İcra organları ve şikâyet: icra dairesinin işlemine karşı 7 gün
Hukuk · İcra ve İflas Hukuku · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaİdari yargıda istinaf ve temyiz süresi kaç gündür? Hangi kararlar temyiz edilebilir, kanun yararına temyiz ve yargılamanın yenilenmesi nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (İdari yargı ve idarenin sorumluluğu). Önce kendin cevapla, sonra aç.
İdare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulur; kanundaki parasal sınırı geçmeyen davalardaki kararlar kesindir. Bölge idare mahkemesinin kanunda sayılan davalardaki kararları ile Danıştay dava dairelerinin nihai kararları 30 gün içinde Danıştay'da temyiz edilir. Kararın düzeltilmesi 2014'te kaldırıldı. Kesinleşmiş kararlara karşı olağanüstü yollar kanun yararına temyiz ve yargılamanın yenilenmesidir.
✎Konu anlatımı
İcra organları nelerdir? İcra mahkemesine şikâyet süresi kaç gündür, hangi işlemlere karşı şikâyet yoluna gidilir?
Kısa cevap: Cebri icrayı icra ve iflas daireleri yürütür; bu dairelerin işlemlerine karşı şikâyetleri ve kanunun öngördüğü itirazları icra mahkemesi inceler (İİK m.1–4). Kanuna ya da olaya aykırı icra işlemine karşı şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi ya da sebepsiz sürüncemede bırakılması için her zaman şikâyet edilebilir (m.16).İcra müdürü, borçlunun evindeki buzdolabını haczetti. Borçlu bunun kanuna aykırı olduğunu düşünüyor. Kime, ne kadar süre içinde başvurur?
Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeterli sayıda icra dairesi ve iflas dairesi bulunur; başlarında Adalet Bakanlığının atadığı icra müdürü vardır (m.1–2). İş yoğunluğu olan illerde 2021'den beri dairelerin gözetimini ve idari işlerini icra daireleri başkanlığı yapar (m.3/a). Bu daireler yargı yetkisi kullanmaz; uyuşmazlıkları icra mahkemesi çözer.
| Organ | Görev | Dayanak |
|---|---|---|
| İcra dairesi (icra müdürü) | Takip talebini alır, ödeme emri gönderir, haciz ve satış yapar | İİK m.1 |
| İflas dairesi | İflas kararından sonra masayı yönetir, tasfiyeyi yürütür | İİK m.2 |
| İcra mahkemesi (hâkim) | Şikâyet ve itirazları inceler; başkanlık yoksa daireleri denetler | İİK m.4 |
| Bölge adliye mahkemesi, Yargıtay | İcra mahkemesi kararlarına karşı istinaf ve temyiz | İİK m.363–364 |
İcra mahkemesine gelen işler ivedi sayılır ve basit yargılama usulüyle görülür; duruşma yapılmayan işlerde mahkeme en geç 10 gün içinde karar verir (m.18). Kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinafa gidilir; 2024'teki 7499 sayılı Kanun'dan önce bu süre 10 gündü (m.363). İdari yargı ve idarenin sorumluluğu sayfasında gördüğümüz kuralın burada bir istisnası vardır: icra ve iflas görevlilerinin kusurundan doğan zarar için dava yalnız Devlet aleyhine ve adliye mahkemelerinde açılır (m.5).
Şikâyet
Şikâyet, icra dairesinin işlemine karşı başvurulan yoldur: işlem kanuna aykırı ya da olaya uygun değilse icra mahkemesi onu bozar ya da düzeltir, yapılmayan işin yapılmasını emreder (m.17). Girişteki borçlu, haczedilemeyecek bir malın haczedildiğini öğrendiği günden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunur. Kanunun mahkemeye bıraktığı konular (borcun varlığı gibi) şikâyetle değil, itiraz ya da davayla ileri sürülür.
Süreler İİK'de katıdır: gün olarak belirlenen sürede ilk gün sayılmaz, son gün tatile denk gelirse süre izleyen iş günü biter (m.19); kanundaki süreler sözleşmeyle değiştirilemez (m.20). Gece vakti ve tatil günlerinde takip işlemi yapılmaz; ancak tatil günü haciz ve tebligat yapılabilir, mal kaçırılıyorsa gece de haciz konur (m.51).
Nasıl sorulurŞikâyet süresi ve başlangıcı, şikâyetin icrayı durdurup durdurmadığı ya da organların görevleri sorulur.
TuzakŞikâyet süresinin işlem tarihinden başladığını sanmak; öğrenme tarihinden başlar.
Sınavda işaretleicra mahkemesi kararlarına karşı istinaf süresi 7499'dan sonra iki haftadır.
⇄Bilgi eşleştirme iş → organ
?Soru çöz
İcra ve İflas Kanunu'na göre şikâyetle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?