Madde 6Sadakat
Memurların Anayasaya ve kanunlara sadakatle bağlı kalmasını ve kanunları milletin hizmetinde sadakatle uygulamasını ister. Bu bağlılık yeminle belgelenir: memur, asli memurluğa atandıktan sonra kurumunun düzenlediği törende yetkili amirlerin önünde yemin eder ve özlük dosyasına konulan Yemin Belgesini imzalayarak göreve başlar. Yemin metni Anayasaya, Atatürk İnkılap ve İlkelerine bağlılığı, kanunları tarafsızlık ve eşitlik ilkesine bağlı kalarak uygulamayı ve demokratik, laik hukuk devletine karşı görevlerin bilincinde olmayı içerir.
En çok sorulan: Yeminin zamanı karıştırılır: aday memurlukta değil, asli memurluğa atandıktan sonra en geç bir ay içinde yapılır; yemin belgesi özlük dosyasına konur.
Kanundaki ifade: “atandıktan sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek merasimle yetkili amirlerin huzurunda yapacakları yeminle belirtirler”
İlgili: 657: ilkeler, ödevler, haklar konu anlatımı
Madde notu: Değişik: 12/5/1982 - 2670/1 md.
Madde 7Tarafsızlık ve devlete bağlılık
Memurun siyasi tarafsızlığını düzenler. Memur siyasi partiye üye olamaz; bir parti, kişi ya da zümrenin yararını veya zararını gözeten davranışta bulunamaz; görevini yaparken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapamaz; siyasi ve ideolojik amaçlı beyan ve eyleme girişemez, bunlara katılamaz. İkinci fıkra devlete bağlılığı ister: memur her durumda devletin menfaatini korur; ülkenin bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan, güvenliğini tehlikeye düşüren faaliyetlerde bulunamaz, bu nitelikteki hareket, grup, teşekkül veya derneklere katılamaz ve yardım edemez.
En çok sorulan: Siyasi partiye üyelik yasağı ile siyasi ve ideolojik beyan yasağı bu maddededir; bu yasakları ihlalin disiplin cezası ise 125. maddede düzenlenir.
İlgili: Memur sosyal medya ve etik kuralları
Madde notu: Değişik: 12/5/1982 - 2670/2 md.
Madde 8Davranış ve işbirliği
Memurdan, resmi sıfatının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduğunu yalnız mesaide değil, hizmet dışındaki davranışlarıyla da göstermesini ister. Yani özel hayattaki davranış da bu ödevin kapsamındadır. Maddenin ikinci cümlesi, memurların işbirliği içinde çalışmasını esas kabul eder; birimler ve çalışma arkadaşları arasında uyumlu çalışma kanunda ödev olarak yazılıdır.
En çok sorulan: “Hizmet içindeki ve dışındaki davranışlar” ifadesi sorulur: itibar ve güven ödevi mesai saatleriyle sınırlı değildir.
İlgili: Memur etik ilkeleri
Madde 9Yurt dışında davranış
Sürekli ya da geçici görevle veya yetişme, inceleme ve araştırma amacıyla yurt dışında bulunan memurların, devletin itibarını ya da görevin haysiyetini zedeleyecek fiil ve davranışlarda bulunamayacağını söyler.
En çok sorulan: Kapsam üç durumu sayar: sürekli görev, geçici görev ve yetişme-inceleme-araştırma için yurt dışında bulunma.
Madde 10Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları
Amir konumundaki memurun ödevlerini sayar: birimindeki görevleri zamanında ve eksiksiz yapmak ve yaptırmak, maiyetindeki memurları yetiştirmek, onların hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmek. Amir maiyetine hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır ve amirlik yetkisini mevzuat sınırları içinde kullanır. Amir, kanunlara ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı emir veremez; maiyetindeki memurdan özel menfaat sağlayacak talepte bulunamaz, ondan hediye kabul edemez ve borç alamaz.
En çok sorulan: Amirin maiyetinden hediye kabul etme ve borç alma yasağı bu maddededir; genel hediye yasağı ise 29. maddededir.
Madde notu: Değişik: 12/5/1982 - 2670/3 md.
Madde 11Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları
Memurun mevzuata uyma ve amirin verdiği görevleri yapma yükümlülüğünü ve işlerin iyi yürütülmesinden amirine karşı sorumluluğunu düzenler. Asıl önemli kısmı hukuka aykırı emirdir: memur, emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya yönetmeliğe aykırı görürse yapmaz ve aykırılığı emri verene bildirir. Amir ısrar eder ve emri yazıyla yenilerse memur emri yerine getirir, doğan sorumluluk emri verene aittir. Konusu suç olan emir ise hiçbir şekilde yerine getirilmez ve yerine getiren sorumluluktan kurtulamaz. Acele hallerde kamu düzeni ve güvenliği için kanunla tanınan istisnalar saklıdır.
