Bireyi tanıma: test dışı teknikler, test teknikleri ve temel ilkeler
Rehberlik ÖABT · Bireyi tanıma · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
Bireyi tanıma teknikleri nelerdir? Test dışı teknikler ile test teknikleri arasındaki fark nedir?
Kısa cevap: Bireyi tanıma, öğrencinin kendini tanımasına ve ona uygun yardımın planlanmasına hizmet eden sistemli bilgi toplamadır. Test dışı teknikler (gözlem, olay kaydı, derecelendirme ölçeği, sosyometri, kimdir bu, otobiyografi, anket, görüşme, ev ziyareti, vaka incelemesi) standart değildir, betimleyici bilgi verir, öğretmenler de kullanabilir. Test teknikleri ise standart, norma dayalı ve uzmanlık gerektiren ölçme araçlarıdır.Bu konunun sonunda: bir tekniğin test dışı mı test tekniği mi olduğunu ayırt edebilir ve bireyi tanımanın temel ilkelerini (bütüncüllük, süreklilik, gönüllülük ve gizlilik, nesnellik) bir uygulamada gösterebilirsin.
Yılın ilk haftasında sınıf rehber öğretmeni Özge Hanım, derste sürekli pencereden dışarı bakan Yusuf için tek bir sorunun cevabını arıyor: bu sıkılmak mı, yorgunluk mu, yoksa sınıfta yalnız kalmak mı?
Bireyi tanımanın amacı öğrenciyi etiketlemek değil, onun kendini tanımasına yardım etmek ve yapılacak yardımı doğru planlamaktır. Bu yüzden bazı ilkeler tekniklerden önce gelir:
- Bütüncüllük: öğrenci bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönleriyle bir bütündür; tek teknik, tek bilgi yetmez, farklı kaynaklar birleştirilir.
- Süreklilik: öğrenci değişir; bilgi bir kez toplanıp dosyaya kapatılmaz, güncellenir.
- Gönüllülük ve gizlilik: bilgiler öğrencinin yararına kullanılır, yetkisiz kişilerle paylaşılmaz.
- Nesnellik: gözlenen ile yorum ayrı tutulur; tek bir olaydan genelleme yapılmaz.
- Herkes için: yalnız sorunlu görünen öğrenciler değil, bütün öğrenciler tanınır.
| Test dışı teknikler | Test teknikleri | |
|---|---|---|
| Uygulama ve puanlama | Standart değil; uygulayana ve duruma göre esner | Standart koşullarda uygulanır ve puanlanır |
| Yorum | Betimleyici, çoğu zaman nitel; norm yoktur | Norm gruba göre, sayısal |
| Kim kullanır? | Öğretmen, sınıf rehber öğretmeni, rehberlik öğretmeni | Eğitimini almış rehberlik öğretmeni ya da uzman |
| Örnek | Gözlem, sosyometri, otobiyografi, anket | Zekâ, yetenek, başarı testleri; ilgi ve kişilik envanterleri |
Geçerlik, güvenirlik ve norm kavramlarını Test teknikleri ve psikometri sayfasında göreceğiz. Bu sayfanın teknikleri, cevap verdikleri soruya göre dört grupta toplanır.
Nasıl sorulurBir uygulama verilir; tekniğin adı ya da test dışı olup olmadığı sorulur; bireyi tanıma ilkesine aykırı bir öğretmen davranışı da gelir.
TuzakHer yazılı aracı test sanmaktır; anket, Problem Tarama Listesi ve derecelendirme ölçeği standart ve normlu olmadığı için test dışıdır. İkinci tuzak, tek bir gözleme dayanarak öğrenci hakkında karar vermektir; bütüncüllük ilkesine aykırıdır.
?Soru çöz
Aşağıdakilerden hangisi test dışı bireyi tanıma tekniklerinden biri değildir?
✎Boşluk doldurma bireyi tanıma
Standart koşullarda uygulanıp norm gruba göre yorumlanan araçlara denir. Öğrencilerin, verilen betimlemelere uyan arkadaşlarının adını yazdığı teknik tekniğidir. Bütün tekniklerle toplanan bilgilerin bir öğrencide derinlemesine birleştirilmesine denir. Öğrenci hakkında farklı kaynaklardan bilgi toplanması ilkesinin gereğidir.