657 SAYILI KANUN · KISIM IV · BÖLÜM 2

657 sayılı Kanun madde 64–71: kademe ilerlemesi, derece yükselmesi ve sınıf değiştirme

Kısa cevap: Kanuna göre memur, bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmışsa ve derecesinde ilerleyebileceği bir kademe varsa her yıl bir kademe ilerler (md. 64). Derece yükselmesi için üst derecede boş kadro bulunması, derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl geçirmiş olması ve kadronun gerektirdiği nitelikleri taşıması gerekir (md. 68). Son sekiz yıl içinde hiç disiplin cezası almayan memura ayrıca bir kademe ilerlemesi uygulanır.

Kısım IV · Bölüm 2 · 8 madde (5 yürürlükte) · Kaynak: mevzuat.gov.tr · Son kontrol:

Bu sayfadaki maddeler

Madde 64–71: açıklamalı

Madde 64Kademe ve kademe ilerlemesi

Kanun kademeyi, derece içinde görevin önemi ya da sorumluluğu artmadan memurun aylığında olan ilerleme olarak tanımlar. Kademe ilerlemesi için iki şart vardır: memur bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olmalı ve derecesinde çıkabileceği bir kademe bulunmalıdır. Şartları taşıyan memur, hak kazandığı tarihten geçerli olarak ayrıca bir işlem yapılmadan bir ileri kademeye geçmiş sayılır. Madde iki ek kademe imkânı da getirir: 72. madde gereği kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelere mecburi olarak atananlara orada fiilen geçen her iki yıl için bir kademe (yıllık izin fiilen çalışılmış sayılır, iki yıldan az süre dikkate alınmaz) ve son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayanlara bir kademe. Onay mercii atamaya yetkili amirdir; kademe ilerlemesine hak kazanamayanlar her ay toplu onayla belirlenir ve haksız ilerleme sonradan tespit edilirse geriye dönük iptal edilir.

En çok sorulan: Sınavda en çok “bulunduğu kademede en az bir yıl” şartı ve “son sekiz yıl disiplin cezası almama” karşılığı verilen bir kademe sorulur. Kademe ilerlemesinin kendiliğinden (başkaca işleme gerek kalmadan) gerçekleştiği de sık karıştırılır.

Kanundaki ifade: “bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması”
Kanundaki ifade: “bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir”
Kanundaki ifade: “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır”

İlgili: Derece kademe terfi hesaplama · Memur derece ve kademe rehberi

Madde notu: Değişik: 13/2/2011 - 6111/100 md.

Madde 65Kademe ilerlemelerinin toplu onayla yapılması

Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.).

Madde 66Derece yükselmelerinde ve kademe ilerlemelerinde onay merci

Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.).

Madde 67Kadrosuzluk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların aylıkları

Derece yükselmesinin bütün şartlarını taşıdığı hâlde yalnızca üst derecelerde kadro bulunmadığı için yükselemeyen memuru korur. Kanuna göre bu memurun kazanılmış hak aylığı, oturduğu kadronun üst derecelerine yükseltilir. Sınır, memurun öğrenim durumuna göre çıkabileceği en yüksek derecedir; bu derece aşılamaz. Böylece memurun kadro derecesi aynı kalırken maaşa ve emekliliğe esas kazanılmış hak aylık derecesi ilerlemeye devam eder. Bu durum, uygulamada “kadro derecesi” ile “kazanılmış hak derecesi”nin neden farklı olabildiğini açıklar.

En çok sorulan: Kadrosuzluk derece yükselmesini engellemez; engellenen yalnız kadro derecesidir. Kazanılmış hak aylığı yükselir ama öğrenime göre yükselinebilecek dereceyi aşamaz.

İlgili: Memur derece ve kademe rehberi

Madde notu: Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/10 md.

Madde 68Derece yükselmesinin usul ve şartları

Derece yükselmesinin şartlarını ve üst kadrolara erken atamayı düzenler. (A) bendine göre derece yükselmesi için üst derecelerde boş kadro olmalı, memur derecesi içinde en az 3 yıl ve o derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmalı ve kadronun gerektirdiği nitelikleri edinmiş olmalıdır. (B) bendi, Eğitim-Öğretim ile Sağlık ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıfları dışında kalan sınıfların 1–4. derece kadrolarına süre kaydı aranmadan alt derecelerden atama yapılmasına izin verir; bunun için yükseköğrenim ve kadroya göre 8, 10 ya da 12 yıllık hizmet aranır, dört yıldan kısa yükseköğrenimlilere iki yıl eklenir. Hizmet hesabında kamu, askerlik, seçilmiş görevler gibi süreler tamamen, yükseköğrenim sonrası özel sektör süreleri ise kural olarak altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü sayılır. Böyle atananlar kadronun aylık ve ek göstergesini alır; orada geçen her yıl bir kademe, her 3 yıl bir derece sayılır. (C) bendine göre onay mercii atamaya yetkili amirdir. 2018'de eklenen bir paragraf 24/7/2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.

En çok sorulan: “3 yıl derece içinde + 3. kademede 1 yıl” formülü ve 1–4. derece kadrolar için 12/10/8 yıl hizmet şartı sık sorulur. Eğitim-öğretim ve sağlık sınıflarının bu erken atama imkânından hariç tutulduğu da karıştırılır.

Kanundaki ifade: “Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş”
Kanundaki ifade: “1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl”
Kanundaki ifade: “c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl”
Kanundaki ifade: “Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir”

İlgili: Derece kademe terfi hesaplama · Memur derece ve kademe rehberi

Madde notu: Değişik: 12/2/1982 - 2595/5 md.