En çok sorulan: Sınavın klasik sorusu: aykırı emir yazıyla yenilenirse yapılır ve sorumluluk amire geçer; konusu suç olan emir yazılı olsa bile yapılmaz. Ayrım bu iki kademededir.
İlgili: 657: ilkeler, ödevler, haklar konu anlatımı
Madde notu: Değişik: 12/5/1982 - 2670/4 md.
Madde 12Kişisel sorumluluk ve zarar
Memurun görevini dikkat ve itinayla yapmasını, kendisine teslim edilen devlet malını koruyup her an hizmete hazır tutmasını ister. Memurun kastı, kusuru, ihmali veya tedbirsizliği yüzünden idare zarara uğrarsa zarar memura rayiç bedel üzerinden ödettirilir ve bunda genel hükümler uygulanır. Küçük zararlar için kolay yol vardır: fiil tarihinde en alt derecenin birinci kademesindeki memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, memur kabul ederse disiplin amiri ya da yetkili disiplin kurulunun kararıyla ödettirilir.
En çok sorulan: Ödeme ölçüsü rayiç bedeldir (alış bedeli değil). Disiplin amiri kararıyla ödetilebilecek sınır, en alt derece birinci kademedeki memurun brüt aylığının yarısıdır ve memurun kabulü şarttır.
Kanundaki ifade: “en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar”
Madde notu: Değişik: 12/5/1982 - 2670/5 md.
Madde 13Kişilerin uğradıkları zararlar
Vatandaşın kamu hizmeti yüzünden uğradığı zararın kime karşı dava edileceğini belirler: kişiler, kamu hukukuna tabi görevlerden doğan zarar için görevi yapan personele değil, ilgili kuruma dava açar. Kurumun sorumlu personele rücu hakkı saklıdır. Devlet dairesine teslim edilen ya da onun tahsil ettiği para ve değerli kâğıtları personel zimmetine geçirirse, tutar ceza takibatının sonucu beklenmeden Hazinece hak sahibine ödenir. 2002 eki ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin işkence ve kötü muamele kararları üzerine devletin ödediği tazminatlarda da sorumlu personele rücu edilir. 12 ve 13. maddedeki zararların tespiti ve takibi Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
En çok sorulan: Dava personele değil kuruma açılır; kurum sonra personele rücu eder. Zimmet halinde Hazine ceza davasını beklemeden öder.
Madde notu: Değişik: 12/5/1982 - 2670/6 md.
Madde 14Mal bildirimi
Memurların kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz mallar ile alacak ve borçları hakkında mal bildirimi vermesini öngörür. Bildirimin zamanı, şekli ve ayrıntıları bu maddede değil, mal bildirimini düzenleyen özel kanunda yazılıdır; 657 yalnız yükümlülüğü koyar ve o kanuna yollama yapar.
En çok sorulan: Kapsama girenler: memurun kendisi, eşi ve velayeti altındaki çocukları. Süre ve usul özel kanundadır, 657'de yazmaz.
İlgili: Memurun yasakları ve yükümlülükleri
Madde 15Basına bilgi veya demeç verme
Memurların kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremeyeceğini söyler. Bu konuda bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı görevli, illerde ise valiler ya da onların yetkili kılacağı görevli tarafından verilebilir. Askeri hizmetle ilgili bilgileri, özel kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yetkili kıldığı personel dışında kimse açıklayamaz.
En çok sorulan: Basına bilgi verme yetkisi kimde sorusu: merkezde bakanın yetkilendirdiği görevli, illerde vali veya valinin yetkilendirdiği görevli.
İlgili: Memur sosyal medya kuralları
Madde notu: Değişik: 12/5/1982 - 2670/7 md.
Madde 16Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması ve iadesi
Memur, göreviyle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri yetki verilen yerler dışına çıkaramaz ve özel işlerinde kullanamaz. Görevi sona erdiğinde kendisine teslim edilmiş belge, araç ve gereçleri iade etmek zorundadır. Bu iade yükümlülüğü memurun ölümünde mirasçılarını da bağlar.
En çok sorulan: İade yükümlülüğünün mirasçılara da geçtiği ve resmi aracın özel işte kullanılamayacağı sorulur.
Madde notu: Değişik: 12/5/1982 - 2670/8 md.