Birleştirilmiş sınıflar: ilkokulda planlama, oyun ve değerlendirme

Birleştirilmiş sınıfta doğrudan ve dolaylı öğretimi, ilkokulda günlük planlamayı, oyun ve fiziki etkinlikleri, ilkokulda değerlendirmeyi öğren.

6 durakÖABT
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
KAVRAM · BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF

Birleştirilmiş sınıf: tanım, nedenler ve hangi sınıfların birleştirileceği

Sınıf Öğretmenliği ÖABT · Sanat, drama ve sınıf · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSes esaslı ilk okuma yazma öğretiminin aşamaları nelerdir? Ses öğretimi hangi adımlarla yapılır?Bağlantılı konudan (İlk okuma yazma öğretimi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Ses esaslı ilk okuma yazma öğretimi üç aşamadan oluşur: ilk okuma yazmaya hazırlık; ilk okuma yazmaya başlama ve ilerleme; bağımsız okuma ve yazma. İkinci aşamada her ses için aynı sıra izlenir: ses öğretimi, harfi okuma ve yazma, harflerden hece-sözcük-cümle oluşturma, metin okuma. Ses öğretimi de üç adımlıdır: ses hissettirilir, çocuk sesin geçtiği görselleri seçer, sonra sesin geçtiği sözcüklere örnek verilir.

Ses esaslı öğretimin aşamaları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Birleştirilmiş sınıf nedir, neden uygulanır? Hangi sınıflar birlikte okutulur?

Kısa cevap: Birleştirilmiş sınıf, iki ya da daha fazla sınıf düzeyindeki öğrencilerin aynı derslikte, aynı ders saatinde tek öğretmenle eğitim gördüğü düzendir. Çoğunlukla öğrencisi az kırsal yerleşimlerde, öğretmen ya da derslik yetmediğinde uygulanır. Birleştirmede öğretmenin doğrudan öğretim yükü dengelenir: birinci sınıf, kendi başına çalışabilen bir üst sınıfla eşlenir.

Bu konunun sonunda: birleştirilmiş sınıfı tanımlayabilir, bir okul için uygun birleştirme biçimini gerekçesiyle seçebilir, bu düzenin yararlarını ve güçlüklerini ayırt edebilirsin.

Dağ köyünde iki derslikli bir okul. Atandığı ilk gün Hakan Bey'e müdür yetkili öğretmen şöyle diyor: “Birinci ve üçüncü sınıflar senin, ikinci ve dördüncüler benim.”

Bu dağılım rastgele değildir. Birleştirilmiş sınıfta öğretmen aynı ders saatinde bir gruba doğrudan öğretim yaparken öteki grup kendi başına çalışır. Birinci sınıf, ilk okuma yazma nedeniyle öğretmeni en çok isteyen sınıftır; bağımsız çalışabilen bir sınıfla eşlenirse öğretmen zamanını bölebilir. Ardışık iki küçük sınıfı birleştirmek ise öğretmeni aynı anda “bana gelin” diyen iki gruba bırakır. Bu yüzden iki öğretmenli okullarda 1-3 ve 2-4 birleştirmesi yaygındır; tek öğretmenli okulda dört sınıf birlikte okutulur.

Düzen bir zorunluluktan doğar ama yararları da vardır: alt sınıf öğrencisi üst sınıfın dersine kulak vererek ön öğrenme yapar, üst sınıf öğrencisi alttakinin konusunu duyarak tekrar eder; bağımsız çalışma alışkanlığı, sorumluluk ve yardımlaşma gelişir. Güçlükler ise öğretmenin plan yükü, bölünen ders süresi, gürültü ve materyal eksikliğidir.

İki yasal sınır akılda tutulmalı. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'na göre birleştirilmiş sınıflar dahil bir öğretmene düşen öğrenci sayısı 40'ı geçemez (m.50). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre kaynaştırma öğrencileri bir şubede en çok iki olacak biçimde yerleştirilir; birleştirilmiş sınıflı okullarda bu sayı ihtiyaca göre artırılabilir (m.23).

Akılda kalsın: Birleştirmenin kuralı: çok yardım isteyen sınıfı az yardım isteyen sınıfla eşle. En çok yardım isteyen, ilk okuma yazmadaki birinci sınıftır.
Sınavda

Nasıl sorulurBir köy okulunun öğretmen ve öğrenci durumu verilir; en işlevli birleştirme biçimi ya da birleştirilmiş sınıfın öğrenciye sağladığı yararlar sorulur.

TuzakArdışık sınıfları “konuları yakın” diye birleştirmeyi en uygun saymaktır; ölçüt konu yakınlığı değil, öğretmenin doğrudan öğretim süresinin dengelenmesidir.

?Soru çöz

İki öğretmenin görev yaptığı, dört sınıflı bir köy ilkokulunda sınıfları birleştirmek için en işlevli seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

✓ B. Birinci sınıfı bağımsız çalışabilen üçüncü sınıfla, ikinci sınıfı dördüncüyle eşlemek iki öğretmenin doğrudan öğretim yükünü dengeler. A en çok yardım isteyen iki küçük sınıfı aynı öğretmene verir; C bir öğretmeni dört sınıfla yalnız bırakıp ötekini boşa çıkarır; D bir öğretmene üç sınıf yükler, yük yine dengesizdir.

?Soru çöz

Aşağıdakilerden hangileri birleştirilmiş sınıfın öğrenciye sağlayabileceği yararlardandır?

