Ticaret hukuku ve Türk vatandaşlığı: tacirden şirketlere, kazanmadan kayba

Tacir ile esnafı ayıran ölçütten şahıs ve sermaye şirketlerine, kambiyo senetlerinden devletler özel hukukuna ve Türk vatandaşlığının doğumla, sonradan kazanılma ve çıkma, kaybettirme, iptal yollarıyla kaybedilmesine.

4 durakKavram
8 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 8tamamlanan etkinlik
104 sorubu konuda çözebileceğin
ÖZEL HUKUK · TÜRK TİCARET KANUNU

Ticaret hukuku nedir? Tacir ile esnafı ayıran ölçüt

KPSS Vatandaşlık · Hukukun temel kavramları · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaVergilendirme süreci (4T) nedir, vergi türleri nelerdir, icra ile iflas arasındaki fark nedir?Önceki sayfadan (Hukukun kaynakları ve dalları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Vergi hukuku, devletin kişilerden karşılıksız ve zorunlu olarak aldığı vergilerin doğuşunu ve sona ermesini düzenler; Anayasa md. 73'e göre vergi ancak kanunla konur, değiştirilir ya da kaldırılır. Vergilendirme tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil (4T) aşamalarıyla tamamlanır. İcra ve iflas hukuku ise ödenmeyen alacakların devlet eliyle tahsilini düzenler: icra takibine her borçlu, iflas yoluyla takibe kural olarak yalnız tacirler tabidir.

Vergi, icra ve iflas hukuku

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Tacir kimdir, esnaf kimdir, tacir olmanın sonuçları nelerdir?

Kısa cevap: Ticaret hukuku ticari işletmeleri, tacirleri ve ticaret şirketlerini düzenler; temel metni 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'dur. Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir ve her borcu için iflasa tabidir; ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedenî çalışmasına dayanan kişi ise esnaftır.

Borçlar hukukunun kuralları sokaktaki simitçiyi de dev bir holdingi de bağlar; ama ticaret hız ve güven istediği için kendine ek kurallar yazmıştır.

Hukukun dallarını anlatırken ticaret hukukunu özel hukuk dalları arasında kısaca saymıştık. Borçlar hukukunun komşusudur: tacirler arasındaki borç ilişkilerine özel kurallar koyar. Temel metin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunudur (TTK). Kanunun altı kitabı ticaret hukukunun alt dallarını da verir: ticari işletme, ticaret şirketleri, kıymetli evrak, taşıma işleri, deniz ticareti ve sigorta hukuku.

Tacir: işletmeyi kendi adına yürüten

Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. İşletmesini açtığını ilan edip ticaret siciline tescil ettiren kişi fiilen işe başlamamış olsa da tacir sayılır. Tacir olmanın ağır sonuçları vardır; çünkü ticarette karşı taraf, tacirin işini bildiğine güvenir. Esnaf ise ister gezici ister dükkânlı olsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedenî çalışmasına dayanan ve geliri Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen sınırı aşmayan kişidir.

Tacir ile esnaf: ölçüt ve sonuç
TacirEsnaf
Ağır basanSermaye ve işletmeBedenî çalışma
İflasHer türlü borcu için iflasa tabiİflasa tabi değil
YükümlülüklerTicaret unvanı, ticaret siciline tescil, ticari defterTacire özgü bu yükümlülükler yok
Özen ölçüsüBasiretli bir iş insanı gibi davranmakGenel özen
ÖrnekOn şubeli mağaza zincirini işleten kişiMahalledeki ayakkabı tamircisi
Akılda kalsın: Tacir = kendi adına işletir, her borcu için iflasa tabidir, unvan + sicil + defter tutar, basiretli davranır. Esnaf = emeği sermayesinden ağır basar.
Sınavda

Nasıl sorulurTacir ile esnafı ayırmak için ölçüt sorulur: sermaye mi ağır basıyor, bedenî emek mi? İkinci kalıp “tacir olmanın sonuçlarından biri değildir” sorusudur.

TuzakTacirin yalnız ticari borçları için iflasa tabi olduğunu söyleyen şıktır; tacir her türlü borcu için iflasa tabidir.

▭Boşluk doldurma

Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye denir; ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedenî çalışmasına dayanan kişi ise sayılır.

esnafdonatantacirkooperatif

?Soru çöz ÖSYM tarzı

Türk Ticaret Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi tacir olmanın sonuçlarından biri değildir?

