Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme: kusur sorumluluğu, kusursuz sorumluluk ve iade

Kusurlu ve kusursuz sorumluluğu, tazminatın nasıl belirlendiğini, adam çalıştıran ve hayvan bulunduranın sorumluluğunu ve sebepsiz zenginleşmede iadeyi öğren.

7 durakKPSS A
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
BORÇLAR HUKUKU · KAVRAM

Haksız fiilin beş unsuru: fiil, hukuka aykırılık, zarar, illiyet bağı ve kusur

Hukuk · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaBorç ilişkisi nedir? Borcun kaynakları nelerdir, edim türleri ve eksik borç ne demektir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Borç ilişkisi ve sözleşmeler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Borç ilişkisi, alacaklının borçludan bir edimi isteyebildiği hukuki bağdır; edim verme, yapma ya da yapmama olabilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu borcun kaynaklarını sözleşme, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme olarak düzenler; vekâletsiz iş görme gibi kanundan doğan borçlar da vardır. Borç ilişkisi nisbidir: yalnız taraflar arasında hüküm doğurur. Zamanaşımına uğramış borç dava edilemeyen eksik borçtur.

Borç ilişkisi ve kaynakları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Haksız fiilin unsurları nelerdir? Fiil, hukuka aykırılık, zarar, illiyet bağı ve kusur ne anlama gelir?

Kısa cevap: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Haksız fiil sorumluluğunun beş unsuru fiil, hukuka aykırılık, zarar, fiille zarar arasında uygun illiyet bağı ve kusurdur. Ahlaka aykırı bir fiille kasten zarar veren de sorumludur. Zararı ve zarar verenin kusurunu ispat yükü zarar görendedir (m.50).

Bir inşaat şirketinin kamyonu, şoförün telefonla oynaması yüzünden kırmızı ışıkta bir motosiklete çarptı; motosikletli üç ay çalışamadı. Tazminat isteyebilmesi için neyi kanıtlamalıdır?

Borç ilişkisi ve sözleşmeler sayfasında gördüğümüz üç kaynaktan ikincisi haksız fiildir: taraflar arasında önceden bir sözleşme yokken, zarar verici olay bir borç doğurur. Bu borcun doğması için beş unsur birlikte bulunmalıdır; biri eksikse kusura dayanan sorumluluk doğmaz.

Dört unsur her sorumlulukta aranır; kusur yalnız kusur sorumluluğunun unsurudur.Görsel: Sınav Defteri

Hukuka aykırılık, kişilik ve mülkiyet gibi herkese karşı korunan mutlak bir hakkın ya da başkasını korumaya yönelik bir normun (trafik kuralları gibi) ihlalidir. Zarar, kişinin malvarlığında iradesi dışında meydana gelen azalmadır: mevcut değerin eksilmesi (fiilî zarar) ya da artması beklenen değerin artmaması (yoksun kalınan kâr). Motosikletlinin tamir masrafı fiilî zarar, çalışamadığı üç ayın kazancı yoksun kalınan kârdır.

İlliyet bağı, fiilin olayların olağan akışına göre o zararı doğurmaya elverişli olmasıdır. Mücbir sebep, zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusuru bu bağı keser. Kusur, hukuk düzeninin kınadığı iradedir: kast (doğrudan ya da olası) ya da ihmal (ağır ya da hafif). Kusurlu sayılabilmek için Başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku sayfasında gördüğümüz ayırt etme gücü gerekir. Girişteki motosikletli bu yüzden zararını ve şoförün kusurunu kanıtlamalıdır (m.50); hukuka aykırılık kırmızı ışık ihlaliyle ortadadır.

Akılda kalsın: Beşli: fiil, hukuka aykırılık, zarar, illiyet, kusur. Zarar = fiilî zarar + yoksun kalınan kâr. İlliyet bağını mücbir sebep ve ağır kusur keser. İspat yükü zarar görende.
Sınavda

Nasıl sorulurHaksız fiilin unsurları, verilen olayda hangi unsurun eksik olduğu ya da ispat yükünün kimde olduğu sorulur.

TuzakKusursuz sorumluluk hâllerinde de kusurun ispat edilmesi gerektiğini sanmak; orada kusur unsur değildir.

Sınavda işaretlezararın miktarı tam ispat edilemezse dava reddedilmez, hâkim miktarı hakkaniyete göre belirler.

✎Boşluk doldurma unsurlar

Kaza yüzünden çalışamayan esnafın kaybettiği gelir sayılır. Fiil ile zarar arasındaki uygun nedensellik bağına denir; deprem gibi bir bu bağı keser.

yoksun kalınan kârilliyet bağımücbir sebepfiilî zararmüterafik kusur

?Soru çöz

Kusura dayanan haksız fiil sorumluluğuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

✓ A. Kusur sorumluluğunda ispat yükü zarar görendedir: zararını ve zarar verenin kusurunu kanıtlar (m.50/1). Kusursuzluğu ispat yükünü zarar verene yüklemek özen sorumluluklarının mantığıdır. B m.49/2'yi, C m.50/2'yi, D illiyeti kesen sebepleri doğru verir.
BORÇLAR HUKUKU · İLKE

Hukuka aykırılığı kaldıran hâller: kanuni yetki, rıza, üstün yarar, haklı savunma, kendi gücüyle koruma, zorunluluk

Hukuk · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaHukuka uygunluk nedenleri nelerdir? Meşru savunmanın şartları nelerdir, amirin emrini yerine getiren ne zaman sorumlu olur?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Ceza hukukunun temel ilkeleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Hukuka uygunluk nedenleri, suç tanımına uyan bir fiili baştan hukuka uygun hâle getirir: kanunun hükmünü yerine getirme ve yetkili merciin bağlayıcı emrini uygulama (TCK m.24), meşru savunma (m.25/1), hakkın kullanılması ve kişinin mutlak tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin rızası (m.26). Konusu suç olan emir hiçbir surette yerine getirilemez; getirilirse emri veren de yapan da sorumludur. Sınırın kastsız aşılmasında ceza indirilir; meşru savunmada mazur görülebilecek heyecan, korku ya da telaştan doğan aşmada ceza verilmez (m.27).