I. Alt sınıf öğrencisi, üst sınıfın dersine kulak vererek sonraki yılın konularına önceden aşina olur.
II. Üst sınıf öğrencisi, alt sınıfın konusunu duyarak kendi eksiklerini tekrar etme fırsatı bulur.
III. Her öğrenci ders saatinin tamamında öğretmenden doğrudan öğretim alır.

✓ A. Ön öğrenme (I) ve tekrar fırsatı (II) birleştirilmiş sınıfın bilinen yararlarıdır. III tam tersidir: öğretmen ders saatini gruplar arasında böldüğü için her grup sürenin bir bölümünde bağımsız çalışır. Bu yüzden III'ü içeren B, C ve D yanlış.
YÖNTEM · BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF

Doğrudan öğretim, bağımsız çalışma ve ders saatinin planlanması

Sınıf Öğretmenliği ÖABT · Sanat, drama ve sınıf · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİlk okuma yazmada harf (ses) grupları nelerdir? Harfler hangi sırayla öğretilir?Bağlantılı konudan (İlk okuma yazma öğretimi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

TYMM İlkokul Türkçe programında harfler beş grupta öğretilir: 1. a, n, e, t, i, l; 2. o, k, u, r, ı, m; 3. ü, s, ö, y, d, z; 4. ç, b, g, c, ş; 5. p, h, v, ğ, f, j. Birinci gruba altı, ikinciye dört, diğerlerine ikişer hafta önerilir; öğretmen süreleri sınıfına göre düzenleyebilir.

Harf grupları ve süreler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Birleştirilmiş sınıfta doğrudan öğretim ve dolaylı (bağımsız) çalışma nedir, ders saati nasıl planlanır?

Kısa cevap: Doğrudan öğretimde öğretmen bir grupla yüz yüze çalışır: anlatır, gösterir, soru sorar, dönüt verir. Dolaylı (bağımsız) çalışmada grup, öğretmen müdahalesi olmadan önceden hazırlanmış bir etkinliği yürütür. Ders saati gruplar arasında dönüşümlü bölünür; bağımsız çalışma öğrencinin yardımsız yapabileceği düzeyde, yönergesi açık ve süresi uygun olmalıdır.

Bu konunun sonunda: bir ders planında doğrudan ve bağımsız bölümleri ayırt edebilir, bağımsız çalışma etkinliğinde göz ardı edilen ilkeyi bulabilirsin.

Saat 09.00. Hakan Bey birinci sınıfın yanında yeni sesi tanıtıyor; sınıfın öbür ucunda üçüncü sınıflar sessizce bir çalışma kâğıdı dolduruyor.

Birleştirilmiş sınıfın çekirdeği bu iki çalışma biçimidir. Doğrudan öğretimde öğretmen yeni konuyu açar, model olur, anlaşılmayanı düzeltir. Dolaylı ya da bağımsız çalışmada öğrenciler öğretmeni beklemeden alıştırma, okuma, araştırma ya da ürün hazırlama yapar. Plan, iki grubu dönüşümlü olarak bu iki biçime sokar.

Öğretmen gruplar arasında yer değiştirir; her grup sürenin bir bölümünde öğretmenle, bir bölümünde kendi başınadır.Görsel: Sınav Defteri

Bağımsız çalışma etkinliğinin ölçütleri

  • Öğrencinin yardımsız yapabileceği düzeyde, önceden öğrenilmiş bir konuya dayanır.
  • Yönergesi açıktır; okuma bilmeyen birinci sınıfa yazılı değil, resimli ya da önceden sözlü açıklanmış yönerge verilir.
  • Süresi doğrudan öğretim süresine denktir; erken bitirene ek etkinlik hazırdır.
  • Sonunda öğretmence kontrol edilir; kontrol edilmeyen çalışma zamanla ciddiye alınmaz.

Bazı dersler sınıflara ortak işlenebilir: müzik, görsel sanatlar, oyun ve fiziki etkinlikler. Ortak konuda aynı tema farklı derinlikte ele alınır: birinci sınıf mevsimlerin özelliklerini resimle anlatırken üçüncü sınıf bir hafta boyunca hava durumu çizelgesi tutar.

Akılda kalsın: Bir grup öğretmenle, öteki görevle; doğrudan ve bağımsız dönüşümlüdür. Kontrol edilmeyen bağımsız çalışma başıboş çalışmaya döner.
Sınavda

Nasıl sorulurBir öğretmenin birleştirilmiş sınıftaki ders planı uzun bir vakayla anlatılır; göz ardı ettiği ilke ya da planın hangi bölümünün doğrudan, hangisinin bağımsız olduğu sorulur.

TuzakOkuma yazma bilmeyen birinci sınıfa yazılı yönergeli bir kâğıdı bağımsız çalışma için uygun saymaktır.

Sınavda işaretle“dolaylı öğretim” ve “bağımsız çalışma” aynı anlamda kullanılır.

?Soru çöz

Birinci ve üçüncü sınıfları birlikte okutan Gülay Öğretmen, matematik dersinde üçüncü sınıflara bölme işlemini ilk kez tanıtmayı planlar. Bu sırada birinci sınıfların bağımsız çalışması için, üzerinde “Aşağıdaki şekilleri say, sayıları kutulara yaz ve en çok olanı boya.” yönergesi bulunan iki sayfalık bir çalışma kâğıdı hazırlar. Birinci sınıfların henüz ilk ses gruplarını öğrendiği bu dönemde kâğıt dağıtılır dağıtılmaz öğrenciler sırayla öğretmenin yanına gelip ne yapacaklarını sormaya başlar. Gülay Öğretmen bölme işlemini anlatmayı birkaç kez yarıda bırakır ve üçüncü sınıflarla planladığı çalışmayı bitiremez.