✓ D. Tacir yalnız ticari borçları için değil, her türlü borcu için iflasa tabidir; şıktaki “yalnız” sözcüğü kuralı daraltıyor. A defter tutma, B unvan ve sicil, C basiretli iş insanı gibi davranma yükümlülüğü tacirin sayılan sonuçlarıdır; bunları seçen, “değildir” köküne göre doğru bilgiyi işaretlemiş olur.
ÖZEL HUKUK · TTK VE TBK

Ticaret şirketleri: şahıs mı sermaye mi, adi ortaklık neden şirket değil?

KPSS Vatandaşlık · Hukukun temel kavramları · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Ticaret şirketleri nelerdir, şahıs şirketi ile sermaye şirketi nasıl ayrılır, kambiyo senetleri hangileridir?

Kısa cevap: Ticaret şirketleri kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerdir; kollektif ve komandit şahıs şirketi, anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit sermaye şirketidir. Ticaret şirketleri tüzel kişidir; TBK'da düzenlenen adi ortaklığın ise tüzel kişiliği yoktur. Poliçe, bono ve çek kambiyo senetleridir.

İki arkadaş birlikte büfe açtığında da, binlerce ortağı olan bir banka kurulduğunda da ortada bir “ortaklık” vardır; hukuk ikisine aynı adı vermez.

TTK'ya göre ticaret şirketleri kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerdir. Kanun bunları ortakların kişiliği mi sermayesi mi öne çıkıyor diye ikiye ayırır. Ticaret şirketleri tüzel kişidir: ortaklarından ayrı bir kişilikleri, malvarlıkları ve unvanları vardır.

Ortaklık türleri: hangi kanun, hangi grup, tüzel kişilik
TürGrupKanunTüzel kişilik
Kollektif şirketŞahıs şirketiTTKVar
Komandit şirketŞahıs şirketi (sermayesi paylara bölünmüşse sermaye şirketi)TTKVar
Anonim şirketSermaye şirketiTTKVar
Limited şirketSermaye şirketiTTKVar
KooperatifTicaret şirketi (şahıs/sermaye ayrımı dışında)TTKVar
Adi ortaklık (adi şirket)Ticaret şirketi değilTBKYok

İki ya da daha fazla kişinin emeğini ve malını ortak bir amaç için birleştirdiği adi ortaklık TTK'da değil Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenir ve tüzel kişiliği yoktur; iki arkadaşın birlikte açtığı küçük bir büfe ya da tek bir inşaat için kurulan iş ortaklığı böyledir.

Kıymetli evrak: hak senede bağlıdır

Kıymetli evrak, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve başkasına devredilemediği senetlerdir. Ticarette en çok kullanılan üçüne kambiyo senetleri denir: poliçe, bono ve çek.

Ek bilgi: deniz ticaretinin iki terimi

Deniz ticareti hukukunda gemisini kazanç sağlamak amacıyla suda kullanan gemi malikine donatan, deniz yoluyla eşya taşıma karşılığında ödenen ücrete navlun denir.

Akılda kalsın: Şahıs şirketi: kollektif, komandit; sermaye şirketi: anonim, limited, paylı komandit. Adi ortaklık TBK'da, tüzel kişiliği yok. Kambiyo: poliçe, bono, çek.
Sınavda

Nasıl sorulurŞirket türleri en sık kalıptır: “Hangisi sermaye şirketidir?” sorusunda kollektif ve komandit çeldiricidir; adi ortaklık ise ticaret şirketi bile değildir.

TuzakAdi ortaklığa tüzel kişilik tanıyan şıktır.

⇄Bilgi eşleştirme kişi, ortaklık ve senet

?Soru çöz ÖSYM tarzı

Türk Ticaret Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi bir sermaye şirketidir?