Hukuka uygunluk nedenleri

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Haksız fiilde hukuka aykırılığı kaldıran hâller nelerdir? Haklı savunma ve zorunluluk hâlinde tazminat ödenir mi?

Kısa cevap: Kanunun verdiği yetkiye dayanan ve sınırları içinde kalan fiil zarar verse de hukuka aykırı değildir; zarar görenin rızası, daha üstün özel ya da kamusal yarar, haklı savunma, kendi gücüyle hakkı koruma ve zorunluluk hâli de hukuka aykırılığı kaldırır (TBK m.63). Haklı savunmada tazminat ödenmez; zorunluluk hâlinde tazminatı hâkim hakkaniyete göre belirler (m.64).

Bir apartmanda yangın çıktı; komşu, mahsur kalan çocuğu kurtarmak için alt kattaki dairenin kapısını kırdı. Kapının bedelini ödemek zorunda mı?

Ceza hukukunun temel ilkeleri sayfasında gördüğümüz hukuka uygunluk nedenlerinin özel hukuktaki karşılığı m.63'tür. Fiil zarar doğursa bile bu hâllerden birinde hukuka aykırılık unsuru gerçekleşmez; ama her birinin tazminat sonucu aynı değildir. Ayrım, zarar görenin saldırgan mı yoksa olaya yabancı biri mi olduğuna dayanır.

Hukuka aykırılığı kaldıran hâller ve tazminat
HâlÖrnekTazminat
Kanunun verdiği yetkiİcra memurunun haciz sırasında kapıyı açtırmasıYok (yetkinin sınırında kalındıkça)
Zarar görenin rızasıBoks maçında kurallara uygun darbeYok
Üstün özel ya da kamusal yararHaber değeri olan bir olayın gerçeğe uygun yayımlanmasıYok
Haklı savunmaSaldırganı etkisiz bırakırken ceketini yırtmakYok: saldırganın şahsına ve mallarına verilen zarardan sorumluluk doğmaz
Zorunluluk hâliYangında çocuğu kurtarmak için komşunun kapısını kırmakHâkim hakkaniyete göre belirler
Kendi gücüyle korumaBisikletini çalıp kaçan kişiyi yakalayıp bisikleti geri almakKolluk zamanında gelemeyecekse ve başka yol yoksa yok

Haklı savunmada zarar gören saldırganın kendisidir, bu yüzden sorumluluk tamamen kalkar. Zorunluluk hâlinde ise zarar, tehlikeyle ilgisi olmayan bir üçüncü kişiye verilir; fiil hukuka uygun olsa da bu kişinin zararı hakkaniyete göre giderilir (m.64/2). Girişteki komşu kapı bedelinin tamamını ya da bir kısmını ödeyebilir. Kendi gücüyle korumada şartlar sıkıdır: kolluk yardımı zamanında sağlanamamalı ve hakkın kaybını önleyecek başka yol bulunmamalıdır (m.64/3).

Ceza davasıyla ilişki

Hukuk hâkimi, zarar verenin kusuru ve ayırt etme gücü konusunda ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir; ceza hâkiminin kusur değerlendirmesi ve zarar tespiti de onu bağlamaz (m.74). Ceza mahkemesinde beraat eden sürücü, aynı kaza için hukuk mahkemesinde tazminata mahkûm edilebilir.

Akılda kalsın: Altılı: yetki, rıza, üstün yarar, haklı savunma, kendi gücüyle koruma, zorunluluk. Saldırgana zarar → tazminat yok; masuma zarar (zorunluluk) → hakkaniyet tazminatı. Beraat hukuk hâkimini bağlamaz.
Sınavda

Nasıl sorulurBir olayın hangi hukuka uygunluk hâline girdiği ve tazminat sonucu ya da ceza kararının hukuk hâkimine etkisi sorulur.

TuzakZorunluluk hâlinde de haklı savunmadaki gibi hiç tazminat ödenmeyeceğini sanmak; hâkim hakkaniyete göre tazminata hükmedebilir.

Sınavda işaretleceza mahkemesinin beraat kararı hukuk hâkimini bağlamaz.

⇄Bilgi eşleştirme olay → hâl

?Soru çöz

Bir trafik kazasında yayayı yaralayan sürücü, ceza mahkemesinde kusursuz bulunarak beraat etti. Yaya hukuk mahkemesinde tazminat davası açtı. Buna göre aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

I. Hukuk hâkimi beraat kararıyla bağlı değildir.
II. Hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusur değerlendirmesinden farklı sonuca varabilir.
III. Ceza mahkemesinde beraat eden kişi aleyhine aynı olay için tazminat davası açılamaz.

✓ C. m.74'e göre hukuk hâkimi ne beraat kararıyla ne de ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle bağlıdır; I ve II doğrudur. III yanlıştır: beraat tazminat davasını engellemez. A II'yi atlar; B ve D, ceza yargılamasındaki beraatın hukuk davasını kapattığı yanılgısına dayanır.
BORÇLAR HUKUKU · YAPTIRIM

Tazminat: belirlenmesi, indirilmesi, ölüm ve bedensel zarar kalemleri, manevi tazminat

Hukuk · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKan hısımlığı ve kayın hısımlığı nedir, derecesi nasıl hesaplanır? Yerleşim yeri nasıl belirlenir, birden fazla yerleşim yeri olabilir mi?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kan hısımlığının derecesi hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belirlenir; biri ötekinden gelenler üstsoy-altsoy, ortak kökten gelenler yansoy hısımıdır (m.17). Eşlerden biri öteki eşin kan hısımlarıyla aynı tür ve derecede kayın hısımı olur ve bu bağ evlilik bitse de sürer (m.18). Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir; aynı anda birden çok olamaz (m.19).