Gülay Öğretmen'in planlamada göz ardı ettiği ilke aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Okuma yazmayı yeni öğrenen birinci sınıfa yazılı yönerge verilmesi bağımsız çalışmayı öğretmene bağımlı kılmış; resimli ya da önceden sözlü açıklanmış bir yönerge gerekirdi. B ve C yanlış genellemelerdir: yeni konu çoğu kez her sınıfa ayrı tanıtılır, doğrudan öğretim de gruplar arasında dönüşümlü paylaşılır. D sorunun kaynağına dokunmaz; kâğıt ne zaman dağıtılırsa dağıtılsın çocuklar yönergeyi okuyamaz.

✎Boşluk doldurma çalışma biçimini adlandır

İkinci ve dördüncü sınıfları okutan Selma Hanım, ikinci sınıflarla onluk taban bloklarını kullanarak eldeli toplamayı gösteriyor, her adımda soru soruyor: . Aynı dakikalarda dördüncü sınıflar geçen hafta öğrendikleri konunun problemlerini çalışma yaprağında kendi başına çözüyor: . Cuma günkü müzik dersinde iki sınıf aynı şarkıyı birlikte öğreniyor: .

doğrudan öğretim · bağımsız çalışma · ortak ders · öğrenci yardımcı
TEKNİK · BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF

Öğrenci yardımcı, sınıf düzeni ve sık karşılaşılan sorunlar

Sınıf Öğretmenliği ÖABT · Sanat, drama ve sınıf · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDrama liderinin rolü nedir? Drama derslerde nasıl kullanılır, nelere dikkat edilir?Bağlantılı konudan (Eğitimde drama ve oyun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Dramada öğretmen bilgi aktaran değil, süreci planlayan ve yönlendiren liderdir. Katılım gönüllüdür, kimse zorla sahneye çıkarılmaz; yargılamayan, güvenli bir ortam kurulur. Mekân geniş ve engelsiz olmalı, çember düzeni yeğlenir. Drama her derste konuyu yaşantıya çevirmek için kullanılır; değerlendirmede oyunculuk değil, yaşantı ve öğrenilen konuşulur.

Lider öğretmen ve derslerde drama

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Birleştirilmiş sınıfta öğrenci yardımcı nedir? Sınıf düzeni nasıl kurulur, sık karşılaşılan sorunlar nasıl çözülür?

Kısa cevap: Öğrenci yardımcı, öğretmen bir grupla doğrudan çalışırken bağımsız çalışan gruba destek olan, çoğunlukla üst sınıftan, görevi açıkça tanımlanmış öğrencidir: okuma dinler, cevap anahtarıyla kontrol eder, malzeme dağıtır. Yeni konu anlatmaz, not vermez. Görev dönüşümlü verilir; gruplar birbirini rahatsız etmeyecek, öğretmen ikisini de görebilecek biçimde yerleştirilir.

Bu konunun sonunda: öğrenci yardımcının doğru ve yanlış kullanımını ayırt edebilir, birleştirilmiş sınıftaki bir sorun için uygun çözümü seçebilirsin.

Üçüncü sınıftan Zehra, birinci sınıftan Can'ın yanına oturmuş; Can okuyor, Zehra parmağıyla satırı izliyor.

Zehra bir öğrenci yardımcıdır. Öğretmen başka bir grupla doğrudan çalışırken bağımsız çalışan gruba küçük ama tanımlı bir destek verir: okumayı dinlemek, bir alıştırmayı cevap anahtarıyla kontrol etmek, malzeme dağıtmak, yardım kuralını hatırlatmak. Sınır açıktır: öğrenci yardımcı yeni konu anlatmaz, not vermez, arkadaşını cezalandırmaz. Görev dönüşümlüdür; hep aynı başarılı öğrenciye verilirse o öğrencinin kendi öğrenmesi aksar, öteki çocuklar da sorumluluk fırsatını kaçırır. Yardım eden öğrenci de anlattığını pekiştirir; bu, akranla öğrenmenin bir biçimidir.

Sık sorunlar ve olası çözümler
SorunOlası çözüm
Bağımsız grup öğretmeni sık sık bölüyorYardım kartı ya da trafik ışığı, öğrenci yardımcı, “sorunu not al, bekle” kuralı
Erken bitiren boş kalıyorOkuma ve etkinlik köşesi, zenginleştirme kutusu
Grupların sesi birbirini rahatsız ediyorGrupları sınıfın iki ucuna, sırt sırta yerleştirme; fısıltı kuralı
Zaman yetmiyorOrtak dersler ve ortak konular, haftalık plan
Materyal azÇevreden toplanan yerel materyal: taş, fasulye, kozalak, düğme

Sınıf düzeninin ölçüsü, öğretmenin bir grupla çalışırken öteki grubu da görebilmesidir; tahta, okuma köşesi ve materyal dolabı iki grubun da erişebileceği yerdedir. Sınıf yönetiminin genel ilkeleri Eğitim Bilimleri (AGS) serisindeki Sınıf yönetimi sayfasında ayrıntılı anlatılır.

Akılda kalsın: Öğrenci yardımcı dinler, kontrol eder, dağıtır; anlatmaz, not vermez.
Sınavda

Nasıl sorulurBirleştirilmiş sınıfta yaşanan bir sorun anlatılır, en uygun çözüm sorulur; ya da öğrenci yardımcının görevleri seçenek olarak verilir ve uygun olmayanı istenir.

TuzakEn başarılı öğrenciyi sürekli yardımcı yapmayı ya da öğretmen meşgulken yeni konunun öğrenci yardımcı tarafından anlatılmasını verimli saymaktır.

⇄Bilgi eşleştirme sorun → çözüm

?Soru çöz

Birleştirilmiş sınıflı bir okulda aşağıdakilerden hangisi öğrenci yardımcı uygulamasının doğru kullanımına örnek değildir?

✓ C. Yeni konunun öğretimi öğretmenin doğrudan öğretim işidir; öğrenci yardımcıya devredilmez. A cevap anahtarıyla kontrol, B okuma dinleme, D dönüşümlü malzeme görevi öğrenci yardımcının tanımlı ve uygun görevleridir.
PROGRAM · PLANLAMA

İlkokulda planlama: yıllık plan, günlük plan, ilk gün ve okula uyum

Sınıf Öğretmenliği ÖABT · Sanat, drama ve sınıf · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİlk okuma yazmaya hazırlık çalışmaları nelerdir? Hazırlık aşamasında neler yapılır?Bağlantılı konudan (İlk okuma yazma öğretimi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İlk ses verilmeden önce okula alışmak için uyum haftası, ardından bir hazırlık haftası gelir. Hazırlıkta beş çalışma yapılır: dinleme eğitimi, doğru nefes alıp verme, parmak-el-kol kaslarını geliştirme, kalem tutma-boyama-çizgi çalışmaları ve el-göz koordinasyonu. Amaç çocuğun işitsel ve görsel algısını, ince kas becerisini ve dikkatini okuma yazmaya hazırlamaktır.

Okuma yazmaya hazırlık

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İlkokulda yıllık ve günlük plan nasıl hazırlanır? Birinci sınıfta ilk günler ve okula uyum nasıl yönetilir?

Kısa cevap: Yıllık plan, programdaki öğrenme çıktılarını öğretim yılının haftalarına dağıtır; zümrede hazırlanır. Günlük plan bir dersin öğrenme çıktısını, süresini, etkinliklerini, materyalini ve değerlendirmesini gösterir. Birinci sınıfta öğretim okula uyum haftası ve hazırlık haftasıyla başlar; ilk günlerin amacı güven ve aidiyettir, akademik hedef sonra gelir.

Bu konunun sonunda: günlük planın öğelerini sayabilir, birinci sınıfın ilk haftalarını sıraya koyabilir, okula uyum güçlüğü yaşayan çocuğa uygun yaklaşımı seçebilirsin.

Eylül sabahı, birinci sınıfın kapısı. Bir çocuk annesinin eteğine yapışmış, öteki koşarak içeri girip ilk sırayı kapmış.

Bu kapının arkasında aylar önce başlayan bir plan vardır. Yıllık plan öğrenme çıktılarını haftalara dağıtır; belirli gün ve haftalar, tatiller ve okul temelli planlamaya ayrılan süre burada görünür. Günlük plan bir ders saatinin yol haritasıdır: öğrenme çıktısı, süre, ön değerlendirme ve köprü kurma, etkinlikler, materyal, ölçme ve farklılaştırma. Hayat bilgisi öğretimi sayfasında öğrenme-öğretme yaşantısının bu bölümlerini görmüştük; günlük plan onları tek bir derse yerleştirir. İlkokulda bir ders saati 40 dakikadır.

Birinci sınıfta öğretim bir uyum süreciyle başlar. İlk okuma yazma öğretimi sayfasında gördüğümüz gibi önce okula uyum haftası, ardından bir hazırlık haftası gelir; ilk ses bunlardan sonra verilir. İlk günlerin ölçüsü güvendir:

  • Çocuk kapıda adıyla karşılanır; isim kartları, tanışma oyunları, tuvalet, kantin ve revirin gezilerek gösterilmesi ilk günlerin işidir.
  • Sınıf kuralları az sayıda, olumlu cümleyle ve çocuklarla birlikte belirlenir.
  • Ayrılık kaygısı yaşayan çocuk için veliyle kısa ve tutarlı bir vedalaşma kararlaştırılır; çocuğa sınıfta bir görev verilir, güvendiği bir arkadaşla eşleştirilir.
  • Veli ilk hafta bilgilendirilir: okulun saatleri, getirilecekler, uyum sürecinde ailenin rolü.
Akılda kalsın: Birinci sınıfta ilk hafta harf değil güven öğretilir. Yıllık plan yolu, günlük plan adımı gösterir.
Sınavda

Nasıl sorulurBir birinci sınıf öğretmeninin ilk haftası anlatılır; göz ardı edilen ilke ya da en uygun yaklaşım sorulur. Okula uyum güçlüğü yaşayan bir çocuk için öğretmen davranışları sık sık seçenek olur.

TuzakAğlayan çocuğun velisini günlerce sınıfta tutmayı ya da ağlamayı tümüyle görmezden gelmeyi uygun saymaktır.

↕Sıralama birinci sınıfın ilk haftaları

  1. Hazırlık haftasında dinleme, doğru nefes ve çizgi çalışmaları yapılıyor
  2. Öğretmen velilerle tanışma toplantısında uyum haftasının nasıl geçeceğini anlatıyor
  3. Birinci ses grubunun ilk sesi tanıtılıyor
  4. Çocuklar uyum haftasında oyun, şarkı ve okul gezisiyle okula ve sınıfa alışıyor

?Soru çöz

Birinci sınıftan Ada, okulun ikinci haftasında da her sabah kapıda annesinden ayrılmak istemeyip ağlıyor; sınıfa girdikten bir süre sonra sakinleşip etkinliklere katılıyor.