✓ C. Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketidir. A kollektif şirket şahıs şirketidir; B (sermayesi paylara bölünmemiş) komandit şirket de şahıs şirketidir; D adi ortaklık TBK'da düzenlenir, ticaret şirketi değildir ve tüzel kişiliği yoktur.
DEVLETLER ÖZEL HUKUKU · 5901 SAYILI KANUN

Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır? Soy bağı, doğum yeri ve sonradan kazanma

KPSS Vatandaşlık · Hukukun temel kavramları · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKan hısımlığı ve kayın hısımlığı nedir, hısımlık derecesi nasıl hesaplanır?Önceki sayfadan (Kişiler ve aile hukuku). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Hısımlık; kan hısımlığı, kayın hısımlığı ve evlat edinmeden doğan hısımlık olmak üzere üç türlüdür. Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla bulunur: ana, baba ve çocuk birinci; kardeş, torun, büyük ana ve büyük baba ikinci; yeğen, amca, hala, dayı ve teyze üçüncü derece hısımdır. Eşlerden biri, diğer eşin kan hısımlarıyla aynı tür ve derecede kayın hısımı olur ve bu bağ evlilik sona erse de ortadan kalkmaz.

Hısımlık ve derece hesabı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Devletler özel hukuku neyi düzenler, Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır?

Kısa cevap: Devletler özel hukuku, adına rağmen bir özel hukuk dalıdır; vatandaşlık hukuku, yabancılar hukuku ve kanunlar ihtilafından oluşur. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'na göre vatandaşlık doğumla (soy bağı ya da doğum yeri) veya sonradan (yetkili makam kararı, evlat edinilme, seçme hakkı) kazanılır; yetkili makam kararı için kesintisiz beş yıl ikamet, evlilik yoluyla başvuru için en az üç yıllık evlilik gerekir.

Bir Türk vatandaşı İtalya'da bir Alman şirketinden ev alırsa hangi ülkenin kanunu uygulanır? Kimin Türk sayılacağı da aynı dalın sorusudur.

Bu soruları devletler özel hukuku çözer; yabancılık unsuru taşıyan özel ilişkileri düzenlediği için, adına rağmen özel hukuk dalıdır. Üç alt dalı vardır: vatandaşlık hukuku (kişiyi devlete bağlayan bağın kazanılması ve kaybı), yabancılar hukuku (yabancıların Türkiye'de hangi haklardan yararlanacağı) ve kanunlar ihtilafı (bir uyuşmazlıkta hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı, davanın nerede görüleceği).

Ek bilgi: yabancılar ve kanunlar ihtilafı

Yabancılar özel hakların hemen hepsinden yararlanır: mülk edinir, sözleşme yapar, mirasçı olur. Seçme ve seçilme, memur olma gibi kamu haklarının bir kısmı ise vatandaşlara özgüdür; Anayasa md. 16, yabancıların temel haklarının milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabileceğini söyler. Kanunlar ihtilafının kanunu 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'dur.

Vatandaşlık: doğumla ya da sonradan

Vatandaşlık, kişiyi bir devlete bağlayan hukuki ve siyasi bağdır. Anayasa md. 66, Türk babanın ya da Türk ananın çocuğunu Türk kabul eder; bu maddeyi siyasi haklar sayfasında yeniden ele alacağız. Ayrıntıları 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu verir: vatandaşlık doğumla ya da sonradan kazanılır.

Türk vatandaşlığını kazanma yolları
YolKim kazanır?Akılda tutulacak şart
Doğumla · soy bağıTürk ana ya da babadan evlilik içinde doğan çocuk (Türkiye'de ya da yurt dışında)Türk baba–yabancı anadan evlilik dışı doğumda soy bağı kurulmalı
Doğumla · doğum yeriTürkiye'de doğup hiçbir ülkenin vatandaşlığını kazanamayan çocukAmaç vatansızlığı önlemek; Türkiye'de bulunan çocuk Türkiye'de doğmuş sayılır
Sonradan · yetkili makam kararıBaşvuran yabancıKesintisiz 5 yıl ikamet ve diğer şartlar; karar İçişleri Bakanlığının, mutlak hak değil
Sonradan · evlilik yoluyla başvuruTürk vatandaşıyla evli yabancıEn az 3 yıl evli ve evlilik sürüyor; evlenmek tek başına kazandırmaz
Sonradan · evlat edinilmeTürk vatandaşının evlat edindiği ergin olmayan kişiMillî güvenlik ve kamu düzeni engeli olmamalı
Sonradan · seçme hakkıKanunun bu hakkı tanıdığı kişiler—
Ek bilgi: yetkili makam kararının öteki şartları ve istisnai vatandaşlık

Beş yıl ikametin yanında ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla göstermek, genel sağlık bakımından tehlikeli bir hastalığı olmamak, iyi ahlaklı olmak, yeterli Türkçe konuşmak, geçimini sağlayacak gelire ya da mesleğe sahip olmak ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel taşımamak aranır. Yatırım, olağanüstü hizmet ya da göçmenlik gibi istisnai hâllerde Cumhurbaşkanı kararıyla da vatandaşlık verilebilir.

Akılda kalsın: Devletler özel hukuku = vatandaşlık + yabancılar + kanunlar ihtilafı (özel hukuk). Kazanma: doğumla (soy bağı · doğum yeri) ya da sonradan (karar · evlat edinilme · seçme). Sayılar: ikamet 5 yıl, evlilik 3 yıl.
Sınavda

Nasıl sorulur“Türk vatandaşıyla evlenen yabancı, evlenmeyle Türk vatandaşı olur” cümlesi yanlıştır; evlilik yalnız üç yıl sonra başvuru hakkı verir. Doğum yeri esasının amacı (vatansızlığı önlemek) da sorulur.

TuzakDevletler özel hukukunu “devletler” sözcüğü yüzünden kamu hukuku saymaktır.

⇄Bilgi eşleştirme durum ve kazanma yolu

▭Boşluk doldurma

5901 sayılı Kanun'a göre yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı, başvurudan geriye doğru Türkiye'de kesintisiz yıl ikamet etmiş olmalıdır; Türk vatandaşıyla evli yabancı ise en az yıldır evli olmak ve evliliği sürdürmek şartıyla başvurabilir.

53210
DEVLETLER ÖZEL HUKUKU · 5901 SAYILI KANUN

Türk vatandaşlığı nasıl kaybedilir? Çıkma, kaybettirme ve iptal

KPSS Vatandaşlık · Hukukun temel kavramları · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Türk vatandaşlığı nasıl kaybedilir, çıkma, kaybettirme ve iptal arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: Türk vatandaşlığı yetkili makam kararıyla ya da seçme hakkının kullanılmasıyla kaybedilir. Yetkili makam kararı üç biçim alır: kişinin isteğiyle çıkma (İçişleri Bakanlığı izni), isteği dışında kaybettirme (Cumhurbaşkanı kararı, şahsi) ve yalan beyanla kazanılan vatandaşlığın iptali.

Vatandaşlık bir kez kazanıldı diye sonsuza dek sürmez; ama devlet onu ancak kanunun saydığı yollarla geri alabilir.

Kayıp iki yoldan olur: yetkili makam kararı ya da seçme hakkının kullanılması. Yetkili makam kararının üç biçimi, kimin istediği ve kimin karar verdiğiyle ayrılır.

Vatandaşlığın kaybı: üç karar türü
ÇıkmaKaybettirmeİptal
Kimin isteği?Kişinin kendi isteğiKişinin isteği dışındaKişinin isteği dışında
Kim karar verir?İçişleri Bakanlığı (izin)CumhurbaşkanıKazanma kararını veren makam
SebepYabancı bir vatandaşlığı kazanmış ya da kazanacak olmakTürkiye'nin çıkarlarına aykırı davranışYalan beyan ya da önemli hususları gizleme
ÖrnekAlman vatandaşlığına geçecek kişinin başvurusuİzinsiz olarak yabancı bir devletin ordusunda gönüllü askerlikBaşvuruda sabıkasını gizleyerek vatandaş olmak

Çıkma izni için kişinin ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması, suç ya da askerlik nedeniyle aranmaması ve hakkında mali ya da cezai kısıtlama bulunmaması da aranır. Kaybettirme kararı şahsidir: eşi ve çocukları etkilemez. Kaybettirme sebeplerinden öteki ikisi, Türkiye'nin çıkarlarına uymayan bir yabancı devlet hizmetini uyarıya rağmen bırakmamak ve Türkiye ile savaş hâlindeki bir devletin hizmetinde izinsiz çalışmaya devam etmektir. Anayasa md. 66'ya göre vatandaşlıktan çıkarmaya ilişkin karar ve işlemlere karşı yargı yolu kapatılamaz.