Hısımlık ve yerleşim yeri

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Haksız fiilde maddi ve manevi tazminat nasıl belirlenir? Ölüm ve bedensel zararda hangi kalemler istenir, tazminat ne zaman indirilir?

Kısa cevap: Hâkim tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini özellikle kusurun ağırlığını gözeterek belirler (TBK m.51). Zarar görenin rızası ya da zararın doğmasına veya artmasına katkısı tazminatı indirir ya da kaldırır (m.52). Ölümde cenaze giderleri, tedavi ve çalışma gücü kayıpları ile destekten yoksun kalma; bedensel zararda tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması istenir. Manevi tazminat uygun bir miktar paradır.

Arkadaşının kullandığı araçta emniyet kemeri takmadan yolculuk eden bir işçi, sürücünün hız yapması yüzünden olan kazada ağır yaralandı. Tazminatı nasıl belirlenir?

Tazminatın amacı zararı gidermektir, zarar göreni zenginleştirmek değil. Hâkim önce zararı hesaplar, sonra kusurun ağırlığına ve durumun gereğine göre tazminatın kapsamını ve biçimini belirler; tazminat irat olarak bağlanırsa borçlu güvence gösterir (m.51). Zarar gören zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa, buna müterafik kusur denir ve tazminat indirilir ya da kaldırılır (m.52/1). Girişteki işçinin kemer takmaması bu yüzden tazminatını azaltır.

Ölüm ve bedensel zararda tazminat kalemleri
Ölüm hâlinde (m.53)Bedensel zararda (m.54)
Cenaze giderleriTedavi giderleri
Ölüm hemen olmamışsa tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalması ya da yitirilmesi kayıplarıKazanç kaybı
Destekten yoksun kalma: ölenin desteğini kaybedenlerin zararıÇalışma gücünün azalması ya da yitirilmesi kayıpları
Ekonomik geleceğin sarsılması

Destekten yoksun kalma ve bedensel zararlar TBK ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır; rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri tazminattan indirilmez ve hesaplanan tutar hakkaniyet gerekçesiyle artırılıp azaltılamaz (m.55/1). İdari yargı ve idarenin sorumluluğu sayfasında gördüğümüz tam yargı davalarında da bu kurallar uygulanır: idari eylem ve işlemlerin yol açtığı ölüm ve vücut bütünlüğü zararlarında da aynı hesap yapılır (m.55/2). Bedensel zararın kapsamı karar anında belli değilse hâkim, kararın kesinleşmesinden başlayarak 2 yıl içinde hükmü değiştirme yetkisini saklı tutabilir (m.75).

Manevi tazminat

Bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye, ağır bedensel zarar ya da ölümde ise yakınlarına da uygun bir miktar para manevi tazminat olarak verilebilir (m.56). Kişilik hakkı zedelenen de manevi tazminat isteyebilir; hâkim bunun yerine ya da yanında saldırıyı kınayan bir karar verip yayımlanmasına hükmedebilir (m.58). Başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku sayfasında gördüğümüz kişiliğin korunması davalarının parasal ayağı budur.

Ek bilgi: 2026 değişikliği, faiz başlangıcı

7589 sayılı Kanun'la (16/7/2026) m.55'e iki fıkra eklendi: çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara olay tarihinden, bilinmeyen döneme ilişkin tutara karar tarihinden kanuni faiz işletilir; tahkikattan önce ifa amacıyla ödenen bedel oransal olarak mahsup edilir.

Akılda kalsın: Tazminatı kusurun ağırlığı belirler, müterafik kusur indirir. Ölümde üçlü: cenaze, tedavi-çalışma gücü, destekten yoksunluk. Bedende dörtlü: tedavi, kazanç, çalışma gücü, ekonomik gelecek. Manevi tazminat ağır zararda yakınlara da.
Sınavda

Nasıl sorulurTazminat kalemleri, indirim sebepleri ya da manevi tazminatı kimlerin isteyebileceği sorulur.

TuzakDestekten yoksun kalma tazminatını bedensel zarar kalemi sanmak; ölüm hâline özgüdür ve ölenin desteğini kaybedenler ister.

Sınavda işaretlezarara hafif kusuruyla sebep olan kişi tazminatı ödeyince yoksulluğa düşecekse hâkim tazminatı indirebilir.

⇄Bilgi eşleştirme kalem → tür

?Soru çöz

Türk Borçlar Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi bedensel zarar kalemleri arasında sayılmaz?

✓ B. Destekten yoksun kalma ölüm hâline özgüdür; ölenin desteğinden yoksun kalanların zararıdır (m.53/3). A, C ve D m.54'te bedensel zarar olarak açıkça sayılan kalemlerdir; ekonomik geleceğin sarsılması da bunlardandır.
BORÇLAR HUKUKU · TÜR

Kusursuz sorumluluk: hakkaniyet, özen sorumlulukları ve tehlike sorumluluğu

Hukuk · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Kusursuz sorumluluk hâlleri nelerdir? Adam çalıştıran, hayvan bulunduran, yapı maliki ve tehlikeli işletme sahibi ne zaman sorumluluktan kurtulur?

