Madde 214Kurumların memurlarını hizmet içinde yetiştirme esasları
Memurların yetişmesini sağlamak, verimliliklerini artırmak ve onları daha üst görevlere hazırlamak için hizmet içi eğitim yapılır. Bu eğitim, kanun metnine göre Devlet Personel Başkanlığının ilgili kurumlarla birlikte hazırladığı yönetmelikler çerçevesinde yürütülür (Başkanlık 703 sayılı KHK ile kapatılmış, kanunlardaki atıflar Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde karşılık gösterilen birime yapılmış sayılır; bu bölümdeki diğer Başkanlık atıfları için de aynısı geçerlidir). Madde hizmet içi eğitimin amacını üç başlıkta toplar: yetişme, verimlilik ve ileriki görevlere hazırlık.
En çok sorulan: Sınavda hizmet içi eğitimin üç amacı ve yönetmeliği kimin hazırladığı sorulur: kanun metnine göre Devlet Personel Başkanlığı, ilgili kurumlarla birlikte.
Madde notu: Değişik : 31/7/1970 - 1327/72 md.
Madde 215Eğitim birimleri
Her kurumda yetiştirme faaliyetlerini düzenleyen, yürüten ve değerlendiren bir “Eğitim birimi” kurulur. Birden fazla eğitim birimi bulunan kurumlarda bunlardan biri “Merkez Eğitim Birimi” adını alır. Eğitim birimi kurmak kurumlar için zorunludur; madde “kurulur” der.
En çok sorulan: Her kurumda eğitim birimi kurulması zorunludur; birden çok birim varsa biri “Merkez Eğitim Birimi” olur. Eğitim merkezi açmak ise isteğe bağlıdır (md. 216).
Madde 216Eğitim merkezleri
Kurumlar kendi eğitim ihtiyaçları için eğitim merkezi açabilir. Birden fazla kurumun ortak eğitim ihtiyacını karşılamak için Cumhurbaşkanı kararıyla kurumlar arası eğitim merkezleri de açılabilir. Eğitim birimleri ve merkezlerinin kuruluş ve işleyişi, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumların hazırlayacağı yönetmeliklerle düzenlenir.
En çok sorulan: Kurumlar arası eğitim merkezi Cumhurbaşkanı kararıyla açılır; kurumun kendi eğitim merkezi ise kurumun takdirindedir.
Madde 217Devlet memurları eğitimi genel planı
Tüm kamu kurumlarındaki memur eğitimine yön veren bir “Devlet memurları eğitimi genel planı” bulunur. Bu plan Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe konulur. Kurumların hizmet içi eğitim çalışmaları bu genel planla uyumlu yürütülür.
En çok sorulan: Devlet memurları eğitimi genel planını yürürlüğe koyan makam sorulur: Cumhurbaşkanı kararı.
Madde 218Yurt dışında yetiştirme
Memurlar yabancı ülkelerdeki hizmetle ilgili kurumlarda ya da yetiştirme ve eğitim merkezlerinde de yetiştirilebilir. Sınıflarının kapsadığı hizmetin niteliği gereği belirli bir dalda öğrenim ve ihtisas yapmaları gereken kurumların memurlarına ve Devlet Personel Başkanlığınca kararlaştırılmış olanlara öğrenim veya ihtisas izni verilebilir. Bu memurlar hakkında yurt dışına gönderilmeyi düzenleyen 79. madde uygulanır.
Kanundaki ifade: “79 uncu madde hükümleri uygulanır”
Madde 219Rapor verme
Kurumlar yıllık eğitim programlarına göre yaptıkları eğitim çalışmalarının sonuçlarını belirli aralıklarla bir raporla Devlet Personel Başkanlığına bildirmek zorundadır. Rapor, her dönem bittikten sonra belirli bir süre içinde gönderilir; böylece Başkanlık kurumların eğitim faaliyetlerini izleyebilir.
En çok sorulan: Süre sorulur: her altı aylık dönemin bitiminden en geç bir ay sonra kanun metnindeki adıyla Devlet Personel Başkanlığına (703 sayılı KHK ile kapatıldı) rapor verilir.