Madde 69İdari görevlere atanma

Eğitim ve Öğretim, Sağlık ve Yardımcı Sağlık ile Teknik Hizmetler sınıflarındaki memurların, kariyerlerinden yararlanmak amacıyla idari görevlere atanabilmesini düzenler. Kurumlar bu memurları 2–4. dereceler arasındaki idari görevler için, kazanılmış hak derecelerinin iki altındaki derecelerden belirlenmiş kadrolara atayabilir. Böyle atanan memurun aylığı kadro derecesine göre değil, kazanılmış hak derecesine göre ödenir. Ek gösterge, zam ve tazminatlarda ise memurun kendi kariyer sınıfı ile atandığı idari görevin tutarları karşılaştırılır ve hangisi fazlaysa o ödenir.

En çok sorulan: Kadro kazanılmış hak derecesinin iki altından olabilir ama aylık düşmez; ek gösterge ve tazminatta fazla olan ödenir. Madde yalnız üç sınıfı (eğitim-öğretim, sağlık-yardımcı sağlık, teknik) kapsar.

Kanundaki ifade: “2 - 4 üncü dereceler arasındaki idari görevlere”
Kanundaki ifade: “kazanılmış hak derecelerinin iki altındaki derecelerden”

Madde notu: Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/11 md.

Madde 70İstisnai memurluklarda derece yükselmeleri ve kademe ilerlemeleri

Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 31/7/1970 - 1327/29 md.).

Madde 71Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme

Memurun hizmet sınıfını değiştirmesini düzenler. Kanuna göre memur eşit dereceler arasında ya da derece yükselmesi yoluyla sınıf değiştirebilir; bunun için gideceği sınıf ve görev için bu Kanunda, kuruluş kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde istenen nitelikleri taşıması şarttır. Sınıfı değişenin eski sınıfındaki derecede kademelerde geçirdiği süreler yeni sınıftaki derecesinde dikkate alınır. Kurumlar, memurlarını meslekleriyle ilgili sınıftan Genel İdare Hizmetleri sınıfına ya da tersine, görev ve unvan eşitliği aramadan kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilir. Eski sınıfında memurluğa daha yüksek derece ve kademeden başlamış olanların yeni görevdeki ilk ilerleme süresi, bu farka denk gelen süre kadar uzatılır ve süre dolana kadar kademe ilerlemesi verilmez.

En çok sorulan: Sınıf değiştirmede eski kademe süreleri yeni sınıfta sayılır; meslek sınıfı ile Genel İdare Hizmetleri arasında geçişte görev ve unvan eşitliği aranmaz. Daha yüksek dereceden başlamış olanın ilk ilerlemesinin uzatılması da sorulur.

İlerleme ve yükselme: sık sorulanlar

Memur kaç yılda bir kademe ilerler?

Kanun, kademe ilerlemesi için memurun bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmasını ve derecesinde çıkabileceği bir kademe kalmasını arar. Bu iki şart varsa memur, hak kazandığı tarihten geçerli olmak üzere ayrıca bir işlem yapılmadan bir üst kademeye geçmiş sayılır. Derecenin son kademesindeki memur, derece yükselmesi olmadıkça o derecede kademe ilerleyemez.

Dayanak: 657 md. 64

Derece yükselmesi için hangi şartlar gerekir?

Kanuna göre üç şart birlikte aranır: üst derecelerde boş bir kadro olması, memurun derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunması, kadronun tahsis edildiği görev için istenen nitelikleri elde etmiş olması. Onay mercii atamaya yetkili amirdir.

Dayanak: 657 md. 68

Disiplin cezası almayan memura ek kademe verilir mi?

Evet. Son sekiz yıl içinde hiçbir disiplin cezası almamış memura, aylık derecesinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır. Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelere mecburi hizmetle atananlara da orada fiilen geçen her iki yıl için bir kademe daha verilir.

Dayanak: 657 md. 64

Üst derecede kadro yoksa memurun maaş derecesi yükselmez mi?

Yükselir. Diğer şartları taşıyıp yalnızca üst derecede kadro olmadığı için derece yükselemeyen memurun kazanılmış hak aylığı, öğrenim durumuna göre çıkabileceği dereceyi aşmamak kaydıyla, oturduğu kadronun üst derecelerine yükseltilir. Yani kadro değişmez ama aylık derecesi ilerler.

Dayanak: 657 md. 67

1–4. derece kadrolara süre şartı olmadan atama yapılabilir mi?

Eğitim-öğretim ve sağlık sınıfları dışında, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derece kadrolarına derece yükselmesindeki süre şartı aranmadan alt derecelerden atama yapılabilir. Bunun için yükseköğrenim ve hizmet süresi gerekir: ek göstergesi 5300 ve üstü 1. derece kadrolar için en az 12 yıl, 5300'den az olan 1. ve 2. derece kadrolar için en az 10 yıl, 3. ve 4. derece kadrolar için en az 8 yıl. Dört yıldan kısa yükseköğrenim görenlere bu sürelere iki yıl eklenir.

Dayanak: 657 md. 68/B

Kaynak

Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir; bağlayıcı olan Resmî Gazete metnidir.

  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu — mevzuat.gov.tr güncel birleştirilmiş metin ↗Erişim: 21 Kasım 2026
  • Kabul: 14/7/1965 · Yayım: 23/7/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmî Gazete
  • Kullanılan metnin tarihi: 31 Temmuz 2026 · Metne işlenmiş son değişiklik: 7590 sayılı Kanun (md. 68), yürürlük 31 Temmuz 2026
  • Açıklamalar özettir; tırnak içindekiler kanun metnindeki ifadedir. Mülga maddeler tek satırla gösterilir. Geçici maddeler (1–52) ve ek geçici maddeler (1–59) bu sayfalarda yer almaz.

657 sayılı Kanun: diğer kısımlar

Rehberdeki diğer sayfalar