Öğretmenin bu duruma yönelik en uygun yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

✓ B. Kısa ve tutarlı vedalaşma ayrılığı öngörülebilir kılar; sınıftaki görev çocuğa aidiyet ve odak verir. A ayrılığı yalnız erteler, bağımlılığı artırır; C çocuğun duygusunu yok sayar, aileyle iş birliğini keser; D cezaya dayanır ve çocuğu arkadaşları önünde utandırır.
PROGRAM · OYUN VE FİZİKİ ETKİNLİK

Oyun ve fiziki etkinlikler: temel hareket becerileri ve dersin akışı

Sınıf Öğretmenliği ÖABT · Sanat, drama ve sınıf · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaOyunun çocuğun gelişimindeki yeri nedir? Eğitsel oyun hangi özellikleri taşımalıdır?Bağlantılı konudan (Eğitimde drama ve oyun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Oyun, çocuğun kendi isteğiyle, dış bir ödül beklemeden, keyif için yaptığı etkinliktir; bedensel, bilişsel, dil ve sosyal-duygusal gelişimi birlikte besler. Piaget'ye göre ilkokul çağında kurallı oyun öne çıkar. Eğitsel oyun, bir öğrenme amacına göre seçilmiş, kuralları açık, herkesin katıldığı ve sonunda üzerine konuşulan oyundur.

Oyun ve eğitsel oyun

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İlkokulda oyun ve fiziki etkinlikler dersi nasıl işlenir? Temel hareket becerileri nelerdir?

Kısa cevap: İlkokulda beden eğitimi oyun temelli yürür; 2018 programında dersin adı Oyun ve Fiziki Etkinlikler'dir. Temel hareket becerileri üç gruptur: yer değiştirme (koşma, sekme, kayma), nesne kontrolü (atma, tutma, vurma) ve dengeleme (tek ayakta durma, dönme, eğilme). Ders ısınmayla başlar, ana bölümle sürer, soğumayla biter; herkes katılır.

Bu konunun sonunda: bir hareketin hangi temel beceri grubunda olduğunu söyleyebilir, bir dersin bölümlerini ve güvenlik ilkelerini ayırt edebilirsin.

Okul bahçesinde ikinci sınıflar: bir grup çember çizgisi üstünde sekiyor, bir grup duvara top atıp tutuyor, bir grup tek ayak üstünde “leylek” olmuş.

Üç grup, temel hareket becerilerinin üç ailesini çalışıyor. Yer değiştirmede vücut bir noktadan başka bir noktaya taşınır: yürüme, koşma, sekme, sıçrama, kayma, galop. Nesne kontrolünde bir topa, ipe ya da halkaya kuvvet uygulanır ya da nesne karşılanır: atma, tutma, vurma, yuvarlama, sektirme. Dengelemede vücut yerinde ya da hareket içinde dengesini korur: tek ayakta durma, dönme, eğilme, uzanma. Çocuk sonraki yıllarda spor dallarında kullanacağı hareketleri bu temel becerilerin birleşiminden kurar.

Önce vücudun yer değiştirip değiştirmediğine, sonra bir nesnenin kontrol edilip edilmediğine bakılır.Görsel: Sınav Defteri

2018 programı iki öğrenme alanı üzerine kuruludur: hareket yetkinliği ile aktif ve sağlıklı hayat. Ders üç bölümde akar: ısınma (hafif tempolu hareket, eklemleri hazırlama), ana bölüm (beceri çalışması ve oyun), soğuma (yavaşlayan hareket, esneme, nefes) ve kısa bir değerlendirme. Eğitimde drama ve oyun sayfasında gördüğümüz eğitsel oyun ölçütleri burada da geçerlidir: herkes katılır, elenen çocuk kenarda beklemez. Alan önceden güvenlik için kontrol edilir, sağlık sorunu olan öğrencinin durumu bilinir.

Akılda kalsın: Taşı, kontrol et, dengede kal: yer değiştirme, nesne kontrolü, dengeleme. Ders ısınmayla açılır, soğumayla kapanır.
Sınavda

Nasıl sorulurBir hareket ya da oyun verilir; hangi temel hareket becerisini geliştirdiği sorulur. Bir dersin akışı verilip eksik bölüm de istenebilir.

TuzakYerinde yapılan dönme ve eğilmeyi “hareket var” diye yer değiştirme saymaktır: vücut bir yerden başka yere gitmiyorsa dengelemedir.

?Soru çöz

Aşağıdaki hareketlerden hangisi nesne kontrol becerisine örnektir?

✓ D. Topa kuvvet uygulamak nesne kontrolüdür. A'da vücut bir yerden başka yere taşındığı için yer değiştirme; B ve C'de vücut yerinde dengesini koruduğu için dengeleme becerisi vardır.

✎Boşluk doldurma dersin bölümünü adlandır

Ders, bahçede iki tur hafif tempolu koşu ve kol çevirme hareketleriyle başlıyor: . Ardından öğrenciler ikişerli gruplarla topu birbirine atıp tutuyor, sonra hep birlikte bir yakan top oyunu oynuyor: . Ders yavaş yürüyüş, esneme ve derin nefes alıştırmasıyla bitiyor: .

ısınma · ana bölüm · soğuma · dengeleme
YAKLAŞIM · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

İlkokulda değerlendirme, farklılaştırma ve kaynaştırma

Sınıf Öğretmenliği ÖABT · Sanat, drama ve sınıf · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaHayat bilgisinde gezi-gözlem nasıl planlanır? Trafik, kişisel güvenlik ve afet konuları nasıl öğretilir?Bağlantılı konudan (Hayat bilgisi öğretimi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Gezi-gözlem üç aşamada planlanır: öncesinde amaç, ön ziyaret, izin ve gözlem formu; sırasında yönlendirici sorularla gözlem ve not; sonrasında tartışma, ürün ve değerlendirme. Oyun, drama, proje ve performans görevi dersin asıl araçlarıdır. Trafik, kişisel güvenlik ve afet konuları korkutmadan, canlandırılıp prova edilerek davranışa dönüştürülür.