Kanundaki ifade: “her altı aylık dönemin bitiminden en geç bir ay sonra”
Madde 220Koordinasyon ve denetleme
Kanun metnine göre Devlet Personel Başkanlığı, kurumların yurt içi ve yurt dışı eğitim programlarını hazırlarken ve uygularken onlara yol gösterir, yetiştirme faaliyetlerini koordine eder ve denetler. Yani memur eğitimi kurumlarca yürütülse de genel koordinasyon ve denetim tek merkezdedir.
En çok sorulan: Yetiştirme faaliyetlerini koordine eden ve denetleyen kurum, kanun metnine göre Devlet Personel Başkanlığıdır (703 sayılı KHK ile kapatıldı).
Madde 221Devlet memurluğuna eleman yetiştirilmesi
Kurumlar belirli sınıflardaki memurluklara eleman yetiştirmek için üç yol kullanabilir: kendi bünyelerinde meslekî öğretim ve eğitim yapmak; yurt içindeki öğrenim kurumlarında öğrenci okutmak ve ihtisas yaptırmak; yurt dışında öğrenci okutmak ve ihtisas yaptırmak. Bu yollarla okutulanlar daha sonra 224. maddedeki mecburi hizmetle yükümlü olur.
En çok sorulan: Kurumların eleman yetiştirme yolları üç bentte sayılır: kurum içi meslekî eğitim, yurt içinde okutma, yurt dışında okutma.
Madde 222Seçme usulü
Kurumların yurt içinde ya da yurt dışında okutacağı öğrenciler yarışma sınavıyla seçilir. Devlet hesabına okutulacak öğrencinin belirlenmesinde sınav dışında bir seçim yolu bu maddede öngörülmez. Seçilme ve ayrılma usullerinin ayrıntısı 223. maddedeki yönetmeliklere bırakılmıştır.
En çok sorulan: Kurumlarca okutulacak öğrencilerin seçim yöntemi: yarışma sınavı.
Madde 223Öğrenci okutma şartlarını düzenleyen yönetmelikler
Hangi kurumların okul ve kurs açabileceği, yurt içinde ya da dışında hangi dallarda öğrenci okutabileceği, öğrencilerin seçilme usulü, çalışmalarının izlenmesi, okuldan çıkarılma ya da geri çağrılma usulleri yönetmeliklerle belirlenir; yönetmelikleri Millî Eğitim ve Maliye Bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığı birlikte hazırlar. Öğrenimi sırasında Devlet hesabına okuma hakkını kaybeden ya da okulu bırakan kişiden, kurumun onun için yaptığı masraflar faiziyle birlikte geri alınır. Özel kanun ve yüklenme senedi hükümleri saklıdır.
En çok sorulan: Okuma hakkını kaybeden ya da okulu bırakan öğrenciden masraflar faiziyle birlikte tahsil edilir; bu, mecburi hizmeti yapmayanlara uygulanan yüzde elli fazlası kuralından (md. 225) ayrıdır.
Madde 224Mecburi hizmet
Devlet tarafından okutulanlar, Cumhurbaşkanınca belirtilen öğretim kurumları ve dalları dışında, mecburi hizmetle yükümlüdür. Yurt içinde Devlet hesabına okuyanın yükümlülüğü öğrenim süresine eşit, yurt dışında okuyanınki öğrenim süresinin iki katıdır; tatiller süreye dahildir. Yetiştirilmek, eğitilmek, bilgisini artırmak ya da staj yapmak için belirli bir süreden uzun yurt dışına gönderilen memura da, gönderilme şekline bakılmaksızın yurt dışında kaldığı sürenin iki katı mecburi hizmet yüklenir. Mecburi hizmet yükümlülüğü maddede sayılan kurumlar arasında devredilebilir. Mecburi hizmetliler yarışma sınavına girmeden atanır.
En çok sorulan: Oranlar sorulur: yurt içi = öğrenim süresi kadar, yurt dışı = iki katı, tatiller dahil; 3 ay ve daha uzun yurt dışına gönderilen memur = kaldığı sürenin iki katı. Mecburi hizmetli sınavsız atanır.
Kanundaki ifade: “öğrenim sürelerinin iki katı kadar”
Kanundaki ifade: “3 ay ve daha fazla süre ile dış memleketlere gönderilen memurlara”
Kanundaki ifade: “yurtdışında kaldıkları sürenin iki katı kadar mecburi hizmet yüklenir”
Madde notu: Değişik: 30/5/1974 – KHK-12/1 md.; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.
Madde 225Mecburi hizmetle ilgili yükümlülükler
Mecburi hizmetle yükümlü kişi, yetiştirme, eğitim ya da staj süresi bittikten sonra belirli bir süre içinde kurumuna başvurmak zorundadır. Başvurduğu hâlde süresinde bir göreve atanmayanın yükümlülüğü kalkar; buna kendi kusuruyla yol açan memur zararı öder. Başvurmayan ya da atanma belgelerini tamamlamayan kişi, yol giderleri dahil kurumun yaptığı bütün giderleri fazlasıyla öder. Atandıktan sonra hizmetini bitirmeden ayrılan ya da ceza nedeniyle memurluktan çıkarılan kişi, eksik kalan kısımla orantılı tutarı fazlasıyla öder. Hizmetine gerek olmadığına Cumhurbaşkanınca karar verilenlerin yükümlülüğü krediye dönüştürülebilir. Millî Eğitim Bakanlığının parasız yatılı okuttuğu öğrencilerde kurumların ihtiyacı yoksa Bakanlık yükümlülüğü kaldırabilir. Askerlikte geçen süre mecburi hizmetten sayılmaz; yasama organına seçilenlerin yükümlülüğü seçildikleri süre boyunca ertelenir.
En çok sorulan: Süre ve oranlar sorulur: başvuru en çok iki ay, atanma için en geç 3 ay, ödemeler yüzde elli fazlasıyla. Askerlik mecburi hizmetten sayılmaz, milletvekilliğinde yükümlülük ertelenir.
Kanundaki ifade: “en çok iki ay içinde kurumlarına başvurmak zorundadırlar”
Kanundaki ifade: “en geç 3 ay içinde bir göreve atanmayanların mecburi hizmet yükümlülükleri kalkar”
Kanundaki ifade: “bütün giderleri yüzde elli fazlasiyle ödemek zorundadırlar”
Kanundaki ifade: “bir aylık süre verilmek ve Resmî Gazete'de ilan edilmek”
İlgili: Askerlik ve memuriyet
Madde notu: Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.
Madde 226Danışma kurulları
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.).
Madde 227Yüksek danışma kurulu
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.).
Madde 228Kamu personeli yüksek kurulu karar verme usulü
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 30/5/1974 – KHK-12/7 md.; aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/7 md.).
Madde 229Devlet memurları yüksek kurulu
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 30/5/1974 – KHK-12/7 md.; aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/7 md.).
Madde 230Diğer personel için kurulacak kurullar
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 30/5/1974 – KHK-12/7 md.; aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/7 md.).
Madde 231Kamu personeli bilgi sistemi
Kanun metnine göre Devlet Personel Başkanlığı (703 sayılı KHK ile kapatıldı; atıflar Cumhurbaşkanlığı kararnamesindeki karşılığına yapılmış sayılır), kuruluş kanunlarına ve bütçe türlerine bakmaksızın bütün kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilat yapıları ve personeliyle ilgili gerekli gördüğü bilgi ve belgeleri isteyebilir; kurumlar bunları vermek zorundadır. Kurumlar ayrıca atama, yer değiştirme, görevde yükselme, unvan değişikliği ve Başkanlığın belirleyeceği diğer personel hareketlerini bildirmekle yükümlüdür. Uygulama usul ve esasları ile istisna tutulacak kurumlar Cumhurbaşkanınca belirlenir.
En çok sorulan: Kurumların bildirmek zorunda olduğu personel hareketleri sayılır: atama, yer değiştirme, görevde yükselme, unvan değişikliği ve Başkanlığın belirleyeceği diğerleri.
Madde notu: Değişik: 13/2/2011 - 6111/114 md.
Madde 232Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmayacak maddeler
Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler için askerî iç hizmet ve askerî yargı mevzuatının uygulanabilmesi amacıyla 657'nin bazı maddeleri uygulanmaz. Bunlar çalışma saatleri, günlük çalışma saatlerinin tespiti, 24 saat süren hizmetlerde çalışma usulü, fazla çalışma ücreti ve görevden uzaklaştırmaya yetkilileri sayan maddelerdir. Bu konularda askerî mevzuat geçerlidir.
En çok sorulan: TSK'daki sivil memurlara uygulanmayan maddeler: 99, 100, 101 (çalışma saatleri), 178 (fazla çalışma ücreti) ve 138 (görevden uzaklaştırmaya yetkililer).
Kanundaki ifade: “Çalışma saatleri hakkındaki 99 uncu”
Kanundaki ifade: “fazla çalışma ücreti hakkındaki 178 inci”
Kanundaki ifade: “Görevden uzaklaştırmaya yetkilileri sayan 138 inci”
Madde notu: Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.
Madde 233Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmaya devam olunacak hükümler
657'nin disiplin bölümündeki 124 ile 136. maddeler arasındaki hükümler Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar, sözleşmeli ve yevmiyeli personel hakkında da uygulanır. Ancak bu uygulamada Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliği, askerî mahkemelerin kuruluş ve yargılama usulü kanunu ve ilgili diğer hükümler saklıdır; yani askerî mevzuatın bu konudaki özel kuralları da geçerliliğini korur.
En çok sorulan: TSK'daki sivil memurlara 657'nin disiplin hükümleri (md. 124–136) uygulanır, ancak askerî mevzuat hükümleri saklı tutulur.
Kanundaki ifade: “124, 136 ncı maddelerindeki hükümlerin”
Madde 234İktisadi ve Ticari İlimler Akademileri öğretim üyeleri ve yardımcılarına uygulanmayacak maddeler
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.).
Madde 235Dışişleri Bakanlığınca derhal gerekli görülecek kadrolar
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 31/7/1970 - 1327/73 md.).
Madde 23622 Ocak 1962 tarihli ve 1 sayılı kanunun değiştirilmesi
Yürürlükten kaldırıldı (Hükmü kalmadı: değiştirdiği 1 sayılı Kanun 9/10/1984 - 3053 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.).
Madde 237Yürürlükten kaldırılan hükümler
657'nin kapsamındaki kurumlarda çalışan memurlar için önceki personel mevzuatının yürürlükten kalkışını düzenler. 1926 tarihli 788 sayılı Memurin Kanunu ve ekleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kaldırılmış, bazı konularda kısa bir geçiş süresi tanınmıştır. 1927 tarihli 1108, 1939 tarihli 3656 ve 1959 tarihli 7244 sayılı kanunlar ile teşkilat kanunları dahil diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri ve memurların hizmet şartları, atanma, ilerleme, hak ve yükümlülükleri, aylık ve diğer özlük işlerini düzenleyen hükümler Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği ayın son gününden itibaren kalkar. Atom Enerjisi Komisyonundaki sözleşmeli hizmetler, Merkez Bankası Kanunu ve sayılan bazı kanun maddeleri saklı tutulmuştur.
En çok sorulan: 657 ile yürürlükten kalkan temel kanun 31/3/1926 tarihli ve 788 sayılı Kanundur; diğer aykırı hükümler Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği ayın son gününden itibaren kalkar.
Kanundaki ifade: “31/3/1926 tarih ve 788 sayılı Kanun”
Madde 238Kanunun yürürlüğe girmesi
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga : 23/12/1972 – KHK-2/5).
Madde 239Kanunun yürütülmesi
Kanunun son maddesi, 657 sayılı Kanunun hükümlerini kimin yürüteceğini belirler. Birleştirilmiş güncel metinde bu madde değiştirilmemiş olup yürütme görevi Bakanlar Kuruluna verilmiş olarak yazılıdır. Bu tür yürütme maddeleri kanunu uygulamaya koyma ve uygulamasını gözetme sorumluluğunun hangi makamda olduğunu gösterir.
En çok sorulan: Karıştırılan nokta: yürütme maddesi 239 yürürlüktedir ve metinde yürütücü olarak Bakanlar Kurulu yazar; yürürlük maddesi olan 238 ise mülgadır.