Yasal mirasçılar: zümre sistemi, halefiyet, evlatlık ve Devlet
Hukuk · Medeni Hukuk · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaKan hısımlığı ve kayın hısımlığı nedir, derecesi nasıl hesaplanır? Yerleşim yeri nasıl belirlenir, birden fazla yerleşim yeri olabilir mi?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Kan hısımlığının derecesi hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belirlenir; biri ötekinden gelenler üstsoy-altsoy, ortak kökten gelenler yansoy hısımıdır (m.17). Eşlerden biri öteki eşin kan hısımlarıyla aynı tür ve derecede kayın hısımı olur ve bu bağ evlilik bitse de sürer (m.18). Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir; aynı anda birden çok olamaz (m.19).
✎Konu anlatımı
Yasal mirasçılar kimlerdir? Zümre sistemi nasıl işler, halefiyet ne demektir?
Kısa cevap: Türk Medeni Kanunu kan hısımlarını üç zümreye ayırır: birinci zümre altsoy (m.495), ikinci zümre ana-baba ve onların altsoyu (m.496), üçüncü zümre büyük ana-büyük babalar ve onların altsoyu (m.497). Önce gelen zümrede tek mirasçı bile varsa sonraki zümre mirasçı olamaz. Önceden ölenin yerini altsoyu alır. Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçıdır; kimse yoksa miras Devlete geçer.Bekâr ve çocuksuz bir öğretmen trafik kazasında öldü. Annesi sağ, babası yıllar önce ölmüş; bir kardeşi ve sağ bir dedesi var. Dede de mirasçı olur mu?
Başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku sayfasında gördüğümüz hısımlık, mirasın haritasıdır. Kanun bu haritayı zümre (parantel) denen kümelere böler: her zümrenin başında bir kök (ana-baba ya da büyük ana-büyük baba) ve onun bütün altsoyu durur. Kural basittir: yakın zümre uzak zümreyi dışlar. Mirasbırakanın tek bir torunu bile varsa ana-babası mirasçı olamaz.
Zümre içinde iki kural işler. Birincisi eşitlik: çocuklar ya da ana ile baba eşit pay alır. İkincisi halefiyet: mirasbırakandan önce ölen mirasçının yerine her derecede kendi altsoyu geçer. Girişteki öğretmenin babası önce öldüğü için babanın yarısını kardeş alır; annenin payı yarıdır. Bir tarafta hiç mirasçı kalmamışsa o tarafın payı diğer tarafa geçer (m.496/3). Dede üçüncü zümrededir ve ikinci zümre dolu olduğu için hiçbir şey alamaz.
Özel durumlar
Soybağı tanıma ya da hâkim hükmüyle kurulmuş evlilik dışı çocuk, baba yönünden de evlilik içi çocuk gibi mirasçıdır (m.498). Aile hukuku sayfasında gördüğümüz evlat edinmede evlatlık ve altsoyu evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur ve kendi ailesindeki mirasçılığı sürer; ama evlat edinen ve hısımları evlatlığa mirasçı olamaz (m.500). Mirasçı bırakmadan ölenin mirası Devlete geçer (m.501).
Nasıl sorulurBir aile tablosu verilip kimin mirasçı olduğu ya da payların nasıl bölündüğü sorulur.
TuzakDedeyi, ana-babadan biri önce öldü diye mirasçı saymak; ölen ana ya da babanın yerine önce kendi altsoyu, yani mirasbırakanın kardeşleri geçer.
Sınavda işaretleevlat edinen, evlatlığına yasal mirasçı olamaz.
⇄Bilgi eşleştirme kişi → zümre
?Soru çöz
Bekâr ve çocuksuz ölen bir kişinin annesi sağdır; babası ondan önce ölmüştür. Mirasbırakanın bir kardeşi ve sağ bir dedesi vardır. Miras nasıl paylaşılır?