Test teknikleri: standart testin üç dayanağı ve test türleri
Rehberlik ÖABT · Bireyi tanıma · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaBireyi tanıma teknikleri nelerdir? Test dışı teknikler ile test teknikleri arasındaki fark nedir?Bağlantılı konudan (Test dışı teknikler). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Bireyi tanıma, öğrencinin kendini tanımasına ve ona uygun yardımın planlanmasına hizmet eden sistemli bilgi toplamadır. Test dışı teknikler (gözlem, olay kaydı, derecelendirme ölçeği, sosyometri, kimdir bu, otobiyografi, anket, görüşme, ev ziyareti, vaka incelemesi) standart değildir, betimleyici bilgi verir, öğretmenler de kullanabilir. Test teknikleri ise standart, norma dayalı ve uzmanlık gerektiren ölçme araçlarıdır.
Bireyi tanıma ve teknik türleri
✎Konu anlatımı
Psikolojik test nedir, standart bir testin özellikleri nelerdir? Hız ve güç testi, bireysel ve grup testi, başarı ve yetenek testi arasındaki fark nedir?
Kısa cevap: Psikolojik test, bir özelliği herkese aynı yönerge ve koşullarda uygulanan maddelerle ölçen, aynı anahtarla puanlanan ve puanı bir norm grubuyla karşılaştırarak yorumlayan araçtır. Testler uygulamaya göre bireysel ya da grup, süreye göre hız ya da güç, ölçtüğüne göre başarı, yetenek, ilgi ya da kişilik testi diye ayrılır.Bu konunun sonunda: standart testin üç dayanağını sayabilir, betimlenen bir testin hız mı güç mü, başarı mı yetenek mi olduğunu ayırt edebilir ve maksimum performansı tipik performanstan ayırabilirsin.
Dokuzuncu sınıf veli toplantısının sonunda bir baba rehberlik servisinin kapısını çalıyor: “Oğluma bir test yapın, hangi mesleğe uygun olduğunu söylesin.” Rehberlik öğretmeni önce bir soru soruyor: “Hangi test, neyi ölçmek için?”
Test dışı teknikler sayfasında gördüğümüz gözlem ve sosyometri öğrenciyi kendi akışında, çoğunlukla nitel bilgiyle tanıtır. Test teknikleri ise üç dayanak üzerinde durur. Standart uygulama: yönerge, süre ve ortam herkes için aynıdır. Standart puanlama: aynı cevap anahtarı, kimin puanladığından bağımsız sonuç verir. Norm: puan, temsilî bir grubun puanlarıyla karşılaştırılarak anlam kazanır. Bu üçü olmadan elde edilen sayı yalnız bir izlenimdir.
| Ölçüt | Türler | Rehberlik servisinden örnek |
|---|---|---|
| Kaç kişiye birden? | Bireysel test / grup testi | Uzmanın tek çocukla uyguladığı zekâ testi; bütün sınıfa aynı anda verilen ilgi envanteri |
| Süre mi, güçlük mü? | Hız testi / güç testi | Kolay maddelerde beş dakikada kaç işlem yapıldığı; süre bol, maddeler kolaydan zora |
| Ne ölçülüyor? | Başarı / yetenek / ilgi / kişilik | Dönem sonu matematik testi; mekanik yetenek testi; mesleki ilgi envanteri; kişilik envanteri |
Ek bilgi: el kitabı ve iki sınıflama daha
Her standart testin el kitabında uygulama yönergesi, norm tablosu ve geçerlik-güvenirlik kanıtları yer alır.Norma dayalı / ölçüte dayalı: puan ya yaşıtlarla (“yaşıtlarının %70'inden yüksek”) ya da önceden belirlenmiş bir ölçütle (“okuma ölçütünü karşıladı”) karşılaştırılır. Sözel / sözel olmayan (performans): dili yeterli olmayan çocukta küplerle, resimlerle yapılan görevler kullanılır.
İki ince ayrım
Başarı ile yetenek maddeden değil amaçtan ayrılır: başarı testi bir öğretimin sonunda ne öğrenildiğini, yetenek testi bir alanda ileride ne kadar öğrenilebileceğini kestirir. Aynı sayısal soru dönem sonunda başarıyı, mühendislik adayı seçerken yeteneği yoklar.
Maksimum ile tipik performans adaydan isteneni ayırır: zekâ, yetenek ve başarı testinde aday elinden gelenin en iyisini yapar; ilgi ve kişilik araçlarında doğru cevap yoktur, genellikle nasıl davrandığı sorulur. Bu ikinci gruba çoğunlukla “envanter” denir; kendini iyi gösterme eğilimi (sosyal beğenirlik) sonucu bozabilir.
Nasıl sorulurBir test kısaca betimlenir ve hangi türe girdiği ya da test dışı tekniklerden hangi özelliğiyle ayrıldığı sorulur; öncüllü sorular sık gelir.
TuzakHız testini “zor test” sanmaktır: hız testinde maddeler kolaydır ve bireyleri süre ayırt eder; güç testinde süre yeterlidir, maddeler giderek zorlaşır. İkinci tuzak, ilgi envanterinde “doğru cevap” aramaktır; envanter tipik performansı yoklar.
⇄Bilgi eşleştirme betimleme → test türü
?Soru çöz
Standart bir psikolojik testi test dışı tekniklerden ayıran özelliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Uygulama yönergesi, süresi ve koşulları herkes için aynıdır.
II. Elde edilen puan bir norm grubunun puanlarıyla karşılaştırılarak yorumlanır.
III. Bireyi kendi doğal ortamında, davranışın akışı içinde izler.