MEMURLUK REHBERİ · 657 SAYILI KANUN

Askerlik ve memuriyet: aylıksız izin, göreve dönüş, kademe ve borçlanma

Kısa cevap: Muvazzaf askerliğe ayrılan memur görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılır; terhisten sonra 30 gün içinde kurumuna başvurması, kurumun da başvurudan itibaren en çok 30 gün içinde göreve başlatması gerekir (657 md. 83, 108/G). Bedelli askerlik 300.000 gösterge × memur katsayısıdır (7179 md. 9).

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 82–85, md. 108/G ↗ · 7179 sayılı Askeralma Kanunu, md. 9 (bedelli askerlik), md. 53 (silahaltına alınan memurlar) ↗

Askerlik, memurun maaşını, kademe ilerlemesini ve emeklilik hizmetini farklı kurallarla etkiler: muvazzaf askerlik, yedek personel olarak silah altına alınma ve bedelli askerlik ayrı hükümlere tabidir. Aşağıda her durum için kanun maddesi gösterilir.

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 3 resmî kaynak daha · Son kaynak kontrolü:

Aylıksız izin ve göreve dönüş

DurumKuralDayanak
Muvazzaf askerliğe ayrılmaGörev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılır; askerlik süresince aylık ödenmez657 md. 108/G
Terhisten sonra göreve dönüşTerhis tarihinden itibaren 30 gün içinde kuruma başvurulur; kurum, başvurudan itibaren en çok 30 gün içinde göreve başlatır657 md. 83/1
Talim, manevra veya seferde silah altına alınma (muvazzaf olmayan)Terhisten sonra göreve başlama, yer değiştirmeyle atamaya ilişkin 62 ve 63. madde hükümlerine tabidir; kademe ilerlemesi devam eder657 md. 82, 85
Yedek personel olarak silah altına alınan Devlet memuruSilah altında bulunduğu sürece 657 sayılı Kanun gereği izinli sayılır; barış zamanında eğitime katılıp terhis edilenler atandıkları memuriyete geri döner7179 md. 53

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 82–85, md. 108/G ↗

Askerlik süresi kademe ve dereceyi nasıl etkiler?

Memur iken muvazzaf askerlik yapanların askerlikte geçen süresi, askere ayrıldıkları sırada sahip oldukları derecede kademe ilerlemesi yapılarak değerlendirilir. Askerlik öncesi kazandıkları kademe ilerlemeleri ayrıca dikkate alınır; askerlik öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlikte geçen sürenin toplamının 3 yılı aşan kısmı ise üst dereceye terfi edildiğinde o derecede kademe ilerlemesi olarak değerlendirilir (657 md. 83/2).

Muvazzaf askerliği yaptıktan sonra memurluğa girenler adaylık esaslarına tabidir; askerlikte geçen süreleri asaletlerinin onaylanmasından sonra kademe ilerlemesinde, sınav ya da seçmeyle derece yükseltilmesinde de değerlendirilir (657 md. 84).

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 82–85, md. 108/G ↗

Askerlik borçlanması

5510 sayılı Kanunun 41. maddesi, er veya erbaş olarak silah altında ya da yedek subay ve yedek astsubay okulunda geçen süreleri borçlanılabilir süreler arasında sayar (md. 41/1-b). 4/c kapsamındaki memurların personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri de borçlanılabilir (md. 41/1-c).

  1. Siz ya da hak sahipleriniz SGK'ya yazılı talepte bulunursunuz.
  2. Günlük kazancı, talep tarihindeki prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında siz seçersiniz; borç bu seçilen günlük kazancın %45'i üzerinden hesaplanır (doğum borçlanmasında oran %32'dir).
  3. Borç, borcun tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenmelidir; ödenmezse yeni başvuru gerekir.
  4. Ödenen süreler borçlanıldığı tarihteki statüye göre sigortalılık süresi sayılır; memur için bu statü 4/c bendidir.

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 41 (borçlanma), geçici md. 4 ↗

Bedelli askerlikte memurun durumu

7179 sayılı Askeralma Kanununun 9. maddesine göre bedelli askerliğe seçilen yükümlü, silah altına alınmadan önce 300.000 gösterge rakamının ödemenin yapıldığı gün geçerli memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar bedeli peşin öder ve bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlarsa askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır. 300.000 göstergeye, 2/4/2026 tarihli 7577 sayılı Kanunla çıkarılmıştır (önceki tutar 240.000'di).

KalemDeğer
Gösterge rakamı300.000
Memur aylık katsayısı (1/7/2026 – 31/12/2026)1,575512
Bedel (300.000 × 1,575512)472.653,60 TL
Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olanlar için ek bedelHer ay için 3.500 gösterge × katsayı

Bedel, ödemenin yapıldığı gün geçerli katsayıyla hesaplandığından Ocak 2027 katsayısı belli olunca değişir. Hesap bu sayfada yapılmıştır; bedel ödemesine ilişkin usul ve esaslar kanunda Bakanlıkça belirlenir (md. 9/4).

Bir aylık temel eğitim süresinde memurun hangi izin türüyle ayrılacağı bu kanunda ayrıca düzenlenmemiştir; izin işlemi için kurumunuzun personel birimine başvurun. Fiilî askerlik hizmetine başlayanlar bedelliden yararlanamaz; müracaat tarihinde yoklama kaçağı, saklı ya da bakaya durumunda olanlar ise müracaattan itibaren iki ay içinde bedeli ödemezse yararlanamaz (md. 9/6).

Kaynak: 7179 sayılı Askeralma Kanunu, md. 9 (bedelli askerlik), md. 53 (silahaltına alınan memurlar) ↗ · Hazine ve Maliye Bakanlığı: 2026 Temmuz Ayına Ait Mali ve Sosyal Haklara İlişkin Genelge, 1(a): katsayılar ↗

Askerlik ve memuriyet soruları

Askerlik süresi memurun kademesinde sayılır mı?

Evet; muvazzaf askerlikte geçen süre askere ayrılınan derecede kademe ilerlemesi olarak değerlendirilir. Askerlik öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlik süresinin toplamının 3 yılı aşan kısmı üst derecede kademe olarak sayılır (657 md. 83).

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 82–85, md. 108/G ↗

Kaynaklar

Son kontrol

Bu sayfadaki bilgiler tarihinde yukarıdaki resmî kaynakların yürürlükteki metniyle karşılaştırıldı. Mevzuat ve kılavuzlar değişebilir; başvuru ya da işlem öncesinde kaynağın güncel metnini esas alın. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.

İlgili hesaplayıcı ve sayfalar

MaaşMemur maaş hesaplamaKatsayı ve kademeye göre 2026 net maaşınızı hesaplayın.Sayfaya git

Memur hakları: diğer sayfalar

Rehberdeki diğer sayfalar