İlkokul Türkçe programı: dört beceri, beş çıktı ailesi, sekiz tema
Sınıf Öğretmenliği ÖABT · Türkçe · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaSes esaslı ilk okuma yazma öğretiminin aşamaları nelerdir? Ses öğretimi hangi adımlarla yapılır?Bağlantılı konudan (İlk okuma yazma öğretimi). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Ses esaslı ilk okuma yazma öğretimi üç aşamadan oluşur: ilk okuma yazmaya hazırlık; ilk okuma yazmaya başlama ve ilerleme; bağımsız okuma ve yazma. İkinci aşamada her ses için aynı sıra izlenir: ses öğretimi, harfi okuma ve yazma, harflerden hece-sözcük-cümle oluşturma, metin okuma. Ses öğretimi de üç adımlıdır: ses hissettirilir, çocuk sesin geçtiği görselleri seçer, sonra sesin geçtiği sözcüklere örnek verilir.
Ses esaslı öğretimin aşamaları
✎Konu anlatımı
İlkokul Türkçe dersi öğretim programının yapısı nasıldır? Öğrenme çıktısı kodları nasıl okunur?
Kısa cevap: TYMM İlkokul Türkçe programı dört alan becerisi üzerine kuruludur: dinleme/izleme, okuma, konuşma, yazma. Her sınıf sekiz tema işler; her temada beş metin (dördü okuma, biri dinleme) bulunur. Öğrenme çıktıları T.O.4.2 gibi kodlanır: ders, beceri, sınıf, çıktı sırası. Beceriler değer, eğilim, sosyal-duygusal ve okuryazarlık becerileriyle bütünleşik öğretilir.Bu konunun sonunda: bir öğrenme çıktısı kodunu çözebilir, bir süreç bileşeninin hangi çıktı ailesine ait olduğunu söyleyebilir, metin türünün programdaki yerini açıklayabilirsin.
Eylülün ilk zümre toplantısında yeni atanan öğretmen planı açıyor ve bir satırda duruyor: “T.O.3.2 ne demek?”
Programı okumanın anahtarı koddur. T.O.3.2 şöyle çözülür: T Türkçe dersi, O okuma becerisi, 3 üçüncü sınıf, 2 o becerinin ikinci öğrenme çıktısı. Öteki beceri harfleri D (dinleme/izleme), K (konuşma) ve Y (yazma) harfleridir. Her çıktının altında a, b, c diye sıralanan süreç bileşenleri yer alır; bileşenler birinci sınıftan dördüncüye aşamalı olarak genişler.
Dört becerinin ortak iskeleti
| Basamak | Dinleme/izleme ve okuma | Konuşma ve yazma |
|---|---|---|
| 1. Yönetme | Dinlemeyi, okuma sürecini yönetebilme | Konuşmalarını, yazılı anlatımını yönetebilme |
| 2. Anlam / içerik | Dinledikleri, okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme | Konuşmalarında, yazılarında içerik oluşturabilme |
| 3. Çözümleme / kural | Dinlediklerini, okuduklarını çözümleyebilme | Konuşma, yazma kurallarını uygulayabilme |
| 4. Etkileyen durumlar | Sürece etki eden durumları (ortam, duygu) gözden geçirebilme | |
| 5. Değerlendirme | Kendi dinleme, okuma, konuşma ya da yazma sürecini değerlendirebilme | |
Temalar, metinler, ders akışı
Her sınıfta sekiz tema vardır ve her temaya yaklaşık dört hafta ayrılır. Birinci sınıfın ilk dönemindeki dört temada metinler yalnız dinletilir; sonra her temada dört okuma ve bir dinleme metni işlenir. Temada en az bir bilgilendirici, bir öyküleyici ve bir şiir türünde metin bulunur; ama türün kuramsal özellikleri ders konusu yapılmaz, tür dil becerisini geliştirmenin aracıdır. Bir metnin işlenişi metinle etkileşim öncesi, sırası ve sonrası diye üç bölümde ilerler; temanın başında ise ön değerlendirme ve köprü kurma yapılır. Birinci sınıfın ilk aylarında ise İlk okuma yazma öğretimi sayfasında gördüğümüz ses esaslı aşamalar işler.
Nasıl sorulurBir süreç bileşeni verilir ve hangi beceriye ya da hangi çıktı ailesine ait olduğu sorulur; ya da programın genel ilkeleri öncüllerle yoklanır.
TuzakMetin türlerinin özelliklerinin tanımıyla öğretildiğini sanmaktır; program bunu istemez. Bir başka tuzak, koddaki son sayıyı sınıf sanmaktır: sınıf üçüncü, çıktı sırası dördüncü öğededir.
?Soru çöz
TYMM İlkokul Türkçe programıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Temalarda yer alan metin türlerinin tanımı ve özellikleri, öğrencilere ayrı bir konu olarak öğretilir.
II. “T.Y.2.3” kodu, yazma becerisinin ikinci sınıftaki üçüncü öğrenme çıktısını gösterir.
III. Bir metnin işlenişi metinle etkileşim öncesi, sırası ve sonrası diye üç bölümde planlanır.