Kısa cevap: TBK kusursuz sorumluluğu üç grupta düzenler: ayırt etme gücü olmayanın hakkaniyet sorumluluğu (m.65); adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın ve yapı malikinin sorumluluğu (m.66–69); önemli ölçüde tehlike arz eden işletmenin sorumluluğu (m.71). Adam çalıştıran ve hayvan bulunduran gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek kurtulabilir; yapı malikine böyle bir kurtuluş kanıtı tanınmamıştır.

Bir kargo şirketinin şoförü teslimat sırasında bir yayaya çarptı; aynı hafta şirketin eski deposunun çatısından düşen kiremit bir arabanın camını kırdı. Şirket “benim bir kusurum yok” diyerek kurtulabilir mi?

Bazı durumlarda kanun, zarar verenin kusurunu aramaz; çünkü zararı doğuran faaliyetten yararlanan ya da tehlikeyi kontrol eden kişinin zarara katlanması daha adildir. İdari yargı ve idarenin sorumluluğu sayfasında gördüğümüz idarenin kusursuz sorumluluğu (risk ilkesi) aynı düşüncenin kamu hukukundaki karşılığıdır.

Kusursuz sorumluluk hâlleri
HâlSorumluKurtuluş kanıtı
Hakkaniyet (m.65)Ayırt etme gücü olmayanYok; hâkim hakkaniyet gerektiriyorsa zararın tamamını ya da bir kısmını yükler
Adam çalıştıran (m.66)Çalışanın işi görürken verdiği zarardan işverenSeçme, talimat, gözetim ve denetimde gerekli özeni gösterdiğini ispat; işletmede çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat
Hayvan bulunduran (m.67)Hayvanın bakımını ve yönetimini üstlenenGerekli özeni gösterdiğini ispat
Yapı maliki (m.69)Yapım bozukluğu ya da bakım eksikliğinden malik; bakım eksikliğinde intifa ve oturma hakkı sahipleri de müteselsilenYok
Tehlike sorumluluğu (m.71)Önemli ölçüde tehlike arz eden işletmenin sahibi ve işleteni, müteselsilenYok; yalnız illiyet bağının kesildiğini ileri sürebilir

Girişteki şirket şoförün çarpması için adam çalıştıran olarak sorumludur; şoförü seçerken, ona talimat verirken ve onu denetlerken gereken özeni gösterdiğini ispat ederse kurtulur. Ödediği tazminatı şoföre ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu edebilir (m.66/4). Kiremit için ise yapı maliki olarak sorumludur ve özen ispatıyla kurtulamaz; bakımı üstlenen bir şirkete rücu hakkı saklıdır.

Tehlike sorumluluğu

Bir işletme, uzman birinden beklenen bütün özen gösterilse bile sıkça ya da ağır zarar doğurmaya elverişliyse önemli ölçüde tehlike arz eden işletmedir; başka bir kanunda benzer tehlike için özel sorumluluk öngörülmüşse de öyle sayılır (m.71). Faaliyete hukuk düzeni izin vermiş olsa bile zarar görenler uygun bir bedelle denkleştirme isteyebilir. Ayırt etme gücünü geçici olarak kaybeden kişi ise bu sırada verdiği zarardan sorumludur; kaybetmede kusuru olmadığını ispat ederse kurtulur (m.59).

Akılda kalsın: Üç grup: hakkaniyet, özen, tehlike. Özen ispatıyla kurtulan: adam çalıştıran, hayvan bulunduran. Kurtulamayan: yapı maliki, tehlikeli işletme. Tehlikede sahip ve işleten müteselsil.
Sınavda

Nasıl sorulurBir olayda hangi kusursuz sorumluluk hâlinin bulunduğu ve kurtuluş kanıtı getirilebilip getirilemeyeceği sorulur.

TuzakYapı malikinin de bakım özenini ispat ederek kurtulabileceğini sanmak; m.69'da kurtuluş kanıtı yoktur.

Sınavda işaretleadam çalıştıran, çalışana ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu edebilir.

✎Boşluk doldurma kurtuluş kanıtı

Adam çalıştıran, çalışanını seçerken ve denetlerken gerekli gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz. Binanın bakım eksikliğinden doğan zarardan sorumlu olan böyle bir ispatla kurtulamaz. Tehlikeli işletmenin sahibi ve işleteni zarardan sorumludur.

özeniyapı malikimüteselsilenkiracıkusuru

?Soru çöz

Türk Borçlar Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangileri, gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir?

I. Çalışanının iş sırasında verdiği zarardan sorumlu olan adam çalıştıran
II. Binasının bakımsız balkonu çöken yapı maliki
III. Bakımını üstlendiği köpeği bir yoldan geçeni ısıran kişi

✓ D. Adam çalıştıran (m.66/2) ve hayvan bulunduran (m.67/2) gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek kurtulabilir. II'de yapı malikine kurtuluş kanıtı tanınmamıştır (m.69). A hayvan bulunduranı atlar; B ve C yapı malikini özen ispatıyla kurtulabilen sorumlular arasına koyar.
BORÇLAR HUKUKU · SÜRE

Müteselsil sorumluluk, rücu ve zamanaşımı: 2 yıl, 10 yıl ve ceza zamanaşımı

Hukuk · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaBileşik suç, zincirleme suç ve fikri içtima nedir? Zincirleme suçta ceza ne kadar artırılır, hangi suçlarda uygulanmaz?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Suç teorisi ve yaptırımlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kural olarak her suça ayrı ceza verilir (gerçek içtima). TCK üç istisna tanır: biri diğerinin unsuru ya da ağırlaştırıcı nedeni olduğu için tek fiil sayılan bileşik suç (m.42); bir suç işleme kararıyla değişik zamanlarda aynı kişiye karşı aynı suçun birden çok işlendiği zincirleme suç, ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır (m.43); tek fiille birden çok farklı suçun oluştuğu fikri içtima, en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir (m.44). Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağmada zincirleme suç hükmü uygulanmaz.

Suçların içtimaı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Haksız fiilde birden çok sorumlu varsa ne olur? Haksız fiilden doğan tazminat davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Kısa cevap: Birden çok kişi birlikte bir zarara sebep olursa ya da aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumlu olursa zarar görene karşı müteselsilen sorumludur (TBK m.61). Tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımına bağlı bir suçsa o süre uygulanır (m.72).

İki sürücü aynı kavşakta hız sınırını aşarak çarpıştı ve kaldırımdaki bir yayayı yaraladı. Yaya tazminatın tamamını yalnız varlıklı olan sürücüden isteyebilir mi?

Müteselsil sorumlulukta zarar gören, sorumlulardan dilediğine tazminatın tamamı için başvurabilir; biri ödeyince diğerlerinin borcu da düşer. Girişteki yaya bu yüzden bütün tazminatı varlıklı sürücüden isteyebilir. Bu, sorumlular arasındaki dış ilişkidir. İç ilişkide ise tazminat, her birinin kusurunun ağırlığı ve yarattığı tehlikenin yoğunluğu gözetilerek paylaştırılır; payından fazlasını ödeyen diğerlerine rücu eder ve zarar görenin haklarına halef olur (m.62). Müteselsil borcun genel kurallarını Borcun ifası ve sona ermesi sayfasında göreceğiz.

Bir kişinin sorumluluğu birden çok sebebe, örneğin hem haksız fiile hem sözleşmeye dayanabiliyorsa, hâkim zarar görene en iyi giderim imkânı sağlayan sebebe göre karar verir; zarar gören aksini istemişse ya da kanunda aksi öngörülmüşse bu kural uygulanmaz (m.60).

Zamanaşımı

Tazminat istemi iki süreye bağlıdır: zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayan 2 yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayan 10 yıl; hangisi önce dolarsa. Ancak tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa o süre uygulanır (m.72/1). Suç teorisi ve yaptırımlar sayfasında gördüğümüz dava zamanaşımı süreleri burada devreye girer: kasten yaralama gibi bir suçta hukuk davası da ceza zamanaşımı dolmadıkça açılabilir. Haksız fiil yüzünden zarar gören aleyhine bir borç doğmuşsa (korkutularak imzalatılan bir senet gibi), zarar gören tazminat istemi zamanaşımına uğrasa bile bu borcu her zaman ifadan kaçınabilir (m.72/2).

Akılda kalsın: Dışarıya karşı herkes tamamından, içeride kusura göre pay. Zamanaşımı 2 yıl (öğrenme) / 10 yıl (fiil); suç daha uzunsa ceza zamanaşımı. Rücu da 2 / 10.
Sınavda

Nasıl sorulurZamanaşımı süreleri ve başlangıcı, ceza zamanaşımının etkisi ya da müteselsil sorumlularda dış ve iç ilişki sorulur.

Tuzak2 yıllık sürenin yalnız zararın öğrenilmesiyle başladığını sanmak; zarar ile birlikte tazminat yükümlüsünün de öğrenilmesi gerekir.

Sınavda işaretlerücu istemi tazminatın tamamının ödenip birlikte sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yılda, her hâlde ödemeden itibaren 10 yılda zamanaşımına uğrar.

↕Sıralama rücu

  1. Yaya, sürücülerden yalnız birinden tazminatın tamamını ister
  2. Ödeyen sürücü, diğerine karşı kusur payı oranında rücu davası açar
  3. İki sürücünün kusuruyla kaza olur, yaya yaralanır
  4. Sürücü tazminatın tamamını öder ve durumu diğer sürücüye bildirir

?Soru çöz

2019'da bir kazada yaralanan kişi, zararını ve tazminat yükümlüsünü Mart 2024'te öğrendi. Fiil, ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç değildir. Tazminat istemi en geç ne zaman zamanaşımına uğrar?

✓ A. Öğrenmeden başlayan 2 yıl Mart 2026'da, fiilden başlayan 10 yıl 2029'da dolar; önce dolan süre uygulanır (m.72). B yalnız 10 yıllık mutlak süreyi hesaba katar; C 10 yılı öğrenmeden başlatır; D geç öğrenmenin yalnız 2 yıllık sürenin başlangıcını etkilediğini atlar.
BORÇLAR HUKUKU · KAVRAM

Sebepsiz zenginleşme: dört şart, geçersiz, gerçekleşmemiş ve sona ermiş sebep

Hukuk · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSözleşmeler şekle bağlı mıdır? Geçerlilik şekli ile ispat şekli farkı nedir, hangi sözleşmeler resmî ya da yazılı şekilde yapılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Borç ilişkisi ve sözleşmeler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Sözleşmeler kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir; kanunun öngördüğü şekil kural olarak geçerlilik şeklidir ve ona uyulmadan kurulan sözleşme hüküm doğurmaz (TBK m.12). Adi yazılı şekilde borç altına girenin el yazısıyla imzası gerekir. Taşınmaz satışı resmî şekle, kefalet azami miktar ve tarihin kefilin el yazısıyla yazılmasına bağlıdır. Önsözleşme, kurulacak sözleşmenin şekline tâbidir.

Sözleşmenin şekli

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sebepsiz zenginleşme nedir, şartları nelerdir? Borç olmayan bir şeyi ödeyen geri isteyebilir mi?

