Dersin dayanağı: Anayasa'nın 24. maddesi ve din kültürü öğretimi
Sınıf Öğretmenliği ÖABT · Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaHayat Bilgisi dersi öğretim programı hangi öğrenme alanlarından oluşur, haftada kaç saattir?Bağlantılı konudan (Hayat bilgisi öğretimi). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'yle hazırlanan Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı altı öğrenme alanından oluşur: Ben ve Okulum; Sağlığım ve Güvenliğim; Ailem ve Toplum; Yaşadığım Yer ve Ülkem; Doğa ve Çevre; Bilim, Teknoloji ve Sanat. Altı alan her sınıfta tekrar eder. Ders 1. ve 2. sınıfta haftada 4, 3. sınıfta haftada 3 saattir.
Programın yapısı ve öğrenme alanları
✎Konu anlatımı
Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin dayanağı nedir? Din eğitimi, din öğretimi ve din kültürü öğretimi arasındaki fark nedir?
Kısa cevap: Anayasa'nın 24. maddesine göre din ve ahlak eğitim ve öğretimi devletin gözetim ve denetimi altında yapılır; din kültürü ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretimde zorunlu derstir. Bunun dışındaki din eğitimi kişinin isteğine, küçüklerde kanuni temsilcinin talebine bağlıdır. Ders inanç kazandırmayı değil, dini bir bilgi ve kültür alanı olarak tanıtmayı amaçlar.Bu konunun sonunda: Anayasa'nın 24. maddesinin derse ilişkin hükümlerini sayabilir, din eğitimi, din öğretimi ve din kültürü öğretimini bir örnekte ayırt edebilirsin.
Dördüncü sınıfın ilk din kültürü dersi. Bir veli kapıda soruyor: “Bu derste çocuğum ibadet etmeyi mi öğrenecek?”
Velinin sorusunun cevabı üç kavramın farkındadır. Din eğitimi, bireye belirli bir inancı, ibadeti ve bağlılığı kazandırmayı amaçlar; ailede, camide, Kur'an kursunda, isteğe bağlı olarak yürür. Din öğretimi, dinî bilginin planlı olarak aktarılmasıdır. Din kültürü öğretimi ise dini insanın ve toplumun hayatını biçimlendiren bir bilgi ve kültür alanı olarak tanıtır; inanç dayatmaz, ibadete zorlamaz. Okulda zorunlu olan bu sonuncusu ve ahlak öğretimidir.
Anayasa'nın 24. maddesi
- Gözetim ve denetim: Din ve ahlak eğitim ve öğretimi devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.
- Zorunlu ders: Din kültürü ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretim kurumlarında “zorunlu dersler arasında yer alır”.
- İsteğe bağlı din eğitimi: Bunun dışındaki din eğitim ve öğretimi kişinin kendi isteğine, küçüklerde kanuni temsilcinin talebine bağlıdır.
- Zorlama yasağı: Kimse ibadete, dinî ayin ve törenlere katılmaya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.
Son hüküm sınıfın günlük işleyişini doğrudan belirler: öğretmen öğrencinin ya da ailesinin inancını soramaz, sınıfta ibadet yaptıramaz. Ders 4. sınıfta başlar; 1-3. sınıfta millî ve dinî gün ve bayramlar hayat bilgisinin Yaşadığım Yer ve Ülkem öğrenme alanında, duygu ve anlam üzerinden işlenir.
Ek bilgi: dersten muafiyet
Talim ve Terbiye Kurulu kararıyla, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup Hristiyan ya da Musevi olduğunu belgeleyen öğrenciler velinin başvurusuyla dersten muaf tutulabilir. Muafiyet öğrencinin değil, belgeye dayalı veli talebinin sonucudur.
Nasıl sorulurAnayasa'nın 24. maddesinin hükümleri öncüllerle verilir ya da bir öğretmen davranışının bu hükümlere uygunluğu sorulur.
Tuzak“din kültürü dersi zorunludur” hükmünü “okuldaki her türlü din eğitimi zorunludur” diye genişletmektir; zorunlu olan yalnız din kültürü ve ahlak öğretimidir.
?Soru çöz
Anayasa'nın 24. maddesine göre aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. Din kültürü ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretim kurumlarında zorunlu dersler arasındadır.
II. Okulda din kültürü dersi dışındaki din eğitimi de bütün öğrenciler için zorunludur.
III. Kimse dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.
✎Boşluk doldurma durumu adlandır
Ailesinin isteğiyle yaz tatilinde camide Kur'an okumayı öğrenen çocuk almaktadır. Okulda öğretmenin Ramazan Bayramı'nın anlamını ve toplumdaki paylaşma geleneğini tanıtması örneğidir. Bu dersin programını ve öğretimini devletin belirleyip izlemesi Anayasa'daki hükmünün gereğidir. On yaşındaki bir çocuğun okul dışında bir din eğitimi kursuna katılması onun tarafından talep edilmesine bağlıdır.