Küme: iyi tanımlanmış nesnelerin topluluğu
MEB 9. sınıf · Sayılar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaDoğal sayılar, tam sayılar, rasyonel ve irrasyonel sayılar nedir, sayı kümeleri birbirini nasıl kapsar?Bağlantılı konudan (Temel kavramlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Doğal sayılar N = {0, 1, 2, 3, …} kümesidir ve 0'dan başlar. Tam sayılar (Z) negatif tam sayıları, 0'ı ve pozitif tam sayıları içerir; rasyonel sayılar (Q), a ve b tam sayı ve b ≠ 0 olmak üzere a/b biçiminde yazılabilen sayılardır. √2 ve π gibi rasyonel olmayan sayılar irrasyoneldir (Q′); gerçek sayılar (R) rasyonel ve irrasyonel sayıların birleşimidir ve N ⊂ Z ⊂ Q ⊂ R'dir.
✎Konu anlatımı
Küme nedir, kümeler nasıl gösterilir, eleman ile alt küme arasındaki fark nedir?
Kısa cevap: Küme, iyi tanımlanmış nesnelerin topluluğudur; bir nesnenin kümeye ait olup olmadığı kesin söylenebilmelidir. Kümeler liste (A = {2, 3, 5}), ortak özellik (A = {x : x, 6’dan küçük asal sayı}) ya da Venn şemasıyla gösterilir. Eleman sayısı s(A) ile yazılır; elemanı olmayan kümeye boş küme denir: ∅ ya da { }.“Sınıfın uzun boylu öğrencileri” bir küme değildir, çünkü kimin uzun olduğu kişiden kişiye değişir; “boyu 1,80 m'den uzun öğrenciler” ise bir kümedir.
Bir topluluğun küme olabilmesi için ölçüt kesin olmalıdır. a nesnesi A kümesinin elemanıysa a ∈ A, değilse a ∉ A yazılır. Liste yönteminde her eleman bir kez yazılır ve sıra önemli değildir: {1, 2, 3} ile {3, 1, 2} aynı kümedir.
Eleman da küme olabilir
Bir kümenin elemanı başka bir küme olabilir. A = {1, {2, 3}, ∅, 4} kümesinin 4 elemanı vardır: 1, {2, 3}, ∅ ve 4. Burada {2, 3} ∈ A doğrudur ama 2 ∈ A yanlıştır, çünkü 2 tek başına A'nın elemanı değildir. Benzer biçimde {∅} boş küme değildir; bir elemanı (∅) olan bir kümedir.
A = {x : x asal sayı, x < 12} kümesini liste yöntemiyle yazınız ve s(A)'yı bulunuz.
- 12'den küçük asal sayılar: 2, 3, 5, 7, 11 (temel kavramlar sayfasında gördüğümüz gibi 1 asal değildir).
- A = {2, 3, 5, 7, 11}, s(A) = 5.
Cevap: s(A) = 5
A = {1, {2, 3}, ∅, 4} kümesi için I. 2 ∈ A; II. {2, 3} ∈ A; III. ∅ ∈ A; IV. {1, 4} ⊂ A; V. {∅} ⊂ A ifadelerinden kaç tanesi doğrudur?
- Virgülle ayrılan her şey bir elemandır: 1, {2, 3}, ∅, 4; s(A) = 4.
- ∈ eleman sorar: {2, 3} ve ∅ listede tek başına durduğu için II ve III doğru; 2 yalnız {2, 3}'ün içinde olduğu için I yanlış.
- ⊂ alt küme sorar: {1, 4}'ün iki elemanı da A'da, IV doğru; {∅}'in tek elemanı ∅ da A'da, V doğru. Doğrular II, III, IV, V.
Cevap: 4
✔ Doğru
- {2, 3} ∈ {1, {2, 3}}
- s({∅}) = 1
- {1, 1, 2} = {1, 2}
✘ Sık yapılan hata
- İç kümenin elemanlarını dış kümenin elemanı saymak.
- {∅} kümesini boş küme sanmak.
- Tekrar eden elemanı iki kez saymak.
Nasıl sorulurOrtak özellikle verilen kümeyi listelemek, eleman sayısını bulmak ve ∈ ile ⊂ işaretlerinin doğru kullanımını sınamak en sık kalıplardır.
TuzakElemanı küme olan kümelerde iç kümenin elemanlarını dış kümenin elemanı saymak ve {∅} kümesini boş sanmaktır.
⇄Bilgi eşleştirme ortak özellik → liste
?Soru çöz
A = {1, {2}, 3} kümesi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?