Kısa cevap: Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından ya da emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür (TBK m.77). Şartlar zenginleşme, başkasının malvarlığından ya da emeğinden kaynaklanması, aralarındaki bağ ve haklı sebebin yokluğudur. Sebep geçersiz, gerçekleşmemiş ya da sona ermiş olabilir. Borçlanılmayan edimi isteyerek ifa eden, ancak kendini borçlu sandığını ispat ederse geri isteyebilir (m.78).

Bir belediye, ihalesi iptal edilen bir yol işi için müteahhide peşin ödeme yapmıştı; iş hiç başlamadı. Belediye parayı hangi hukuki yolla geri ister?

Haksız fiilde zararı gidermek, sebepsiz zenginleşmede ise haksız yere el değiştiren değeri geri almak amaçlanır; zenginleşenin kusuru aranmaz. Dört şart birlikte bulunmalıdır: birinin malvarlığında zenginleşme (aktifin artması ya da pasifin azalması), bunun başkasının malvarlığından ya da emeğinden kaynaklanması, ikisi arasında bağ ve haklı sebebin yokluğu.

Haklı sebebin yokluğu: üç görünüm (m.77/2)
SebepAnlamıÖrnek
Geçerli olmayan sebepEdim baştan geçersiz bir ilişkiye dayanırŞekle aykırı taşınmaz satışında ödenen bedel
Gerçekleşmemiş sebepBeklenen sebep hiç doğmamıştırYapılmayan iş için peşin ödeme
Sona ermiş sebepSebep vardı, sonradan ortadan kalktıErken sona eren kira için önceden ödenen kira

Borç ilişkisi ve sözleşmeler sayfasında gördüğümüz şekle aykırı taşınmaz satışında ödenen bedel, geçersiz sebebe dayanan tipik zenginleşmedir. Girişteki belediyenin ödemesi ise gerçekleşmemiş bir sebebe dayanır; belediye parayı sebepsiz zenginleşme hükümleriyle geri ister.

Geri istenemeyenler

Borçlanmadığı bir edimi kendi isteğiyle ödeyen, bunu ancak kendini borçlu sanarak ödediğini ispat ederse geri isteyebilir; bilerek ödeyen bağışlamış sayılır (m.78/1). Zamanaşımına uğramış bir borcun ödenmesi ya da ahlaki bir ödevin yerine getirilmesi (yoksul bir akrabaya düzenli yardım gibi) geri istenemez (m.78/2). Hukuka ya da ahlaka aykırı bir sonuç için verilen şey de geri istenemez; hâkim bunun Devlete mal edilmesine karar verebilir (m.81): rüşvet olarak verilen para geri alınamaz.

Akılda kalsın: Dörtlü: zenginleşme, başkasının malvarlığı ya da emeği, bağ, haklı sebep yok. Sebep üçlüsü: geçersiz, gerçekleşmemiş, sona ermiş. Geri istenmeyenler: bilerek ödeme, zamanaşımına uğramış borç, ahlaki ödev, ahlaka aykırı amaç.
Sınavda

Nasıl sorulurSebepsiz zenginleşmenin şartları, haklı sebebin yokluğu türleri ya da hangi ödemenin geri istenemeyeceği sorulur.

TuzakZamanaşımına uğramış borcu ödeyenin bunu sebepsiz zenginleşmeyle geri isteyebileceğini sanmak; eksik borç da bir sebeptir.

Sınavda işaretleborcu olmadığını bilerek ödeyen kişi ödediğini geri isteyemez.

⇄Bilgi eşleştirme ödeme → sonuç

?Soru çöz

Aşağıdaki durumların hangisinde ödenen şey sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir?

✓ C. İkinci ödemenin haklı bir sebebi yoktur ve hata sonucu yapılmıştır; ev sahibi bu tutarı geri verir (m.77). A'da kişi borçlu olmadığını bilerek ödemiştir (m.78/1); B zamanaşımına uğramış borcun ifasıdır, bilinmemesi sonucu değiştirmez (m.78/2); D ahlaka aykırı amaçla verilmiştir (m.81).
BORÇLAR HUKUKU · KARŞILAŞTIRMA

Sebepsiz zenginleşmede iade: elden çıkan kısım, giderler, zamanaşımı ve haksız fiille karşılaştırma

Hukuk · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaVasiyetnamenin iptali ve tenkis davası nedir? Hangi süre içinde açılır, aralarındaki fark nedir?Önceki sayfadan (Miras hukuku). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İptal davası ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka ya da ahlaka aykırılık ve şekle aykırılık sebepleriyle ölüme bağlı tasarrufu ortadan kaldırır; öğrenmeden 1 yıl, her hâlde iyiniyetliye 10, kötüniyetliye 20 yılda düşer (TMK m.557–559). Tenkis davası saklı payı zedeleyen tasarrufu aşan kısım kadar indirir; öğrenmeden 1 yıl, her hâlde 10 yılda düşer (m.571).

İptal ve tenkis davaları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sebepsiz zenginleşmede neyin iadesi istenir, iyiniyetli ve kötüniyetli zenginleşen arasında fark nedir? Zamanaşımı kaç yıldır?

Kısa cevap: Sebepsiz zenginleşen, geri isteme anında elinden çıktığını ispat ettiği kısım dışında kalanı geri verir; kötüniyetle elden çıkarmışsa tamamını verir (TBK m.79). İyiniyetli zenginleşen zorunlu ve yararlı giderlerini isteyebilir (m.80). İstem hakkı, geri isteme hakkının öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde zenginleşmeden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar (m.82).

Bir öğretmenin hesabına yanlışlıkla 50 bin TL yatırıldı; o da maaşı sandığı bu paranın 30 bin TL'sini, aslında gitmeyi düşünmediği bir tatilde harcadı. Banka iki ay sonra parayı geri istedi. Öğretmen ne kadar öder?

İade, zenginleşenin iyiniyetine göre değişir. İyiniyetli zenginleşen, geri isteme sırasında zenginleşmenin elinden çıktığını ispat ettiği kısmı geri vermez; yalnız elinde kalanı öder (m.79/1). Ama zenginleşmeyi iyiniyetli olmadan elden çıkarmışsa ya da elden çıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğini hesaba katması gerekiyorsa tamamını verir (m.79/2). Girişteki öğretmen parayı maaşı sanarak harcadıysa 20 bin TL; hesabına beklenmedik bir para geldiğini fark etmesi gerekiyorduysa 50 bin TL öder.

Zenginleşen, geri verdiği şey için giderlerini de isteyebilir (m.80). İyiniyetli ise zorunlu ve yararlı giderlerin tamamını; iyiniyetli değilse zorunlu giderleri ve yararlı giderlerden yalnız geri verme zamanında mevcut değer artışını ister. Diğer (lüks) giderler hiçbir durumda istenemez; ama şeye eklenen ve zararsızca ayrılabilen parçalar, karşılık önerilmezse ayrılıp alınabilir.

Zamanaşımı ve karşılaştırma

Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl, her hâlde zenginleşmeden başlayarak 10 yıl geçince zamanaşımına uğrar (m.82). Zenginleşme bir alacak hakkı kazanılarak gerçekleşmişse, diğer taraf istem hakkı zamanaşımına uğrasa bile bu borcu her zaman ifadan kaçınabilir. Haksız fiille süreler aynıdır; fark, sorumluluğun dayanağında ve kapsamındadır.

Haksız fiil ile sebepsiz zenginleşme
ÖlçütHaksız fiilSebepsiz zenginleşme
AmaçZarar görenin zararını gidermekHaksız yere geçen değeri geri almak
KusurKural olarak aranır (kusursuz hâller hariç)Aranmaz; iyiniyet yalnız iade kapsamını etkiler
ÖlçüZarar görenin malvarlığındaki azalmaZenginleşenin elindeki zenginleşme
ZamanaşımıZarar ve yükümlüyü öğrenmeden 2 yıl, fiilden 10 yıl; suçta daha uzun ceza zamanaşımıGeri isteme hakkını öğrenmeden 2 yıl, zenginleşmeden 10 yıl
Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme: süreler ve sayılar
KonuSüre / sayıDayanak
Haksız fiilde tazminat istemiÖğrenmeden 2 yıl; her hâlde fiilden 10 yıl; suçta daha uzun ceza zamanaşımıTBK m.72
Müteselsil sorumlular arasında rücuTamamı ödenip sorumlu öğrenilince 2 yıl; ödemeden 10 yılTBK m.73
Bedensel zararda hükmün değiştirilmesiKesinleşmeden itibaren 2 yılTBK m.75
Sebepsiz zenginleşmede istemÖğrenmeden 2 yıl; her hâlde zenginleşmeden 10 yılTBK m.82
Haksız fiil ya da zenginleşmeyle doğan borcu ifadan kaçınmaSüresiz (her zaman)TBK m.72/2, 82/2
Akılda kalsın: İyiniyetli elde kalanı, kötüniyetli tamamını verir. Giderde iyiniyetliye zorunlu + yararlı, kötüniyetliye zorunlu + mevcut değer artışı; lüks gider hiç. Zamanaşımı her iki kaynakta 2 / 10.
Sınavda

Nasıl sorulurİade kapsamı, iyiniyetin etkisi, giderlerin istenebilirliği ya da zamanaşımı sorulur; haksız fiille karşılaştırma öncüllü sorularda sık gelir.

TuzakSebepsiz zenginleşmede zenginleşenin kusurunun aranacağını sanmak; kusur aranmaz, iyiniyet yalnız neyin iade edileceğini belirler.

Sınavda işaretleelden çıkan kısmı ispat yükü zenginleşendedir.

✎Boşluk doldurma iade

İyiniyetli zenginleşen, geri isteme anında ispat ettiği kısım dışında kalanı geri verir. İyiniyetli zenginleşen zorunlu ve giderlerini isteyebilir. İstem, geri isteme hakkının öğrenilmesinden itibaren içinde zamanaşımına uğrar.

elinden çıktığınıyararlı2 yıllüks5 yıl

?Soru çöz

Haksız fiil ile sebepsiz zenginleşme karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

I. Sebepsiz zenginleşmede zenginleşenin kusuru aranmaz.
II. Her ikisinde de istem, öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; haksız fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir.
III. Sebepsiz zenginleşmede iade, zarar görenin malvarlığındaki azalmayla ölçülür.

✓ B. I m.77'nin kusur aramadığını, II m.72 ve 82'deki süreleri doğru verir. III yanlıştır: sebepsiz zenginleşmede ölçü zenginleşenin elindeki zenginleşmedir; zarar ölçüsü haksız fiile aittir (m.79). A II'yi atlar; C ve D iki kaynağın ölçüsünü karıştırır.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Türk Borçlar Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangileri sözleşmeyi kesin hükümsüz kılar?

I. Bir kişinin ömür boyu belirli bir şehirden ayrılmayacağını taahhüt etmesi
II. Satıcının, alıcının deneyimsizliğinden yararlanarak malı değerinin üç katına satması
III. Sözleşme kurulmadan önce yok olmuş bir tablonun satılması

✓ B. I kişilik haklarına aykırı, III konusu baştan imkânsız olduğu için kesin hükümsüzdür (m.27). II aşırı yararlanmadır: sözleşme kesin hükümsüz değil, zarar gören süresi içinde bağlı olmadığını bildirebilir (m.28). A imkânsızlığı atlar; C ve D gabini kesin hükümsüzlükle karıştırır.Kaynak: Borç ilişkisi ve sözleşmeler · Kesin hükümsüzlük ve aşırı yararlanma

?Soru 2

Türk Borçlar Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangileri öneri sayılır?

I. Bir mağazanın vitrininde fiyat etiketiyle sergilediği ceket
II. Bir yayınevinin sipariş almadan bir avukata gönderdiği kitap
III. Bir toptancının müşterilerine gönderdiği fiyat listesi

✓ D. Fiyatı gösterilerek sergilenen mal ile gönderilen fiyat listesi, aksi anlaşılmadıkça öneri sayılır (m.8/2). II öneri değildir: ısmarlanmamış şeyin gönderilmesi öneri sayılmaz (m.7). A fiyat listesini atlar; B ve C ısmarlanmamış kitabı öneri sayar.Kaynak: Borç ilişkisi ve sözleşmeler · Sözleşmenin kurulması: öneri ve kabul

?Soru 3

A, hiçbir yetkisi olmadığı hâlde B adına C ile bir kira sözleşmesi yaptı; C, A'nın yetkisiz olduğunu bilmiyordu ve bilmesi de gerekmiyordu. B sözleşmeyi onamadı. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. Onanmayan yetkisiz temsilde karşı taraf, yetkisizliği bilmiyor ve bilmesi gerekmiyorsa zararını yetkisiz temsilciden ister (m.47). B iyiniyetin onama yerine geçtiğini sanır; C yetkisiz temsilciyi sözleşmenin tarafı yapar; D askıda hükümsüzlüğü kesin hükümsüzlükle karıştırır ve tazminatı yok sayar.Kaynak: Borç ilişkisi ve sözleşmeler · Temsil ve yetkisiz temsil

?Soru 4

Aşağıdakilerin hangisinde taşınmaz mülkiyeti tescilden önce kazanılmaz?

✓ C. Hukuki işleme dayanan devirde mülkiyet ancak tescille geçer; resmî senet yalnız sözleşmenin geçerlilik şartıdır (m.705/1, 706). A miras, B kamulaştırma, D cebri icra m.705/2'de sayılan, mülkiyetin tescilden önce kazanıldığı hâllerdir; bunlarda tescil yalnız tasarruf için gerekir.Kaynak: Eşya hukuku · Mülkiyetin kazanılması ve zamanaşımı

?Soru 5

Ayni hak ve zilyetliğe ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

✓ D. Ayni haklar kanunda sayılıdır; sözleşme serbestisi yalnız kişisel haklarda geçerlidir. A m.973/2'yi, B m.976'yı, C ayni hakkın mutlak niteliğini doğru verir.Kaynak: Eşya hukuku · Ayni hak ve zilyetlik türleri

?Soru 6

A, arsasını B'ye sattığını gösteren ve ikisinin de imzaladığı bir kâğıt düzenledi; B bedeli ödedi, tapuda işlem yapılmadı. Bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. Taşınmaz satışı resmî şekle bağlıdır (m.237); şekle aykırı sözleşme hüküm doğurmaz, ödenen bedel sebepsiz zenginleşmeyle geri istenir. B tapu siciline tescil olmadan mülkiyetin geçmeyeceğini atlar; C geçerlilik şeklini ispat şekliyle karıştırır; D şekle aykırılığı irade bozukluğunun süresine bağlar.Kaynak: Borç ilişkisi ve sözleşmeler · Sözleşmenin şekli

?Soru 7

Saklı payları zedelenen mirasçıların tenkis talebinde aşağıdakilerden hangisi en son tenkis edilir?

✓ A. Kamu tüzel kişilerine yapılan kazandırmalar, ölüme bağlı olsa bile en son sırada tenkis edilir (m.570/2). B ölüme bağlı tasarruf olduğu için ilk sıradadır; C ve D sağlararası bağışlardır, ölüme bağlı tasarruflardan sonra yeniden eskiye doğru indirilir (önce C, sonra D).Kaynak: Miras hukuku · İptal ve tenkis davaları

?Soru 8

Üç kardeşin mirasçı olduğu ve henüz paylaşılmamış bir tereke ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ D. Elbirliği mülkiyetinde belirli bir mal üzerinde ayrı pay yoktur; tasarruf birlikte yapılır (m.640). Mirasçı ancak miras payının devri için sözleşme yapabilir, o da yalnız paylaşma sonundaki payı isteme hakkı verir. A ortaklığın niteliğini, B m.641'deki teselsülü, C m.642'deki paylaşma hakkını doğru verir.Kaynak: Miras hukuku · Mirasın geçişi, ret, paylaşma

?Soru 9

Eşi ve iki çocuğu bulunan bir kişinin borçlar düşüldükten sonra 1.600.000 TL terekesi kalmıştır. Bu kişi ölüme bağlı tasarrufla en çok ne kadarını dilediği kişiye bırakabilir?

✓ B. Yasal paylar: eş 400.000, çocuklar 600.000'er. Saklı paylar: eş yasal payının tamamı (400.000), her çocuk yarısı (300.000); toplam 1.000.000, kalan 600.000. A yalnız eşin payını tasarruf kısmı sanır; C saklı payı terekenin yarısı diye kaba hesaplar; D saklı payların toplamını tasarruf kısmıyla karıştırır.Kaynak: Miras hukuku · Saklı pay ve tasarruf oranı

?Soru 10

Sınırlı ayni haklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

✓ D. m.823/2'ye göre oturma hakkı devredilemez ve mirasçılara geçmez. A m.826/2'yi, B m.797/1'i, C m.839/1'i doğru verir.Kaynak: Eşya hukuku · İrtifak hakları ve taşınmaz yükü
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Hukuk soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →