Okul öncesi eğitim programı: beceri temelli, oyun temelli, çocuk merkezli
Okul Öncesi ÖABT · Program ve yöntem · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaErken çocukluk eğitimi nedir, hangi yaşları kapsar? Okul öncesi eğitimin amaçları nelerdir?Bağlantılı konudan (Erken çocukluk eğitimine giriş). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Erken çocukluk eğitimi, doğumdan ilkokula kadar çocuğun bütün gelişim alanlarını bakım ve eğitimi birlikte sunarak destekler; uluslararası kaynaklar dönemi 0–8 yaş sayar. Türkiye'de okul öncesi eğitim, zorunlu ilköğretim çağına gelmemiş çocukları kapsar ve isteğe bağlıdır. Maarif Modeli okul öncesi programı 36–72 aylık çocuklar için hazırlanmıştır.
✎Konu anlatımı
Maarif Modeli okul öncesi eğitim programının temel yaklaşımı nedir? Program hangi ilkelere dayanır?
Kısa cevap: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı 36–72 aylık çocuklar içindir. Beceri temelli ve bütüncüldür; oyunu temel öğrenme yöntemi sayar, çocuğu merkeze alır ve esnektir. Sarmal yapıdadır: aynı beceri farklı zamanlarda ve bağlamlarda yeniden ele alınır. Etkinlikler basitten karmaşığa, somuttan soyuta, yakından uzağa ilerler.Bu konunun sonunda: programın dört temel özelliğini sayabilir, sarmallığı aşamalılıktan vakada ayırt edebilir, bir öğretmen davranışının hangi ilkeye uyduğunu bulabilirsin.
Eylül sabahı, anaokulunun öğretmenler odası. Yeni atanan Selin Öğretmen elindeki kalın program kitabını çeviriyor: “Ben bunu nasıl her güne dökeceğim?”
Erken çocukluk eğitimine giriş sayfasında 1739 sayılı Kanun'un okul öncesine verdiği amaçları gördük; program bu amaçları sınıfa taşıyan belgedir. Güncel sürümünün adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programıdır; kısaca Maarif Modeli okul öncesi programı diyeceğiz.
Dört anahtar sıfat
- Beceri temelli ve bütüncül: hedef bilgi yığmak değil, çocuğun becerisini işe koşmasıdır; dil, hareket, duygu, düşünce birlikte gelişir.
- Oyun temelli: oyun boş zaman değil, programın ana öğretim yoludur. Etkinlikleri oyunla tasarlamak öğretmenin tercihi değil, programın gereğidir.
- Çocuk merkezli: çocuk seçer, dener, kendi hızında ilerler; ilgisi ve hazır bulunuşluğu planı belirler.
- Esnek: öğretmen planı çocuğun gelişimine ve okulun koşullarına göre değiştirebilir.
Sarmallık ve aşamalılık
Programın iki düzen ilkesi sınavda sık karıştırılır. Sarmallık, bir becerinin yıl içinde birden çok kez, her seferinde başka bir bağlamda yeniden ele alınmasıdır: eylülde boyları karşılaştıran çocuk martta bitkilerin uzunluğunu karşılaştırır. Aşamalılık ise tek bir öğrenmenin içindeki sıradır: basitten karmaşığa, somuttan soyuta, yakından uzağa. Önce sınıftaki gerçek elma, sonra elma resmi; önce kendi okulu, sonra mahalledeki fırın.
İlkelerin geri kalanı bir öğretmen davranışına çevrilebilir: kapsayıcılık (her çocuğun katılımı için ortamı uyarlamak), sosyal-duygusal öğrenmenin her etkinliğe yedirilmesi, açık havada öğrenme, demokratik sınıf, aile ve toplum katılımı, rehberlik hizmeti, düzenli değerlendirme ve sonucun aileyle paylaşılması, sürdürülebilir yaşam bilinci.
Nasıl sorulurBir öğretmenin yıl boyu yaptıkları anlatılır, hangi program ilkesini uyguladığı sorulur; ya da ilkelerden hangisinin çiğnendiği aranır.
TuzakBeceriyi farklı aylarda yeniden ele almayı “aşamalılık” sanmaktır; bu sarmallıktır. Okuma-yazma öğretimini “hazırlık” diye programa sokan seçenek de yanlıştır: okul öncesinde okuma-yazma öğretilmez.
?Soru çöz
Ekimde çocuklarla sınıftaki oyuncakları renklerine göre gruplayan Can Öğretmen, şubatta bahçeden topladıkları yaprakları biçimlerine göre, mayısta pazar gezisinde gördükleri meyveleri büyüklüklerine göre gruplatmıştır. Can Öğretmen'in planlaması programın en çok hangi özelliğini yansıtır?
✎Boşluk doldurma vakadaki ilkeyi adlandır
Bahçe onarımda olduğu için açık hava etkinliğini sınıfa alan öğretmen programın özelliğini kullanır. Önce gerçek bir elma gösterip sonra elma resmine geçmesi , önce okulu sonra mahalleyi tanıtması ilkesine uyar.