'nin konjuge bazı B⁻ en kuvvetli bazdır. B Ka'sı en küçük asidi en kuvvetli sanmaktan; C kuvvetli asidin konjuge bazını da kuvvetli sanmaktan; D derişim eşitliğini kuvvet eşitliği sanmaktan çıkar.Kaynak: Sulu çözelti dengeleri · Asit ve baz gücü: Ka, Kb

?Soru 10

Güçlü bir yükseltgen olan K₂Cr₂O₇ bileşiğinde krom atomunun yükseltgenme basamağı kaçtır?

✓ C. 2(+1) + 2x + 7(−2) = 0 → 2x = 12, x = +6. A KMnO₄'teki Mn'nin basamağını ezberden aktarmaktan; B iki krom atomunun toplamını tek atoma yazmaktan; D kromun indirgenmiş hâli olan Cr³⁺'yı düşünmekten çıkar.Kaynak: Kimya ve elektrik · Yükseltgenme ve indirgenme
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Kimya soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →