Kareköklü ifadelerde çarpma ve bölme
MEB 8. sınıf · Kareköklü ifadeler · Okuma 3 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaa√b ifadesinde katsayı karekök içine nasıl alınır?Bağlantılı konudan (Kareköklü ifadeler). Önce kendin cevapla, sonra aç.
a√b ifadesinde katsayının karesi alınıp içeri yazılır: 3√5 = √(9 · 5) = √45. Böylece katsayıları farklı ifadeler tek bir karekök olarak yazılır ve karşılaştırılır. Karekökün içi büyük olan ifade daha büyüktür.
Katsayıyı içeri alma ve karşılaştırma
✎Konu anlatımı
Kareköklü ifadelerde çarpma ve bölme nasıl yapılır?
Kısa cevap: Kareköklü ifadeleri çarparken katsayılar kendi arasında, kök içleri kendi arasında çarpılır: 2√3 · 4√5 = 8√15. Bölmede aynı eşleşme bölmeyle yapılır: 6√10 ÷ 2√5 = 3√2. Sonuç her zaman a√b biçimine sadeleştirilir.Bir duvar resminin eni 3√2 m, boyu 2√6 m. Resmin alanını bulmak için bu iki kareköklü ifadeyi çarpman gerekiyor.
Kareköklü ifadeler sayfasında √(36 · 2) ifadesini √36 · √2 diye ayırmıştık. Bu eşitliği tersinden okursan iki karekök tek kökte birleşir: √2 · √6 = √12. Katsayılar ise ayrıca çarpılır.
Sonucu sadeleştirmeyi unutma: 3√2 · 2√6 = 6√12 = 6 · 2√3 = 12√3. Bir karekök kendisiyle çarpılınca kök kalkar: √7 · √7 = 7.
Bölmede katsayıyı katsayıya, kök içini kök içine böl: 6√10 ÷ 2√5 = 3√2. Kök içi tam kare çıkarsa sonuç doğal sayı olur: √50 ÷ √2 = √25 = 5.
| İşlem | Katsayılar | Kök içleri | Örnek |
|---|---|---|---|
| Çarpma | çarpılır | çarpılır | 2√3 · 4√5 = 8√15 |
| Bölme | bölünür | bölünür | 6√10 ÷ 2√5 = 3√2 |
| Kendisiyle çarpma | — | kök kalkar | √7 · √7 = 7 |
√6 · √8 ÷ √3 işleminin sonucunu bulalım.
- Çarpma: √6 · √8 = √48.
- Bölme: √48 ÷ √3 = √16 = 4.
Cevap: 4
Dikdörtgen biçimli bir duvar resminin eni 3√2 m, boyu 2√6 m'dir. Buna göre resmin alanı kaç metrekaredir?
- Alan = en · boy: 3√2 · 2√6 = 6√12.
- √12 = 2√3 olduğundan 6 · 2√3 = 12√3.
Cevap: 12√3 m²
Nasıl sorulurKenarları kareköklü bir dikdörtgen ya da kare verilir; alanı ya da bir uzunluğun ötekinin kaç katı olduğu sorulur.
TuzakKatsayıyı kök içiyle çarpmak (2√3 · √5'i √30 yazmak).
İpucuKatsayıları ve kök içlerini ayrı ayrı çarp.
?Soru çöz LGS tarzı
Dikdörtgen biçimli bir yürüyüş yolu, kenarı √3 m olan kare karolarla boşluk kalmadan kaplanacak. Karolar kesilmeden döşenecek.
Buna göre kaç karo gerekir?
▭Boşluk doldurma
√5 · √20 = , √11 · √11 = ve 12√15 ÷ 4√5 = √3 olur.