Gezi-gözlem, etkinlikler ve güvenlik konuları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İlkokulda ölçme ve değerlendirme nasıl yapılır? Farklılaştırma ve kaynaştırma nedir?

Kısa cevap: İlkokulda değerlendirmenin amacı not vermekten çok gelişimi izlemek ve öğretimi düzenlemektir. Gözlem, kontrol listesi, anekdot kaydı, ürün dosyası, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme kullanılır. Farklılaştırma içeriği, süreci, ürünü ya da ortamı öğrenciye göre uyarlamaktır. Kaynaştırmada özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci akranlarıyla, BEP desteğiyle öğrenir.

Bu konunun sonunda: bir duruma uygun değerlendirme aracını seçebilir, farklılaştırmanın boyutunu ve kaynaştırmanın temel kurallarını söyleyebilirsin.

Mart ayı, ikinci sınıf. Öğretmenin dolabında her öğrencinin adını taşıyan bir klasör var; eylüldeki ilk resimden bu haftaki öyküye kadar her şey içinde.

O klasör bir ürün dosyasıdır (portfolyo): öğrencinin belli bir sürede ürettiği çalışmalardan seçilenler tarih sırasıyla, çoğu kez öğrencinin de seçimine katılarak bir araya getirilir; gelişimi zaman içinde gösterir. İlkokulda değerlendirme tek bir sınav anına sıkışmaz, süreç boyunca yapılır. Hayat bilgisi öğretimi sayfasında bu araçlardan bazılarını bir eşleştirmede kullandık; türlerinin ayrıntısı Eğitim Bilimleri (AGS) serisindeki Ölçme araçları sayfasında anlatılır.

İlkokulda sık kullanılan araçlar
AraçNe için?
Kontrol listesiBir davranışın var-yok durumunu madde madde işaretlemek
Anekdot kaydıAnlamlı bir davranışı olduğu gün, tarihle ve yorumsuz yazmak
Ürün dosyasıGelişimi zaman içinde göstermek
Dereceli puanlama anahtarıÜrünü ya da performansı ölçütlere ve düzeylere göre puanlamak
Öz ve akran değerlendirmeÖğrencinin kendi ya da arkadaşının çalışmasını ölçütle değerlendirmesi

Farklılaştırma, aynı sınıftaki farklı hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme profillerine göre öğretimi uyarlamaktır; Tomlinson'a göre dört boyutta yapılır: içerik (ne öğrenilecek), süreç (nasıl), ürün (öğrendiğini nasıl göstereceği) ve öğrenme ortamı. Birleştirilmiş sınıf farklılaştırmanın en doğal yeridir.

Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencinin akranlarıyla aynı sınıfta tam zamanlı ya da özel eğitim sınıfında yarı zamanlı eğitim almasıdır. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre bu öğrenciler için bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) hazırlanır ve okulda BEP geliştirme birimi kurulması zorunludur (m.22); tam zamanlı kaynaştırmada öğrenci sınıfının programını izler, BEP bu program temel alınarak hazırlanır (m.23).

Akılda kalsın: Ürün dosyası film, sınav fotoğraftır; ilkokulda gelişimi film gösterir.
Sınavda

Nasıl sorulurBir durum verilir ve en uygun değerlendirme aracı sorulur ya da özellikleri sayılan araç istenir. Kaynaştırmaya ilişkin öncüllü ifadeler de gelir.

TuzakAnekdot kaydına öğretmenin yorumunu katmak ve ürün dosyasını yalnız en iyi çalışmaların sergisi sanmaktır: dosya gelişimi gösterir, ilk ve zayıf ürünler de yer alır.

Hepsi bir arada: birleştirilmiş sınıflar ve ilkokulda öğretim
KonuÇekirdekSık yanılgı
BirleştirmeÇok yardım isteyen sınıf az yardım isteyenle; yaygın 1-3 ve 2-4; öğretmen başına en çok 40Ardışık sınıflar konular yakın diye en iyi eşlemedir
Çalışma biçimleriDoğrudan ve bağımsız dönüşümlü; bağımsız iş yardımsız yapılabilir, yönergesi açık, sonunda kontrolOkuma bilmeyene yazılı yönerge yeter
Öğrenci yardımcıDinler, kontrol eder, dağıtır; görev dönüşümlüYardımcı yeni konuyu anlatabilir
Planlama ve uyumYıllık plan haftalara, günlük plan derse; uyum haftası → hazırlık → ilk sesİlk hafta harf öğretimine başlanmalı
Oyun ve fiziki etkinlikYer değiştirme, nesne kontrolü, dengeleme; ısınma → ana bölüm → soğumaYerinde dönme yer değiştirmedir
DeğerlendirmeSüreç odaklı; kontrol listesi, anekdot, ürün dosyası, dereceli puanlama, öz değerlendirmeÜrün dosyası en iyi çalışmaların sergisidir
Farklılaştırma, kaynaştırmaİçerik, süreç, ürün, ortam; BEP ve BEP geliştirme birimiKaynaştırmada öğrenci ayrı bir program izler
  • □ Bir köy okulu için uygun birleştirme biçimini gerekçesiyle seçebiliyorum.
  • □ Bir ders planında doğrudan öğretim ve bağımsız çalışmayı ayırt edebiliyorum.
  • □ Bağımsız çalışma etkinliğindeki planlama hatasını bulabiliyorum.
  • □ Öğrenci yardımcının uygun ve uygun olmayan görevlerini ayırt edebiliyorum.
  • □ Birinci sınıfın ilk haftalarını sıraya koyup uyum güçlüğüne uygun yaklaşımı seçebiliyorum.
  • □ Bir hareketin temel hareket becerisi grubunu söyleyebiliyorum.
  • □ Bir duruma uygun değerlendirme aracını ve farklılaştırma boyutunu seçebiliyorum.