Akılda kalsın: Çıkma → İçişleri Bakanlığı (kendi isteği), kaybettirme → Cumhurbaşkanı (isteği dışında, şahsi), iptal → yalan beyan. Yargı yolu her zaman açık.
Sınavda

Nasıl sorulurYetki sorusu en sık kalıptır: kişinin isteğiyle çıkma Bakanlığın, isteği dışında kaybettirme Cumhurbaşkanının kararıdır.

TuzakKaybettirme kararının eşi ve çocukları da etkilediğini söyleyen şıktır; karar şahsidir.

Sınavda işaretleAnayasa md. 66 aynı işleme “vatandaşlıktan çıkarma” der, 5901 sayılı Kanun “kaybettirme”; soru kökünde “çıkarma” görürsen kişinin kendi isteğiyle olan “çıkma” ile karıştırma.

⇄Bilgi eşleştirme durum ve kayıp yolu

?Soru çöz ÖSYM tarzı

Yabancı bir devletin ordusunda izinsiz gönüllü askerlik yapan bir Türk vatandaşının vatandaşlığı hangi yolla ve kimin kararıyla sona erdirilebilir?

✓ B. Kişinin isteği dışında, Türkiye'nin çıkarlarına aykırı davranış yüzünden vatandaşlığın sona erdirilmesi kaybettirmedir ve Cumhurbaşkanı kararıyla olur. Çıkma kişinin kendi isteğiyle olur (A); iptal yalan beyanla kazanılan vatandaşlık içindir (C); vatandaşlık kararlarını mahkeme değil idare verir, mahkeme yalnız denetler (D).

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile bir kanunda aynı konuda farklı hükümler bulunması hâlinde Anayasa'ya göre nasıl hareket edilir?

✓ C. Anayasa md. 104'e göre Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması hâlinde kanun hükümleri uygulanır. A sıralamayı ters çevirir, öncelik kararnamede değil kanundadır; B yürürlük tarihine bakılmaz, sonra çıkan CBK da kanunu geçemez; D Anayasa Mahkemesi kararı beklenmez, çatışmayı md. 104 doğrudan çözer.Kaynak: Hukukun kaynakları ve dalları · Kaynaklar ve normlar hiyerarşisi

?Soru 2

Türk Medeni Kanunu'nda adın değiştirilmesinin ancak “haklı sebeplere” dayanılarak hâkimden istenebileceği belirtilmiş, haklı sebeplerin neler olduğu ise sayılmamıştır. Bu düzenleme hangi boşluk türüne örnektir?

✓ D. Kanun koyucu kuralı koymuş, “haklı sebep” ölçüsünü bilerek hâkimin takdirine bırakmıştır; bu kural içi (bilinçli) boşluktur. A açık boşlukta konuda hiç hüküm yoktur; B örtülü boşlukta hüküm fazla geniş yazılmış, istisna unutulmuştur; C hukuk boşluğunda kanunda da örf ve âdette de kural bulunmaz.Kaynak: Hukukun kaynakları ve dalları · Hukukta boşluk ve yorum

?Soru 3

Bir tekne kazasında yolculardan Ahmet'in cesedi bulunamamış, ancak kazanın koşulları onun ölümüne kesin gözle bakılmasını gerektirmektedir. Türk Medeni Kanunu'na göre Ahmet'in ölümü nüfus kütüğüne nasıl işlenir?

✓ C. Bu durum ölüm karinesidir (TMK md. 31); md. 44'e göre mülki amirin emriyle kütüğe ölü kaydı düşülür. A gaiplik, ölümü kesin görünmeyen, haber alınamayan kişi içindir; B ölüm karinesinde mahkeme kararı aranmaz; D ölüm karinesi tam da cesedi bulunamayan ama ölümü kesin olan kişi içindir.Kaynak: Kişiler ve aile hukuku · Kişiliğin başlangıcı ve sonu

?Soru 4

Selin, oturduğu apartmanda çıkan yangından kurtulmak için kilitli olan komşusunun bahçe kapısını kırarak sokağa çıkmıştır. Türk Borçlar Kanunu'na göre Selin'in kapıdaki zarardan sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. Selin yakın bir tehlikeden kurtulmak için tehlikeyle ilgisi olmayan komşunun malına zarar vermiştir; bu zorunluluk hâlidir ve giderimi hâkim hakkaniyete göre belirler (TBK md. 64/2). A haklı savunma yalnız saldırana verilen zararda olur; B zorunluluk hâli kusur sorumluluğu değildir, tam tazminat aranmaz; D kendi gücüyle koruma, kolluk yetişemezken bir hakkı korumaktır; yangından kaçış değildir.Kaynak: Borçlar hukuku ve hak kavramı · İyi niyet, dürüstlük, hakların korunması

?Soru 5

16 yaşını doldurmuş Ayşe'nin evlenebilmesi için Türk Medeni Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi gerekir?

✓ B. TMK md. 124'e göre evlenme yaşı 17'dir; 16 yaşını dolduran kişi ancak olağanüstü durumda ve pek önemli bir sebeple hâkim izniyle evlenebilir. Ana-baba izni 17 yaşındaki küçük için yeterlidir ama 16 yaşında tek başına yetmez (A); ergin kılınma ayrı bir kurumdur ve evlenme izni yerine geçmez (C); muhtar ve belediye başkanı yalnız evlendirme memurudur (D).Kaynak: Kişiler ve aile hukuku · Nişanlanma ve evlenme

?Soru 6

Türk Medeni Kanunu'na göre aşağıdaki boşanma sebeplerinden hangisine dayanan dava, herhangi bir süreye bağlı olmaksızın her zaman açılabilir?

✓ D. TMK md. 163'e göre bu sebebe dayanan eş her zaman boşanma davası açabilir. A zina, B hayata kast ve C pek kötü davranış özel sebeplerinde dava hakkı altı ay ve her hâlde beş yıl içinde kullanılır (md. 161–162).Kaynak: Kişiler ve aile hukuku · Boşanma ve mal rejimi

?Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi borçlar hukukuna hâkim olan ilkelerden biri değildir?

✓ B. Çağdaş hukukta borçlu borcundan şahsıyla (özgürlüğüyle) değil malvarlığıyla sorumludur; Anayasa md. 38 sözleşme borcunu ödeyemeyen kişinin bu yüzden özgürlüğünden alıkonulmasını yasaklar. A sözleşme özgürlüğü, C nispilik, D şekil serbestisi borçlar hukukunun temel ilkeleridir; onları seçen, “değildir” köküne göre doğru bilgiyi işaretlemiş olur.Kaynak: Borçlar hukuku ve hak kavramı · Borç ilişkisi ve ilkeleri

?Soru 8

Bir düğün salonu kiralanmış ve kapora ödenmiştir. Sözleşmeden sonra, düğünden bir hafta önce salona yıldırım düşmüş ve salon kullanılamaz hâle gelmiştir. Türk Borçlar Kanunu'na göre bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. İmkânsızlık sözleşmeden sonra, borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple doğmuştur; TBK md. 136'ya göre borç sona erer, alınan kapora sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri verilir. B takas, karşılıklı ve muaccel iki para borcu ister, burada yoktur; C kesin hükümsüzlük, imkânsızlık sözleşmeden önce varsa olur; D zamanaşımı sürenin geçmesidir, borcu eksik borca çevirir ama sona erdirmez.Kaynak: Borçlar hukuku ve hak kavramı · Borcun ifası ve sona ermesi

?Soru 9

Anayasa'nın 38. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

✓ B. Anayasa md. 38'e göre ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur; kararnameyle ceza konamaz. A cezanın şahsiliği, C masumiyet karinesi, D kanuna aykırı delil yasağıdır; üçü de md. 38'de yer alır.Kaynak: Hukukun kaynakları ve dalları · Ceza hukukunun ilkeleri

?Soru 10

Türk Borçlar Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi, aksi açıkça anlaşılmadıkça bir öneri (icap) sayılır?

✓ D. TBK md. 8'e göre fiyatı gösterilerek mal sergilenmesi öneri sayılır. A ısmarlanmamış şeyin gönderilmesi öneri değildir (md. 7); B bağlı olmama hakkını saklı tutan teklif öneri gibi bağlamaz (md. 8/1); C mal ve bedel gibi esaslı noktaları içermeyen bir niyet açıklamasıdır.Kaynak: Borçlar hukuku ve hak kavramı · Sözleşme: öneri, kabul, şekil
104
Daha fazla soru çözmek ister misin?Hukukun temel kavramları konusundan 104 soru seni bekliyor. Çözümlü; yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →