Toplam ve fark formülleri: iki açının sinüsünü parçalarından kurmak
MEB 12. sınıf · Trigonometri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaTemel trigonometrik özdeşlikler nelerdir, sin²x + cos²x = 1 nereden gelir?Bağlantılı konudan (Trigonometrik özdeşlikler). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Birim çemberdeki P(cos x, sin x) noktası için Pisagor bağıntısından sin²x + cos²x = 1 elde edilir. Ayrıca tan x = sin x / cos x, cot x = cos x / sin x ve tan x · cot x = 1'dir. İlk özdeşlik cos²x'e bölünürse 1 + tan²x = 1/cos²x, sin²x'e bölünürse 1 + cot²x = 1/sin²x bulunur.
✎Konu anlatımı
sin(a + b) ve cos(a − b) formülleri nelerdir, nasıl kullanılır?
Kısa cevap: İki açının toplamı ve farkı için sin(a ± b) = sin a·cos b ± cos a·sin b ve cos(a ± b) = cos a·cos b ∓ sin a·sin b formülleri kullanılır. Sinüste işaret korunur, kosinüste ters döner. Bu formüllerle 15°, 75°, 105° gibi açıların değerleri, tabloda bilinen 30°, 45° ve 60°'tan hesaplanır.sin 75° tabloda yok, ama 75° = 45° + 30° ve bu iki açının bütün değerlerini biliyorsun; onları birleştirmenin yolu toplam formülüdür.
İlk akla gelen sin(a + b) = sin a + sin b yanlıştır: sin(30° + 60°) = sin 90° = 1 iken sin 30° + sin 60° ≈ 1,37'dir ve sinüs 1'i geçemez. Doğru formül, birim çemberde iki nokta arasındaki uzaklıktan çıkar.
Uzaklık formülüyle d2 = (cos a − cos b)2 + (sin a − sin b)2 = 2 − 2(cos a cos b + sin a sin b). Döndürülmüş şekilde ise d2 = 2 − 2 cos(a − b). İkisi eşit olduğundan cos(a − b) = cos a cos b + sin a sin b. b yerine −b yazınca toplam, sin x = cos(90° − x) eşitliğiyle de sinüs formülleri gelir.
sin 75° kaçtır?
- sin(45° + 30°) = sin 45°·cos 30° + cos 45°·sin 30°.
- √22·√32 + √22·12 = √6 + √24.
Cevap: (√6 + √2)/4 ≈ 0,97
a ve b dar açılar, sin a = 35 ve cos b = 513 olduğuna göre sin(a + b) kaçtır?
- Eksik oranları dik üçgenden bul: cos a = 45, sin b = 1213 (dar açı, ikisi de pozitif).
- sin(a + b) = 35·513 + 45·1213 = 15 + 4865.
Cevap: 63/65
✔ Doğru
- cos(a + b) = cos a cos b − sin a sin b
- sin(a − b) = sin a cos b − cos a sin b (sıra önemli)
- sin 50° cos 10° + cos 50° sin 10° = sin 60°
✘ Sık yapılan hata
- sin(a + b) = sin a + sin b yazmak.
- cos(a + b) formülünde + işareti kullanmak.
- sin(a − b)'de terimlerin yerini değiştirip işareti çevirmek.
Nasıl sorulurİki açının bir oranı verilip toplamın ya da farkın oranı istenir; ya da sin 40°·cos 20° + cos 40°·sin 20° gibi açılmış bir ifade tek bir orana kapatılır.
TuzakFormülü dağıtma sanmak: sin(a + b) ≠ sin a + sin b. Açıların bölgesi verilmişse eksik oranın işaretini oradan seç.
Sınavda işaretleBazı kitaplardaki dönüşüm ve ters dönüşüm formülleri (sin a + sin b = …) AYT kapsamında değildir; bu tür ifadeler toplam-fark açılımı olarak tanınıp toplanır.
▭Sen çöz geri kapat
cos 70°·cos 10° + sin 70°·sin 10° = cos ° ve sin 25°·cos 20° + cos 25°·sin 20° = sin ° olur.
?Soru çöz
cos 15° kaçtır?