?Soru çöz

Bir öğretmen zümresine kullandığı bir değerlendirme aracını şu özellikleriyle tanıtıyor:

• Öğrencinin dönem boyunca ürettiği çalışmalardan seçilenler tarih sırasıyla bir araya getirilir.
• Hangi çalışmanın konulacağına öğrenci de karar verir.
• Öğrencinin zaman içindeki gelişimini gösterir.

Tanıtılan araç aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Seçilmiş çalışmaların tarih sırasıyla, öğrencinin de katılımıyla toplanması ve gelişimi zaman içinde göstermesi ürün dosyasının özellikleridir. A tek bir anlamlı davranışın tarihli kaydıdır; B davranışların var-yok işaretlemesidir; D tek bir ürünü ya da performansı ölçüt ve düzeylerle puanlar.

?Soru çöz

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Kaynaştırma yoluyla eğitim yapılan okullarda BEP geliştirme birimi kurulması zorunludur.
II. Tam zamanlı kaynaştırmada öğrenci kayıtlı olduğu okulun programını izler; BEP bu program temel alınarak hazırlanır.
III. Bir şubeye en çok iki kaynaştırma öğrencisi yerleştirilir ve bu sayı birleştirilmiş sınıflı okullarda da hiçbir koşulda artırılamaz.

✓ A. BEP geliştirme biriminin zorunluluğu (I, m.22) ve tam zamanlı kaynaştırmada sınıfın programının izlenip BEP'in ona göre hazırlanması (II, m.23) yönetmelikte yer alır. III'ün ilk bölümü doğrudur, ama yönetmelik birleştirilmiş sınıflı okullarda bu sayının ihtiyaca göre artırılabileceğini söyler; “hiçbir koşulda” ifadesi bu yüzden yanlıştır. III'ü içeren C ve D yanlış, B ise II'yi dışarıda bırakır.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Disiplin temelli sanat eğitimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Sanat eğitimini sanat üretimi, sanat tarihi, sanat eleştirisi ve estetik üzerine kurar.
II. Sanat eserlerini incelemek ve tartışmak derslerin bir parçasıdır.
III. Öğretmen çocuğun çalışmasına hiç yön vermez; ders yalnız serbest dışavurumdan oluşur.

✓ B. Dört disiplin (I) ve eser incelemenin derse girmesi (II) disiplin temelli yaklaşımın özüdür. III yaratıcı kendini ifade yaklaşımını anlatır; disiplin temelli yaklaşımda öğretmen planlı bir içerik izler. III'ü içeren C ve D yanlış, A ise II'yi dışarıda bırakır.Kaynak: Görsel sanatlar ve müzik öğretimi · Sanat eleştirisi ve sanat eğitimi yaklaşımları

?Soru 2

Bir öğretmen, din kültürü dersini yürütürken benimsediği yaklaşımı şu özellikleriyle açıklıyor:

• Hiçbir mezhebin görüşünü tek doğru olarak sunmaz.
• Dinin ortak inanç, ibadet ve ahlak esaslarını temel alır.
• Farklı yorumları yaşa uygun dille bir zenginlik olarak tanıtır.

Öğretmenin benimsediği yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Tek mezhebi doğru saymama, ortak esasları temel alma ve farklılığı zenginlik olarak tanıtma mezhepler üstü yaklaşımın özellikleridir. B tek yorumu doğru sayar; C dinin inanç ve ahlak esaslarını değil yalnız tarihsel gelişimini inceler; D bir değer öğretim yaklaşımıdır, değeri doğrudan aktarır.Kaynak: Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretimi · Bilgi verici ve mezhepler üstü yaklaşım

?Soru 3

Değerlendirme-tartışma aşamasında bir öğrenci şöyle diyor: “Ayşe'nin grubu çok kötüydü, kimse gülmedi. En iyi biz oynadık.”

Öğretmenin bu yoruma en uygun karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

✓ D. Değerlendirmenin konusu oyunculuk değil, yaşantı ve anlamdır; öğretmen yorumu yargılamadan karakterin duygusuna yöneltiyor. A yorumu görmezden gelir, konuşma fırsatını kaçırır; B oyunculuğu ölçüt kabul edip dramayı gösteriye çevirir; C cezaya dayanır ve güvenli ortamı bozar.Kaynak: Eğitimde drama ve oyun · Lider öğretmen ve derslerde drama

?Soru 4

Anayasa'nın 24. maddesine göre aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

I. Din kültürü ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretim kurumlarında zorunlu dersler arasındadır.
II. Okulda din kültürü dersi dışındaki din eğitimi de bütün öğrenciler için zorunludur.
III. Kimse dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.

