Madde 64Kademe ve kademe ilerlemesi
Kanun kademeyi, derece içinde görevin önemi ya da sorumluluğu artmadan memurun aylığında olan ilerleme olarak tanımlar. Kademe ilerlemesi için iki şart vardır: memur bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olmalı ve derecesinde çıkabileceği bir kademe bulunmalıdır. Şartları taşıyan memur, hak kazandığı tarihten geçerli olarak ayrıca bir işlem yapılmadan bir ileri kademeye geçmiş sayılır. Madde iki ek kademe imkânı da getirir: 72. madde gereği kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelere mecburi olarak atananlara orada fiilen geçen her iki yıl için bir kademe (yıllık izin fiilen çalışılmış sayılır, iki yıldan az süre dikkate alınmaz) ve son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayanlara bir kademe. Onay mercii atamaya yetkili amirdir; kademe ilerlemesine hak kazanamayanlar her ay toplu onayla belirlenir ve haksız ilerleme sonradan tespit edilirse geriye dönük iptal edilir.
En çok sorulan: Sınavda en çok “bulunduğu kademede en az bir yıl” şartı ve “son sekiz yıl disiplin cezası almama” karşılığı verilen bir kademe sorulur. Kademe ilerlemesinin kendiliğinden (başkaca işleme gerek kalmadan) gerçekleştiği de sık karıştırılır.
Kanundaki ifade: “bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması”
Kanundaki ifade: “bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir”
Kanundaki ifade: “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır”
İlgili: Derece kademe terfi hesaplama · Memur derece ve kademe rehberi
Madde notu: Değişik: 13/2/2011 - 6111/100 md.
Madde 65Kademe ilerlemelerinin toplu onayla yapılması
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.).
Madde 66Derece yükselmelerinde ve kademe ilerlemelerinde onay merci
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 13/2/2011 - 6111/117 md.).
Madde 67Kadrosuzluk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların aylıkları
Derece yükselmesinin bütün şartlarını taşıdığı hâlde yalnızca üst derecelerde kadro bulunmadığı için yükselemeyen memuru korur. Kanuna göre bu memurun kazanılmış hak aylığı, oturduğu kadronun üst derecelerine yükseltilir. Sınır, memurun öğrenim durumuna göre çıkabileceği en yüksek derecedir; bu derece aşılamaz. Böylece memurun kadro derecesi aynı kalırken maaşa ve emekliliğe esas kazanılmış hak aylık derecesi ilerlemeye devam eder. Bu durum, uygulamada “kadro derecesi” ile “kazanılmış hak derecesi”nin neden farklı olabildiğini açıklar.
En çok sorulan: Kadrosuzluk derece yükselmesini engellemez; engellenen yalnız kadro derecesidir. Kazanılmış hak aylığı yükselir ama öğrenime göre yükselinebilecek dereceyi aşamaz.
İlgili: Memur derece ve kademe rehberi
Madde notu: Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/10 md.
Madde 68Derece yükselmesinin usul ve şartları
Derece yükselmesinin şartlarını ve üst kadrolara erken atamayı düzenler. (A) bendine göre derece yükselmesi için üst derecelerde boş kadro olmalı, memur derecesi içinde en az 3 yıl ve o derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmalı ve kadronun gerektirdiği nitelikleri edinmiş olmalıdır. (B) bendi, Eğitim-Öğretim ile Sağlık ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıfları dışında kalan sınıfların 1–4. derece kadrolarına süre kaydı aranmadan alt derecelerden atama yapılmasına izin verir; bunun için yükseköğrenim ve kadroya göre 8, 10 ya da 12 yıllık hizmet aranır, dört yıldan kısa yükseköğrenimlilere iki yıl eklenir. Hizmet hesabında kamu, askerlik, seçilmiş görevler gibi süreler tamamen, yükseköğrenim sonrası özel sektör süreleri ise kural olarak altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü sayılır. Böyle atananlar kadronun aylık ve ek göstergesini alır; orada geçen her yıl bir kademe, her 3 yıl bir derece sayılır. (C) bendine göre onay mercii atamaya yetkili amirdir. 2018'de eklenen bir paragraf 24/7/2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.
En çok sorulan: “3 yıl derece içinde + 3. kademede 1 yıl” formülü ve 1–4. derece kadrolar için 12/10/8 yıl hizmet şartı sık sorulur. Eğitim-öğretim ve sağlık sınıflarının bu erken atama imkânından hariç tutulduğu da karıştırılır.
Kanundaki ifade: “Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş”
Kanundaki ifade: “1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl”
Kanundaki ifade: “c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl”
Kanundaki ifade: “Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir”
İlgili: Derece kademe terfi hesaplama · Memur derece ve kademe rehberi
Madde notu: Değişik: 12/2/1982 - 2595/5 md.
Madde 69İdari görevlere atanma
Eğitim ve Öğretim, Sağlık ve Yardımcı Sağlık ile Teknik Hizmetler sınıflarındaki memurların, kariyerlerinden yararlanmak amacıyla idari görevlere atanabilmesini düzenler. Kurumlar bu memurları 2–4. dereceler arasındaki idari görevler için, kazanılmış hak derecelerinin iki altındaki derecelerden belirlenmiş kadrolara atayabilir. Böyle atanan memurun aylığı kadro derecesine göre değil, kazanılmış hak derecesine göre ödenir. Ek gösterge, zam ve tazminatlarda ise memurun kendi kariyer sınıfı ile atandığı idari görevin tutarları karşılaştırılır ve hangisi fazlaysa o ödenir.
En çok sorulan: Kadro kazanılmış hak derecesinin iki altından olabilir ama aylık düşmez; ek gösterge ve tazminatta fazla olan ödenir. Madde yalnız üç sınıfı (eğitim-öğretim, sağlık-yardımcı sağlık, teknik) kapsar.
Kanundaki ifade: “2 - 4 üncü dereceler arasındaki idari görevlere”
Kanundaki ifade: “kazanılmış hak derecelerinin iki altındaki derecelerden”
Madde notu: Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/11 md.
Madde 70İstisnai memurluklarda derece yükselmeleri ve kademe ilerlemeleri
Yürürlükten kaldırıldı (Mülga: 31/7/1970 - 1327/29 md.).
Madde 71Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme
Memurun hizmet sınıfını değiştirmesini düzenler. Kanuna göre memur eşit dereceler arasında ya da derece yükselmesi yoluyla sınıf değiştirebilir; bunun için gideceği sınıf ve görev için bu Kanunda, kuruluş kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde istenen nitelikleri taşıması şarttır. Sınıfı değişenin eski sınıfındaki derecede kademelerde geçirdiği süreler yeni sınıftaki derecesinde dikkate alınır. Kurumlar, memurlarını meslekleriyle ilgili sınıftan Genel İdare Hizmetleri sınıfına ya da tersine, görev ve unvan eşitliği aramadan kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilir. Eski sınıfında memurluğa daha yüksek derece ve kademeden başlamış olanların yeni görevdeki ilk ilerleme süresi, bu farka denk gelen süre kadar uzatılır ve süre dolana kadar kademe ilerlemesi verilmez.
En çok sorulan: Sınıf değiştirmede eski kademe süreleri yeni sınıfta sayılır; meslek sınıfı ile Genel İdare Hizmetleri arasında geçişte görev ve unvan eşitliği aranmaz. Daha yüksek dereceden başlamış olanın ilk ilerlemesinin uzatılması da sorulur.