Eş çokgenler: üst üste konunca tam çakışan şekiller
MEB 8. sınıf · Eşlik ve benzerlik · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaBir üçgeni çizmek için hangi ölçüler yeterlidir?Bağlantılı konudan (Üçgenler ve Pisagor). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Tek bir üçgen çizmek için doğru seçilmiş üç ölçü yeter. Bunlar üç kenar, iki kenar ile aradaki açı ya da bir kenar ile iki açıdır. Yalnız üç açıyla farklı büyüklükte sonsuz üçgen çizilir.
✎Konu anlatımı
Eş çokgen nedir, eşlik nasıl gösterilir?
Kısa cevap: Biri öbürünün üstüne konunca tam çakışan çokgenler eştir. Eş çokgenlerde karşılık gelen kenarların uzunlukları ve karşılık gelen açıların ölçüleri eşittir. Eşlik ≅ ile gösterilir; △ABC ≅ △DEF yazılınca aynı sıradaki harfler eşleşir: A ile D, B ile E, C ile F.Kare not kâğıdı destesinden iki yaprağı üst üste koy: kenarları ve köşeleri tam çakışır.
İki şeklin eş olup olmadığını anlamanın kolay yolu, birini kesip öbürünün üstüne koymaktır. Parçayı kaydırarak, çevirerek ya da ters yüz ederek tam çakıştırabiliyorsan şekiller eştir. Katlayıp iki yarıyı üst üste getirmek de aynı işi görür.
Eş çokgenlerde karşılık gelen kenarlar aynı uzunlukta, karşılık gelen açılar aynı ölçüdedir; ikisi birlikte gerekir. Kenarı 4 cm olan kare ile kenarı 4 cm, açıları 60° ve 120° olan eşkenar dörtgeni düşün. Bütün kenarlar eşit ama açılar farklı: bu iki şekil eş değildir.
Harf sırası eşlemeyi söyler
Eşliği ≅ sembolüyle yazarız. △ABC ≅ △DEF yazılışında birinci, ikinci ve üçüncü harfler eşleşir: A ↔ D, B ↔ E, C ↔ F. Kenarlar da bu çiftlerden okunur: [AB] ile [DE], [BC] ile [EF] eşit uzunluktadır.
Eş üçgen ters çevrilmiş çizilebilir. Bu yüzden eşleşen kenarları şekildeki yerden değil, yazılıştaki sıradan bul.
△ABC ≅ △DEF'dir. |AB| = 5 cm, |BC| = 7 cm ve |AC| = 6 cm olduğuna göre |EF| kaç santimetredir, DEF üçgeninin çevresi kaçtır?
- B ↔ E ve C ↔ F olduğu için [BC] ile [EF] eşleşir: |EF| = 7 cm.
- Bütün kenarlar eşleştiği için çevreler de eşittir: 5 + 7 + 6 = 18 cm.
Cevap: |EF| = 7 cm; çevre 18 cm
Bir marangoz aynı kalıpla iki raf desteği kesiyor. Destekler ABC ve DEF dik üçgenleridir ve △ABC ≅ △DEF'dir. |AB| = 30 cm, |BC| = 40 cm ve m(B̂) = 90°'dir. Buna göre |DF| kaç santimetredir?
- Üçgenler ve Pisagor sayfasında gördüğümüz bağıntı: |AC|2 = 302 + 402 = 2500, yani |AC| = 50 cm.
- A ↔ D ve C ↔ F olduğundan [AC] ile [DF] eşleşir: |DF| = 50 cm.
Cevap: 50 cm
Nasıl sorulurKareli zeminde, katlanan kâğıtta ya da ters çevrilmiş çizilen iki çokgen verilir; eksik bir kenar, açı ya da çevre sorulur.
TuzakAynı yerde duran kenarları eşleştirmek.
İpucuÖnce ≅ yazılışından köşe çiftlerini yan yana yaz.
↕Adımları sırala kâğıtla eşlik denetimi
- Parçayı kaydır, çevir ya da ters yüz ederek köşeleri çakıştırmaya çalış.
- Şekillerden birini makasla kes.
- Kenarlar tam çakışırsa “eş”, çakışmazsa “eş değil” de.
- Kestiğin parçayı öbür şeklin üstüne koy.
?Soru çöz LGS tarzı
Can, KLM üçgeni biçimindeki kartonu PRS üçgeninin üstüne koyuyor. K, P'nin; L, S'nin; M de R'nin üstüne geliyor ve üçgenler tam çakışıyor. Buna göre,
I. △KLM ≅ △PSR'dir.
II. |KL| = |PR|'dir.
III. m(M̂) = m(R̂)'dir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?