✓ C. I zorunlu ders hükmü, III zorlama yasağıdır. II yanlıştır: din kültürü ve ahlak öğretimi dışındaki din eğitimi kişinin isteğine, küçüklerde kanuni temsilcinin talebine bağlıdır. Bu yüzden II'yi içeren B ve D, III'ü atlayan A yanlış.Kaynak: Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretimi · Dersin dayanağı ve amacı

?Soru 5

Dördüncü sınıf öğretmeni Esra Hanım, Kâbe onarılırken Hacerülesved'in yerine kimin koyacağı konusunda kabile reislerinin anlaşamadığı olayı anlatıyor. Sesini olayın gerginliğine göre ayarlıyor, reislerin konuşmalarını diyalog biçiminde aktarıyor. Ardından ertesi sabah kapıdan ilk giren kişinin hakem olmasına karar verildiğini, gelenin herkesin güvendiği genç Muhammed olduğunu, onun taşı bir örtünün ortasına koyup her reise örtünün bir ucundan tutturarak çözüme ulaştığını anlatıyor. Olayın sonunda öğrencilere “Reisler neden anlaşamıyordu? Bu çözüm neden herkesi memnun etti? Siz arkadaşlarınızla anlaşamadığınızda ne yaparsınız?” sorularını soruyor.

Esra Hanım'ın kullandığı temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Öğretmen gerçek bir olayı kişileri, diyaloğu, gerilimi ve sonucuyla kendisi anlatıyor; sorular olayın anlamını konuşmak için hikâyeden sonra geliyor. B'de olayın çözümünü öğrenciler üretirdi, burada çözüm anlatılıyor; C öğrencilerin rol alarak canlandırmasını gerektirir; D bir beceriyi gösterip uygulatmaktır.Kaynak: Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretimi · Yöntem ve teknikler

?Soru 6

İkinci sınıfta bir öğrenci, “Yeşil de ana renktir, çünkü boya kutumda hep var.” diyor.

Öğretmenin bu yanılgıyı gidermek için yapacağı en uygun etkinlik aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Çocuk yeşili kendi elleriyle iki ana renkten elde edince yeşilin karışım olduğunu deneyerek görür; yanılgı somut bir kanıtla çürür. B ve C bilgiyi ezberletir, çocuğun inancına dokunmaz; D konuyu yeşilin doğadaki yaygınlığına kaydırır, ana renk-ara renk ayrımını hiç ele almaz.Kaynak: Görsel sanatlar ve müzik öğretimi · Sanatın ögeleri, ilkeleri ve renk

?Soru 7

Bir sınıf öğretmeni adayı uygulama günlüğüne şunları yazıyor:

• Şarkıyı önce baştan sona söyleyip dinlettim.
• Nakarattaki ezgisi zor iki ölçüyü ayrıca çalıştık; ben söyledim, onlar yineledi.
• Dersin sonunda şarkıyı yeniden baştan sona birlikte söyledik.

Adayın kullandığı şarkı öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

✓ D. Bütün olarak dinletme, zor bölümü ayrıca çalışma ve yeniden bütün söyleme karma yöntemin sırasıdır. A'da şarkı hiç bölünmez; B'de şarkının tamamı cümle cümle öğretilip eklenerek bütüne varılır; C notayı okuyarak öğretmektir, adayın günlüğünde nota kullanımı yok.Kaynak: Görsel sanatlar ve müzik öğretimi · Ses eğitimi ve şarkı öğretimi

?Soru 8

Dörtlük notanın bir vuruş olduğu 3/4'lük bir ölçüyü tam dolduran nota dizisi aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. 3/4'lük ölçüde üç dörtlük vuruş vardır: ikilik 2 + dörtlük 1 = 3 vuruş. B 2 + 2 = 4 vuruşla ölçüyü taşırır; C 1 + ½ + ½ = 2 vuruşla eksik bırakır; D 2 + 1 + 1 = 4 vuruştur.Kaynak: Görsel sanatlar ve müzik öğretimi · Nota, ölçü ve İstiklâl Marşı

?Soru 9

Bir sınıf öğretmeni Türkçe dersinde kullandığı bir uygulamayı zümresine şu özellikleriyle anlatıyor:

• Okunan öykü bölümlere ayrılıyor, karakterler öğrencilere paylaştırılıyor.
• Öğrenciler karakterlerinin sözlerini metne bağlı kalarak söylüyor.
• Amaç, öykünün olay sırasını ve karakterlerini daha iyi kavratmak.

Anlatılan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Hazır metnin rollere paylaştırılıp metne bağlı kalınarak oynanması dramatizasyondur. A metne bağlı kalmaz, sahne grubun deneyiminden o anda kurulur; B hazırlıksız, anlık oluşturmadır, ortada metin yoktur; D izleyiciye sunulan, provalı bir üründür, burada seyirci ve gösteri hedefi yok.Kaynak: Eğitimde drama ve oyun · Drama, yaratıcı drama ve tiyatro

?Soru 10

Fen dersinde Dünya'nın hareketlerini drama ile işleyen bir öğretmenin davranışları:

I. Güneş, Dünya ve Ay rollerini sınıfın en iyi oyuncu olarak bildiği üç öğrenciye veriyor, diğerlerini izleyici yapıyor.
II. Sıraları sınıfın kenarına aldırıp ortada geniş bir alan açıyor, dersi çemberde başlatıyor.
III. Ders sonunda en inandırıcı canlandırmayı yapan öğrenciyi sınıfa alkışlatıp ona yıldız veriyor.

Bu davranışlardan hangileri dramanın ilkelerine uygundur?

✓ B. Engelsiz alan ve çember (II) dramanın mekân düzenidir. I katılımı “iyi oynayan” birkaç öğrenciyle sınırlar, rolleri dönüşümlü dağıtmaz; III oyunculuğu ölçüt yapıp canlandırmayı yarışmaya çevirir. I'i ya da III'ü içeren A, C ve D bu yüzden yanlıştır.Kaynak: Eğitimde drama ve oyun · Lider öğretmen ve derslerde drama
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Sınıf Öğretmenliği ÖABT soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler, sondaki karma tekrar ve tekrar listenle kendini dene.
Soru çöz →