Monopolcü rekabet: ürün farklılaştırması ve fazla kapasite
İktisat · Mikro İktisat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaTam rekabet piyasasının varsayımları nelerdir? Tam rekabette firmanın talep eğrisi neden yataydır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Tam rekabet ve monopol). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Tam rekabetin beş varsayımı vardır: çok sayıda küçük alıcı ve satıcı, homojen ürün, piyasaya serbest giriş-çıkış, tam bilgi ve üretim faktörlerinin tam hareketliliği. Tek firma fiyatı etkileyemez, piyasa fiyatını veri alır. Bu yüzden firmanın karşılaştığı talep eğrisi piyasa fiyatı hizasında yataydır ve P = AR = MR olur.
✎Konu anlatımı
Monopolcü rekabet piyasası nedir? Uzun dönemde neden sıfır kâr ve fazla kapasite oluşur?
Kısa cevap: Monopolcü rekabette çok sayıda firma birbirine yakın ama farklılaştırılmış ürünler satar ve giriş serbesttir. Her firmanın kendi markasında küçük bir fiyat gücü vardır, talebi negatif eğimlidir. Kısa dönemde kâr edilebilir; uzun dönemde giriş kârı sıfırlar ve talep eğrisi AC'ye azalan kesiminde teğet olur. Sonuç: P = AC > MC ve fazla kapasite.Bir mahallede beş berber var; biri fiyatı biraz yükseltince müşterilerinin hepsini değil, yalnız bir kısmını kaybediyor. Sadık müşteri onun makasını, sohbetini, konumunu seviyor. Bu piyasa tam rekabet mi, monopol mü?
İkisinin karışımıdır. Bu yapıyı 1933'te birbirinden bağımsız olarak Chamberlin (monopolcü rekabet) ve Joan Robinson (eksik rekabet) incelemiştir. Tam rekabetten aldığı özellikler: çok sayıda firma ve serbest giriş-çıkış. Monopolden aldığı: her firmanın kendi ürününün tek satıcısı olması. Ürünler birbirinin yakın ama tam olmayan ikamesidir; fark kalite, tasarım, konum, hizmet ya da yalnız marka imajından gelebilir. Esneklik ve tüketici teorisi sayfasında gördüğümüz pozitif çapraz esneklik burada yüksektir ama sonsuz değildir.
Kısa dönem: küçük bir monopol gibi
Firmanın talebi negatif eğimli ama monopolünkünden daha esnektir, çünkü yakın ikameler vardır. Karar kuralı aynıdır: Tam rekabet ve monopol sayfasında gördüğümüz gibi miktar MR = MC'den, fiyat talepten belirlenir. Fiyat AC'nin üstündeyse firma kısa dönemde iktisadi kâr eder.
Uzun dönem: teğetlik çözümü
Kâr yeni berberleri çeker. Her yeni rakip mevcut firmaların müşterisinden pay alır; firmanın talep eğrisi sola kayar. Giriş, talep eğrisi AC eğrisine teğet olana kadar sürer: o noktada P = AC, iktisadi kâr sıfırdır. Talep negatif eğimli olduğu için teğet nokta AC'nin azalan kesimindedir, en düşük noktasında değil.
İki sonuç doğar. P > MC: fiyat marjinal maliyetin üstündedir, küçük bir refah kaybı vardır. Fazla kapasite: firma AC'nin dibinden az üretir; Üretim ve maliyet sayfasında gördüğümüz en etkin ölçeğe ulaşılmaz. Mahallede ihtiyaçtan çok berber, eczane, kafe olmasının açıklaması budur. Karşılığında tüketici çeşit kazanır. Reklam ve marka bu piyasanın doğal aracıdır: firma talebini sağa kaydırmaya ve müşteriyi sadık kılarak talebini daha inelastik yapmaya çalışır.
Nasıl sorulur“Monopolcü rekabet piyasasının uzun dönem dengesiyle ilgili hangisi yanlıştır?” kalıbı yaygındır; Chamberlin adı ya da fazla kapasite kavramı sorulur.
TuzakUzun dönemde firmanın AC'nin dibinde ürettiğini sanmak; bu tam rekabetin sonucudur. İkinci tuzak, sıfır iktisadi kâr nedeniyle P = MC olduğunu düşünmek; P = AC'dir ama MC'nin üstündedir.
?Soru çöz
Monopolcü rekabet piyasasında uzun dönem dengesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?