Madde 99Çalışma saatleri
Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir ve cumartesi ile pazar tatil olacak şekilde düzenlenir. Kurumların ve hizmetlerin özelliklerine göre bu Kanun, özel kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ya da bunlara dayanan yönetmeliklerle farklı çalışma süreleri belirlenebilir. Yurt dışı kuruluşlarda hizmet gerektirirse Cumhurbaşkanı hafta tatilini cumartesi ve pazardan başka günler olarak belirleyebilir.
En çok sorulan: Haftalık 40 saat “genel olarak” kuralıdır; farklı süreler kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ya da yönetmelikle konabilir. Yurt dışında hafta tatilini değiştirme yetkisi Cumhurbaşkanınındır.
Kanundaki ifade: “Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.”
İlgili: Memur izinleri rehberi
Madde 100Günlük çalışma saatlerinin tesbiti
Günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile öğle dinlenmesi süresini bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Cumhurbaşkanı, illerde valiler belirler. Engelliler için engel durumu, hizmet gerekleri, iklim ve ulaşım şartları dikkate alınarak bu saatler merkezde üst yönetici, taşrada mülki amirlerce farklı belirlenebilir. Ayrıca hizmetin özelliğine göre memurların belirlenen saat ve sürelere ve görev yerine bağlı olmadan çalışabilmesi mümkündür; bunun usul ve esaslarını Cumhurbaşkanı belirler.
En çok sorulan: Mesai saatlerini merkezde Cumhurbaşkanı, illerde vali belirler; engelliler için farklı saati merkezde üst yönetici, taşrada mülki amir koyar. Uzaktan ya da esnek çalışmanın dayanağı bu maddedir.
İlgili: Engelli memur hakları
Madde 101Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün tesbiti
Gece gündüz kesintisiz yürüyen hizmetlerde (hastane, güvenlik gibi) çalışan memurların çalışma saatlerini ve şeklini kurumları düzenler. Ancak kadın memura, tabip raporunda belirtilirse hamileliğin yirmi dördüncü haftasından önce, her durumda yirmi dördüncü haftadan itibaren ve doğumdan sonraki iki yıl boyunca gece nöbeti ve gece vardiyası verilemez. Engelli memurlara da istekleri dışında gece nöbeti ve gece vardiyası verilemez.
En çok sorulan: Gece nöbeti yasağı hamileliğin yirmi dördüncü haftasından itibaren kendiliğinden başlar, doğumdan sonra iki yıl sürer; daha önce başlaması için tabip raporu gerekir.
Kanundaki ifade: “hamileliğin yirmidördüncü haftasından itibaren ve doğumdan sonraki iki yıl süreyle gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez.”
İlgili: Engelli memur hakları
Madde notu: Değişik: 13/2/2011 - 6111/105 md.
Madde 102Yıllık izin
Memurun yıllık izin süresi hizmet süresine bağlıdır: hizmeti 1 yıldan on yıla kadar olanlar (on yıl dahil) için yirmi gün, on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hâllerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün yol izni eklenebilir. Hizmeti bir yılı doldurmamış memur için Kanunda yıllık izin süresi öngörülmemiştir.
En çok sorulan: Tam on yıl hizmeti olan memurun izni hâlâ yirmi gündür; 30 gün için on yılın aşılması gerekir. Yol izni gidiş ve dönüş için ikişer gündür, zorunluluk hâlinde verilir.
Kanundaki ifade: “hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür.”
Kanundaki ifade: “Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.”
İlgili: Memur izinleri rehberi · Memur yıllık izin dilekçesi
Madde notu: Değişik: 31/7/1970 - 1327/46 md.
Madde 103Yıllık izinlerin kullanılışı
Yıllık izin, amirin uygun bulduğu zamanlarda toptan ya da ihtiyaca göre parça parça kullanılabilir. Art arda iki yılın izni birlikte verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl dışındaki eski yıllara ait kullanılmamış izinler düşer. Öğretmenler yaz tatili ve dinlenme tatillerinde izinli sayılır; bu yüzden hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında ayrıca yıllık izin almazlar. Görevi sırasında radyoaktif ışınla çalışan personele her yıl yıllık izne ek olarak bir aylık sağlık izni verilir.
En çok sorulan: İzin en fazla iki yıl birikir: cari yıl ve bir önceki yıl. Öğretmenlere ayrıca yıllık izin verilmez; radyoaktif ışınla çalışana yılda bir ay ek sağlık izni verilir.
Kanundaki ifade: “Birbirini izliyen iki yılın izni bir arada verilebilir.”
Kanundaki ifade: “Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.”
Kanundaki ifade: “her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.”
İlgili: Memur izinleri rehberi · Öğretmen rehberi
Madde 104Mazeret izni
Doğum, aile ve diğer mazeret izinlerini toplar. (A) Kadın memura doğumdan önce sekiz, sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta analık izni verilir (22/4/2026 tarihli 7578 sayılı Kanunla doğum sonrası sekizden on altıya çıktı); çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenir. Tabip raporuyla doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışılabilir, çalışılan süre doğum sonrasına eklenir. Annenin ölümünde memur babaya aynı süre verilir. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinene sekiz hafta, koruyucu aile olana on gün izin verilir. (B) Eşi doğum yapan memura on gün babalık izni; evlenme ve yakın ölümünde yedi gün izin. (C) Diğer mazeretlere yılda on gün, zaruret hâlinde (öğretmenler hariç) yıllık izinden düşülmek üzere on gün daha. (D) Süt izni: ilk altı ay günde üç, ikinci altı ay bir buçuk saat. (E) En az yüzde 70 engelli ya da süreğen hastalıklı çocuğun hastalığında on güne kadar. (F) Analık izni sonrası yarım gün çalışma. (G) Bu izinlerde mali haklara dokunulmaz.
En çok sorulan: 7578 sayılı Kanunla analık izni toplam yirmi dört haftaya, doğum öncesi çalışma sınırı iki haftaya indi. Yarım çalışma birinci doğumda iki, ikincide dört, sonrakilerde altı aydır; çoğul doğumda birer ay eklenir, engelli doğumda on iki ay uygulanır ve bu dönemde ayrıca süt izni verilmez.
Kanundaki ifade: “doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra onaltı hafta olmak üzere toplam yirmidört hafta süreyle analık izni verilir.”
Kanundaki ifade: “eşinin doğum yapması hâlinde, isteği üzerine on gün babalık izni”
Kanundaki ifade: “ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde birbuçuk saat süt izni”
Kanundaki ifade: “birinci doğumda iki ay, ikinci doğumda dört ay, sonraki doğumlarda ise altı ay süreyle günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir.”
İlgili: Memur izinleri rehberi · Doğum izni hesaplama · Memur mazeret izni dilekçesi
Madde notu: Değişik: 13/2/2011 - 6111/106 md.
Madde 105Hastalık ve refakat izni
Memura, raporda gösterilen gerek üzerine aylık ve özlük hakları korunarak hastalık izni verilir: kanser, verem, akıl hastalığı gibi uzun tedavi gerektiren hastalıklarda on sekiz aya, diğer hastalıklarda on iki aya kadar. Hastanede yatarak geçen tedavi süreleri bu hesaba katılır. Azami süre kadar izin alan memur işe başlamak için iyileştiğine dair rapor vermek zorundadır; hastalık resmî sağlık kurulu raporuyla sürüyorsa izin aynı süre kadar uzatılır, sonunda iyileşemeyen hakkında emeklilik hükümleri uygulanır. Sağlığını yeniden kazanan ve emekliliğe hak kazanmamış olan, dönmek isterse niteliğine uygun kadroya öncelikle atanır. Görev sırasında ya da görev nedeniyle kazaya, saldırıya uğrayan veya meslek hastalığına tutulan memur iyileşene kadar izinli sayılır. Bakmakla yükümlü olduğu ya da refakat etmezse hayatı tehlikeye girecek anne, baba, eş, çocuk ve kardeşlerinden birinin ağır kaza ya da uzun süren hastalığında, sağlık kurulu raporuyla üç aya kadar refakat izni verilir; gerekirse bir katına kadar uzatılır.
En çok sorulan: Refakat izni üç ay, gerektiğinde bir kat uzatmayla altı aya kadar çıkar; bitiminden sonra 108/A ile on sekiz aya kadar aylıksız izin istenebilir. Hastalık izni on sekiz ay ve on iki ay olarak ikiye ayrılır.
Kanundaki ifade: “uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir.”
Kanundaki ifade: “aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.”
İlgili: Memur izinleri rehberi
Madde notu: Değişik: 13/2/2011-6111/107 md.
Madde 106İyileşme halinde göreve dönüş
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.).
Madde 107Raporları verecek hekim ve sağlık kurulları hakkında Yönetmelik
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 31/5/2006 - 5510/106 md.).
Madde 108Aylıksız izin
Aylıksız izin türlerini sayar. (A) 105. maddedeki refakat izninin bitiminden sonra sağlık kurulu raporuyla on sekiz aya kadar. (B) Doğum yapan memura analık izni ya da yarım çalışma izninin bitiminden, eşi doğum yapan memura doğum tarihinden itibaren istek üzerine yirmi dört aya kadar. (C) Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen memura sekiz haftalık izin ya da yarım çalışma bitiminden itibaren yirmi dört aya kadar; iki eş de memursa toplamı aşmamak üzere art arda iki bölüm hâlinde. (D) Yetiştirilmek üzere yurt dışına gönderilen, sürekli görevle yurt içine ya da yurt dışına atanan veya en az altı ay yurt dışında geçici görevlendirilen memurların, 77. maddeye göre izin alanların ve kamu kurumlarınca yurt dışına gönderilen öğrencilerin memur eşlerine görev veya öğrenim süresince (verilebilir); uluslararası kuruluşlarda ve kamu sermayeli kurumların yurt dışı birimlerinde çalışanların eşlerine her yıl belgelemek kaydıyla 10 yılı aşmamak üzere. (E) Beş hizmet yılını tamamlayan memura memuriyeti boyunca en çok iki defada toplam bir yıla kadar. (F) Mazeret erken biterse on gün içinde dönülür; dönmeyen çekilmiş sayılır. (G) Muvazzaf askerliğe ayrılan memur görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılır.
En çok sorulan: Doğum ve evlat edinmede yirmi dört ay istek üzerine “verilir”; beş yıl hizmet sonrası bir yıllık izin ise amirin takdirine bağlı “verilebilir”. Dönüşte on gün kuralı çekilmiş sayılmaya yol açar.
Kanundaki ifade: “istekleri üzerine onsekiz aya kadar aylıksız izin verilebilir.”
Kanundaki ifade: “istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilir.”
Kanundaki ifade: “beş hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.”
Kanundaki ifade: “on gün içinde görevine dönmeyenler, memuriyetten çekilmiş sayılır.”
İlgili: Memur izinleri rehberi · Memur aylıksız izin dilekçesi · Askerlik ve aylıksız izin
Madde notu: Değişik: 13/2/2011 - 6111/108 md.